Mpelalis Reviews

Mpelalis Reviews

Πέμπτη, 17 Αυγούστου 2017

Η βία παντού...

 
Υγρή νύχτα. Πρέβεζα. Η θάλασσα του αποτυχημένου διαβήματος. Η λεύκα όπου ακούμπησε για τελευταία φορά το σώμα του, πριν το εγκαταλείψει τελεσίδικα, ο ιδανικός αυτόχειρας Τα παιδιά, πριν χρόνια, που αναζητούσαν κάποιον κύριον Καρυωτάκη ανάμεσα στους τηλεοπτικούς αστέρες. Τα παιδιά, τώρα, μπροστά από τη σκηνή του «Νερού και του Ονείρου». Και η ευτραφής κυρία με τους χοντρούς τρόπους, που αρπάζει από τους ώμους ένα απ’ αυτά και του ζητάει βιαίως –για λόγους… σεβασμού και ευγενείας!- να της παραδώσει τη θέση του. Ευτυχώς το παιδί δεν ήταν μόνο και η κυρία αποχώρησε ηττημένη. Πρόσκαιρα. Γιατί επανήλθε με το τρόπαιο-καρέκλα ανά χείρας. Την τοποθέτησε μπροστά-μπροστά και έριξε πάνω της όλα τα περίσσια κιλά της λιπώδους ψυχής της. Από τα μάτια της ξεχείλιζε η βία…
Το ίδιο βράδυ, όπως κάθε βράδυ, χωρίς μουσική υπόκρουση και μελωμένα στιχάκια, ένα προσφυγόπουλο πουλάει το σώμα του για πέντε ευρώ. Ίσως και την ψυχή του. Κάποιοι, προς στιγμήν, φωνασκούν: «τον εισαγγελέα! Τον εισαγγελέα!». Ύστερα αποσύρονται ήσυχοι, όπως αυτοί που έχουν κάνει το καθήκον τους.
Μια νέα γυναίκα «στραγγαλίζεται» από τον μαφιόζο εργοδότη της. Το σωματείο θα εκδώσει τη συνήθη ανακοίνωση, και πάει… Ως τον επόμενο φόνο.
Ένα κορίτσι δέχεται αδιαμαρτύρητα τα χτυπήματα του βιαστή της. Πολλοί εξανίστανται, κραυγάζουν, διαπομπεύουν τον βασανιστή, μα, παραδόξως, πιο πολύ το θύμα. Βία στη βία. Βία διαπροσωπική, βία κοινωνική.  
Και η βία να συνεχίζεται παντού, όπως στις «Άγριες Φράουλες» του Ίγκμαρ Μπέργκμαν, εκεί όπου το ζευγάρι, με τα ντοσιέ του διαζυγίου στα χέρια, φιλονικεί άγρια κι ύστερα το ίδιο άγρια κάνει σεξ. Τα σώματα έρχονται σε επαφή, οι ψυχές ποτέ. Στη σχέση του ζεύγους το συναίσθημα δεν έχει θέση, μόνο η φυσική επαφή είναι δυνατή. Τα χτυπήματα και οι ταπεινώσεις είναι ο μόνος τρόπος προσέγγισης. Η ζωή είναι ρυθμισμένη σύμφωνα με την υλική αξία και την ευχαρίστηση. Η ψυχή και η αγάπη δεν υφίστανται, ειμή μόνο ως προσωπεία, ως μάσκες. Η αγάπη δεν υπάρχει. Το συναίσθημα σ’ αυτόν τον κόσμο του κανιβαλικού ανταγωνισμού και της ακραίας υλικής ανάπτυξης, που οδηγεί στην καταστροφή, δεν υφίσταται. Η ψυχή συρρικνώνεται καθώς δημιουργεί δυσλειτουργίες στο «σύστημα». Και με μαραγκιασμένη ψυχή η σμίξη δεν είναι δυνατή. Τότε τον λόγο έχουν τα ψυχοτρόπα, οι γιατροί της ψυχής και οι χημικοί ζουρλομανδύες. Αλλά και πάλι γιατρειά δεν έχει, μόνο πρόσκαιρη ανακούφιση της οδύνης. Γιατί όταν δεν υπάρχει μια ψυχή για να δεις την ψυχή σου, όταν δεν υπάρχει ένα πρόσωπο που να σε αναγνωρίζει, τότε τρελαίνεσαι. Και είτε εξωστρέφεις τη βία σου και γίνεσαι φονιάς, είτε την ενδοβάλεις και γίνεσαι αυτόχειρας. Αφού, έτσι κι αλλιώς, δεν έχει ζωή για σε…
Σοδάδ, Σοδάδ. Όχι δεν είναι η Σεζάρια Εβόρα, αλλά ένα νέο κορίτσι από την Πρέβεζα που τραγουδάει, στη σκηνή της Όπερας του Νερού και του Ονείρου, κρατώντας ζωντανή τη σπίθα ενός άλλου κόσμου, χωρίς βία, χωρίς Ηριάννες στη φυλακή, χωρίς Heather Heyers στο χώμα, χωρίς ρατσισμό, χωρίς το φασισμό της καθημερινότητας, χωρίς ελεφαντιασμένες ψυχές πρισμένες από μίσος…
Το τραγούδι τελειώνει. Το πλήθος χειροκροτά. Δεν έχει άλλο τρόπο. Δεν ξέρει να τραγουδά, ούτε να μιλάει...

Ντέιβιντ Χάρβει: Τα κινήματα δεν αρκούν, για να πολεμήσουμε τον νεοφιλελευθερισμό

Ντέιβιντ Χάρβει: Τα κινήματα δεν αρκούν, για να πολεμήσουμε τον νεοφιλελευθερισμό
 
Δημοσιεύουμε μια ενδιαφέρουσα συνέντευξη που έδωσε ο δραστήριος και πολυγραφότατος γεωγράφος, μελετητής και εκλαϊκευτής του έργου του Μαρξ, ο Ντέιβιντ Χάρβει, στην ιταλική ηλεκτρονική εφημερίδα Contropiano με αφορμή μια σειρά σεμιναρίων που έδωσε στο Πανεπιστήμιο της Μπολόνια με θέμα «Κυριαρχία, κοινωνικά κινήματα και το δικαίωμα στην πόλη».
 
Συνέντευξη στο Contropiano  
Μετάφραση: Άβα Μπουλούμπαση
 
Πώς βλέπετε την πορεία του καπιταλισμού; Πιο συγκεκριμένα, υπάρχει ακόμη η τάση προς την παγκοσμιοποίηση; Ή έχουμε να κάνουμε με μια περίοδο εσωστρέφειας, επιστροφής στον προστατευτισμό και γενικά μια αύξηση του ανταγωνισμού ανάμεσα σε καπιταλιστικές μακρο-περιοχές;
Ίσως μπορούμε να ξεκινήσουμε αναλύοντας την παγκοσμιοποίηση του κεφαλαίου, γιατί το κεφάλαιο εμφανίζεται με τρεις μορφές: η πρώτη είναι οι παραγωγικές δραστηριότητες, η δεύτερη είναι τα εμπορεύματα και η τρίτη μορφή το χρήμα. Καθεμία από αυτές έχει μια διαφορετική ικανότητα γεωγραφικής κινητικότητας: η παραγωγή μετακινείται πολύ αργά, τα εμπορεύματα μπορούν να μετακινηθούν, σήμερα, πολύ γρήγορα. Αυτό όμως που μπορεί να μετακινηθεί σε κλάσματα του δευτερολέπτου είναι σίγουρα το χρήμα. Όταν λέμε πως πρέπει να μπει φρένο σε ό,τι κινείται, οι περισσότεροι περιορισμοί στους οποίους αναφερόμαστε αφορούν τη μορφή εμπόρευμα, και σε ένα βαθμό την παραγωγή. Το δύσκολο είναι να επιβάλεις περιορισμούς στη ροή του χρήματος. Έτσι όταν ο Τραμπ μιλά για εμπορικές συμφωνίες και για αλλαγές, εννοεί τα εμπορεύματα και τον χάλυβα, αφού δεν υπάρχει τρόπος να περιορίσει κανείς την παγκόσμια ροή του χρήματος.
Εγώ πιστεύω ότι τα τελευταία περίπου σαράντα χρόνια σημειώθηκε ένας ξεκάθαρος διαχωρισμός ανάμεσα σε αυτό που ο Μαρξ αποκαλούσε παραγωγή αξίας, που είναι η κοινωνικά απαραίτητη εργασία για την κατασκευή και την δημιουργία των πραγμάτων, και στην έκφραση-εκδήλωση αυτής της αξίας στη νομισματική της μορφή. Τότε υπήρχε ένας περιορισμός επειδή η νομισματική μορφή εξαρτιόταν από τα αποθέματα χρυσού, αλλά το 1971 η ισοτιμία χρυσού καταργήθηκε, και από τότε το χρήμα είναι αποδεσμευμένο από κάθε είδους έλεγχο σε σχέση με την αξίας του, με αποτέλεσμα το νομισματικό σύστημα σήμερα να έχει κυριαρχήσει.
Συνεπώς, αν σε αυτό αναφερόσαστε, η παγκοσμιοποίηση δεν έκλεισε τον κύκλο της, αλλά σήμερα βρίσκεται σε ένα ασταθές περιβάλλον, εξού και η ερώτηση: και ποια είναι η αξία που στηρίζει όλο το χρήμα που κυκλοφορεί; Είναι πολύ πιθανόν να υπάρξει κάποιου είδους νομισματική κρίση, και πράγματι βλέπουμε διαρκώς εκφάνσεις της κρίσης αυτής, που θα έχει πολύ δραματικά αποτελέσματα, και στη ζήτηση, που με τη σειρά της θα έχει επιπτώσεις και στην λεγόμενη «πραγματική οικονομία», και που θα προκαλέσει μαζική ανεργία σε όλο τον κόσμο. Αυτός ο κίνδυνος είναι υπαρκτός. Σήμερα ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζεται, είναι η κυκλοφορία όλο και περισσότερου νομίσματος από τις κεντρικές τράπεζες, η λεγόμενη ποσοτική χαλάρωση, και άλλα παρόμοια.
Όμως πού πηγαίνει όλο αυτό το επιπλέον χρήμα; Ένα μεγάλο μέρος του πηγαίνει σε τομείς όπως η κερδοσκοπία των ακινήτων, με αποτέλεσμα οι τιμές των ακινήτων, σε σχεδόν όλες τις μεγαλουπόλεις του πλανήτη να εκτοξεύονται σε τέτοιο σημείο που να γίνονται απλησίαστες για τους περισσότερους. Έτσι προκαλείται κρίση ακινήτων που να έχουν προσιτή τιμή, και διάφορες παράπλευρες συνέπειες της συνακόλουθης νομισματοποίησης της οικονομίας και της απασφάλισης του νομισματικού και τιμολογιακού συστήματος, λόγω του ότι χάνει τον έλεγχο η πραγματική παραγωγή, που έχει τις ρίζες της στην κατάργηση της ισοτιμίας χρυσού το 1971.
Σε αυτό το πλαίσιο, ποιος είναι ο ρόλος της Ε.Ε.; Είναι σωστό να λέμε πως παρατηρείται ίσως στην ευρωπαϊκή πολιτική μια συνέχιση του νεοφιλελευθερισμού που θα μπορούσε να έρθει σε αντιπαράθεση με όσα συμβαίνουν σήμερα στις ΗΠΑ;
Σκέφτομαι πως πρώτα απ’ όλα θα πρέπει να αναλογιστούμε τι εννοούμε σαν νεοφιλελευθερισμό. Ο ορισμός που εγώ δίνω είναι πως πρόκειται για ένα ταξικό σχέδιο με στόχο τη συσσώρευση περισσότερου πλούτου στα χέρια όσων ήδη είναι πλούσιοι και ισχυροί, και πως αυτό έχει συμβεί τα τελευταία 40 χρόνια. Δεν πιστεύω πως έχει τελειώσει αυτή η διαδικασία. Πιστεύω πως αμφισβητείται η νομιμοποίηση του, αφού το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού πολλών χωρών σήμερα το θεωρεί απάτη, πράγμα που συντέλεσε στο να εκλεγεί κάποιος σαν τον Τραμπ αφού κι αυτός μίλησε για απάτη, σημείο στο οποίο όλοι συμφωνούμε, και τάχα αυτός θα εργαζόταν για να το καταργήσει.
Γι’ αυτό πιστεύω πως ο Τραμπ εκμεταλλεύτηκε την κατάσταση. Δεν είδα να συμβαίνει κάτι αντίστοιχο στην Ευρωπαϊκή Ένωση, να θεωρείται δηλαδή το εμπόριο σαν απάτη. Έχω την εντύπωση ότι εδώ η μετανάστευση θεωρείται σαν ο μεγαλύτερος κίνδυνος, κι αυτή είναι μια ακόμη έκφραση της παγκοσμιοποίησης, δηλαδή όχι η παγκοσμιοποίηση του κεφαλαίου αλλά των ανθρώπων. Οι μεταναστευτικές ροές που προκαλούνται, και που όσες φορές επιχειρείται να αναχαιτιστούν αυτό μοιάζει αδύνατον, είναι κάτι που μας εκπλήσσει. Χτίζονται τείχη, ψηφίζονται νόμοι, αλλά τίποτα δεν μπορεί να σταματήσει αυτές τις ροές.
Ίσως μεταναστεύσουν λιγότεροι άνθρωποι, αλλά θα εξακολουθήσουν να επιχειρούν να μεταναστεύσουν, κι αυτό μοιάζει αναπότρεπτη εξέλιξη. Το περίεργο για την Ευρώπη είναι πως μάλλον αυτό είναι καλό, γιατί λόγω των δημογραφικών τάσεων η μειωμένη προσφορά εργατικών χεριών είναι τόση που, εκτός από μερικές ανατολικές χώρες σαν την Πολωνία, είναι χρήσιμοι οι μετανάστες προκειμένου να συνεχίσει να λειτουργεί η οικονομία με μια ορισμένη ισορροπία. Γι’ αυτό πιστεύω πως η Ευρώπη απαντά στην παγκοσμιοποίηση συνεχίζοντας την προσπάθεια λειτουργίας του συστήματος, όχι όμως διαμέσου της οικονομικής ανάπτυξης, αλλά στηρίζοντας τη διαδικασία που επιτρέπει στις επιχειρήσεις να ισχυροποιούνται όλο και περισσότερο, στους χρηματιστές να γίνονται όλο και πιο δυνατοί, δίνοντας τη δυνατότητα στους πιο σημαντικούς θεσμούς της τάξης των καπιταλιστών ολιγαρχών να συσσωρεύουν όλο και περισσότερο πλούτο, επιρροή ή εξουσία.
Σε αυτά τα πλαίσια, τι θα έπρεπε να κάνουν τα αντικαπιταλιστικά κινήματα; Φαίνεται να υπάρχει ένα σχίσμα ανάμεσα σε αυτούς που αποδέχονται την παγκοσμιοποίηση και σε όσους αντίθετα πιστεύουν ότι ορισμένες μορφές κυριαρχίας θα μπορούσαν να αποτελέσουν το μοναδικό εργαλείο ανάκτησης της δημοκρατίας.
Λοιπόν εγώ δεν νομίζω πως σήμερα αυτό είναι το κεντρικό ζήτημα, τουλάχιστον όχι για μένα. Το θέμα δεν είναι η παγκοσμιοποίηση, προσωπικά πιστεύω σε έναν κοσμοπολίτικο κόσμο, όπου να μπορεί κανείς να μετακινηθεί ελεύθερα κ.λπ. Αυτό που με απασχολεί είναι η τεράστια συγκέντρωση της οικονομικής, πολιτικής και νομισματικής εξουσίας, σε μια πολύ μικρή ομάδα ανθρώπων, και η ίδρυση εκείνων των θεσμών που αντικειμενικά τους επιτρέπουν να διαχειρίζονται τα πάντα. Έχω κατά νου θεσμούς σαν την ΕΚΤ, την Ομοσπονδιακή Τράπεζα της Γερμανίας, όλες τις κεντρικές τράπεζες, τα αποθεματικά που διαθέτουν οι περισσότερες κυβερνήσεις που συνήθως συνεργάζονται στενά με τις κεντρικές τράπεζες. Κι έχουμε δει το είδος της πολιτικής που υποστηρίζουν αυτές οι ομάδες, στην περίπτωση της Ελλάδας.
Όλα όσα έγιναν στην Ελλάδα δεν ήταν καθόλου τυχαία ή παράξενα, αλλά δείχνουν ποιο θα είναι το μέλλον της ανθρωπότητας αν οι άνθρωποι αυτοί παραμείνουν στην εξουσία και εξακολουθήσουν να εφαρμόζουν την ίδια πολιτική. Στην περίπτωση αυτή δεν έχει καμία σημασία αν έχει ή όχι ολοκληρωθεί η παγκοσμιοποίηση, αφού έτσι κι αλλιώς την έχεις πατήσει και μάλιστα ολοκληρωτικά, όπως είδαμε στην περίπτωση της Ελλάδας. Έτσι για μένα το βασικό ερώτημα είναι το πώς πρέπει να οργανωθούμε για να αντιμετωπίσουμε αυτή την τεράστια συγκέντρωση πολιτικής και οικονομικής εξουσίας, που έχω χαρακτηρίσει σαν κρατικο-χρηματιστικό σύμπλεγμα.
Το σύμπλεγμα αυτό πρέπει κατά κάποιο τρόπο να καταπολεμηθεί, κι αν δεν το κάνουμε θα έχουμε μεγάλους μπελάδες. Θα μπορούσε να υποστηριχθεί πως ο μοναδικός τρόπος για να το αντιμετωπίσουμε θα ήταν να προσπαθήσουμε να δημιουργήσουμε νησίδες δημοκρατικής διακυβέρνησης, που θα μπορούν στη συνέχεια να χρησιμοποιηθούν σαν εφαλτήριο για επίθεση ενάντια σε αυτούς τους παγκοσμιοποιημένους θεσμούς, αλλά εγώ δεν πιστεύω πως κάτι τέτοιο είναι εφικτό. Νομίζω πως χρειαζόμαστε κάτι πιο μεγάλο για να μπορέσουμε να χτυπήσουμε αποτελεσματικά αυτά τα κέντρα εξουσίας.
Κατά συνέπεια δεν είμαι αντίθετος σε τέτοιες προτάσεις που μιλούν για μια αναθεώρηση αυτής της αποδιαρθρωμένης παγκοσμιοποίησης, δηλαδή την αντιμετώπιση της κυριαρχίας με πιο απλό και πιο εύκολα διαχειρίσιμο τρόπο, πιο δημοκρατικά δομημένης με συνελεύσεις και άλλες παρεμφερείς δομές. Δεν είμαι αντίθετος, αλλά υποστηρίζω πως κι αν ακόμη αυτό θα μπορούσε να λειτουργήσει, υπάρχει μεγάλη ανάγκη για πολιτικές πρωτοβουλίες άλλου επιπέδου, ώστε να μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε τον πραγματικό κεντρικό πυρήνα, την καρδιά του κτήνους δηλαδή. Εγώ ζω στη Νέα Υόρκη, άρα είμαι πολύ κοντά στην καρδιά του κτήνους, και μπορώ να σας διαβεβαιώσω πως πρόκειται για ένα εντελώς αποκτηνωμένο κτήνος.
Πώς μπορούμε να διαβάσουμε τις εμπειρίες των κοινωνικών κινημάτων που διεκδικούν το δικαίωμα στην πόλη; Κατά τη γνώμη σας έχει μειωθεί η αποτελεσματικότητα τους εξαιτίας της σταθερής απαξίωσης της δημοκρατίας τόσο σε τοπικό, όσο και σε εθνικό επίπεδο;
Για να ξεκινήσουμε, η ιδέα του δικαιώματος στην πόλη είναι μια ανοικτή έννοια. Είναι αυτό που θα λέγαμε «κενό σημαίνον», άρα μια έννοια που εξαρτάται από το περιεχόμενο που θέλει να της δώσει ο καθένας. Είναι γεγονός πως ακόμη και οι πολύ πλούσιοι διεκδικούν από τη μεριά τους το δικαίωμα στην πόλη, κι αυτό μπορεί να το κάνει ο καθένας με τον δικό του τρόπο. Πράγματι, από πολλές απόψεις, αν βασιστούμε σε κάποιες αρχές της κυριαρχίας κλπ θα καταλήξουμε στο συμπέρασμα πως όλοι έχουμε τα ίδια δικαιώματα στην πόλη, και άρα, όπως έχει πει ο Μαρξ «ανάμεσα σε ίσα δικαιώματα, υπερισχύει το δίκιο του πιο ισχυρού». Κι αυτό είναι ένα από όσα έχουν ήδη επαληθευτεί στην πράξη.
Για παράδειγμα, το δικαίωμα στην πόλη ενσωματώθηκε ακόμη και στο λεξιλόγιο του ΟΗΕ, που σημαίνει πως ουσιαστικά υιοθετήθηκε από τις ΜΚΟ, και αντί να σημαίνει ένα κάλεσμα για την επανάσταση, κατάντησε εργαλείο κατευνασμού των κοινωνικών κινημάτων. Νομίζω πως είναι πολύ σημαντικό για τις συλλογικότητες της πόλης που δρουν σε διάφορους τομείς στο αστικό περιβάλλον, όπως π.χ. η παιδεία ή το δικαίωμα στην κατοικία κ.λπ., να προσπαθήσουν να φτιάξουν ένα προοδευτικό πρόγραμμα, κι ακόμη καλύτερα ένα πρόγραμμα κατά κάποιον τρόπο επαναστατικό, και να επιχειρήσουν να οικοδομήσουν συμμαχίες με άλλες οργανώσεις που δρουν σε άλλα πεδία. Έτσι νομίζω πως πρέπει να υπάρχει μια οργάνωση-ομπρέλα, ή κάτι που να μπορέσει να συνενώσει όλα τα κινήματα που δραστηριοποιούνται στην πόλη.
Στη Βαρκελώνη, για παράδειγμα, νομίζω πως η εκλογή της Κολάου ήταν πολύ σημαντική, κι έχουμε μια δημαρχίνα με προοδευτικές αντιλήψεις, αλλά αυτό από μόνο του δεν επιλύει το πρόβλημα. Θα μπορέσει να λειτουργήσει μόνο αν συνάψει στενή σχέση με τα κοινωνικά κινήματα, κι αν βοηθήσει στην οικοδόμηση ακόμη πιο ισχυρών κοινωνικών κινημάτων, αντί να κινηθεί σαν πολλούς πολιτικούς που στη συνέχεια αφαιρούν εξουσίες από τα κινήματα που τους ανέδειξαν. Αν και πιστεύω πως κάνει βήματα για να χτίσει μια συνελευσιακή δομή έτσι ώστε τα κοινωνικά κινήματα να μπορούν να εκφραστούν και εκτός των πλαισίων της δημοτικής εξουσίας.
Πιστεύω πως μια παρόμοια κίνηση θα ήταν πραγματικά προοδευτική. Είμαι αντίθετος στην ιδέα πως μια πολιτική επικεντρωμένη αποκλειστικά στο Κράτος είναι η κατάλληλη απάντηση, όμως ταυτόχρονα δεν μπορεί να είμαστε φοβικοί απέναντι στο Κράτος, γιατί νομίζω, και η Κολάου το αποδεικνύει, πως το Κράτος μπορεί να παίξει βασικό ρόλο στη στήριξη των κοινωνικών κινημάτων, όπως π.χ. να τα ενδυναμώσει, κι έτσι μπορούμε να ξεκινήσουμε να φανταζόμαστε μια κατάσταση που να εξασφαλίζει τη λαϊκή συμμετοχή στις αποφάσεις, στον τρόπο διαχείρισης της πόλης, στο είδος των επενδύσεων που θα πρέπει να γίνουν, στο ποιες επενδύσεις μπορούν να γίνουν αποδεκτές, ή ποιες οικονομικές δραστηριότητες πρέπει να προωθηθούν.


