Mpelalis Reviews
Mpelalis Reviews
Κυριακή 8 Φεβρουαρίου 2026
Οι μετανάστες ξανά ως μοχλός πίεσης από την Τουρκία
Το βράδυ της Δευτέρας ο πρωθυπουργός εμφανίστηκε στον ΣΚΑΪ για να τονίσει ότι μία από τις θετικές επιπτώσεις της πολιτικής των «ήρεμων νερών» στο Αιγαίο είναι η αισθητή υποχώρηση της παράνομης μετανάστευσης από τα τουρκικά παράλια.
Λίγες ώρες αργότερα, τη νύχτα της Τρίτης, ένα πολύνεκρο ναυάγιο ανοιχτά της Χίου με δεκαπέντε νεκρούς παράνομους μετανάστες από το Αφγανιστάν υπενθύμισε με τον πιο σκληρό τρόπο ότι στη διεθνή πολιτική τίποτε δεν εξελίσσεται εκτός πλαισίου σκοπιμοτήτων. Όσο τουλάχιστον επιτρέπουμε να το πιστεύουμε.
Linkwise
Ακόμη και αν κάποιος ήθελε να θεωρήσει ότι πρόκειται για τυχαία γεγονότα και ότι τα κυκλώματα διακίνησης δρουν ανεξέλεγκτα, χωρίς γνώση ή ανοχή της τουρκικής ακτοφυλακής, η εμπειρία του Έβρου έχει κλείσει οριστικά αυτή τη συζήτηση.
Η Τουρκία επιδιώκει να διαχειριστεί τη δική της πίεση, μετακινώντας πληθυσμούς, επαναπροωθώντας ανθρώπους προς περιοχές που ελέγχονται από νέες εξουσίες στη Συρία. Όλα δείχνουν ότι η πρακτική απέναντι στην Ελλάδα παραμένει σταθερή.
Κάθε φορά που πλησιάζει μια κρίσιμη διμερής συνάντηση, προηγούνται κινήσεις δοκιμής. Στη Νέα Υόρκη η προγραμματισμένη συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν ακυρώθηκε την τελευταία στιγμή. Πριν περάσει ένα εικοσιτετράωρο, η ελληνική πλευρά διαβεβαίωνε από τον ΟΗΕ, σε επίπεδο υπουργείου Εξωτερικών, ότι ο διάλογος συνεχίζεται κανονικά.
Λίγες ημέρες πριν από τη νέα συνάντηση στην Άγκυρα, το τουρκικό υπουργείο Άμυνας εξέδωσε διετή NAVTEX που ουσιαστικά χαράσσει το Αιγαίο στον 25ο Μεσημβρινό και αξιώνει ενημέρωση για κάθε ελληνική δραστηριότητα. Η Άγκυρα το αποκαλεί «συντονισμό». Η ελληνική απάντηση κινήθηκε ξανά στα γνωστά χαμηλά επίπεδα.
Όταν ο πρωθυπουργός ρωτήθηκε σχετικά στη συνέντευξή του, το ζήτημα αντιμετωπίστηκε ως κάτι συνηθισμένο. Η επιλογή αυτή εκπέμπει μήνυμα που γίνεται εύκολα αντιληπτό.
Την ίδια στιγμή, μετά τις δημόσιες αναφορές στην υποτιθέμενη αποτελεσματική συνεργασία με την Τουρκία στο μεταναστευτικό, ήρθε το τραγικό περιστατικό της Χίου.
Οι ενδείξεις συγκλίνουν ότι στο επικείμενο Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας, όπου συνεδριάζουν από κοινού τα υπουργικά συμβούλια των δύο χωρών, διαμορφώνεται ένα δύσκολο και επικίνδυνο περιβάλλον. Η ευχή να διαψευστούν οι ανησυχίες παραμένει. Τα δεδομένα, όμως, δεν προϊδεάζουν για ομαλότητα.
Η δράση των κυκλωμάτων διακίνησης, με τουρκική ανοχή, δημιουργεί πρόσφορο έδαφος για εσωτερικές εντάσεις στην Ελλάδα. Κάθε τραγωδία συνοδεύεται από πολιτική αντιπαράθεση στη Βουλή γύρω από τη φύλαξη των συνόρων, την εθνική κυριαρχία και τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Το πρόβλημα, όπως εξελίσσεται, ξεπερνά τις επιμέρους αντιπαραθέσεις. Η παράνομη μετανάστευση αξιοποιείται ως εργαλείο στρατηγικής πίεσης και εσωτερικής αποσταθεροποίησης από τρίτους.
Άνθρωποι που αναζητούν ασφάλεια ή καλύτερες συνθήκες ζωής, συχνά με τελικό προορισμό χώρες της Δυτικής Ευρώπης, μετατρέπονται σε μέσα άσκησης πολιτικής πίεσης. Η Ευρώπη συγκεντρώνει το μεγαλύτερο μέρος των παγκόσμιων κοινωνικών δαπανών, γεγονός που καθορίζει τις ροές.
Κάθε ανθρώπινη ζωή έχει αυτονόητη αξία. Η προσωπική επαφή με έναν άνθρωπο που αναγκάστηκε να φύγει από την πατρίδα του γεννά κατανόηση και αλληλεγγύη.
Υπάρχουν παραδείγματα μεταναστών που εντάχθηκαν, εργάζονται, δημιούργησαν οικογένειες και ζουν ανάμεσα μας επί δεκαετίες, διατηρώντας δεσμούς με τον τόπο καταγωγής τους.
Η εικόνα αλλάζει όταν η συζήτηση περνά από τις ατομικές ιστορίες στους αριθμούς. Το 1986 η Ελλάδα αριθμούσε σχεδόν δέκα εκατομμύρια κατοίκους και μερικές δεκάδες χιλιάδες μετανάστες. Σήμερα ο πληθυσμός των Ελλήνων έχει μειωθεί αισθητά, ενώ οι μετανάστες ξεπερνούν το ένα εκατομμύριο.
Το 84% των πολιτών, σύμφωνα με το τελευταίο Ευρωβαρόμετρο, θεωρεί την παράνομη μετανάστευση σοβαρό πρόβλημα.
Αντίστοιχες εντάσεις καταγράφηκαν πρόσφατα στο δημοτικό συμβούλιο της Αθήνας, όταν παρουσιάστηκαν στοιχεία για τη δημογραφική μεταβολή συγκεκριμένων περιοχών, με τη συζήτηση να εκτροχιάζεται και να λήγει άδοξα.
Η στάση απέναντι στη μετανάστευση αποτελεί ζήτημα ανθρωπιάς. Όταν, όμως, αυτή εντάσσεται σε οργανωμένη κρατική στρατηγική τρίτης χώρας που στοχεύει στην αποδυνάμωση της δημοκρατίας και της συνοχής, το ζήτημα αγγίζει τον πυρήνα της εθνικής κυριαρχίας.
Οι μετανάστες δεν αποτελούν εργαλείο πίεσης.
Η συζήτηση οφείλει να στρέφεται προς εκείνους που παραβιάζουν δεσμεύσεις και εργαλειοποιούν ανθρώπινες ροές, όχι προς τα στελέχη που φυλάσσουν τα σύνορα υπό δύσκολες συνθήκες.
Σε αυτό το σημείο, το διακύβευμα δεν αφορά μόνο νομικά κείμενα και διεθνείς συμβάσεις. Αφορά τη συνοχή, την ταυτότητα και τον προσανατολισμό της Ελλάδας και της Ευρώπης.
Η Ελλάδα δεν αλλάζει πολιτισμικό και θεσμικό πρόσημο. Ούτε η Ευρώπη μετατοπίζεται σε κάτι που δεν αναγνωρίζει τον εαυτό της.
Το ερώτημα είναι αν αντιλαμβανόμαστε έγκαιρα τι ακριβώς διακυβεύεται.
