Μήπως αυτές τις γιορτές ήσουν χοντροφοβικ@ και δεν το ξέρεις;

Τα σώματά μας δεν υπάρχουν για να γίνονται αντικείμενα σχολιασμού. Ούτε τις γιορτές ούτε ποτέ. Από το Ημερολόγιο της Μπρίτζετ Τζόουνς/IMDB

Στεφανία Παπαδημητρίου

«Καλή χρονιά, χρόνια πολλά, πάει ο παλιός ο χρόνος», φιλιά, αγκαλιές και περνάς στο σπίτι που σε κάλεσαν για ρεβεγιόν. Και θα σε ρωτήσουν τι έκανες κι ομόρφυνες -πρώτη σκέψη, ότι αδυνάτισες. Ή θα σου πουν «καλέ φάγαμε τα Χριστούγεννα ε;». Και γενικά θα σχολιάσουν το σώμα σου με κάποιον τρόπο, χωρίς λόγο. Αυτή είναι η ενστικτώδης αντίδρασή τους, με το που αντικρίζουν έναν άνθρωπο.

Θα καθίσετε να φάτε και θα κοιτάξουν το πιάτο σου -το γέμισες όσο θεωρούν σωστό; Θα προσέξουν αν βάλεις για τρίτη φορά πίτα ή σουφλέ, θα πείτε όλοι πόσο έφαγες και θα γελάσετε όλοι μαζί. Γενικά θα υπάρξουν αχρείαστα βλέμματα και σχόλια σχετικά με κιλά, θερμίδες, ποσότητες, σώματα.

Αν αυτά δεν τα κάνουν σ’ εσένα, τα κάνουν σε κάποιον άλλον που βρίσκεται εκεί. Ενδεχομένως τα κάνεις κι εσύ «καλοπροαίρετα».

Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Τι είναι η χοντροφοβία; Πρόκειται για την αντιπάθεια και τη διάκριση εναντίον των παχύσαρκων ατόμων ή των ατόμων με μεγαλύτερο σωματικό βάρος, που πηγάζει από αρνητικές κοινωνικές πεποιθήσεις που εξισώνουν το λεπτό σώμα με την υγεία, την ομορφιά και την ηθική. Είναι βαθιά ριζωμένη στην κοινωνία μας, γεννά και καλλιεργεί στερεότυπα, και τα μέσα ενημέρωσης -ειδικά η τηλεόραση- λατρεύουν τη ρητορική της.

Είναι ο λόγος σε σειρές και ταινίες, οι όχι αδύνατοι χαρακτήρες είναι δυστυχισμένοι ή λιγότερο ευτυχισμένοι από τους πρωταγωνιστές κι όταν χάνουν κιλά, η ζωή τους αλλάζει. Είναι αυτό που μας σέρβιραν τα περιοδικά κι οι εκπομπές -ειδικά στα ‘00s- που σύγκριναν τα μπούτια διάσημων γυναικών, και οι τηλεοπτικες εκπομπές που έβαζαν τις καλεσμένες να ζυγίζονται. Είναι παντού, φταίει για πολλά, κι είναι πιθανό να την προωθείς κι εσύ άθελά σου.

Με τις παρακάω φράσεις και συμπεριφορές, κάνεις fat shaming -ακόμα κι αν δεν το παίρνεις χαμπάρι

• «Τι έκανες κι ομόρφυνες; Αδυνάτισες, ε;»
• «Ε, φάγαμε τα Χριστούγεννα… φαίνεται»
• «Έλα, δεν είσαι χοντρ@, πανέμορφ@ είσαι».
• Να σχολιάζεις πόσες φορές έβαλε κάποι@ το πιάτο του.
• Να κάνεις αστεία για θερμίδες, καύσεις, στομάχια που «θα σκάσουν».
• Να μιλάς για το φαγητό σαν αμαρτία και την απόλαυση σαν αποτυχία.
• Να θεωρείς ότι η απώλεια βάρους είναι πάντα θετικό νέο χωρίς να ξέρεις το γιατί.
• Να μιλάς για σώματα (τα δικά σου ή των άλλων) σαν να είναι project βελτίωσης.
• «Μήπως πήρες πολλά κιλά; Πρόσεχε, δεν φεύγουν μετά», σε έγκυο γυναίκα.
• «Πάντως για τα κιλά σου, δεν τα φοβάσαι τα στενά, μια χαρά τα φοράς».

Η χοντροφοβία δεν είναι μόνο η ευθεία προσβολή. Είναι το σχόλιο που δεν χρειάστηκε ποτέ να γίνει. Είναι το βλέμμα στο πιάτο του άλλου. Είναι η ανάγκη να μετρήσουμε, να συγκρίνουμε, να αξιολογήσουμε σώματα, λες και μας πέφτει λόγος.

Και ναι, πολλές φορές δεν γίνεται από κακία. Γίνεται από συνήθεια. Από όσα μάθαμε. Από όσα μας έμαθαν ότι είναι «φροντίδα», «χιούμορ», «ενδιαφέρον».

Αλλά το ότι κάτι είναι συνηθισμένο, δεν το κάνει ακίνδυνο.

Ίσως αυτές τις γιορτές να ήσουν χοντροφοβικ@ χωρίς να το καταλάβεις.

Το θέμα δεν είναι να ντραπείς. Είναι να το δεις. Να το σταματήσεις. Και την επόμενη φορά, να αφήσεις τους ανθρώπους να φάνε, να υπάρχουν και να γιορτάσουν χωρίς να περνάνε από σωματικό έλεγχο.

Τα σώματά μας δεν υπάρχουν για να γίνονται αντικείμενα σχολιασμού. Ούτε τις γιορτές ούτε ποτέ

---------------------------------------------------------------

Η Στεφανία Παπαδημητρίου είναι αρχισυντάκτρια στo ROSA. Σπούδασε Μαθηματικά, έχει μεταπτυχιακό σε Data Science & Business Analytics και, όσο θυμάται τον εαυτό της, εργάζεται στα media..

www.rosa.gr