Καλή στιγμή για αναστοχασμό και σκέψη
 
Φέτος υπάρχουν δύο σημαντικές επέτειοι: η πρώτη είναι η επέτειος της δημοσίευσης του πρώτου τόμου του Κεφαλαίου του Μαρξ. Η δεύτερη είναι προφανώς η επέτειος της Ρωσικής Επανάστασης. Ποια είναι η σημασία αυτών των δύο γεγονότων σήμερα;
Πρόκειται για μια καλή ευκαιρία να γραφτεί μια ιστορική αποτίμηση της σημασίας των δύο γεγονότων. Και για την Αριστερά μπορεί να είναι μια σημαντική στιγμή να αναμετρηθεί με όσα λάθη έγιναν, αλλά και να αναγνωρίσει τις πραγματικά θετικές πλευρές που χαρακτήρισαν και τα δύο γεγονότα: την έκδοση του πρώτου τόμου του Κεφαλαίου και την Ρωσική Επανάσταση. Έχω την άποψη πως ακόμη κι αν υπήρξαν αρνητικές πλευρές, και προφανώς υπήρξαν, στην ιστορία της Σοβιετικής Ένωσης, ειλικρινά, από την πτώση του Τείχους του Βερολίνου σίγουρα ο κόσμος καθόλου δεν έγινε καλύτερος.
Αντίθετα χειροτέρεψε δραματικά, κι ο λόγος που αυτό δεν είχε γίνει πριν, ήταν επειδή υπήρχε ακόμη η απειλή του κομμουνισμού. Όταν αυτή η απειλή εξέλειψε, άφησε πίσω της ένα κενό στο οποίο σήμερα βασιλεύει το κεφάλαιο, χωρίς κανέναν ισχυρό αντίπαλο, που οδήγησε σε μια εντελώς ανισόρροπη, ταχύτατη συσσώρευση πλούτου σε μια πολύ μικρή ομάδα ανθρώπων. Και κατ’ εμέ, το μοναδικό πιθανό αντίδοτο είναι ακόμη η Κίνα, από την άποψη πως δεν είναι μια εντελώς καπιταλιστική χώρα με την φυσιολογική έννοια του όρου, και δεν είναι ακόμη ξεκάθαρο προς ποια κατεύθυνση θα κινηθεί στο μέλλον.
Κοντολογίς, νομίζω πως είναι μια καλή στιγμή για αναστοχασμό και σκέψη. Για τα θετικά και τα αρνητικά της εμπειρίας της Σοβιετικής Ένωσης, για το πώς διαβάζουμε τον πρώτο τόμο του Κεφαλαίου του Μαρξ. Μόλις τελείωσα ένα σχετικό βιβλίο για τον πρώτο τόμο του Κεφαλαίου και θα ακολουθήσουν κι άλλα ακόμη.

Στέλιος Παππάς: Το στωικό πρόσωπο της Αριστεράς που μάχεται και αντέχει


Του Γ. Λακόπουλου

«Τι κάνεις Στέλιο;» «Αγώνα, έχουμε και τίποτε άλλο;». Τυπική στιχομυθία όλων των εποχών με τον Στέλιο Παππα, στέλεχος του ΣΥΡΙΖΑ και πατέρα του υπουργού Ψηφιακής Πολιτικής Τηλεπικοινωνιών και Ενημέρωσης.
Όταν ανακοινώθηκε ότι διορίστηκε πρόεδρος στον Οργανισμό Αστικών Συγκοινωνιών Θεσσαλονίκης συνέβη κάτι που θα θέλαμε να είχε αποφύγει ο δημόσιος βίος: παραβιάσθηκε ο άτυπος κώδικας για διακομματικό σεβασμό σε πρόσωπα που τον  έχουν κατακτήσει με τον βίο τους-και τον είχαν ως τώρα.
Η ΝΔ ανακοίνωσε εξυπνακίστικα ότι ο διορισμός «έγινε κατόπιν κλήρωσης που πραγματοποίησε ο κ. Σπίρτζης. Και σε ανώτερα!». Προσωπικά ο Στ. Θεοδωράκης, ή κάποιος για λογαριασμό του, τουιτάρισε: «Εδώ Παππάς. Εκεί Παππάς. Παντού Παππάς. Αν και οι τελευταίες πληροφορίες μιλούν για αντικειμενική και αδιάβλητη… κλήρωση».
Και ένα μειράκιο -που  εκτελεί χρέη εκπροσώπου Τύπου του ΠΑΣΟΚ αυθαδίασε προκλητικά πουλώντας πνεύμα με την Τσεσμελή .. , μέσα στην αγνοία του: «Άλλο bus και άλλο μπαμπάς».
Για όσους έχουν ακόμη μέσα τους φιλότιμο και αισθήματα ντροπής  αυτές οι τρεις ανακοινώσεις συνιστούν κατάντημα. Αναφέρονται αβασάνιστα σε έναν άνθρωπο, ο οποίος με το ήθος, το αγωνιστικό και  προσωπικό του παράδειγμα στη διαδρομή του από την Καισαριανή ως τη Γλασκόβη, έχει διδάξει δυο γενιές. Είναι ο γονιός που μακάρι να είχαν όλα τα παιδιά, αλλά και το στέλεχος που μακάρι να είχαν όλα τα κόμματα.
Αν δεν ξέρει ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ας ρωτήσει, μεταξύ άλλων, συγκεκριμένα πρόσωπα- δύο πρώην υπουργούς- στο κόμμα του, για να στείλει στο σπίτι του τον συντάκτη της ανακοίνωσης. Αν δεν πήρε είδηση το ελεεινό χιούμορ με τον «μπαμπά» η Φώφη, τώρα δεν έχει καμία δικαιολογία να κρατήσει στη θέση του τον πορτ παρόλ της. Και ο  Σταύρος, αν όχι ως πολιτικός τουλάχιστον ως  δημοσιογράφος, θα όφειλε να ξέρει ότι στην πολιτική υπάρχουν εσκαμμένα- για όσους δεν θέλουν να μετατραπεί σε ζούγκλα ο δημόσιος βίος.
Ο Στέλιος Παππάς, συντονιστής του τμήματος Ευρωπαϊκής Πολιτικής του ΣΥΡΙΖΑ, ανήκει στα πρόσωπα που έχουν καταξιωθεί στη συνείδηση όσων ασχολούνται με τα κοινά, πέρα από τις  κομματικές προτιμήσεις τους. Έχει προσωπικές προδιαγραφές να γίνει πρότυπο δημόσιου λειτουργού -για να μην θυμηθούμε καριερίστες και λαμόγια, που έβαζαν τα κόμματα στο παρελθόν.
Παρών στον αντιδικτατορικό αγώνα -από τις γραμμές της  την ΕΚΟΝ Ρήγας Φεραίος,- παλιός ο εκδότης του περιοδικού της οργάνωσης- πέρασε στο  ΚΚΕ Εσωτερικού με τον Κύρκο και τον Μπανιά, γείωσε ως τώρα την πολιτική του δράση στην Καισαριανή, υπήρξε μάχιμος συνδικαλιστής στη ΔΕΗ.
Είναι ακέραιος άνθρωπος, λιτοδίαιτος, καθημερινός και πάνω από όλα ανήκει σ’ αυτούς που σηκώνουν το σταυρό του μαρτυρίου τους αγόγγυστα- είτε τους κυνηγάει η χούντα είτε τους αδικεί η ζωή. «Είμαι καταδικασμένος να παραμένω αισιόδοξος», είπε πει σε μια συνέντευξή του.
Δεν είναι άνθρωπος της εξουσίας και δεν ξέρουμε γιατί ο Σπίρτζης τον προτείνει για τον ΟΑΣΘ -κάποιοι υποψιάζονται τυπικά ενδοκυβερνητικά παίγνια διαμόρφωσης συσχετισμών. Αλλά αυτό δεν αφορά προσωπικά τον Στέλιο. Αντίθετα θα περίμενε κανείς ότι η τοποθέτησή του σε άμισθη δημόσια θέση θα ήταν, και για τους πολιτικούς αντιπάλους του κόμματός του, εγγύηση διασφάλισής του δημόσιου συμφέροντος.
Πέρα από την αφοσίωση του στο καθήκον έχει και τα τυπικά προσόντα ως οικονομολόγος και επικεφαλής του οικείου επιμελητηρίου. Να μιλούν οι γόνοι για οικογενειοκρατία  -όσοι- έχουν κάνει το όνομά τους επάγγελμα- είναι εξωφρενικό.
Εν πάση περιπτώσει, αν υπάρχει κάποιος από το κυβερνητικό στρατόπεδο για τον οποίο θεωρείται  τουλάχιστον αθέμιτο να κάνουνε τα κόμματά ασκήσεις ευτελούς αντιπολίτευσης είναι ο  Παππάς. Όχι γιατί η σύγκρουσή του με τη χούντα, τα βασανιστήρια και η εξορία τον κατέστησαν εμβληματικό πρόσωπο στο χώρο  του, αλλά πρωτίστως γιατί η αναμέτρησή του με τις πιο βαριές δυσκολίες που μπορεί να αντιμετωπίσει ο άνθρωπος, τον ανάδειξέ σε υπόδειγμα οικογενειάρχη και στυλοβάτη των ανθρώπων που παλεύουν με τις δυνάμεις των κατώτερων θεών.
Παραμένει ένας σεμνός μαχητής της ιδεολογίας του- με την οποία προφανώς πολλοί διαφωνούν -και ένας αποφασισμένος  άνθρωπος της κοινωνίας. Η ανάθεση δημοσίου αξιώματος σε πρόσωπα με λαμπρό και στωικό πρότυπο προφίλ τιμά την πολιτική. Και ρίχνει στην δημόσια περιφρόνηση όσους σπεύδουν -οι κακομοίρηδες- να κάνουν φτηνή  αντιπολίτευση. Διάολε, εκτός από την πολιτική υπάρχουν και οι άνθρωποι. 