ΥΓ του blog: ....αντί περαιτέρω ανάλυσης και σχολιασμού, παραθέτουμε απόσπασμα του συνεργάτη μας StaMiKous (με την οποία ουσιαστικά συμφωνούμε) από δημοσιευμένη επιστολή-απάντηση σε συνομιλητή του για το ίδιο θέμα... "Το μεταναστευτικό ζήτημα είναι πολυεπίπεδο και σοβαρό πολιτικό πρόβλημα που ξεπερνάει τα όρια, τις πτυχές αλλά και τις αντοχές ενός social media διαλόγου κι όχι μόνο. Επιγραμματικά θα σημείωνα (λέει ο συγγραφέας) ότι η πλευρά της ευσπλαχνίας όπως λέω, βλέπει το ζήτημα ανθρωπιστικά και η πλευρά της ασπλαχνίας, βλέπει το ζήτημα της ιδιωτικής, ή κρατικής, ή ακόμη και εθνικής περιχαράκωσης, ωφελιμιστικά, όπως επίσης λέω. Ενώ όμως έχουν φαινομενικά κάποιες διαφορές, στην ουσία είναι δυο πλευρές του ίδιου νομίσματος. Αποδέχονται και οι δύο πλευρές ή αγνοούν ή δεν ενδιαφέρονται να αναζητήσουν τα αίτια, τους μοχλούς πρόκλησης και τα οφέλη που προκύπτουν και σε ποιούς από τη δημιουργία, την ύπαρξη και τη διαιώνιση αυτού του ζητήματος. Το μεταναστευτικό δεν είναι αυτοφυές πρόβλημα, κάποιοι το προκαλούν και κάποιοι επωφελούνται από αυτό κι έχουν ονοματεπώνυμο αυτοί. Απλά και χωρίς περιστροφές λέγονται Δύση και δυτικός πολιτισμός. Αυτός είτε ως imberium, είτε ως χριστιανομάχος σταυροφόρος ελευθερωτής, λες και το είπε ή το ζήτησε ποτέ ο Ιησούς, είτε ως ποντοπόρος εξερευνητής, είτε ως δουλέμπορος, είτε ως αποικιοκράτης, είτε ως καπιταλιστής, ξολόθρεψε γενοκτονώντας λαούς κι αφάνισε πολιτισμούς αιώνιους για την αδηφάγα επιθυμία του για ισχύ, κατάκτηση και κέρδος. Αυτός, ως πρώτος κόσμος, γεννά πολέμους, φτιάχνει όπλα για να τους υπηρετήσει, εξοντώνει φυλές, κλέβει τις πλουτοπαραγωγικές πηγές του δεύτερου και κυρίως του τρίτου κόσμου και εξαναγκάζει τους πληθυσμούς, όσων επιβιώνουν, να μεταναστεύουν. Αυτός κρατά τους ανθρώπους στην εξαθλίωση και τη φτώχεια, αρνούμενος να παρέχει ούτε τα πλεονάσματα των τροφών του, για να κρατήσει ανταγωνιστικές τις τιμές για όσο το δυνατόν περισσότερο κέρδος. Ακόμη κι ο Πάπας Φραγκίσκος σε κυριακάτικο μήνυμά του είχε πει αγανακτισμένος «…πως οι ηγέτες των κρατών του κόσμου γίνονται ολοένα πιο ελιτιστές και σκληροί έναντι των αποκλεισμένων. Οι χώρες που φτιάχνουν όπλα προκαλούν την προσφυγιά μα δεν θέλουν τους πρόσφυγες….». Οι δικοί μας πατριάρχες και αρχιεπίσκοποι ενδιαφέρονται αν θα παραμείνουν δημόσιοι υπάλληλοι κι αν τα θρησκευτικά είναι κατήχηση ή μάθημα θεολογίας. Η μεταλλαγμένη χαχανίζουσα νεοδικαιωματική αριστερά, βρήκε πεδίο δόξης λαμπρό στον ευσπλαγχνισμό παίζοντας υποκριτικά τον ρόλο του Ερυθρού Σταυρού, αφού σταμάτησε εδώ και καιρό να πολεμά τον καπιταλισμό. Παράλληλα αρκείται στο να μοιράζει χαρακτηρισμούς και ετικέτες ακροδεξιού, ρατσιστή, τοξικού, ομόφοβου κι εθνικιστή στους διάφορους Σαλβίνι, Ορμπάν, Μελόνι, Τραμπ και σ’ όσους επιλέγουν την περιχαράκωση ως μέθοδο προστασίας κι αυτοσυντήρησης. Αλήθεια ακροδεξιός ήταν κι ο Έγκελς όταν το 1845 στην «Κατάσταση της εργατικής τάξης στην Αγγλία» έλεγε ότι οι Ιρλανδοί μετανάστες είναι ο «στρατός» που αυτός χρησιμοποιείται από τους καπιταλιστές για τη συμπίεση προς τα κάτω της αξίας της εργατικής δύναμης, του εργατικού μισθού κι απέδιδε σ’ αυτούς τη μετάδοση στους Άγγλους εργάτες του αλκοολισμού, της βρόμας και της χυδαιότητας (κεφάλαιο «Η ιρλανδική μετανάστευση», μτφρ. Λ. Αποστόλου, Αθήνα 1974, σ. 157-162); Μπας κι ήταν εθνικιστής κι ο Μάρξ όταν λίγα χρόνια αργότερα σε επιστολή του διαπίστωνε ότι η εργατική τάξη, διαχωρισμένη σε δύο εχθρικά στρατόπεδα, τους Άγγλους και τους Ιρλανδούς προλετάριους που αλληλομισιούνται θρησκευτικά, εθνικά κι ο Άγγλος εργάτης συμπεριφέρεται στον Ιρλανδό όπως περίπου οι φτωχοί λευκοί στους νέγρους του πρώην κράτους σκλάβων της Αμερικανικής Ενωσης. Ενώ ο Ιρλανδός απαντά με το ίδιο νόμισμα. Θεωρεί τον Άγγλο εργάτη συνυπεύθυνο και ηλίθιο εργαλείο της αγγλικής κυριαρχίας στην Ιρλανδία. Μήπως αυτό δεν υπάρχει μέχρι σήμερα; Αυτός ο πολιτισμός λοιπόν είναι η πραγματική αιτία της μετανάστευσής των πληθυσμών και η δική μας χώρα και κοινωνία δεν είναι αθώα του αίματος. Εμείς δώσαμε τις βάσεις για να γίνουν οι επιθέσεις του ΝΑΤΟ εναντίον της Σερβίας κι αργότερα εναντίον του Ιράκ και της Λιβύης. Ο Πρωθυπουργός μας (Κ.Σημίτης) υπέγραψε την επέκταση του ΝΑΤΟ. Οι δικοί μας υπουργοί (Γ.Α.Παπανδρέου και Μ.Χρυσοχοϊδης) υπέγραψαν το Δουβλίνο ΙΙ. Οι δικοί πολιτικοί αρχηγοί πανηγύριζαν για την Αραβική Άνοιξη (μαζί κι ο Α.Αλαβάνος του ΣΥΡΙΖΑ) που μακέλεψε όλη την Βόρεια Αφρική και την Μέση Ανατολή και δεν υπάρχει τέλος. Κάθε άνθρωπος του Δυτικού κόσμου ζει από την εκμετάλλευση των ανθρώπων και των χωρών του τρίτου κόσμου. Εκεί οφείλει την ευμάρεια του. Σαν τέτοιος πολίτης λοιπόν ντρέπομαι γι αυτό, σαν άνθρωπος λυπάμαι κι αγωνίζομαι και σαν χριστιανός δεν τολμώ ούτε συγχώρεση να ζητήσω. Δεν μπορώ λοιπόν να μπω σε μια συζήτηση ή διένεξη μεταξύ εύσπλαχνων και άσπλαχνων. Σίγουρα δεν θα αποσείσω το βλέμμα από τον ανθρώπινο πόνο κι ανάγκη. Σίγουρα δεν θα αποτραβήξω αντί να απλώσω το χέρι στον συνάνθρωπο που πνίγεται όμως αυτό δεν με κάνει να νομίζω ότι βρίσκομαι στην σωστή πλευρά της ιστορίας. Γιατί; Γιατί είμαι ακόμα νέος για να βλέπω τι γίνεται και πολύ γέρος κι αδύναμος για να το πολεμήσω."