Οι 10 +1 φυλές των πυρκαγιών...


Όταν γινόμαστε όλοι ειδικοί και όλες ειδικές για τις φωτιές των ημερών...

 Χρήστος Ξανθάκης

Τους ξέρουμε και τις ξέρουμε, τους είδαμε και τις είδαμε όλες αυτές τις μέρες που μαίνονταν οι πυρκαγιές. Δίπλα μας ήταν και...
εξέφραζαν άποψη από το πρωί ως το βράδυ και χωρίς να τους ρωτήσει, χωρίς να τις ρωτήσει κανένας. Ήταν οι ειδικοί και οι ειδικές των πυρκαγιών, που έδωσαν ρεσιτάλ τα τελευταία εικοσιτετράωρα.
Κι επειδή εδώ κάνουμε ρεπορτάζ, δεν ξύνουμε πατσές, τους οργανώσαμε σε φυλές για να μη χάνεται η μπάλα. Απολαύστε υπεύθυνα:
1) Οι αστυνόμοι.
Ξέρουν γιατί έβαλες τη φωτιά, ξέρουν πως την έβαλες, ξέρουν πότε την έβαλες. Ξέρουν επίσης..
ποιος είσαι εσύ που την έβαλες.
2) Οι εισαγγελείς
Ξέρουν γιατί έβαλες τη φωτιά, ξέρουν πως την έβαλες, ξέρουν πότε την έβαλες. Ξέρουν επίσης ποιος είσαι εσύ που την έβαλες.
Και θ’ απονείμουν δικαιοσύνη.
3) Οι θεούσοι
Η Παναγίτσα και ο Χριστούλης μας έσωσαν από το ολοκαύτωμα. Αλλιώς θα είχαμε γίνει στάχτη και μπούρμπερη.
Μόνο αν χτιστούν εκκλησίες στα καμένα δεν θα έχουμε τα ίδια.
4) Οι άθεοι
Πού ήταν η Παναγίτσα κι ο Χριστούλης όταν άναβε η φωτιά; Και γιατί άργησαν τόσο πολύ να την κατασβέσουν;
Μόνο αν σταματήσουμε να υποδεχόμαστε το Άγιο Φως με τιμές αρχηγού κράτους σταματήσουν και οι εμπρησμοί.
5) Οι φιλελέδες
Αν τα δάση ήταν ιδιωτικά δεν θα λαμπάδιαζαν. Αν η πυροσβεστική ήταν ιδιωτική θα έσβηνε τις πυρκαγιές στο πιτς φυτίλι. Αν οι πυρκαγιές ήταν ιδιωτικές δεν θα ανάβανε ποτέ.
Τώρα που είναι κρατικές καίγεται ο τόπος.
6) Οι σταλεγάκηδες
Ήξεραν ότι θα σκάσει πυρκαγιά. Όπως ήξεραν ότι θα γινόταν πλημμύρα. Όπως ήξεραν ότι θα μας βάραγε σεισμός. Μόνο για τη Δευτέρα Παρουσία έχουν μερικές αμφιβολίες, αλλά κι αυτές είναι θέμα ημερών.
7) Οι πληροφορημένοι
Γνωρίζουν που έσταξε και η παραμικρή σταγόνα ιδρώτα του τελευταίου εθελοντή δασοπροστασίας. Και θα το χρησιμοποιήσουν ως ισχυρό επιχείρημα σε κάθε συζήτηση.
8) Οι ωχαδερφάκηδες
Αφού ρε φίλε δεν αλλάζει τίποτε σε αυτόν τον κωλότοπο, τώρα θα το καταλάβετε; Φτιάξε μου έναν φρέντο μέτριο σε παρακαλώ.
9) Οι δε γαμιέται
Και τι με νοιάζει ρε φίλε που καίγονται η Αττική, η Ηλεία, η Ζάκυνθος; Ενδιαφέρθηκε κανείς για μένα όταν μου φτιάξανε γλυκό αντί για μέτριο τον φρέντο;
10) Οι συνωμοσιολόγοι
Το έχουν από πρώτο χέρι ότι η επόμενη συνεδρίαση της Λέσχης Μπίλντεμπεργκ θα γίνει στον Κάλαμο. Παρόντος του Χένρι Κίσινγκερ.
10 + 1) Τα ερπετά
Όσοι και όσες χαίρονται κάθε φορά που μπουρλοτιάζει το σύμπαν, γιατί θα φορτωθεί πολιτικό κόστος η εκάστοτε κυβέρνηση.

 από το newpost.gr 
μέσω zoornalistas.blogspot.gr

Τρίτη, 15 Αυγούστου 2017

Του Πόντου Παναγιά

Θέμης Αδαμαντίδης & Παιδική χορωδία Δημήτρη Τυπάλδου

«Όταν δεν εντρέπεσαι, εκτρέπεσαι» κ.Λιάνα Κανέλλη.

Ανοιχτή επιστολή της κόρης του Δημήτρη Χριστούλα, που έδωσε τέλος στη ζωή του στην πλατεία Συντάγματος -στις 4 Απριλίου του 2012- αρνούμενος να καταρρακωθεί η ύπαρξη και η αξιοπρέπειά του.
 
Η Έμμυ Χριστούλα, γράφει:
«Δίπλα στα ονόματα του κ. Μπεγλίτη, του κ. Κουκουλόπουλου και άλλων διάσημων τηλεοπτικών πραιτοριανών, που πριν τρία χρόνια ενοχλήθηκαν σφοδρά από την πολιτική πράξη του Δημήτρη Χριστούλα, καθώς έσπαγε τη σιωπή της γενικευμένης κοινωνικής αυτοχειρίας που ήθελαν να επιβάλλουν στην ελληνική κοινωνία, προστίθεται τώρα και αυτό της Λιάνας Κανέλλη.
Με τη γνωστή παραληρηματική της λεξιθηρία, δύο μέρες ακριβώς μετά την επέτειο των 3 χρόνων από τη δημόσια αυτοκτονία του, πρόσβαλλε βάναυσα τη μνήμη του.
Έτσι γίνεται όταν δεν εντρέπεσαι. Εκτρέπεσαι. Παρεκτρέπεσαι…
Δε θα παραθέσω τις λερές λέξεις με τις οποίες έντυσε τον κανιβαλισμό της, καθώς δεν μπορούν να βρίσκονται ούτε καν στην ίδια αράδα με το όνομα ενός ανθρώπου που υπήρξε στρατευμένος στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια.
Θα αναγκαστώ όμως να ειπώ ότι ο Χριστούλας δεν ήταν ο κακόμοιρος ανθρωπάκος που δεν άντεξε και έφυγε εν κρυπτώ στην αδιέξοδη απελπισία κάποιου ιδιωτικού χώρου, όπως η κ. Κανέλλη θέλησε να τον παρουσιάσει.
Οι χιλιάδες των συμπολιτών μας, οι χιλιάδες πολίτες από την Ευρώπη, διεθνή μέσα μαζικής ενημέρωσης κατάλαβαν το αυτονόητο.
Το αυτονόητο που δεν μπόρεσε να καταλάβει η Λιάνα Κανέλλη, αφού η πολιτική της εμπάθεια, η μικροπολιτική της μιζέρια, η παντελής έλλειψη πολιτικής κουλτούρας, αλλά και η πλήρης άγνοιά της ιστορίας των κινημάτων, την εμποδίζουν.
Οι πολίτες κατάλαβαν και τον ύψιστο συμβολισμό μιας πράξης ανοικτής, δημόσιας, ενώπιον του Δήμου και του ελληνικού κοινοβουλίου, αλλά και το περιεχόμενο του ιδιόχειρου σημειώματος, στο οποίο χρησιμοποιεί απαγορευμένες λέξεις για τον πολιτικό καθωσπρεπισμό μιας κυρίας που έχει τόση σχέση με τον κομμουνισμό, όση είχε και με τα υπόλοιπα κόμματα, στα οποία ως πολιτικός χαμαιλέων προσέτρεχε για να την εντάξουν στις γραμμές τους.
Η Λιάνα Κανέλλη δεν κατάλαβε για αυτόν ακριβώς το λόγο.
Όταν το αξιακό πολιτικό σου σύστημα είναι ένα λάστιχο που τεντώνεται και μαζεύεται ανά δεκαετία, αναλόγως του ποιος σου προσφέρει πολιτική ασυλία, πώς να καταλάβεις τη θυσία του Κώστα Γεωργάκη;
Άλλωστε τότε η κ. Κανέλλη πρέπει να… διάβαζε και δεν κατάλαβε ότι για κάποιους η αυτοκτονία φαντάζει αυτονόητη όχι σα φυγή, αλλά σαν πράξη που θρυμματίζει τη σιωπή, σαν πράξη που ερεθίζει τη συνείδηση, που ενισχύει την ευθύνη των πολιτών ως χειριστών και συμμετεχόντων του δημόσιου χώρου, σαν πράξη που ενδεχομένως γίνει το εργαλείο για την ίδια τη ζωή.
«Το σπάραγμα της ζωής που ζητάει να ζήσει» το περιγράφει ο Γιάννης Ρίτσος, αλλά τούτος ο ποιητής πέφτει βαρύς και πολύ κομμουνιστής, όταν για δεκαετίες παρέα σου είναι η αυλή των κολάκων της κ. Λιάνη – Παπανδρέου, ο Κώστας Κυδωνιάτης και προσφάτως ο «γεννημένος αντικομμουνιστής» Μπαλτάκος.
«Απ΄όλα όσα έχουν γραφτεί αγαπώ μόνον αυτό που γράφει κανείς με το αίμα του. Γράφε με αίμα και θα νιώσεις ότι το αίμα είναι πνεύμα».
Αυτό το τόσο απλό κατάλαβαν και όλα τα μέλη της Επιτροπής Λογιστικού Ελέγχου που το Σάββατο απέτισαν φόρο τιμής σε ένα σύντροφό τους, αφού ο Δημήτρης Χριστούλας υπήρξε δραστήριο μέλος της Επιτροπής για την πρωτοβουλία ελέγχου του δημόσιου χρέους, από το 2011.
Φόρο τιμής σε έναν άνθρωπο που πέθανε όπως έζησε, σκεφτόμενος πολιτικά.
Ψιλά γράμματα αυτά για τη Λιάνα Κανέλλη.
Ψιλά γράμματα η πολιτική ως οντολογική έννοια, που ενυπάρχει και που συστήνει αδιάκοπα τον τρόπο που ζεις και τον τρόπο που φεύγεις.
Ψιλά γράμματα η συν-τροφικότητα .
Τρέφει ο ένας τον άλλον και τρεφόμαστε ο ένας από τον άλλον, έλεγε ο Μακρονησιώτης παππούς μου, γιατί οι κομμουνιστές είναι «ένα κράμα από ήθος Τσε, εντιμότητα Πλουμπίδη και αυτοκτονικό πείσμα Άρη Βελουχιώτη»
Σύντροφοι και φίλοι του ΚΚΕ, σεις που το μόνο που διαθέτετε είναι οι καλύβες σας και οι πεζούλες σας, σεις τιμήσατε έμπρακτα τον Δημήτρη Χριστούλα.
Γιατί σεις ξέρετε χρόνια τώρα ότι «ετούτος δω ο λαός δε γονατίζει παρά μονάχα μπροστά στους νεκρούς του».
Έμμυ Χριστούλα
Πηγή: Εφημερίδα των Συντακτών

Δευτέρα, 14 Αυγούστου 2017

Μάνος Κατράκης: Πάντρευε στα μάτια ήλιο και βροχή

 
Του Κώστα Γεωργουσόπουλου
 
Περιόδευε στην επαρχία με την Ευγενία Γκραντέ, διασκευή από το μυθιστόρημα του Μπαλζάκ. Έπαιζε βέβαια τον Γκραντέ, την εντελέστερη πύκνωση του Γάλλου αστού. Καχύποπτος, σκληρός, αφύσικος και παθολογικός φιλάργυρος. Ο Μπαλζάκ λέει κάπου στο κείμενο πως κάθε φορά που ο Γκραντέ ανέβαινε από το υπόγειο όπου φύλασσε τα φλουριά του τα μάτια του είχαν μιαν απόχρωση χρυσαφιά. Ο Κατράκης ήξερε πως αυτή η παρατήρηση δεν μπορεί να περάσει στο θέατρο, γι’ αυτό μετατόπισε το υποκριτικό σήμα στα χέρια.
Τα χέρια του είχαν ιδεολογία· αεικίνητα, γαμψά, αρπακτικά. Ψαχούλευαν συνεχώς τα έπιπλα για να βεβαιωθούν πως είναι εκεί, δικά του. Τα χέρια τού Κατράκη αφηγούνταν την ιστορία της ανθρωπότητας μέσα από την ιστορία του ανθρώπινου χεριού· από εργαλείο επιβίωσης και άμυνας, είχαν γίνει όργανο αρπαγής, επίθεσης, κτήσης και εκμετάλλευσης. Ήταν στιγμές όμως στην παράσταση που αυτά τα χέρια γινόντουσαν τρυφηλά, αρρωστιάρικα. Ήταν όταν γύριζε από το υπόγειο με το χρυσάφι. Ένιωθες πως η αφή τους είχε κάτι το ιδιαίτερο. μια τεχνητή ευαισθησία, μια κεκτημένη συνήθεια στο μέτρημα. Όπως τα χέρια των ασκητών μετρώντας τις χάντρες του κομπολογιού μετρούν το χρόνο με την προσευχή, ο Κατράκης-Γκραντέ μετρούσε το χρόνο με το χρυσάφι.
Όταν αυτά τα χέρια αγκάλιαζαν αποκτούσαν, κατακτούσαν, έλιωναν. Κι όταν ακόμα έδιναν είχες την εντύπωση πως έπαιρναν, πως άρπαζαν. (…)
Στον Οθέλο τα πόδια του πραγμάτωσαν μια σοφή σύνθεση των δύο παραπάνω σημάτων. Ξεκομμένα από τα οικεία χώματα τα πόδια τού Μαύρου προσπαθούσαν να στεριώσουν σε ξένη γη. Συνεχώς τρίκλιζε και παραπατούσε γιατί, γυμνασμένος στις αμμουδιές της πατρίδας, έχανε την επαφή στα χαλιά και στα πλακόστρωτα της Βενετιάς. Έπρεπε να προσέξετε τις καμπύλες του πέλματός του· ψαχούλευαν το έδαφος όπως η τίγρη στο κλουβί. Διστακτικά και περήφανα. Αμήχανα και «βασιλικά». (…)
Το πέμπτο σήμα του Κατράκη μού δόθηκε στον Δον Κιχώτη. Ήταν τα μάτια του. Πυρετικά και θλιμμένα. Πονετικά και ταυτόχρονα αγέρωχα, πονηρά και αφοπλιστικά αθώα. Κολασμένα και παρθενικά. Αδηφάγα και θεονήστικα. Τι ψυχή ήταν αυτή που μπορούσε συνάμα να παντρεύει στα μάτια ήλιο και βροχή; Που μπορούσε να αστράφτει και να συννεφιάζει; Τα μάτια του Κατράκη-Δον Κιχώτη κλαίγαν μαζί και γελούσαν, θρηνούσαν τη θλιβερή πραγματικότητα ενός κόσμου χωρίς όραμα και πίστη και υμνούσαν την ανατολή ενός κόσμου που ανέβαινε· γεμάτος όνειρο, πίστη, αθωότητα και αγάπη. Έβλεπες πως αυτά τα μάτια δεν ατένιζαν μιαν ουτοπία αλλά το μέλλον μιας ελπίδας. Στη διασκευή που έπαιζε στο Εθνικό Θέατρο έμεινα με την εντύπωση πως κατόρθωσε το αδύνατο. Στη σκηνή του θανάτου, λίγο πριν κλείσει τα μάτια, πιστεύω πως διέκρινα το ένα μάτι του να θλίβεται για την κατάντια τού πεζού κόσμου, αλλά μαζί να θλίβεται που τον άφηνε, και το άλλο μάτι του να λάμπει για την προσδοκία ενός μέλλοντος κόσμου που ήταν ταυτόχρονα ποιητικός και πραγματικός. (…)
Το τελευταίο, ήταν η φωνή του. Έγραψα κι αλλού γι’ αυτό το θαύμα και τόνισα την αίσθηση της συνέχειας της γλώσσας που μετέφερε. Ο Κατράκης με τη φωνή του κατάργησε την τυπογραφία. Ξανάκανε τη γλώσσα μουσική τής αγοράς λαού, έδωσε στη γλώσσα, που οι περιπέτειες της αστικοποίησης και της κατανάλωσης την έκαναν εργαλείο συναλλαγής, τη διάσταση της ψυχικής επικοινωνίας που είχε πάντα στη συνείδηση του λαού μας. Την ουσίωσε. Την πήρε από τα μάτια των αναγνωστών και την ακούμπησε στα αυτιά των ανθρώπων. Από το λίχνο της μοναχικής παρηγοριάς μετέφερε τη νεοελληνική ποίηση στην Εκκλησία του Δήμου. Η φωνή του, ένα φυσικό προϊόν που έγινε, με το συναίσθημα, την εμπειρία και την καλλιέργεια, πολιτισμικό φαινόμενο, αποκατέστησε τη σχέση των ποιητών με τους φυσικούς τους αποδέκτες, το λαό. (…)
Ο συνθετικός του υποκριτικός κώδικας θα μας μείνει όπως τον πρότεινε στο Ντα. Πήρε ένα ποιητικό διαμαντάκι ηθογραφικό και του έδωσε παγκοσμιότητα.
Εκεί τα στοιχεία που απαρίθμησα δέθηκαν σε διαλεκτική σχέση. Έγραψα τότε πως ο τρόπος με τον οποίο εισήλθε ο Κατράκης στη σκηνή, ο τρόπος που πρόβαλε στον ορίζοντα του ποιητικού χώρου, ήταν το άπαντο της υποκριτικής τέχνης. Το σώμα-σήμα έδωσε εξαίφνης το στίγμα του. Ο λόγος εγένετο Σαρξ. Γεννήθηκε ένας άνθρωπος πλήρης, αθάνατος, γιατί το ποιητικό γεγονός γίνεται από φθαρτά υλικά αλλά τα υπερβαίνει.
Μίλησαν πολλοί για το ταλέντο του Κατράκη και άφησαν μια υπόνοια μεταφυσικής σ’ αυτή την εκτίμηση. Επειδή δεν πιστεύω στη μαγεία, νομίζω πως το υποκριτικό φαινόμενο του Κατράκη είναι προϊόν μιας αντιφατικής, δηλαδή πολύ ανθρώπινης ζωής, προϊόν μιας πλούσιας εμπειρίας. Οι αγώνες του, τα βάσανά του, οι έρωτές του, τα πάθη του, ο αξεδίψαστος βίος του, ήταν η μοναδική του προίκα.
Μικρός ήθελε να γίνει ναυτικός. Η μάνα του τον εμπόδισε. Κι όμως ταξίδεψε πολύ με ούριο άνεμο μέσα στο καράβι της τέχνης και της ζωής και εκόμισε μέγα πλούτος και μας τον χάρισε αφειδώλευτα.
Τώρα που άραξε στο στερνό λιμάνι, τώρα που έκλεισαν για πάντα τα μάτια του, το ένα θλιμμένο, το άλλο γελούμενο, εμείς θα συνεχίζουμε το ταξίδι μέσα στα θαυμάσια πλούτη που μας κληροδότησε.  (από το περιοδικό ΑΤΑΚΑ)
 
Η ζωή του
Ο Μάνος Κατράκης, κορυφαίος πρωταγωνιστής του θεάτρου και θιασάρχης, γεννήθηκε στις 14 Αυγούστου του 1909 στο Καστέλι Κισσάμου των Χανίων Κρήτης. Ήταν το μικρότερο από τα πέντε παιδιά του εμπόρου Χαράλαμπου Κατράκη και της Ειρήνης.
Το 1919 η οικογένειά του μετακόμισε στην Αθήνα, όπου ο Μάνος. Έκανε το ντεμπούτο του σε ηλικία μόλις 18 ετών, με το θίασο Οι Νέοι στο έργο Για την αγάπη της. Το μπρίο και η δυναμικότητά του ενθουσίασαν τον σκηνοθέτη Κώστα Λελούδα κι έτσι ένα χρόνο αργότερα, το 1928, έπαιξε στην πρώτη βουβή ταινία Το λάβαρο του '21.
Την ίδια περίοδο εντάχθηκε στο Θίασο της Ελευθέρας Σκηνής της Μαρίκας Κοτοπούλη, του Σπύρου Μελά και του Μήτσου Μυράτ, παίζοντας σε έργα όπως Η λύρα του γερο-Νικόλα, Οι άθλιοι και Στέλλα Βιολάντη. Το 1930 συνεργάστηκε με το Λαϊκό Θέατρο του Β. Ρώτα και το 1932 προσλήφθηκε στο νεοϊδρυθέν Εθνικό Θέατρο, όπου ερμήνευσε μεταξύ άλλων τον Κορυφαίο στον Αγαμέμνονα και τον Κρητικό στη Βαβυλωνία.
Το 1934 συνεργάστηκε με τον Β. Αργυρόπουλο και το 1935 ξανά με τη Μ. Κοτοπούλη, για να επιστρέψει, την ίδια χρονιά στο Εθνικό Θέατρο. Το 1943 ανέλαβε Πρόεδρος του Σωματείου Ελλήνων Ηθοποιών και από τη θέση αυτή συνέβαλε τα μέγιστα στην ίδρυση του Κρατικού Θεάτρου Θεσσαλονίκης όπου και έπαιξε μέχρι το 1946, οπότε επέστρεψε στο Εθνικό. Εκδιώχθηκε, όμως, ένα χρόνο αργότερα, λόγω των αριστερών πεποιθήσεών του. Αρνούμενος να υπογράψει «δήλωση μετανοίας», εξορίστηκε στην Ικαρία, στη Μακρόνησο και τον Αϊ-Στράτη.
Επέστρεψε στην Αθήνα το 1952, διοργανώνοντας «ποιητικές απογευματινές» στο θέατρο Μουσούρη. Ξανανέβηκε στη σκηνή με το θίασο της Κατερίνας Ανδρεάδη, λίγο αργότερα με τον θίασο του Αδαμάντιου Λεμού και αμέσως μετά με τον Θυμελικό Θίασο του Λίνου Καρζή (Προμηθεύς Δεσμώτης). Στη συνέχεια και μέχρι το 1955 εμφανίστηκε με την Κυβέλη και αμέσως μετά συγκρότησε δικό του θίασο με την Ασπασία Παπαθανασίου (Ευγενία Γκραντέ, Βαθιές είναι οι ρίζες, Το κορίτσι με το κορδελάκι κ.ά).
Το 1955 ίδρυσε το Ελληνικό Λαϊκό Θέατρο και εγκαταστάθηκε στον υπαίθριο χώρο του Πεδίου του Άρεως, τον οποίο εγκαινίασε με τον Αγαπητικό της Βοσκοπούλας. Σ' αυτό το θέατρο, με μεγάλη συμμετοχή κοινού και καλλιτεχνική επιτυχία, συνέχισε ως το 1967, υποστηρίζοντας συστηματικά το ελληνικό έργο (Ο μονοσάνδαλος, Το κορίτσι με το κορδελάκι, Η Αντιγόνη της Κατοχής, Ο Πατούχας και διασκευές από έργα του Καζαντζάκη, όπως Ο Χριστός ξανασταυρώνεται και Ο Καπετάν Μιχάλης). Σποραδικά ανέβασε και κλασικό ρεπερτόριο (Ιούλιος Καίσαρ, Φουέντε Οβεχούνα). Τους χειμώνες, το ΕΛΘ φιλοξενείτο σε διάφορα θέατρα ή περιόδευε στην επαρχία, την Κύπρο και την Κωνσταντινούπολη.
Καθώς το 1968 του έγινε έξωση από το Πεδίο του Άρεως, ο Κατράκης συνέχισε την πρωταγωνιστική του πορεία, πότε με το θίασό του, πότε με άλλους πρωταγωνιστές. Το 1972 επέστρεψε στο Εθνικό Θέατρο και πρωταγωνίστησε στον Οθέλλο και τον Δον Κιχώτη, και στην Επίδαυρο στον Οιδίποδα Τύραννο (1973) και στον Προμηθέα Δεσμώτη(1974).
Αργότερα, συνεργάστηκε με την Αλίκη Βουγιουκλάκη, το ΚΘΒΕ, για να επανιδρύσει το 1977 το ΕΛΘ, ανεβάζοντας έργα Αρμπούζοφ (Φθινοπωρινή ιστορία με την Έλλη Λαμπέτη), Γκόρκι (Οι Τελευταίοι), Μπρεχτ (Συντροφιά με τον Μπρεχτ, με τη Μελίνα Μερκούρη), Λέοναρντ (Ντα), Μασάρι (Ταμπού) και τη Λειτουργία κάτω από την Ακρόπολητου Νικηφόρο​υ Βρεττάκου. Η τελευταία του εμφάνιση έγινε το 1984 στο Ηρώδειο, με το μουσικό έργο του Θόδωρου Αντωνίου Προμήθεια.
Συνεργάστηκε με πολύ σημαντικούς καλλιτέχνες (Δ. Ροντήρη, Π. Κατσέλη, Τ. Μουζενίδη, Μ. Βολανάκη, Σπ. Ευαγγελάτο, Μ. Θεοδωράκη, Σπ. Βασιλείου, Α. Κατσέλη, Τ. Καρούσο, Ελ. Χατζηαργύρη, Αν. Βαλάκου) και συμμετείχε σε εκατοντάδες εκδηλώσεις, όπου με την ανεπανάληπτη φωνή του δικαίωνε το νεοελληνικό ποιητικό λόγο. Οι αναγνώσεις του σε κείμενα νεοελληνικής λογοτεχνίας παρέμειναν κλασικές.
Ο Κατράκης έπαιξε και σε πολλές ταινίες στον κινηματογράφο. Αξιόλογες είναι οι ερμηνείες του στο Μαρίνο Κοντάρα του Γιώργου Τζαβέλα (1948), στη Συνοικία το όνειρο του Αλέκου Αλεξανδράκη (1961) στην Ηλέκτρα του Μιχάλη Κακογιάννη (1962), στο Ένας Ντελικανής του Μανόλη Σκουλούδη (1963). Βραβεύτηκε στο Διεθνές Φεστιβάλ του Σαν Φρανσίσκο, για την ερμηνεία του στον ρόλο του Κρέοντα στην Αντιγόνη του Γ. Τζαβέλλα, και στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης για τη συμμετοχή του στο Συνοικία το όνειρο. Εκπληκτική ήταν η θεατρική ερμηνεία του στο Ντα.
Λίγο μετά την ολοκλήρωση των γυρισμάτων της τελευταίας ταινίας Ταξίδι στα Κύθηρα, με σκηνοθέτη το Θόδωρο Αγγελόπουλο, άφησε την τελευταία του πνοή, στις 2 Σεπτεμβρίου του 1984, χτυπημένος από καρκίνο των πνευμόνων.
 