«ΗΤΑΝ "παράνομοι εισβολείς" και τα αγέννητα παιδιά των εγκύων γυναικών, κ. Καρυστιανού;»
Το πρόβλημα με τη δήλωση της κυρίας Καρυστιανού για το ναυάγιο της Χίου (ή ακόμη ένα κρατικό έγκλημα;) δεν βρίσκεται...
Αντώνης Ανδρουλιδάκης
Το πρόβλημα με τη δήλωση της κυρίας Καρυστιανού για το ναυάγιο της Χίου (ή ακόμη ένα κρατικό έγκλημα;) δεν βρίσκεται στο τελευταίο της μέρος, εκεί όπου γίνεται λόγος για τον «μέγιστο σεβασμό» και τη «μέγιστη προστασία» της ανθρώπινης ζωής.
Εκεί, μιλά μια καθαρή ηθική διαίσθηση. Το πρόβλημα βρίσκεται στη ρωγμή που ανοίγει νωρίτερα η γλώσσα.
Και συγκεκριμένα στη φράση «παράνομες εισβολές».
Αυτή η λέξη δεν είναι ουδέτερη. Δεν περιγράφει απλώς μια νομική κατάσταση, κατασκευάζει ένα υποκείμενο απειλής. Όταν χρησιμοποιείται σε συμφραζόμενα θανάτου, και μάλιστα παιδικού θανάτου, μετατοπίζει ασυνείδητα το βάρος από την ευθύνη της προστασίας, στη λογική της αποτροπής.
Από τη ζωή, στον έλεγχο.
Κι εδώ γεννιέται η αβάσταχτη ερώτηση:
τα βρέφη που πνίγηκαν; τα αγέννητα παιδιά των εγκύων γυναικών; ήταν «παράνομοι εισβολείς»;
Η ίδια η ερώτηση αποκαλύπτει το ηθικό αδιέξοδο της διατύπωσης.
Γιατί η ανθρώπινη ζωή δεν μπορεί να είναι ταυτόχρονα και αδιαπραγμάτευτη και υπό όρους.
Η ζωή είτε προηγείται όλων είτε δεν προηγείται καθόλου.
Όταν το κράτος επικαλείται τη νομιμότητα πριν από τη ζωή, ακόμη κι αν δηλώνει ότι τη σέβεται, έχει ήδη μετακινηθεί σε μια βιοπολιτική λογική ιεράρχησης.
Ποια ζωή προστατεύεται απόλυτα και ποια προστατεύεται «όσο γίνεται».
Το πιο ανησυχητικό δεν είναι ότι η δήλωση προσπαθεί να ισορροπήσει σε δυο βάρκες.
Είναι ότι πατά σε δύο ασύμβατα εδάφη:
– από τη μία, την ηθική της καθολικής αξίας της ζωής,
– από την άλλη, τη γλώσσα της ασφάλειας και της αποτροπής.
Και όταν αυτές οι δύο γλώσσες συνυπάρχουν, η δεύτερη συνήθως υπερισχύει.
Γιατί είναι η γλώσσα του κράτους, της ισχύος, της «πραγματικότητας».
Δεν πρόκειται εδώ για πρόθεση, ούτε για ηθική μομφή στο πρόσωπο.
Πρόκειται για κάτι πιο βαθύ και πιο πολιτικό.
Πώς ακόμη και λόγοι που ξεκινούν από τον πόνο και τη δικαιοσύνη μπορούν να αναπαράγουν, άθελά τους, τη βιοπολιτική της σκληρότητας, όταν υιοθετούν τη γλώσσα που διαχωρίζει ανθρώπους σε νόμιμους και παράνομους πριν τους αναγνωρίσει ως ανθρώπους.
Αν πράγματι «οφείλουμε τα πάντα σε κάθε άνθρωπο», τότε η γλώσσα μας οφείλει να το αποδεικνύει πρώτη.
Γιατί, εντέλει, στον δικό μας Τόπο «ἐφ’ ὅσον ἐποιήσατε ἑνὶ τούτων τῶν ἐλαχίστων, ἐμοὶ ἐποιήσατε.»
Δηλαδή, ό,τι κάνουμε στον πιο αδύναμο άνθρωπο, το κάνουμε στον ίδιο τον άνθρωπο ως αξία.
Κι αυτό είναι ίσως η πιο ριζική διατύπωση καθολικής ανθρώπινης αξιοπρέπειας.
ΥΓ του blog: ...όταν σου φταίει ο γάιδαρος (Τουρκία, ΕΕ, ληστρικός και πολεμοκάπηλος καπιταλισμός) δεν δέρνεις το σαμάρι (μετανάστες).... δείχνεις την άγνοια και την αδυναμία σου και να κατανοήσεις και να δράσεις….
Η μεγάλη χίμαιρα των «εναλλακτικών κυβερνήσεων» Καρυστιανού και Τσίπρα
Δυό θολές κυβερνητικές υποσχέσεις, μοχλευμένες κατά το δοκούν από τις εταιρίες δημοσκοπήσεων και τα ΜΜΕ
Πάμε... εκλογές; Έτσι φαίνεται, αλλά αυτό δεν σημάνει ότι έτσι είναι. Αυτό που φαίνεται έχει να κάνει με την εικονική δημοσιογραφική και δημοσκοπική περιρρέουσα ατμόσφαιρα των ημερών. Αυτό που συμβαίνει απέχει παρασάγγας απ’ αυτό που φαίνεται: οι εκλογές δεν επιβάλλονται από το κόμματα της αντιπολίτευσης, ούτε καν της αξιωματικής, πόσο μάλλον της απισχνασμένης, μετά την αυτοδιάλυση του ΣΥΡΙΖΑ (του κόμματος της εκλεγμένης αξιωματικής αντιπολίτευσης), σημερινής αξιωματικής αντιπολίτευσης του ΠΑΣΟΚ. Η οποία ούτε καν τις ζητάει (σ. σ: τις εκλογές), καταλαβαίνετε, φαντάζομαι, γιατί.
Αυτό που συμβαίνει είναι ότι οι πολίτες, απηυδισμένοι από την απύθμενη κυβερνητική διαφθορά και την χρονίζουσα αντιπολιτευτική ανεπάρκεια, αναζητούν εκλογικές χίμαιρες σε «εναλλακτικές λύσεις διακυβέρνησης», σε νέα «άφθαρτα», ακόμα και αδόκιμα, κομματικά σχήματα. Και να οι δημοσκοπήσεις, και να τα ρεπορτάζ και τα άρθρα και οι αναλύσεις, να ενθαρρύνουν ή να αποθαρρύνουν τις λαϊκές εκλογικές χίμαιρες: να καταγράφουν, να ιστορούν και να φωτογραφίζουν τις ημερήσιες διακυμάνσεις των επιλογών του εκλογικού σώματος, τις κυμαινόμενες προθέσεις των αναποφάσιστων και τις «διαρροές» των κομμάτων προς τους δύο πιθανούς νέους σχηματισμούς, αυτόν της Μαρίας Καρυστιανού, κι εκείνον του Αλέξη Τσίπρα.
Στην πραγματικότητα, με βάση τις πληροφορίες και τις ενδείξεις του παρόντος, κάθε άλλο παρά… «πάμε εκλογές». Κόντρα στις εσωκομματικές πιεστικές ίντριγκες για μια συναινετική προεκλογική απόσυρση του πρωθυπουργού από την προεδρία της ΝΔ (την αντικατάστασή του από τον Νίκο Δένδια και την κάθοδο του κυβερνώντος κόμματος στις επόμενες εκλογές υπό την προεδρία του «δημοφιλούς» υπουργού Εθνικής Άμυνας με στόχο την ανάκτηση της χαμένης αυτοδυναμίας), ο κ. Μητσοτάκης «είναι αποφασισμένος να ηγηθεί ο ίδιος της επερχόμενης εκλογικής μάχης και να διεκδικήσει την αυτοδυναμία», σύμφωνα με τους στενούς επιτελείς του: «Δεσμευόμενος ότι οι εκλογές θα γίνουν την άνοιξη του 2027, έχει εξασφαλίσει τη συναίνεση του Καραμανλή ως προς αυτό», λένε… Και λένε πως «μόνο ο Σαμαράς εξακολουθεί, με γνώμονα την εμπάθεια πάντα, να τον κοντράρει»…
«Κυρίως τον κοντράρει η Μαρία Καρυστιανού και, δευτερευόντως, ο Αλέξης Τσίπρας», απαντούν οι δημοσκοπήσεις… διαψεύδοντας τους στενούς επιτελείς του πρωθυπουργού: «Στο ερώτημα ποιο πολιτικό σχήμα μπορεί να αποτελέσει τον κύριο αντίπαλο της Ν.Δ. ‘με πιθανότητες να κερδίσει τις εκλογές’, το κόμμα Καρυστιανού συγκεντρώνει το 30,6%, την ώρα που το κόμμα Τσίπρα συγκεντρώνει 19,1% και το ΠΑΣΟΚ 17,8%», μας πληροφορεί η πρόσφατη δημοσκόπηση της MRB.
Ακολούθως, μας πληροφορεί ότι «το κόμμα Καρυστιανού φέρεται να αφομοιώνει το 46% των σημερινών ψηφοφόρων της Πλεύσης Ελευθερίας, το 37,2% της Ελληνικής Λύσης, το 32,6% του ΚΚΕ, το 15,9% του ΠΑΣΟΚ, το 12,1% της Ν.Δ και το 3,2% του ΣΥΡΙΖΑ». Και ότι το κόμμα Τσίπρα, απ’ την άλλη, «φέρεται να αφομοιώνει όλο τον σημερινό ΣΥΡΙΖΑ, το 21% του ΚΚΕ, το 17,9%, της Πλεύσης Ελευθερίας, το 17,4% της Ν.Δ., το 16,7 του ΠΑΣΟΚ και το 8,6% της Ελληνικής Λύσης». Η ίδια δημοσκόπηση μας πληροφορεί ότι «ο ένας στους τρεις αναποφάσιστους (ποσοστό 33,3%) επιλέγει το κόμμα της Μαρίας Καρυστιανού», ενώ «το 14,4% επιλέγει το κόμμα του Αλ. Τσίπρα και το 9,3% το ΠΑΣΟΚ»!..
Αυτά από την MRB και, μέσες – άκρες, τα ίδια από τις δεκάδες δημοσκοπήσεις του τελευταίου διμήνου που, επί της ουσίας, ερευνούν μια εικονική, μια φανταστική, στην καλύτερη μια υποθετική πραγματικότητα, αφού στην παρούσα πολιτική κατάσταση τα δυό ερευνώμενα σχήματα – το «κόμμα Καρυστιανού» και το «κόμμα Τσίπρα» – είναι ανύπαρκτα: δυό θολές κυβερνητικές υποσχέσεις, μοχλευμένες κατά το δοκούν (με βάση τα κομματικά συμφέροντα που υπηρετούν, εννοώ) από τα ΜΜΕ που τις… «ερευνούν», τις «αναλύουν» και τις πλασάρουν, με το αζημίωτο βέβαια) στην θολωμένη κοινή γνώμη…
«Τους απηυδισμένους από την απύθμενη κυβερνητική διαφθορά και την χρονίζουσα αντιπολιτευτική ανεπάρκεια πολίτες», που λέγαμε, τα εκατομμύρια των Ελλήνων «που αναζητούν εκλογικές χίμαιρες σε εναλλακτικές λύσεις διακυβέρνησης, σε νέα άφθαρτα, ακόμα και αδόκιμα, κομματικά σχήματα. Και να οι δημοσκοπήσεις, και να τα ρεπορτάζ και τα άρθρα και οι αναλύσεις, να ενθαρρύνουν ή να αποθαρρύνουν, να στηλιτεύουν ή να… αποθεώνουν τη μεγάλη χίμαιρα των «εναλλακτικών κυβερνήσεων» Καρυστιανού και Τσίπρα, που δεν είναι παρά μια εικονική, μια φανταστική, στην καλύτερη μια υποθετική πραγματικότητα.
Ποια Ελένη;
Οι συντηρητικοί δεξιοί που εξαγριώθηκαν με την επιλογή της μαύρης ηθοποιού ως «Ωραίας Ελένης», δεν υπερασπίζονται τον Όμηρο. Υπερασπίζονται την ιδιοκτησία πάνω στην εικόνα.Στην ταινία «Οδύσσεια» του Κρίστοφερ Νόλαν, την Ωραία Ελένη υποδύεται η μαύρη ηθοποιός Λουπίτα Νιόνγκο.
Κωνσταντίνος Ταχτσίδης
Πριν μιλήσουμε για τον σάλο που ξέσπασε επειδή στην ταινία, (όχι ντοκιμαντέρ), «Οδύσσεια» του Κρίστοφερ Νόλαν, την Ωραία Ελένη υποδύεται η μαύρη ηθοποιός Λουπίτα Νιόνγκο, είναι χρήσιμο να ξεκινήσουμε τη λανθασμένη εντύπωση για το ομηρικό έπος. Γιατί ο πανικός γύρω από το κάστινγκ της ταινίας δεν είναι άσχετος. Πατάει πάνω σε μια γενικευμένη άγνοια.
Σαν να λέμε ότι σε ενοχλεί μια λεπτομέρεια στο εξώφυλλο όταν δεν έχεις διαβάσει καν το βιβλίο.
Από τότε που ξέσπασε ο «σοσιαλμιντιακός πόλεμος» για την «Ωραία Ελένη», ρωτάω συντηρητικούς δεξιούς κάτω από σχετικές αναρτήσεις μου, κάτι απλό, σχεδόν παιδικό: «Τι πραγματεύεται η Ιλιάδα του Ομήρου;». Η απάντηση είναι σχεδόν πάντα ίδια: «Τον Τρωικό πόλεμο φυσικά», συνοδευόμενη σχεδόν πάντα από κοσμητικά επίθετα σχετικά με τον ελλιπή πατριωτισμό μου και την έχθρα μου προς την ορθοδοξία.
Το ενδιαφέρον δεν είναι ότι κάνουν λάθος, αλλά το ότι απαντάνε με την αυτοπεποίθηση κάποιου που πιστεύει ότι μόλις είπε κάτι αυτονόητο, κάτι που δε χωράει συζήτηση.
Και κάπως έτσι καταλαβαίνεις γιατί ενοχλούνται τόσο με ένα ρόλο μιας ταινίας.
Γιατί όταν την Ιλιάδα την έχεις περιορίσει σε ένα λανθασμένο γενικό πλαίσιο, όπως: «ένας πόλεμος» «ο Δούρειος Ίππος» ή «ο θρίαμβος των Αχαιών και η καταστροφή της Τροίας», τότε το μόνο που μένει είναι η βιτρίνα, οι περικεφαλαίες, οι χλαμύδες, οι «σωστοί» χρωματότυποι δέρματος.