 Ο Οδυσσέας Ελύτης στο μνημόσυνο των 2 χρόνων από το θάνατο του Μάνου Κατράκη, δήλωσε:
Η ωχρή μορφή του Μάνου Κατράκη, χαραγμένη με επιμονή και με κόπο πάνω στο μέταλλο της νεοελληνικής πραγματικότητας, εξακολουθεί να αντιστέκεται στις αλλοιώσεις του χρόνου και να ακτινοβολεί όλο ήθος. Η καθαρότητα της φωνής του. Δεν έχω ακούσει ποτέ πιο ωραία ελληνικά. Οι λέξεις βγαίνουν από τα χείλη του λαμπερές και στρογγυλές, μ’ ένα περίγραμμα φωτεινό, όπως τα βότσαλα κάποιου παρθένου γιαλού. Σαν ποιητής θέλω, για τη μεγάλη προσφορά που έκανε ο έξοχος αυτός καλλιτέχνης σ’ όλο το μάκρος της ζωής του προς το ζωντανό νεοελληνικό λόγο, να του πω ένα μεγάλο ευχαριστώ.
Ελευθεροτυπία, 30.08.1986

Η «αριστερή» εφημερίδα «Il Manifesto» λογόκρινε τη χρυσή πένα της για τη Βενεζουέλα!


Σχολιάζει ο Νίκος Κλειτσίκας

Geraldina Colotti… η ιστορική πένα της ιταλικής αριστερής δημοσιογραφίας για θέματα εξωτερικής πολιτικής κι ειδικότερα η πρύτανης για τη Λατινική Αμερική δέχθηκε κόκκινη κάρτα από την ιστορική εφημερίδα Il Manifesto, της πάλαι ποτέ επαναστατικής αριστεράς και σήμερα –όσο κι αν πονάει όσους έζησαν συγκλονιστικά γεγονότα και αγώνες τη δεκαετία του ’70 κι έχουν βαθείς συναισθηματικούς δεσμούς– μια Εφημερίδα των Συντακτών στην υπηρεσία του Σόρος.
Η Geraldina Colotti, δημοσιογράφος, συγγραφέας, διανοούμενη, απεσταλμένη της εφημερίδας Il Manifesto στη Βενεζουέλα, δεν δέχθηκε να διαστρεβλώσει την αλήθεια κι έδωσε η ίδια με περίσσια γενναιότητα και θάρος το τέλος, εμείς θα λέγαμε τη χαριστική βολή στη δήθεν αριστερή Il Manifesto, επιλέγοντας να μην υπηρετήσει το δουλικό καθεστώς των ΜΜΕ, τη δημοσιογραφική πορνεία: 
«Προς όλες και όλους. Βρίσκομαι στη Βενεζουέλα όπου η δεξιά ετοιμάζεται για την «ώρα μηδέν» ώστε να εμποδίσει τη Συνταγματική Εθνοσυνέλευση  που θα μπορούσε να φέρει μια κατάσταση παρόμοια με τα Σοβιέτ. Θα βάζω εδώ τα άρθρα που δεν θα βλέπετε πλέον στο Il Manifesto και μπορείτε να τα διαδίδετε…
Ο Μαδούρο στο στόχαστρο της Cia

GERALDINA COLOTTI
Καράκας». Κι όταν στη διάδοση του ψέματος και της παραπληροφόρησης εναντίον της κυβέρνησης του Μαδούρο βρίσκεται μια συνεργατική «εφημερίδα των συντακτών«, που μάλιστα επιμένει ότι είναι «κομμουνιστική εφημερίδα», ας σκεφτούμε τι συμβαίνει με τα άλλα ΜΜΕ και πως κυριαρχεί, ή σωστότερα εξαγοράστηκε το σύνολο των δημοσιογράφων. Η αργυρώνητη δημοσιογραφική πορνεία στο μεγαλείο της!
Η Geraldina που εκδιώχθηκε από την Il Manifesto γιατί ήταν πολύ αριστερή η πένα της και γιατί δεν αποδέχθηκε να στρογγυλέψει την επίθεση της Cia εναντίον του Μαδούρο, όπως δεν δίστασε να το κάνει υπέρ της Συρίας και να συνταχθεί με τους «μετριοπαθείς» εξεγερμένους του «ελεύθερου συριακού στρατού», ή τους δήθεν «προοδευτικούς» Κούρδους, ή με τους νεοναζί του Ντονμπάς, αξίζει τη δική μας αλληλεγγύη.
«Δυστυχώς  αποφάσισαν να με λογοκρίνουν» επισημαίνει η Geraldina Colotti… όμως δεν συμβιβάζεται και δεν υποκύπτει… η εφημερίδα που ψευδώς διακηρύσσει ότι είναι «κομμουνιστική» ξεβρακώνεται… Για τις απαιτήσεις της Cia «Il Manifesto» χάνει τη «χρυσή υπογραφή«, την χωρίς διακοπή 20χρονη μαχητική δημοσιογραφική συνεργασία με την Geraldina Colotti.

 
Δεν θα δούμε ποτέ στα ΜΜΕ αυτές τις στιγμές που έκλεισαν τον προεκλογικό αγώνα… Γι’ αυτό φίμωσαν και την Geraldina Colotti από την «Il Manifesto»…
 
Την Κυριακή 30 Ιούλη ψηφίζουν στη Βενεζουέλα, εκλέγουν τους αντιπροσώπους για τη Συνταγματική Εθνοσυνέλευση, που διεξάγονται σύμφωνα με το Σύνταγμα της Μπολιβαριανής Δημοκρατίας. Ο προεκλογικός αγώνας κι οι μαζικές συγκεντρώσεις του λαού έδειξαν πως ο Τσάβες ΖΕΙ. Τα ΜΜΕ, «αριστερά» και δεξιά, στρατευμένα από τις μυστικές υπηρεσίες αποσιωπούν την τεράστια λαϊκή θέληση να μην επιστρέψει η Μπολιβαριανή Δημοκρατία στις αγκάλες του ΔΝΤ και των πολυεθνικών.
Ο Πρόεδρος Μαδούρο ήδη απάντησε στην ανεπάγγελτη υπάλληλο του 4ου Ράιχ, την Φεντερίκα Μογκερίνι: Ηχηρό χαστούκι στη Μογκερίνι και Ε.Ε.!
 
 
Το μήνυμα που έστειλε σήμερα στους ιμπεριαλιστές η συντρόφισσα Maria Iris Varela, πρώην υπουργός σωφρονιστικού συστήματος κι υποψήφια για την Εθνική Συντακτική Συνέλευση (ANC), τα λέει ΟΛΑ: «Σήμερα περισσότερο από ποτέ, όπως είπε ο Τσάβες: Να πάτε να γαμηθείτε, Γιάνκηδες σκατιάρηδες!».
 
Εκείνο που πρέπει να κρατήσουμε από αυτή την εξέλιξη στη γειτονική χώρα, είναι τα νέα όπλα του υπέρ-εθνικού κεφαλαίου σήμερα που καταδυναστεύουν τους λαούς:
  1. Ο ρόλος των «Radical chic«… Των πολιτικών κομμάτων της «ανανεωτικής, δικαιωματικής, μεταρρυθμιστικής αριστεράς» σε όλες τους τις μεταμορφώσεις και «διαφοροποιήσεις. Πρόκειται για εκείνα τα πολιτικά κόμματα που προσφέρουν υπηρεσίες στη νέα τάξη. Τα εντοπίζουμε από τους «αγώνες» τους για «ανοιχτά σύνορα», την υπεράσπιση της «αραβικής άνοιξης» και των «πολύχρωμων επαναστάσεων», τη στήριξη και συνεργασία με το σιωνιστικό-ναζιστικό καθεστώς στη Μέση Ανατολή, τα «δικαιώματα των ομοφυλόφιλων» στο ίδιο επίπεδο αγώνα με τις εξαθλιώσεις των λαών, η στήριξη της παράνομης μετανάστευσης κι όλα όσα μας βομβαρδίζουν τα ΜΜΕ.
  2. Η δημοσιογραφική πορνεία με αιχμή την «αριστερή» δημοσιογραφία. Η εξαγορά όλων των πάλαι ποτέ ιστορικών εφημερίδων της πάλαι ποτέ αριστεράς, όπως η γαλλική «Libération«, η ιταλική «Il Manifesto«, αλλά κι η αγγλική «Guardian» (ιστορική εφημερίδα της αριστερής πτέρυγας των Εργατικών).
Δεν πρόκειται για τυχαία επιλογή του «φιλάνθρωπου» Σόρος η προβολή των θέσεων του από την αγγλική Guardian (Φλεβάρης του 2016) όπου επισημαίνει πως η απειλή για την Ευρώπη δεν είναι η ISIS, αλλά ο Πούτιν.
 
Υ.Γ. Τη Geraldina Colotti συναντάμε:
Προσωπική σελίδα! ΕΔΩ F/B: ΕΔΩ

Ο Μαραντόνα έχει δυο επίθετα και έπαιζε στη Βαρκελώνη. Τυχαίο;

Ο Ντιέγκο Αρμάντο Μαραντόνα κατάφερε να γίνει σε μια ημέρα το πιο μισητό πρόσωπο στους κύκλους των Ελλήνων φιλελεύθερων, από τη στιγμή που εξέφρασε την υποστήριξή του στον πρόεδρο Μαδούρο της Βενεζουέλας.
Πρόκειται λίγο πολύ για τους ίδιους ανθρώπους που ούτε γέλασαν μέχρι δακρύων ούτε εξοργίστηκαν όταν ένα από τα δημοσιογραφικά του ινδάλματα ουσιαστικά ενοχοποιούσε την Ηριάννα για τρομοκρατία επειδή είχε δυο επίθετα. Είναι οι ίδιοι άνθρωποι που θεωρούν λίγο έως πολύ φυσιολογικό για ένα δικαστήριο να καταδικάζει έναν πολίτη γιατί είχε ταξιδέψει στη Βαρκελώνη.
Και αυτός ο σατανάς ο Μαραντόνα, όχι μόνο έχει τατουάζ με το πρόσωπο του Κάστρο στο πόδι αλλά έχει δυο επίθετα και έπαιζε για χρόνια και στη Βαρκελώνη.
Γιατί φυσικά άριστοι αθλητές είναι μόνο αυτοί με τους οποίους συμφωνούμε ιδεολογικά. Και κυρίως οι αθλητές της ντόπας και όχι της κόκας.
Και αν όλα αυτά σας ακούγονται ασυνάρτητα είναι μάλλον γιατί δεν έχετε διαβάσει το σχόλιο του Χρήστου Ράπτη στην iefimerida. Το παραθέτουμε αυτούσιο

Πώς η κόκα τρέλανε τον Ντιέγκο
«Ο Ντιέγκο, λόγω καταγωγής, σύγχυσης και παραστάσεων, πίστεψε ότι η δικτατορία του Κάστρο θα απελευθέρωνε τη Λατινική Αμερική από τις φαντασιώσεις μιας ανολοκλήρωτης δημοκρατίας.
Η κόκα, το δεκανίκι του φτωχόπαιδου από τις παραγκουπόλεις του Μπουένος Αϊρες, με τα χρυσά συμβόλαια του υποκόσμου του ποδοσφαίρου, τον κάνει τώρα να βλέπει τον πιο αδίστακτο δικτάτορα του πλανήτη ως απελευθερωτή της Βενεζουέλας – και ίσως και του κόσμου.
Αυτός ο ετοιμόρροπος κόσμος που βλέπει ο Ντιέγκο, υπό την επήρεια της μαγικής σκόνης, θα καταρρέει κάθε φορά που ο τεχνητός παράδεισος συγκρούεται με την πραγματικότητα.
Και στο τέλος θα δει τον Εσκομπάρ σαν τον Ιησού Χριστό.
Και ο Πολάκης τον Τσίπρα σαν τον Ανδρέα Παπανδρέου».

Η Ευρώπη είναι ελληνική λέξη

Η αρπαγή της Ευρώπης, Τιτσιάνο
 
Συντάκτης: Γιώργος Γιαννουλόπουλος
 
Όπως ήταν αναμενόμενο, η συνέντευξη που έδωσε ο Αλέξης Τσίπρας στην εφημερίδα «Guardian» διαβάστηκε επιλεκτικά, στο πλαίσιο των κομματικών εχθροπραξιών. Για τους μεν επισφραγίζει την έξοδο της Ελλάδας από τα επάρατα μνημόνια, τα οποία, έτσι κι αλλιώς, είχαν ημερομηνία λήξης, για τους δε συνιστά ομολογία ότι ο ΣΥΡΙΖΑ όντως είπε ψέματα.
Σε όλα αυτά δεν έχω τίποτε να προσθέσω. Στη συνέντευξη όμως ειπώθηκε και κάτι που ουδείς σχολίασε, ίσως επειδή θεωρήθηκε γενικά αποδεκτό, άρα εκτός πολιτικής αντιπαράθεσης. Αναφέρομαι στην εξής φράση: «Η Ελλάδα αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της Ευρώπης. Πώς θα ήταν η Ευρώπη χωρίς την Ελλάδα; Θα έχανε ένα σημαντικό μέρος από την ιστορία και την κληρονομιά της».
Για να προλάβω μια ενδεχόμενη παρανόηση δεν ισχυρίζομαι ότι στις διαπραγματεύσεις με τους δανειστές τούς υπενθυμίσαμε ότι η λέξη «Ευρώπη» είναι ελληνική, ούτε ότι παίξαμε το χαρτί του δικού τους χρέους στους αρχαίους ημών προγόνους.
Ή τουλάχιστον ελπίζω να μην το κάναμε. Απλώς έχω την εντύπωση ότι ο πρωθυπουργός επανέλαβε ένα από τα πιο γνωστά μοτίβα της νεοελληνικής ιδεολογίας.
Το ότι η Ελάδα έχει να λαμβάνει από τη Δύση είναι μια άποψη με μακρά ιστορία, η οποία καθιερώθηκε το δεύτερο μισό του 18ου αιώνα από τον Κοραή και παραμένει έκτοτε ένας απο τους δημοφιλείς ιδεολογικούς τόπους, μάλλον ο πιο γνωστός. Αρα δεν έχει να κάνει ούτε με τον ΣΥΡΙΖΑ ούτε με τα μνημόνια.
Γυρνώντας διακόσια πενήντα χρόνια πίσω, το αίτημα της Ρωμιών να αποτινάξουν τον οθωμανικό ζυγό συνοδευόταν από την έκκληση προς τη Δύση να βοηθήσει και με τον τρόπο αυτό να ξεπληρώσει το χρέος της προς την κλασική Ελλάδα από την οποία πήρε τα φώτα, δηλαδή τη φιλοσοφία, τη δημοκρατία και άλλα πολλά.
Η έκκληση είχε κάποια απήχηση –εξού και ο φιλελληνισμός σε μεγάλο βαθμό– αλλά με την πάροδο του χρόνου άρχισε να φθίνει, είτε από τις αλλαγές που έγιναν στο πώς διαβάζουμε το παρελθόν, είτε από το γεγονός ότι οι κάθε άλλο παρά εντυπωσιακές επιδόσεις των Νεοελλήνων στα αθλήματα που εισήγαγαν οι πρόγονοί τους δεν βοήθησαν.
Σήμερα τα περί «λίκνου της δημοκρατίας» και τα παρεμφερή έχουν καταντήσει κονσερβαρισμένες ρητορείες που οι ξένοι επίσημοι, μάλλον καθ’ υπόδειξη των λογογράφων τους, αισθάνονται την ανάγκη να επαναλάβουν μόλις πατήσουν το πόδι τους στην Ελλάδα. Κι αν κάποιος σαν τον Ομπάμα επέλεξε να δει τον Παρθενώνα, το έκανε όχι για να τιμήσει τους Νεοέλληνες, αλλά για να δηλώσει τη δική του πίστη στη δημοκρατία.
Εμείς το βλέπουμε κάπως αλλιώς. Ξεκινώντας από την ορθή θέση ότι η δημοκρατία και η φιλοσοφία στη δυτική εκδοχή της ήταν δημιούργημα των αρχαίων Ελλήνων, αξιώνουμε να εισπράξουμε (ενίοτε κυριολεκτικά) εμείς σήμερα την ευγνωμοσύνη των ξένων.
Για τους περισσότερους συμπατριώτες μας η πρόταση «οι αρχαίοι Ελληνες έδωσαν στον υπόλοιπο κόσμο τη φιλοσοφία και τη δημοκρατία» είναι ταυτόσημη με την πρόταση «εμείς δώσαμε στον κόσμο τη φιλοσοφία και τη δημοκρατία». Το σκεπτικό είναι απλό: Ελληνες ο Πλάτωνας και ο Αριστοτέλης, Ελληνες κι εμείς.
Ισως αυτή την ταύτιση αισθάνθηκε την ανάγκη να υπογραμμίσει ο υφυπουργός Παιδείας Κώστας Ζουράρις (του οποίου το επικοινωνιακό εκτόπισμα είναι δυσανάλογα μεγάλο, επειδή υποδύεται τον μορφωμένο όπως τον φαντάζονται οι αμόρφωτοι), όταν ανακοίνωσε ότι σε λίγα χρόνια 100.000 παιδιά όχι μόνο θα γράφουν αλλά επίσης θα μιλούν αρχαία ελληνικά!
Κι αν δεν διακρινόμαστε ιδιαίτερα στο διεθνές στερέωμα, παραμένουμε απόγονοι εκείνων των αξεπέραστων. Διότι, σε αντίθεση με όσα ισχύουν για τα πνευματικά δικαιώματα που ανήκουν στον κληρονόμο εβδομήντα χρόνια μετά τον θάνατο του συγγραφέα, αν θυμάμαι καλά, τα δικά μας κληρονομικά δικαιώματα από τους αρχαίους διατηρούνται ανέπαφα έπειτα από διόμισι χιλιάδες χρόνια.
Για να το πω αλλιώς, όχι μόνο ο Πλάτωνας και ο Αριστοτέλης αλλά εσείς, εγώ και όλοι οι Ελληνες φωτίσαμε τον κόσμο. Δεν ξέρω για σας, μιλώντας όμως προσωπικά δεν θυμάμαι να έχω κάνει κάτι τέτοιο.
Δεν θέλω να υποτιμήσω την ανάγκη να πιαστούμε από κάτι τώρα που το έδαφος χάνεται κάτω από τα πόδια μας. Θυμάμαι όμως κάποιες κουβέντες που ακούστηκαν, όταν άρχισε η κρίση: θα περάσουμε πολύ δύσκολες μέρες, αλλά ίσως έτσι θα απαλλαγούμε επιτέλους από μερικές ιδεολογικές εμμονές που μας κυνηγούν από την ίδρυση του Ελληνικου Βασιλείου.
Δεν είναι κρίμα κι άδικο όλος αυτός ο πόνος να πάει χαμένος και να βυθιστούμε ακόμα περισσότερο στις εθνικές ιδεοληψίες μας;