Λοιπόν, πάμε να πάρουμε τα πράγματα από την αρχή.
Η Ιλιάδα ΔΕΝ πραγματεύεται τον «Τρωικό Πόλεμο» με την έννοια μιας ιστορικής αφήγησης ή ενός χρονικού γεγονότων. Δεν ξεκινά από την αρπαγή της Ελένης, δεν φτάνει στον Δούρειο Ίππο, δεν σε «ξεναγεί» στην άλωση της Τροίας.
To συγκεκριμένο Έπος του Ομήρου, καλύπτει μόνο ένα πολύ μικρό κομμάτι μερικών εβδομάδων του δέκατου και τελευταίου χρόνου μιας ήδη μακροχρόνιας σύρραξης και ξεκινά με μια λέξη που είναι η ουσία του έπους, όχι η περιγραφή της σύγκρουσης.
Μήνις. Οργή.
Το Ομηρικό έπος ξεκινά με τη την επίκληση του Ομήρου: «Τον άγριο θυμό, θεά, τραγούδησε του Αχιλλέα».
Εννοώντας δηλαδή τον καταστροφικό θυμό του Αχιλλέα εναντίον του Αγαμέμνονα για την κλοπή της αιχμάλωτης τρωάδας σκλάβας Βρισηίδας και καταλήγει με την επιστροφή του νεκρού σώματος του Έκτορα στον πατέρα του, τον Πρίαμο (τι συγκλονιστική αφήγηση).
Αυτό είναι όλο.
Ο Δούρειος Ίππος δεν αναφέρεται πουθενά στην Ιλιάδα. Ούτε η άλωση της Τροίας. Ούτε η καταστροφή της πόλης. Ούτε η νίκη των Αχαιών. Το έπος του Ομήρου τελειώνει με τον Αχιλλέα ακόμα ζωντανό και την πτέρνα του ατρύπητη από το βέλος του Πάρη.
Όταν λοιπόν κάποιος οργίζεται επειδή μια ταινία «προδίδει τις παραδόσεις μας» με μια «μαύρη Ελένη», ενώ παράλληλα πιστεύει ότι η Ιλιάδα διηγείται τον Δούρειο Ίππο και την πτώση της Τροίας, τι ακριβώς υπερασπίζεται; Σίγουρα όχι την «ακρίβεια» του αρχαίου κειμένου.
Υπερασπίζεται όμως κάτι άλλο. Μια συλλογική φαντασίωση, μια λαϊκή εκδοχή του μύθου που έχει διαμορφωθεί από ταινίες, εικονογραφημένα βιβλία και δυστυχώς σχολικά μαθήματα.
Αυτό που κάνει την ιστορία της Ελένης τόσο διαχρονική δεν είναι η ομορφιά της και φυσικά όχι το χρώμα του δέρματός της. Είναι ο τρόπος με τον οποίο το σώμα της, η επιλογή της, η ύπαρξή της μετατρέπεται σε επιχείρημα. Σε δικαιολογία. Σε casus belli.
Η Ελένη (όπως και η Βρισηίδα) είναι σύμβολο ανταγωνισμού και ιδιοκτησίας. Το σώμα της γίνεται επιχείρημα, λάβαρο, δικαιολογία.
Ακριβώς όπως συμβαίνει διαχρονικά σε κοινωνίες που χρειάζονται να μεταθέσουν την ευθύνη της επιθετικότητάς τους σε ένα πρόσωπο, συνήθως γυναικείο, για να αποφύγουν να μιλήσουν για τις δομές της πατριαρχικής εξουσίας που παράγουν τη βία. Η Ελένη δεν απήγαγε τον εαυτό της. Δεν κήρυξε τον πόλεμο. Αλλά το όνομά της έγινε το λάβαρο κάτω από το οποίο πέθαναν «ηρωικά» χιλιάδες άνδρες.
Στη συγκεκριμένη περίπτωση μυθιστορίας η εξήγηση του Τρωικού Πολέμου (ως ενιαίο «γεγονός») είναι πολύ πιο κοντά σε γεγονότα που ζούμε και σήμερα, όπως για παράδειγμα στις περιπτώσης της Βενεζουέλας ή της Γροιλανδίας, παρά στην αρπαγή ενός έφηβου κοριτσιού.
Η Τροία ήταν μια ακμάζουσα πόλη με εγγύτητα σε κρίσιμες εμπορικές οδούς μεταξύ Αιγαίου, Προποντίδας και Εύξεινου Πόντου, ελέγχοντας τις εμπορικές διαδρομές και εξάγοντας πολύτιμα προϊόντα ακόμα και προς τον παρακμάζοντα ήδη τότε, μυκηναϊκό κόσμο. Οι Μυκηναίοι του 13ου αιώνα π.Χ., που επεκτείνονταν επιθετικά στη Μικρά Ασία ενώ οι δικές τους πόλεις είχαν αρχίσει να καταρρέουν, δεν μπορούσαν να ανεχτούν μια ανταγωνιστική δύναμη που μονοπωλούσε το διεθνές εμπόριο και ήταν πλούσια σε ορυκτό πλούτο (κυρίως χαλκό και κασσίτερο). Η καταστροφή της Τροίας ήταν οικονομική και γεωπολιτική αναγκαιότητα που «ντύθηκε» στον μύθο της αρπαγής της Ελένης.
Ας γυρίσουμε όμως στο σήμερα και πίσω στο σκανδαλιστικό κάστινγκ της “Οδύσσειας” του Νόλαν.
Οι συντηρητικοί δεξιοί που εξαγριώθηκαν με την επιλογή της Λουπίτα Νιόνγκο ως «Ωραίας Ελένης» δεν υπερασπίζονται τον Όμηρο. Υπερασπίζονται την ιδιοκτησία πάνω στην εικόνα.
Όπως ακριβώς κάνουν εδώ και αιώνες οι αγιογράφοι με έναν ξανθό, γαλανομάτη εβραίο που έζησε στην Παλαιστίνη πριν 2000 χρόνια.
Θέλουν η αρχαιότητα να είναι ελεγχόμενη περιγραφή με συγκεκριμένα πρόσωπα, συγκεκριμένο χρώμα δέρματος και συγκεκριμένη αισθητική. Μια αρχαιότητα που να τους επιβεβαιώνει, όχι ένα ιστορικό ή λογοτεχνικό πεδίο που ξαναδιαβάζεται και επαναπροσδιορίζεται.
Ο κινηματογράφος και η τέχνη όμως δεν είναι υπηρεσία πιστοποίησης μιας φυλετικής φαντασίωσης. Είναι τέχνη αναπαράστασης, ερμηνείας και μετατόπισης.
Το επιχείρημα «μα δεν ήταν έτσι»” συνήθως δεν λέγεται από ανθρώπους που ανησυχούν για την ιστορική ακρίβεια, αλλά από αυτούς που αγωνιούν να ελέγξουν ποιος επιτρέπεται να εμφανιστεί ως φορέας ενός μύθου που τον θεωρούν δικό τους.
Η ειρωνεία είναι ότι αν όντως τους ενδιέφερε ο Όμηρος, θα μπορούσαν να εντοπίσουν τον πυρήνα των έργων του.
Ότι δηλαδή οι μεγάλοι πόλεμοι δεν ξεκινούν μόνο από την «παρέκκλιση» των άλλων, αλλά και από την αλαζονεία των δικών μας.
Ότι η εξουσία χωρίς όριο γεννά οργή, η οργή γεννά βία και η βία γεννά πένθος.