Πέμπτη, 10 Αυγούστου 2017

25 χρόνια από την υπογραφή της Συνθήκης του Μάαστριχτ ο εφιάλτης δεν έχει τέλος

... Συνθήκη του Μάαστριχτ, τη στρατηγική
 
Γράφει η Άννα Μπαλλή
 
«Προτείνεται η δημιουργία μιας μεγάλης οικονομικής ζώνης εντός της οποίας η οικονομία θα αναπτύσσεται με ελάχιστη επιρροή από το κράτος. Μιας οικονομικής κοινότητας σε πανευρωπαϊκή κλίμακα. Με κοινό νόμισμα,… ή τουλάχιστον σταθερές ισοτιμίες, κατάργηση δασμών και συνόρων, συλλογικές εμπορικές συνθήκες με άλλες ηπείρους και κράτη, μια κεντρική Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα.» Hermann Goering (Ηγετικό στέλεχος του 3ου Ράιχ) – 1940
 
Πληθώρα άρθρων έχουν γραφτεί και πολλά έχουν ακουστεί για την οικονομική κρίση που εξαπλώνεται στις χώρες της Ε.Ε., αλλά και για τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεται από τις Βρυξέλλες, όπου τον κύριο ρόλο έχει το Βερολίνο. Δεν λείπουν και οι φωνές, τελευταία και από επίσημα χείλη, που προειδοποιούν ότι δεν πρέπει να θεωρείται απίθανη η διάλυση της Ε.Ε. Πρόσφατα και ο αντικαγκελάριος της Γερμανίας, Ζίγκμαρ Γκάμπριελ, παραδέχθηκε ότι «η γερμανική εμμονή στη λιτότητα έχει διαιρέσει περισσότερο από ποτέ, την Ευρώπη.  «Το ενδεχόμενο διάλυσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν είναι πλέον απίθανο» υποστήριξε ο αντικαγκελάριος της Γερμανίας, σε συνέντευξή του στο γερμανικό περιοδικό Spiegel. (1)
Η προσπάθεια να ανιχνεύσει κάποιος τα αίτια αυτής της κρίσης οδηγεί, χωρίς αμφιβολία, στο σαθρό οικοδόμημα στο οποίο στηρίχτηκε η Ε.Ε. το οποίο δεν είναι άλλο από την συνθήκη του Μάαστριχτ – η οποία κυοφορήθηκε στην περιβόητη λέσχη Μπίλντερμπεργκ για να υπογραφεί, πριν 25 χρόνια, από τις κυβερνήσεις των κρατών μελών της τότε Ε.Ο.Κ.
Στις 9 Δεκεμβρίου, 1991, με φόντο τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης, την πτώση των σοσιαλιστικών καθεστώτων στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη και την επανένωση της Γερμανίας, σε μια άγνωστη στους περισσότερους ως τότε μικρή κωμόπολη της Ολλανδίας, το Μάαστριχτ, οι αρχηγοί των δώδεκα κρατών–μελών (2) της τότε Ευρωπαϊκής Κοινότητας, είχαν μία σημαντική συνάντηση. Στο πλαίσιο αυτής της συνάντησης θα ολοκλήρωναν τις μακροχρόνιες διαπραγματεύσεις που δημιούργησαν τη Συνθήκη του Μάαστριχτ, το νομικό θεμέλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία υπογράφτηκε στις 7 Φεβρουαρίου του 1992 και τέθηκε σε ισχύ την 1 Νοεμβρίου 1993. Η συνθήκη του Μάαστριχτ θεωρείται η σημαντικότερη συνθήκη της Ε.Ε., και η δεύτερη ομοίως, σε παγκόσμια κλίμακα μετά από εκείνης της ίδρυσης του Ο.Η.Ε. Ποτέ άλλοτε στην παγκόσμια ιστορία, δεν υπήρξε παρόμοια συνθήκη με τόσο ποικίλο οικονομικό, πολιτικό, κοινωνικό και πολιτισμικό περιεχόμενο, με τον ισχυρισμό ότι διατηρούσε ταυτόχρονα και το “ισότιμον” των συμμετεχόντων κρατών. Η Συνθήκη του Μάαστριχτ χαρακτηρίζεται ως το θεμέλιο της Ε.Ε. και ως η Συνθήκη των Συνθηκών. Απ’ αυτήν απορρέουν όλες οι πολιτικές της Ε.Ε. – όπως εξειδικεύονται και συμπληρώνονται στην πορεία από τις Συνόδους Κορυφής, τα Συμβούλια Υπουργών, την Κομισιόν – και εφαρμόζονται υποχρεωτικά από τις κυβερνήσεις των κρατών – μελών.
Μεταξύ άλλων,  με την συνθήκη του Μάαστριχτ μετεξελίσσεται η Ε.Ο.Κ. σε Ευρωπαϊκή Ένωση (Ε.Ε.),  καθιερώνεται και αρχίζει να εφαρμόζεται η ενιαία πράξη του 1986 (3) με την οποία θεσμοθετούνται οι αναγκαίες ρυθμίσεις για την εγκαθίδρυση της ενιαίας αγοράς. Πρόκειται, ουσιαστικά, για την καθιέρωση των «τεσσάρων ελευθεριών»: α) Ελευθερία στην κίνηση των κεφαλαίων, β) Ελευθερία στην κίνηση των εμπορευμάτων, γ) Ελευθερία στην κίνηση των υπηρεσιών και δ) Ελευθερία στην κίνηση του εργατικού δυναμικού.
Επίσης, η συνθήκη του Μάαστριχτ αποτέλεσε τη βάση του μεγαλύτερου σχεδίου της Ένωσης για τα επόμενα χρόνια: την Οικονομική και Νομισματική Ένωση (ΟΝΕ), με την καθιέρωση ενιαίου νομίσματος για όλα τα κράτη–μέλη της, και με απώτερο στόχο την πολιτική ενοποίηση της Ε.Ε. με μια μορφή Ομοσπονδίας, όπου όλα τα κράτη θα είχαν κοινό νόμισμα. ( σ.σ η Συνθήκη ανέφερε επιπλέον μια κοινή μεταναστευτική πολιτική, κοινή αστυνομία και άμυνα –θέματα τα οποία επίσης προκαλούν σήμερα σημαντικά προβλήματα στην Ε.Ε.).
 
Η Λέσχη Μπίλντερμπεργκ και το Ευρώ
Το ενιαίο νόμισμα της Ένωσης αντικατέστησε για πρώτη φορά τα εθνικά νομίσματα έντεκα κρατών – μελών, σε λογιστική μορφή το 1999, διαμορφώνοντας τη λεγόμενη Ευρωζώνη, ενώ το 2002 κυκλοφόρησε και σε φυσική μορφή.
Αυτό που δεν αναφέρεται στα επίσημα έγγραφα της Ε.Ε. είναι ότι ο Βέλγος Ετιέν Νταβινιόν,  πρώην Ευρωπαίος Επίτροπος και σημαίνων αρχιτέκτονας της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης με συμμετοχές σε πολλά συνέδρια της λέσχης Μπίλντερμπεργκ, μέλος της Διοικούσας Επιτροπής και για κάποια χρόνια πρόεδρος του ετησίου συνεδρίου της λέσχης, δήλωσε σε συνέντευξή του το 2009 ότι η λέσχη Μπίλντερμπεργκ είχε «συμβάλει στη δημιουργία του ευρώ στη δεκαετία του 1990». (4) Κάποιοι προσπάθησαν τότε να αμφισβητήσουν αυτή την δήλωση αποδίδοντάς την σε σενάρια συνομωσίας. Γρήγορα, όμως, την ίδια χρονιά, το 2009, έγινε γνωστό ότι η διαδικασία προς ένα ενιαίο ευρωπαϊκό νόμισμα, σε μια ενιαία ευρωπαϊκή αγορά, που σε βάθος χρόνου θα ενοποιείτο και πολιτικά, είχε συζητηθεί στην κλειστή πολιτικο–οικονομική λέσχη Μπίλντερμπεργκ πολύ πριν από τη δεκαετία του 1990. Συγκεκριμένα, υπήρξαν έγγραφα που διαβάστηκαν από το BBC και που αργότερα ελευθερώθηκαν από το Wikileaks, μεταξύ των οποίων και  ένα έγγραφο το οποίο ήταν η αναφορά της συνάντησης από το συνέδριο της Μπίλντερμπεργκ το 1955, το οποίο πραγματοποιήθηκε στο Γκάρμις-Παρτενκίρχεν στη Δυτική Γερμανία. Το έγγραφο δείχνει ότι η ιδέα της δημιουργίας του ευρώ συζητιόταν μέσα στους κύκλους της Δυτικής ελίτ ήδη από το 1955. Με λίγα λόγια περίπου τέσσερις δεκαετίες πριν την υπογραφή της συνθήκης του Μάαστριχτ και την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, η λέσχη Μπίλντερμπεργκ συζητούσε για τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού σχηματισμού με ενιαίο νόμισμα, καθώς και την ανάγκη πλήρους ενοποίησης του χώρου αυτού, δηλαδή την πολιτική  ενοποίηση του. Το γεγονός άλλωστε ότι με τη συνθήκη του Μάαστριχτ η Ε.Ο.Κ. μετονομάστηκε σε Ευρωπαϊκή Ένωση (Ε.Ε.) εκφράζει τη βούληση των κρατών που υπέγραψαν τη συνθήκη να επεκτείνουν τις κοινοτικές αρμοδιότητες σε μη οικονομικούς τομείς. Σύμφωνα με το έγγραφο που διέρρευσε από την συνεδρίαση του 1955 (υπό την προεδρία του Πρίγκιπα Bernhard της Ολλανδίας) οι συμμετέχοντες μιλούν για την «επιτακτική ανάγκη να φέρουν τον γερμανικό λαό μαζί με τους άλλους λαούς της Ευρώπης, και εκφράζεται η επιθυμία να «φθάσουν στο συντομότερο δυνατό χρόνο στο υψηλότερο βαθμό ολοκλήρωσης, αρχίζοντας με μια κοινή ευρωπαϊκή αγορά.» (5)
Προφανώς η εθνική κυριαρχία των κρατών μελών έπρεπε να θυσιαστεί στο βωμό του ευρύτερου οράματος των εμπνευστών αυτών των σχεδιασμών που πρόβλεπαν στη συνέχεια τη συγχώνευση της Ε.Ε. με άλλους συνασπισμούς. Επιχειρηματίες και πολιτικοί, όπως ο Φρεντ Ρ. Χάρρις,  Δημοκρατικός Γερουσιαστής των Η.Π.Α. στην Οκλαχόμα, είχαν κατηχηθεί από τους ελιτιστές της Μπίλντερμπεργκ ότι η εθνική κυριαρχία πρέπει να σταματήσει και να αντικατασταθεί από ένα σύστημα παγκόσμιας διακυβέρνησης. Τα παραπάνω προκύπτουν από έγγραφα που δημοσιοποίησε το Infowars και τα οποία έφεραν την ένδειξη “προσωπικά και αυστηρά εμπιστευτικά,” και “όχι για δημοσίευση, είτε εν όλο είτε εν μέρει” και αποκαλύπτουν την ατζέντα της Λέσχης Μπίλντερμπεργκ για τη συζήτηση που έγινε το 1966 καθώς και χειρόγραφες σημειώσεις του Γερουσιαστή ο οποίος παρευρέθηκε στην διάσκεψη της εν λόγω Λέσχης. Μεταξύ άλλων, από ένα έγγραφο- ντοκουμέντο του Wikileaks!, αποκαλύπτεται η ατζέντα της διάσκεψης για την εγκαθίδρυση μίας παγκόσμιας κυβέρνησης . (6)
Τα κριτήρια του Μάαστριχτ (Σύμφωνο Σταθερότητας) ή ΚΑΚΗΣ ΑΠ΄ ΑΡΧΗΣ ΓΙΓΝΕΤΑΙ ΤΕΛΟΣ ΚΑΚΟΝ (ΕΥΡΙΠΙΔΗΣ):
Κατά την διάρκεια των συζητήσεων για τη δημιουργία του ενιαίου νομίσματος ήταν φανερό ότι κάτι τέτοιο συνεπάγονταν οπωσδήποτε τη δημιουργία μιας κεντρικής πολιτικής εξουσίας.
Όμως, αυτό δεν μπορούσε να επιτευχθεί εύκολα, καθώς υπήρχαν ισχυρές αντιστάσεις εντός της Ε.Ε. από χώρες οι οποίες δεν ήταν διατεθειμένες να αποδεχτούν σχέδια που απαιτούσαν να παραχωρήσουν την εθνική τους κυριαρχία. Λόγου χάριν η Βρετανία η οποία έλαβε ειδικό καθεστώς εντός της Ε.Ε., δεν μετείχε ποτέ στα σχέδια για τη δημιουργία ενιαίου νομίσματος και φυσικά δεν αποτελεί μέλος της ζώνης του ευρώ.
 Έτσι ακολουθήθηκε η συμβουλή ενός από τους ιδρυτές της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης του Ζαν Μονέ (7) ο οποίος πρότεινε την κίνηση προς τα εμπρός, βήμα προς βήμα, με τεχνοκρατικά μέτρα οικονομικής ολοκλήρωσης, με την ελπίδα ότι αυτά θα γίνουν καταλύτης της πολιτικής ενοποίησης. Στο Μάαστριχτ, λοιπόν, δόθηκε προτεραιότητα στη δημιουργία της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης (ΟΝΕ) και τα ζητήματα της δημοσιονομικής και Πολιτικής Ένωσης παραπέμφθηκαν για αντιμετώπιση στο μέλλον. (Κάποια βήματα έγιναν στο θέμα της εξωτερικής πολιτικής, η εφαρμογή της οποίας έφερε τραγικά αποτελέσματα στη Γιουγκοσλαβική κρίση).
«Η συνθήκη σίγουρα δεν ήταν τέλεια. Ήταν το αποτέλεσμα μιας συμφωνίας μεταξύ 12 χωρών μελών, στον πιο μικρό κοινό παρονομαστή στον οποίο κατάφεραν να συμφωνήσουν», θυμάται ο Τζούλιαν Ράπολντ ειδικός του γερμανικού ινστιτούτου ερευνών DGAP.
Τα προβλήματα τα οποία ήταν φανερό ότι θα εμφανίζονταν από την έλλειψη δημοσιονομικής πολιτικής αποφασίστηκε να αντιμετωπισθούν με το αποκαλούμενο Σύμφωνο Σταθερότητας, γεγονός που σήμαινε ότι όλα τα κράτη-μέλη θα έπρεπε να αποδεχτούν την απαρέγκλιτη τήρηση κάποιων κριτηρίων αναφορικά με τα δημόσια ελλείμματα και το δημόσιο χρέος. Είναι τα αποκαλούμενα «κριτήρια σύγκλισης», τα οποία τίθονταν ως προϋπόθεση στις κυβερνήσεις των κρατών–μελών της νομισματικής ένωσης, κατά την άσκηση της οικονομικής πολιτικής τους, δηλαδή να συγκλίνουν προς συγκεκριμένους οικονομικούς δείκτες, οι οποίοι ονομάστηκαν και «κριτήρια του Μάαστριχτ». Το «πρόγραμμα σύγκλισης» όριζε ότι, όλα τα κράτη πρέπει: α) Να περιορίσουν το ρυθμό πληθωρισμού στο 4 – 5%., β) Να μειώσουν τα ελλείμματα του Δημοσίου, ως ποσοστό του ΑΕΠ, στο 3%., γ) Να περιορίσουν το δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ στο 60%., δ) Να συμπιέσουν τα επιτόκια των δανείων, ώστε να μην υπερβαίνουν τις 2 ποσοστιαίες μονάδες, σε σχέση με τα χαμηλότερα επιτόκια των χωρών–μελών της Ε.Ε..
 