Ότι το πιο ανθρώπινο σημείο του έπους δεν είναι η δόξα αλλά η ρωγμή. Όταν δηλαδή ο Πρίαμος γονατίζει μπροστά στον Αχιλλέα, φιλάει τα χέρια του φονέα του γιού του και αυτή η ασταμάτητη μηχανή εκδίκησης, ο οργισμένος, ημίθεος Αχιλλέας, λυγίζει μπροστά στο μεγαλείο ενός πατέρα που ζητάει να θάψει το γιό του.
Οπότε ναι, όλοι αυτοί, θα συνεχίσουν να φωνάζουν για την Ελένη.
Είναι πολύ πιο εύκολο από το να μιλήσουν για το τι πραγματεύεται πραγματικά η Ιλιάδα και τι η δική τους πολιτική φαντασίωση.
Και τα δύο τους προκαλούν αμηχανία.
----------------------------------------------------------------------------
Ο Κωνσταντίνος Ταχτσίδης είναι αρθρογράφος και ραδιοφωνικός παραγωγός στον ΑΘΗΝΑ 984. Έχει εργαστεί ως αρχισυντάκτης σε ειδησεογραφικές ιστοσελίδες, ενώ ήταν συνιδρυτής και Διευθυντής Σύνταξης του 2020mag.gr (του Μέσου που αποκάλυψε την υπόθεση Λιγνάδη). Παράλληλα ως άτομο διαγνωσμένο με ΔΕΠΥ, έχει πρωτοστατήσει στην ανάδειξη θεμάτων νευροδιαφορετικότητας και ψυχικής υγείας στην Ελλάδα, μέσα από δημόσιες παρεμβάσεις, διοργάνωση συνεδρίων, αρθρογραφία και ομιλίες.
Σάββατο 7 Φεβρουαρίου 2026
Μπέρτολτ Μπρεχτ Για τον όρο «μετανάστες»
Μπέρτολτ Μπρεχτ
Λαθεμένο μού φαινόταν πάντα τ' όνομα που μας δίναν:
«Μετανάστες».
Θα πει, κείνοι που αφήσαν την πατρίδα τους.
Εμείς, ωστόσο,
δε φύγαμε γιατί το θέλαμε,
λεύτερα να διαλέξουμε μιαν άλλη γη.
Ούτε και σε μιαν άλλη χώρα μπήκαμε
να μείνουμε για πάντα εκεί, αν γινόταν.
Εμείς φύγαμε στα κρυφά.
Μας κυνηγήσαν, μας προγράψανε.
Κι η χώρα που μας δέχτηκε, σπίτι δε θα 'ναι, μα εξορία.
Έτσι, απομένουμε δω πέρα, ασύχαστοι, όσο μπορούμε πιο κοντά
στα σύνορα,
προσμένοντας του γυρισμού τη μέρα, καραδοκώντας το παραμικρό
σημάδι αλλαγής στην άλλην όχθη, πνίγοντας μ' ερωτήσεις
κάθε νεοφερμένο, χωρίς τίποτα να ξεχνάμε, τίποτα
ν' απαρνιόμαστε,
χωρίς να συχωράμε τίποτ' απ' όσα έγιναν, τίποτα δε συχωράμε.
Α, δε μας ξεγελάει τούτη η τριγύρω σιωπή!
Ακούμε ίσαμ' εδώ
τα ουρλιαχτά που αντιλαλούν απ' τα στρατόπεδά τους.
Εμείς οι ίδιοι
μοιάζουμε των εγκλημάτων τους απόηχος, που κατάφερε
τα σύνορα να δρασκελίσει.
Ο καθένας μας,
περπατώντας μες στο πλήθος με παπούτσια ξεσκισμένα,
μαρτυράει την ντροπή που τη χώρα μας μολεύει.
Όμως κανένας μας
δε θα μείνει εδώ.
Η τελευταία λέξη
δεν ειπώθηκε ακόμα.
Λαθεμένο μού φαινόταν πάντα τ' όνομα που μας δίναν:
«Μετανάστες».
Θα πει, κείνοι που αφήσαν την πατρίδα τους.
Εμείς, ωστόσο,
δε φύγαμε γιατί το θέλαμε,
λεύτερα να διαλέξουμε μιαν άλλη γη.
Ούτε και σε μιαν άλλη χώρα μπήκαμε
να μείνουμε για πάντα εκεί, αν γινόταν.
Εμείς φύγαμε στα κρυφά.
Μας κυνηγήσαν, μας προγράψανε.
Κι η χώρα που μας δέχτηκε, σπίτι δε θα 'ναι, μα εξορία.
Έτσι, απομένουμε δω πέρα, ασύχαστοι, όσο μπορούμε πιο κοντά
στα σύνορα,
προσμένοντας του γυρισμού τη μέρα, καραδοκώντας το παραμικρό
σημάδι αλλαγής στην άλλην όχθη, πνίγοντας μ' ερωτήσεις
κάθε νεοφερμένο, χωρίς τίποτα να ξεχνάμε, τίποτα
ν' απαρνιόμαστε,
χωρίς να συχωράμε τίποτ' απ' όσα έγιναν, τίποτα δε συχωράμε.
Α, δε μας ξεγελάει τούτη η τριγύρω σιωπή!
Ακούμε ίσαμ' εδώ
τα ουρλιαχτά που αντιλαλούν απ' τα στρατόπεδά τους.
Εμείς οι ίδιοι
μοιάζουμε των εγκλημάτων τους απόηχος, που κατάφερε
τα σύνορα να δρασκελίσει.
Ο καθένας μας,
περπατώντας μες στο πλήθος με παπούτσια ξεσκισμένα,
μαρτυράει την ντροπή που τη χώρα μας μολεύει.
Όμως κανένας μας
δε θα μείνει εδώ.
Η τελευταία λέξη
δεν ειπώθηκε ακόμα.
Μπ. Μπρεχτ, Ποιήματα,
μτφρ. Μάριος Πλωρίτης, Θεμέλιο
Γκολ η Τουρκία, στη σέντρα εμείς -Στάθης Σταυρόπουλος
Με όλο και πιο σκοτεινούς οιωνούς φεύγει για το ταξίδι του στην Άγκυρα (στις 11 Φεβρουαρίου) ο Κ. Μητσοτάκης.
Όσον περνούν οι ημέρες, ο Ερντογάν προσθέτει και νέα σύννεφα στα ήδη υπάρχοντα σύννεφα που στέφουν αυτήν την επίσκεψη.
Οι δηλώσεις του Πρωθυπουργού περί κόκκινων γραμμών πείθουν ελάχιστους- ήδη πεισμένους για την τουρκική υπεροχή (και υπαγόρευση) στα ελληνοτουρκικά.
Και το χειρότερο: ούτε μετά τη συνάντηση Μητσοτάκη–Ερντογάν θα μάθουμε τι θα έχει γίνει σε αυτήν.
Κι αυτό δεν είναι θέμα απλώς «μυστικής διπλωματίας», αλλά πιθανής «μυστικής υποτέλειας».
Η συνάντηση γίνεται σε μία συγκυρία πάρα πολύ ευνοϊκή για την Τουρκία.
Η οποία έχει ανοίξει τα φτερά της ως τη Σομαλία (τουρκικά F-16 έχουν αναπτυχθεί εκεί), παίζει ιδιαίτερο ρόλο στη Συρία (μάλλον σε συνεργασία με το Ισραήλ – για την ώρα τουλάχιστον).
Ταυτοχρόνως αποκαθιστά σε στρατηγικό επίπεδο τις σχέσεις της με την Αίγυπτο (με Γάζα και Λιβύη) και διατηρεί τον ρόλο της στην Ιρακινή κρίση.
Η Τουρκία έχει μπει στο “Συμβούλιο Ειρήνης” (τον αντι-ΟΗΕ του Τραμπ) με τον οποίον επιπροσθέτως ο Ερντογάν έχει άγαστες προσωπικές σχέσεις. Όπως έχει και με το Ευρωπαϊκό Διευθυντήριο. Ενώ ήδη μαθαίνει σε συμφωνίες εξορύξεων με την Chevron, όπως και σε εξοπλιστικά προγράμματα παντού (Σαουδική Αραβία) όλο και περισσότερο.
Όποια πέτρα κι αν σηκώσεις, από τα Πακιστάν έως το Γιβραλτάρ, βρίσκεις από κάτω την Τουρκία.
Τι αντιπαραθέτει σε αυτά η Ελλάδα;
Την αδυναμία να ποντίσει το καλώδιο στην Κάσο. Την αβέβαιη συμμαχία με το Ισραήλ, την “αγάπη” που μας έχει η Γαλλία, όσο ψωνίζουμε όπλα (με αβέβαια λογισμικά), την υποτέλειά μας στη «σωστή πλευρά της Ιστορίας» (ΝΑΤΟ και Ε.Ε.) και την καταστροφή των σχέσεών μας με τη Ρωσία.
Με δύο λόγια η σχέση των δύο πλευρών είναι απολύτως ανισομερής με χαρακτηριστικά ασύμμετρης απειλής εναντίον μας.
Η μόνη δύναμη που θα μπορούσε να έχει η Ελλάδα, το ελληνικό πολιτικό σύστημα, απέναντι σε αυτήν την απειλή, θα ήταν ένας ενημερωμένος λαός.
Που να ξέρει τι συμβαίνει και τι πρέπει να κάνει.
Κάτι τέτοιο όμως θα ακύρωνε μεν την τουρκική απειλή, αλλά θα ήταν επικίνδυνο για το υπάρχον ελληνικό πολιτικό σύστημα.
Ποιος κυβερνά το «επιτελικό» κράτος;
Χάρη στην άμεση μετάβαση στη Χίο του Νάσου Ηλιόπουλου και του Γαβριήλ Σακελλαρίδη άρχισαν να γίνονται γνωστές οι πραγματικά εφιαλτικές συνθήκες που προκάλεσαν τη της νέα τραγωδία στη Χίο με τουλάχιστον 15 μετανάστες νεκρούς και πολλούς τραυματίες. Βέβαια οι αποκαλυπτικές δηλώσεις των δύο εκπροσώπων της Νέας Αριστεράς αμέσως θάφτηκαν και η μεγάλη πλειοψηφία των μέσων ενημέρωσης θυμήθηκε την καλή εποχή της Λίστας Πέτσα. Υποτίθεται ότι η απάντηση του «επιτελικού κράτους» ήταν ότι θα έπρεπε να περιμένουμε τα αποτελέσματα της ΕΔΕ που έχει διαταχθεί…
Αστεία πράγματα. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει εξαρχής αναθέσει στην Ακροδεξιά του τον ρόλο του «μπαζώματος» της υπόθεσης. Ο πιο αγαπημένος μαθητής του Κώστα Πλεύρη (Άδωνης Γεωργιάδης) και ο γιος του (Θάνος Πλεύρης) έχουν πάρει από τον αρμόδιο υπουργό Βασίλη Κικίλια τον πρώτο ρόλο στη δημόσια «ενημέρωση», μοιράζοντας συγχαρητήρια στους υπευθύνους και αφήνοντας κάθε λογής υπονοούμενα για τα θύματα της σύγκρουσης των δύο σκαφών. Ποια ΕΔΕ;
Αστεία πράγματα. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει εξαρχής αναθέσει στην Ακροδεξιά του τον ρόλο του «μπαζώματος» της υπόθεσης. Ο πιο αγαπημένος μαθητής του Κώστα Πλεύρη (Άδωνης Γεωργιάδης) και ο γιος του (Θάνος Πλεύρης) έχουν πάρει από τον αρμόδιο υπουργό Βασίλη Κικίλια τον πρώτο ρόλο στη δημόσια «ενημέρωση», μοιράζοντας συγχαρητήρια στους υπευθύνους και αφήνοντας κάθε λογής υπονοούμενα για τα θύματα της σύγκρουσης των δύο σκαφών. Ποια ΕΔΕ;
Επειδή, όμως, όπως έλεγε και ο δάσκαλός τους, ο Γιώργος Καρατζαφέρης, «το έξυπνο πουλί από τη μύτη πιάνεται», δείτε τον τρόπο που επιχείρησε να μπει στη μέση ο κ. Γεωργιάδης. Μας ενημερώνει το επίσημο κρατικό πρακτορείο ειδήσεων (ΑΠΕ-ΜΠΕ, 6.2.2026):
Μ’ άλλα λόγια, το ΑΠΕ μας «ενημερώνει» για κάτι που υποτίθεται ότι έγινε, αλλά κανείς δεν γνωρίζει τι ακριβώς. Ο κ. Γεωργιάδης γράφει ότι κάποια ΜΚΟ (;) μίλησε με διασωθέντες πρόσφυγες και είχε «πιθανό στόχο τη διαμόρφωση αφηγήματος για αιτήσεις ασύλου ή και καταγγελίες κατά του Λιμενικού Σώματος». Και στη συνέχεια ανέλαβε η ΕΥΠ να βρει τη ΜΚΟ-φάντασμα και τους «πιθανούς» στόχους της!. Κρίμα που δεν είναι πια διοικητής της ΕΥΠ ο αγαπημένος του Κυριάκου Μητσοτάκη ο διαβόητος Παναγιώτης Κοντολέων, που τον έδιωξαν μετά την αποκάλυψη του σκανδάλου των υποκλοπών. Αυτός σίγουρα θα έλυνε τις απορίες του κ. Γεωργιάδη.
Αλλά γιατί ανέθεσε ο κ. Μητσοτάκης στους Πλεύρη και Γεωργιάδη το «μπάζωμα» της τραγωδίας στη Χίο; Μα πολύ απλά, επειδή οι δυο τους ως βουλευτές του ΛΑΟΣ είχαν εξαρχής στρατευθεί στον αγώνα κατά της διάσωσης προσφύγων. Επιδίδονταν συστηματικά σε κοινοβουλευτικές ερωτήσεις που θα τις ζήλευε σήμερα ο Βελόπουλος, η Λατινοπούλου και ο Κασιδιάρης. Ενδεικτικά:
Με ερώτησή τους στις 18.5.2011 Γεωργιάδης και Πλεύρης αναφέρονταν στο «κόστος διάσωσης» των ανθρώπων που ναυαγούν στις ελληνικές θάλασσες: «Την τελευταία δεκαετία πραγματοποιείται μαζική είσοδος λαθρομεταναστών στη χώρα μας, μέσω των θαλασσίων συνόρων μας. Ο τρόπος εισόδου των λαθρομεταναστών και των δουλεμπόρων, γνωστός και πανομοιότυπος. Το πλοιάριο που τους μεταφέρει είναι “προγραμματισμένο” να βυθιστεί και γι’ αυτό τον λόγο, μόλις εισέλθει στα ελληνικά χωρικά ύδατα εκπέμπει σήμα κινδύνου. Αμέσως κινητοποιείται ο κρατικός μηχανισμός, που περιλαμβάνει ταχύπλοα σκάφη του Λιμενικού Σώματος, ιδιωτικά περιπλέοντα σκάφη, αλιευτικά, ελικόπτερα διάσωσης, Κέντρα Υγείας κ.ά., για την περισυλλογή, τη διάσωση και την υγειονομική περίθαλψή τους. Οι επιχειρήσεις διάσωσης απαιτούν τεράστια κονδύλια, τόσο σε αναλώσιμα υλικά όσο και σε εργατοώρες, και κανείς δεν επιβαρύνεται αυτό το κόστος, πέραν του ελληνικού λαού». Οι υπουργοί ερωτώνται «πόσο επιβαρύνεται ο ετήσιος προϋπολογισμός των υπουργείων εξαιτίας των επιχειρήσεων διάσωσης των λαθρομεταναστών».