Ερήμην των λαών
Η Συνθήκη του Μάαστριχτ ήταν μία «συμφωνία αυτοκτονίας» σύμφωνα με τον Στηβ Κην καθηγητής οικονομικών του Πανεπιστημίου του Σίδνεϋ της Αυστραλίας.
Από την πρώτη στιγμή που έγινε γνωστή η Συνθήκη του Μάαστριχτ υπήρξαν φωνές που τόνιζαν το παράλογο της Συνθήκης. Το ευρώ, έλεγαν, προϋποθέτει καταρχήν να έχει το εν λόγω νόμισμα την ίδια αξία σε όλα τα κράτη – μέλη αφού έχουν όλα την ίδια παραγωγική αξία. Όμως αυτό δεν στέκει, σε καμία περίπτωση. Δεν έχουν όλα τα κράτη μέλη την ίδια παραγωγική αξία. Άρα πώς γίνεται να έχουν το ίδιο νόμισμα; «Με μια παράφραση του Gabriel García Márquez, η ιστορία της νομισματικής ένωσης της Ευρώπης θα μπορούσε να ονομαστεί ως «Το χρονικό μιας προαναγγελθείσας κρίσης», όπως έγραψε ο Timothy Garton Ash στο Foreign Affairs. Και πρόσθετε: «Μέχρι τη στιγμή που τα 11 ιδρυτικά κράτη μέλη της Ευρωζώνης ετοιμάζονταν να καθιερώσουν το κοινό νόμισμα την 1η Ιανουαρίου 1999, τα περισσότερα από τα προβλήματα που θα αντιμετώπιζε το ευρώ μια δεκαετία αργότερα είχαν ήδη προβλεφθεί. Οι επικριτές εκείνης της εποχής αναρωτιόνταν το πώς το κοινό νόμισμα θα μπορούσε να λειτουργήσει χωρίς ένα κοινό ταμείο, το πώς ένα μοναδικό επιτόκιο θα μπορούσε να είναι δίκαιο για μια τόσο διαφορετική ομάδα οικονομιών και πώς η Ευρωζώνη θα μπορούσε να αντιμετωπίσει οικονομικούς κλυδωνισμούς που διαφοροποιούνταν από περιοχή σε περιοχή –αυτό που οι οικονομολόγοι αποκαλούν «ασύμμετρα σοκ» (8)
Η συνθήκη του Μάαστριχτ επικυρώθηκε στις περισσότερες χώρες της ΕΕ από τα κοινοβούλια των κρατών. Στο ελληνικό Κοινοβούλιο την ψήφισαν τον Ιούλη του 1992, με εξαίρεση του ΚΚΕ που την καταψήφισε, όλα τα άλλα τότε κόμματα, ΝΔ, ΠΑΣΟΚ, ΣΥΝ, ΠΟΛ. ΑΝ. χωρίς μάλιστα οι βουλευτές τους να γνωρίζουν το περιεχόμενο της, αφού δεν τους δόθηκε το κείμενο και κανένα κρατικό όργανο δεν την έδωσε στη δημοσιότητα. Εξαίρεση αποτέλεσαν η Ιρλανδία, η Γαλλία και η Δανία, στις οποίες η συνθήκη τέθηκε σε δημοψήφισμα. Στη Γαλλία η συνθήκη επικυρώθηκε με ποσοστό μόλις 51% έναντι 49% που τάχτηκε κατά. Στη Δανία η συνθήκη απορρίφθηκε και χρειάστηκε ένα νέο δημοψήφισμα για να επικυρωθεί, αφού πρώτα η Δανία εξαιρέθηκε από τέσσερα σημεία της συνθήκης του Μάαστριχτ με την συμφωνία του Εδιμβούργου. Τα παραπάνω αποτέλεσαν ένα πρώτο δείγμα ότι τα σχέδια που προωθούνταν μέσω Μάαστριχτ δεν τύχαιναν θερμής υποδοχής από τους λαούς, όταν αυτοί είχαν την ευκαιρία να εκφραστούν.
Η πρώτη απόδειξη ότι το Σύμφωνο Σταθερότητας ήταν προβληματικό αποκαλύφθηκε όταν δύο ισχυρές οικονομικά χώρες η Γερμανία, μαζί με τη Γαλλία, παραβίασαν το όριο του ελλείμματος του 3% του ΑΕΠ την περίοδο 2003–4. Οι κυρώσεις που προβλέπονται στο σύμφωνο δεν εφαρμόστηκαν καν αποκαλύπτοντας, επίσης, πόσο υποκριτικό ήταν εκείνο το “ισότιμον” των συμμετεχόντων κρατών όταν επρόκειτο για τα ισχυρά κράτη τα οποία αποτελούσαν τον πυρήνα της ΕΕ.
Στην συνέχεια, όταν το σχέδιο αντιμετώπιζε προβλήματα – κάτι που συνέβαινε συχνά – η αντίδραση των Βρυξελών ήταν να αναζητήσουν κάποια περίπλοκη όσο και προσωρινή λύση και σχεδόν πάντα χωρίς την έγκριση των λαών. Οι Βρυξέλλες απέφευγαν τα δημοψηφίσματα -ιδιαίτερα μετά τα τραυματικά, όπως τα αντιλαμβανόντουσαν, δημοψηφίσματα που έγιναν για την συνθήκη του Μάαστριχτ και το αποκαλούμενο «Ευρωσύνταγμα» (9). Δεν έκριναν, λοιπόν, αναγκαίο να ρωτούν τους Ευρωπαίους αν συμφωνούν για όσα αποφασίζονταν γι’ αυτούς χωρίς αυτούς στα όργανα της Ε.Ε. Εν γένει, με τα χρόνια κατάφεραν να δημιουργήσουν έναν μύθο σχετικά με το πόσο σημαντική είναι η Ε.Ε. ώστε δεν μπορεί η πορεία της να εξαρτάται από τις μάζες (δηλ. τους λαούς) οι οποίες δεν μπορούν να αντιληφθούν όσα διακυβεύονται, γι’ αυτό και είναι καλύτερα να διαχειρίζεται τα θέματα μια «πεφωτισμένη ελίτ» και ένας στενός κύκλος τεχνοκρατών. Αρκεί να σταθεί κανείς στους χαρακτηρισμούς που ακούστηκαν για την πλειοψηφίας των Βρετανών οι οποίοι ψήφισαν υπέρ της εξόδου της Βρετανίας από την Ε.Ε., ως αμόρφωτων, ηλιθίων και ρατσιστών που δεν μπορούν να καταλάβουν και παρασύρονται από λαϊκιστές. Αλλά και επί σειρά ετών, όποιος εκφράζει αντιρρήσεις έναντι του «ευρωπαϊκού μέλλοντος» που σχεδιάζουν για μας χωρίς εμάς, χαρακτηρίζεται συντηρητικός, εθνικιστής και ξενοφοβικός.
Έτσι, όχι άδικα, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει δικαίως χαρακτηριστεί ως έργο μιας ελίτ, και αυτή τη γνώμη είναι φανερό πλέον ότι συμμερίζεται η πλειοψηφία των ευρωπαϊκών λαών, η οποία στρέφεται όλο και περισσότερο σε κόμματα που εναντιώνονται στις πολιτικές των Βρυξελλών .
Εν συντομία, παρά τα μεγάλα λόγια περί δημοκρατίας, η Ε.Ε. δημιούργημα της Συνθήκης του Μάαστριχτ όχι μόνο είναι ασύμβατη με τη δημοκρατία, αλλά την θεωρεί, και δικαιολογημένα, απειλή, δικαιώνοντας την πρώην πρωθυπουργό της Βρετανίας, Μάργκαρετ Θάτσερ, η οποία – πρόβλεψε για το σχεδιαζόμενο –τότε– κοινό ευρωπαϊκό νόμισμα, ότι θα πλήξει τη δημοκρατία παραδίδοντας άνευ όρων τη διακυβέρνηση των χωρών σε μη δημοκρατικά εκλεγμένους τεχνοκράτες των Βρυξελλών και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ). Τόνιζε, επίσης, ότι «το ενιαίο ευρωπαϊκό νόμισμα είναι καταδικασμένο να αποτύχει: τόσο πολιτικά, όσο και… με οικονομικούς όρους. Ενώ σίγουρα θα αποτύχει κοινωνικά, σε επίπεδο λαών». Η ίδια είχε απαντήσει “Όχι, όχι, όχι!” στο ερώτημα αν θα πρέπει η Βρετανία να αφήσει τη στερλίνα και να υιοθετήσει το κοινό ευρωπαϊκό νόμισμα. Περιγράφοντας τότε τα προβλήματα που θα δημιουργούσε κατά την άποψη της το ευρώ, είχε προειδοποιήσει ότι το κοινό νόμισμα «θα αποβεί θανατηφόρο για τις μικρότερες και φτωχότερες χώρες». Όπως τόνισε προς τον ευρωπαϊστή διάδοχό της Τζον Μέιτζορ «το κοινό νόμισμα δεν θα μπορούσε να φιλοξενήσει βιομηχανικές υπερδυνάμεις όπως η Γερμανία και ασθενέστερες χώρες όπως η Ελλάδα». Προειδοποιούσε ότι «στη Γερμανία θα δημιουργούσε τριβές η αναπόφευκτη ανάγκη για μεγαλύτερο πληθωρισμό, ενώ τα φτωχότερα κράτη θα κατέληγαν να είναι μη-ανταγωνιστικά και θα χρειάζονταν διασώσεις δύσκολα επιτεύξιμες». Ανεξάρτητα με το αν συμφωνεί ή διαφωνεί κανείς με την πολιτική της, πρέπει να της αναγνωρίσουμε ότι η σημερινή πραγματικότητα αποδεικνύει πόσο δίκιο είχε στο θέμα αυτό. (10)

 
Ενώπιον της κρίσης
Για σχεδόν μια δεκαετία, κατά την οποία το κοινό ευρωπαϊκό νόμισμα φαινόταν να είναι ισχυρό, και επικρατούσε μια αισιοδοξία και μια πλαστή όπως αποδείχτηκε ευημερία, μας έλεγαν ότι αυτό οφειλόταν στα πλεονεκτήματα της ένταξής μας στη ζώνη του ευρώ. Στην πραγματικότητα, όμως, όσο καθυστερούσαν να εμφανιστούν τα προβλήματα τόσο αυτά συσσωρεύονταν και έμοιαζαν με δυναμίτη στα θεμέλια της Ένωσης. Τη φλόγα στο φυτίλι του δυναμίτη έβαλε η οικονομική κρίση η οποία μπορεί να προήλθε από την αγορά ενυπόθηκων δανείων υψηλού κινδύνου των Η.Π.Α., αλλά ανέδειξε τα τρομερά προβλήματα του ευρωπαϊκού οικοδομήματος. Με την κρίση αποκαλύφθηκαν οι τεράστιες ανισορροπίες που είχαν δημιουργηθεί μεταξύ του πυρήνα της Ε.Ε., βασικά τις χώρες της βόρειας Ευρώπης (και κυρίως την Γερμανία) και τις χώρες της νότιας Ευρώπης (κυρίως την Ελλάδα, την Ιρλανδία, Πορτογαλία, την Ισπανία και την Ιταλία). Και αυτό οφείλετε καθαρά στα όσα επέβαλε η Συνθήκη του Μάαστριχτ, η οποία ανεξάρτητα από τις ανέξοδες διακηρύξεις που υπήρχαν στην εισαγωγή της, δεν έγινε φυσικά για την ευημερία των λαών. Οι εμπνευστές της την σχεδίασαν με τρόπο ώστε να εξυπηρετούνται οι μεγάλες τράπεζες και οι πολυεθνικές επιχειρήσεις, δηλαδή το μεγάλο κεφάλαιο, εξασφαλίζοντας με τις γνωστές τέσσερις ελευθερίες την απόλυτη κυριαρχία των δυνάμεων της  αγοράς.
Έτσι, η ελευθερία κίνησης κεφαλαίων η οποία  καταργούσε κάθε εμπόδιο και έλεγχο από τις εθνικές αρχές των κρατών μελών, βάζοντας τις βάσεις για την παγκοσμιοποίηση της οικονομίας, έδινε σε τράπεζες και πολυεθνικές επιχειρήσεις απεριόριστη δύναμη. Μπορούσαν πλέον να διακινούν πανεύκολα τεράστια ποσά ανά τον πλανήτη κερδοσκοπώντας, διαφθείροντας, και αποκτώντας επιρροή στις χρηματιστηριακές αξίες και στις αποφάσεις κυβερνήσεων των οποίων οι οικονομία της χώρας τους εξαρτιόταν από τα παιχνίδια τους. Η κρίση δεν θα μπορούσε να δημιουργηθεί, και κυρίως δεν θα μπορούσε να μεταδοθεί τόσο εύκολα χωρίς την επιβληθείσα ελευθερία της κίνησης κεφαλαίων
Με την ελευθερία κίνησης εμπορευμάτων τα κράτη στερήθηκαν σημαντικά έσοδα από την είσπραξη των δασμών, ενώ δεν είχαν πλέον την δυνατότητα να προστατεύσουν την εγχώρια παραγωγή η οποία δοκιμαζόταν στο νέο περιβάλλον το οποίο ευνοεί τις ισχυρές πολυεθνικές επιχειρήσεις. Το αποτέλεσμα σε πολλές χώρες – μέλη ήταν η καταστροφή της ντόπιας βιομηχανίας, βιοτεχνίας και της πρωτογενούς οικονομίας.
Τέλος, με βάση τις δύο άλλες ελευθερίες, την ελευθερία κίνησης εργατικού δυναμικού και υπηρεσιών, έγιναν οι ρυθμίσεις του αντεργατικού τερατουργήματος το οποίο αποκαλείται «Λευκή Βίβλος» οι οποίες αφαίρεσαν εργατικά δικαιώματα που είχαν κατακτηθεί με αγώνες, διευκόλυναν τις απολύσεις και μετέτρεψαν τον εργαζόμενο σε απασχολήσιμο, ενοικιαζόμενο και μετανάστη.
Με αυτές τις τέσσερις ελευθερίες και τα τέσσερα κριτήρια που τέθηκαν από την συνθήκη του Μάαστριχτ (πληθωρισμός, επιτόκια, δημόσιο χρέος και έλλειμμα), όχι μόνο ήταν αδύνατον να επιτευχθεί σύγκλιση των οικονομιών, αλλά ήταν φανερό ότι θα μεγάλωνε το χάσμα ανάμεσα στα κράτη – μέλη, με κάποια να γιγαντώνονται και να επιβάλλονται στα ασθενέστερα τόσο στην οικονομία όσο και στην πολιτική.
«Η Γερμανία ωφελήθηκε περισσότερο από κάθε άλλη χώρα, από την ευρωπαϊκή κοινότητα, τόσο οικονομικά όσο και πολιτικά» υποστήριξε ο αντικαγκελάριος της Γερμανίας, Ζίγκμαρ Γκάμπριελ, σε συνέντευξή του στο γερμανικό περιοδικό Spiegel. (11)
Πράγματι, η Γερμανία ήταν η πλέον ωφελημένη καθώς η αντικατάσταση του σκληρού μάρκου με το κοινό ευρωπαϊκό νόμισμα, το ευρώ, επέτρεψε στους Γερμανούς εξαγωγείς να τιμολογήσουν τα προϊόντα τους πιο ανταγωνιστικά στις αγορές. Όπως σημειώνει ο πρώην πρόεδρος της Αμερικανικής Κεντρικής Τράπεζας Μπεν Μπερνάνκι: «Η Γερμανία έχει επωφεληθεί από το να έχει ένα νόμισμα, το ευρώ, με διεθνή τιμή η οποία είναι σημαντικά χαμηλότερη από ό, τι θα ήταν ένα υποθετικό γερμανικό μόνο νόμισμα. Η ένταξη της Γερμανίας στη ζώνη του ευρώ έχει έτσι αποδειχθεί μια σημαντική ώθηση στις γερμανικές εξαγωγές, σε σχέση με ό, τι θα ήταν με ένα ανεξάρτητο νόμισμα». (12)
Αντίθετα οι ασθενέστερες οικονομικά χώρες της Ευρωζώνης οι οποίες δεν διέθεταν πλέον, όπως στο παρελθόν τη δυνατότητα υποτίμησης ενός εθνικού νομίσματος, αδυνατούσαν να ανταγωνιστούν την Γερμανία. Ταυτόχρονα οι ευρωπαίοι γίνονταν καταναλωτές των γερμανικών προϊόντων, ενώ σημαντικές γερμανικές εξαγωγές στις χώρες της Ευρωζώνης γίνονταν  κάποιες φορές με ανορθόδοξους τρόπους (βλ. Ζήμενς). Κάπως έτσι έφθασε, όπως σημείωνε ο οικονομολόγος Μάρτιν Φελντστάιν στις σελίδες του Foreign Affairs, το 2011, το γερμανικό εμπορικό πλεόνασμα των 200 δισεκατομμυρίων αμερικανικών δολαρίων να ισοφαρίζει σχεδόν το συνδυασμένο έλλειμμα των εμπορικών ισοζυγίων της υπόλοιπης Ευρωζώνης. (13)
Ταυτόχρονα, η ηγετική θέση της Γερμανίας και η πολιτική λιτότητας, που επιβάλει στα μέλη της Ευρωζώνης, ξυπνά μνήμες του παρελθόντος και γεννά φόβους.
 
Το ευρώ ως όργανο αφαίρεσης εξουσίας των εθνικών κυβερνήσεων
Όλο και περισσότερες φωνές ακούγονται πλέον που χαρακτηρίζουν το ευρώ αποτυχημένο νόμισμα. Όμως, όπως λέει  ο Αμερικανός συγγραφέα Γκρέκ Παλάστ, «Η ιδέα ότι το ευρώ έχει “αποτύχει” είναι επικίνδυνα αφελής. Το ευρώ κάνει ακριβώς ό, τι ο δημιουργός του (και οι πλούσιοι του 1% οι οποίοι το εξέδωσαν) το προέβλεψαν και το προγραμμάτισαν  να κάνει. Όπως μου εξήγησε ο πατέρας του ευρώ, Ρόμπερτ Μαντέλ, το ευρώ θα κάνει πραγματικά την εργασία του, όταν χτυπήσει η κρίση. Αφαιρώντας τον έλεγχο του νομίσματος από τις κυβερνήσεις, οι αντιπαθείς, ασήμαντοι, εκλεγμένοι αξιωματούχοι δεν θα μπορέσουν να χρησιμοποιήσουν κεϊνσιανές νομισματικές και δημοσιονομικές πολιτικές για να βγάλουν μια χώρα από την ύφεση. Το ευρώ είναι το όργανο που αφαιρεί από τις κυβερνήσεις κάθε εξουσία πάνω στη νομισματική πολιτική. Η παρενοχλητική Δημοκρατία εκτοπίζεται από το οικονομικό σύστημα και ο μόνος τρόπος που μια χώρα μπορεί να διατηρήσει τις θέσεις εργασίας είναι να απολύσει ανθρώπους, να περικόψει τα επιδόματα, και, κυρίως, να μειώσει τους κανόνες και τους κανονισμούς που περιορίζουν τις επιχειρήσεις. Όταν προκύπτουν κρίσεις, τα οικονομικά αφοπλισμένα έθνη δεν μπορούν παρά να σβήσουν τους κυβερνητικούς κανονισμούς, να ιδιωτικοποιήσουν τις κρατικές βιομηχανίες μαζικά, να κόψουν φόρους και να στείλουν το ευρωπαϊκό κράτος πρόνοιας στον υπόνομο. Η καταστροφή, η μαζική ανεργία, το ξεπούλημα των εθνικών περιουσιακών στοιχείων, θα φέρει αυτό που ο Φρίντμαν ονομάζει «αναγέννηση» της Ελλάδας και, σε τελική ανάλυση, του συνόλου της Ευρωζώνης. Πέρα από την αποτυχία, το ευρώ, το μωρό του Μαντέλ, έχει επιτύχει μακράν των πιο τρελών ονείρων των δημιουργών του» (14). Να θυμίσουμε ότι και ο Ζαν Μονέ, εκ των ιδρυτών της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, όταν πρότεινε την κίνηση προς τα εμπρός, βήμα προς βήμα, με τεχνοκρατικά μέτρα οικονομικής ολοκλήρωσης, με την ελπίδα ότι αυτά θα γίνουν καταλύτης της πολιτικής ενοποίησης δεν εξαιρούσε καθόλου από αυτή την πορεία τις στιγμές κρίσης. «Οι κρίσεις είναι ο μεγάλος ενοποιητής!» εξήγησε κάποτε. Δεν είναι τυχαίο ότι σήμερα εξαιτίας της κρίσης και των αδιεξόδων που προβάλλουν κάποιοι προτείνουν ακόμη περισσότερη Ευρώπη προβάλλοντας ως λύση το όραμα που εκκολάφθηκε από την αμερικανική CIA και τη λέσχη Μπίλντερμπεργκ και το οποίο έχει τις ρίζες του σε ακόμα πιο μακρινές εποχές και σκοτεινούς διαδρόμους (15).

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
  1. Γκάμπριελ: Δεν είναι απίθανη η διάλυση της Ε.Ε., Ναυτεμπορική 7 Ιανουαρίου 2017   http://www.naftemporiki.gr/story/1190954/gkampriel-den-einai-apithani-i-dialusi-tis-ee
  2. (Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία, Βρετανία, Ιρλανδία, Δανία, Ολλανδία, Βέλγιο, Λουξεμβούργο, Ισπανία, Πορτογαλία και Ελλάδα)
  3. Η Ενιαία Ευρωπαϊκή Πράξη υπογράφηκε στο Λουξεμβούργο στις 17 Φεβρουαρίου 1986 και είναι η πρώτη μεγάλης σημασίας τροποποίηση της συνθήκης της Ρώμης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας (ΕΟΚ). http://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/?uri=URISERV%3Axy0027
  4. Bilderberg-chairman: ‘Bilderberg helped create the Euro’ Jurriaan Maessen, Prison Planet.com, April 2, 2009 http://www.prisonplanet.com/bilderberg-chairman-%E2%80%98bilderberg-helped-create-the-euro%E2%80%99.html
  5. Bilderberg meeting report Garmisch-Patenkirchen, 1955, 8 Μαϊου 2009 https://wikileaks.org/wiki/Bilderberg_meeting_report_Garmisch-Patenkirchen,_1955
  6. Leaked Bilderberg Documents: “Nationalism Is Dangerous” Paul Joseph Watson Infowars.com, 6 Ιουνίου 2012 http://www.infowars.com/leaked-bilderberg-documents-nationalism-is-dangerous/
  7. Γάλλος οικονομολόγος και διπλωμάτης. Θεωρείται ως ο αρχιτέκτονας της ευρωπαϊκής ενοποίησης και ο πατέρας της Ε.Ε. ως ο πρώτος προεδρεύων σε ευρωπαϊκό εκτελεστικό οργανισμό, την Ανώτατη Αρχή της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα. Η Μαρί – Φρανς Γκαρό μια Γκωλική σύμβουλος του Γάλλου προέδρου Ζωρζ Πομπιντού και αργότερα και του Ζακ Σιράκ κατηγόρησε τον Μονέ για την καταστροφή της εθνικής κυριαρχίας των εθνών καθώς και για την ιδέα της ομοσπονδιακής Ευρώπης. Θεωρεί πως ήταν μέρος της Αμερικανικής πολιτικής για επιρροή στην Ευρώπη και τον κατηγόρησε πως ήταν Αμερικανός πράκτορας επί πληρωμή https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%96%CE%B1%CE%BD_%CE%9C%CE%BF%CE%BD%CE%AD
  8. Η κρίση της Ευρώπης. Πώς δημιουργήθηκε η Ένωση και γιατί δείχνει τώρα να διαλύεται  By Timothy Garton Ash ForeignAffairs. 16/11/2012 .
    http://foreignaffairs.gr/articles/69049/timothy-garton-ash/i-krisi-tis-eyropis?page=show
  9. Ευρωσύνταγμα: δημοψήφισμα, δηλαδή λαϊκή έκφραση, έκαναν μόνο Λουξεμβούργο, Ισπανία, Ολλανδία και Γαλλία από τις οποίες το αποδέχθηκαν μόνο οι πρώτες δύο, ενώ οι άλλες το απέρριψαν. Επτά χώρες το πάγωσαν… για το μέλλον (Δανία, Βρετανία, Ιρλανδία, Πολωνία, Πορτογαλία, Σουηδία, Τσεχία) και το «αποδέχθηκαν» μέσω κοινοβουλευτικής επικύρωσής του και με άγνωστη τη λαϊκή θέληση οι υπόλοιπες 14 δηλαδή Βέλγιο, Ελλάδα, Φινλανδία, Ιταλία, Γερμανία, Αυστρία και οι μόλις εισελθόντες ως επίδειξη καλής διαγωγής και ικανοποίηση αιτημάτων: Εσθονία, Λετονία, Λιθουανία, Μάλτα, Κύπρος, Ουγγαρία, Σλοβενία και Σλοβακία. Μετά την αποτυχία της επικύρωσης της Συνταγματικής Συνθήκης από εννέα εκ των είκοσι επτά κρατών–μελών υπογράφτηκε από τους αρχηγούς των κρατών μελών η Συνθήκη της Λισαβόνας που περιέχει μερικούς από τους στόχους της Συνταγματικής Συνθήκης με τη μέθοδο της αναθεώρησης των ισχυουσών συνθηκών, αποφεύγοντας τις συνταγματικού χαρακτήρα ρυθμίσεις.
  10. «The Downing Street Years», Μάργκαρετ Θάτσερ (1993) και «The Path To Power» Μάργκαρετ Θάτσερ (1995) και http://www.logiosermis.net/2014/06/1990.html#.WHjv0rmZlRQ
  11. http://www.naftemporiki.gr/story/1190954/gkampriel-den-einai-apithani-i-dialusi-tis-ee
  12. http://www.businessinsider.com/bernanke-on-trade-imbalances-in-the-euro-zone-2015-7#ixzz3gAKN1GHE)
  13. Η κρίση της Ευρώπης. Πώς δημιουργήθηκε η Ένωση και γιατί δείχνει τώρα να διαλύεται  By Timothy Garton Ash ForeignAffairs. 16/11/2012 .
    http://foreignaffairs.gr/articles/69049/timothy-garton-ash/i-krisi-tis-eyropis?page=show
  14. Robert Mundell, evil genius of the euro 26 Ιουνίου 2012
    https://www.theguardian.com/commentisfree/2012/jun/26/robert-mundell-evil-genius-euro
  15. Βλέπε Προσκυνητές ( η λέσχη- προστάτης της «ειδικής σχέσης» ΗΠΑ- Βρετανίας, Άννα Μπαλλή, HELLENIC NEXUS, τευχ.112, Νοέμβριος 2016.