Και λίγες βδομάδες αργότερα, στις 9.6.2011 Γεωργιάδης και Πλεύρης επανέρχονται στο «κόστος νοσηλείας λαθρομεταναστών» με τα ακόλουθα ερωτήματα: «Είναι γνωστό το πρόβλημα το οποίο υφίσταται στα δημόσια νοσοκομεία εξ αιτίας της ανεξέλεγκτης νοσηλείας λαθρομεταναστών. Ακόμη μεγαλύτερο είναι το πρόβλημα στα δημόσια μαιευτήρια. Ερωτάσθε: α) Πόσες είναι οι νοσηλείες νομίμων και πόσες των παρανόμων μεταναστών στα δημόσια νοσοκομεία την τελευταία πενταετία; β) Πόσοι τοκετοί νομίμων και παρανόμων αλλοδαπών γυναικών πραγματοποιήθηκαν την τελευταία πενταετία στα δημόσια νοσοκομεία; γ) Ποίο το κόστος των ανωτέρω;».
Σ’ αυτούς τους δύο ακροδεξιούς προσφυγοφάγους, λοιπόν, έχει αναθέσει ο κ. Μητσοτάκης την υπόθεση της Χίου. Και βέβαια, με την επιλογή αυτή, ομολογεί την κυβερνητική ευθύνη για το έγκλημα. Το σκάφος του Λιμενικού έδρασε σύμφωνα με τις δικές του εντολές. Το ομολογούν άθελά τους όλα τα εντεταλμένα διαδικτυακά παπαγαλάκια, τα οποία συγχαίρουν το Λιμενικό για την… απόκρουση των μεταναστών.
Τα σύκα σύκα και τη σκάφη σκάφη
Όπως μας δίδαξε (και) το ΕΓΚΛΗΜΑ των Τεμπών, συγκαλύψεις, κουκουλώματα και μπαζώματα δεν επιτρέπονται.
“Πόνος βαθύς για τους ανθρώπους που χάθηκαν, αλλά και επίκριση και αποδοκιμασία για ένα κράτος που δεν διαθέτει όσα πρέπει και δεν πράττει όσα μπορεί για την αποτροπή των παράνομων εισβολών και του ευτελισμού της ανθρώπινη
ς αξιοπρέπειας.
ς αξιοπρέπειας.
Δεν χωρεί αμφιβολία, οι νόμοι πρέπει να τηρούνται. Σημαντική η διαφύλαξη των δικαιωμάτων της χώρας. Επίσης όμως σημαντική και αδιαπραγμάτευτη η ανθρώπινη ζωή, για την προστασία της οποίας οφείλουμε να εξαντλήσουμε όλα τα μέσα διαφύλαξής της και να μπορούμε να αποδείξουμε ότι το πράξαμε. Το οφείλουμε σε κάθε άνθρωπο. Γιατί αυτό αρμόζει στην ανθρώπινη ζωή: ο μέγιστος σεβασμός, η μέγιστη προστασία.”
Δυο λόγια:
Όπως μας δίδαξε (και) το ΕΓΚΛΗΜΑ των Τεμπών, συγκαλύψεις, κουκουλώματα και μπαζώματα δεν επιτρέπονται.
Η ιστορία και η ζωή μας έχουν διδάξει, επίσης, ότι δεν μπορείς να είσαι “και με τον αστυφύλαξ και με τον χωροφύλαξ”.
Μας έχουν διδάξει πως η διπροσωπία “και στον ληστή ψωμί και στον χωροφύλακα χαμπέρι” τίποτα το νέο δεν κουβαλάει, παρά μόνο εκείνη την γνωστή, παλιά πολιτικάντικη κουτοπονηριά.
Τα σύκα – σύκα και τη σκάφη – σκάφη, λοιπόν:
“Παράνομες εισβολές” προϋποθέτουν και “παράνομους εισβολείς”. Αλλά οι υποβολείς της θεωρίας των “παράνομων εισβολέων” δεν αναφέρονται στους διακινητές, όσο κι αν θέλουν να κρύβονται πίσω από αυτούς όταν πιάνεται στα πράσα ο μισανθρωπισμός τους και ο φασισμός τους.
Δεν ξέρει, λοιπόν, η κα Καρυστιανού τίνων την φρασεολογία αναπαράγει;
Ας διαλέξει η ίδια τι είναι χειρότερο. Να ξέρει ή να μην ξέρει…
O χαβαλές ως διακυβέρνηση στην αποικία
Αναπτυξιακού & Κοινωνικού Ψυχολόγου,
Διδάσκοντα Ψυχολογίας Πανεπιστημίου Neapolis
Το γεγονός ότι ένα αμερικανικό πολιτικό-προπαγανδιστικό ντοκιμαντέρ, προβάλλεται όχι σε πρεσβεία ή φεστιβάλ, αλλά σε μπουζουξίδικο όπου τραγουδά ο Κωνσταντίνος Αργυρός, δεν είναι απλώς γελοίο. Είναι συμβολικά ακριβές.
Εκεί συναντιούνται η αμερικανική soft power, η ελληνική ανάγκη επίδειξης και η λαϊκή διασκέδαση ως σκηνικό υποδοχής της εξουσίας.
Όλο μαζί δεν είναι «εξευτελισμός της σοβαρότητας».
Είναι η αποικιακή της/μας κανονικότητα.
Κι αυτό σημαίνει για την πατρίδα μας κάτι πολύ πιο βαρύ από ένα κακόγουστο event.
Σημαίνει ότι στην Ελλάδα η εξουσία δεν χρειάζεται πια ούτε κύρος ούτε θεσμικό σκηνικό για να νομιμοποιηθεί. Μπορεί να ενσωματωθεί άνετα μέσα στο θέαμα. Να καθίσει δίπλα στο μπουκάλι, στο πανέρι με τα γαρίφαλα, στη «φάση». Και αυτό να θεωρηθεί κανονικότητα.
Το μπουζούκι δεν είναι εδώ «λαϊκός πολιτισμός».
Είναι χώρος απονεύρωσης. Η πολιτική μεταμφιέζεται σε event.
Η προπαγάνδα σε lifestyle. Η ισχύς σε χαβαλέ. Και έτσι δεν προκαλεί αντίσταση, αλλά συνενοχή.
Η χώρα έχει συνηθίσει να μην υπερασπίζεται τον εαυτό της ως χώρο νοήματος. Να μην πιστεύει ότι δικαιούται σοβαρότητα με τους δικούς της όρους. Να αποδέχεται ότι ο ρόλος της είναι να φιλοξενεί, να διασκεδάζει, να προσφέρει σκηνικό.
Αυτό δεν είναι αθώο.
Είναι πολιτισμική παραίτηση.
Όχι γιατί «χάσαμε την αξιοπρέπειά μας»- αυτή είναι εύκολη ρητορική.
Αλλά γιατί χάσαμε την προσδοκία ότι μπορούμε να ορίσουμε τι αξίζει σεβασμό.
Και εκεί ακριβώς η γελοιότητα παύει να είναι αστεία και γίνεται τρόπος διακυβέρνησης.
Παρασκευή 6 Φεβρουαρίου 2026
Έπσταϊν: Μια εγκληματική συμμορία ψυχοπαθών ως παγκόσμιο κατεστημένο
Δεν πρόκειται για μια ιστορία της κλειδαρότρυπας αλλά για ένα κατεστημένο πολιτικής και οικονομικής εξουσίας.
Η ιστορία γύρω από τα αρχεία Έπσταϊν (το να τα αποκαλέσουμε απλώς σκάνδαλο μικραίνει εντελώς τη σημασία τους) αποτελεί ταυτοχρόνως δικαίωση πολλών εξ όσων θεωρούνταν θεωρίες συνομωσίας και ταυτοχρόνως φωτίζει εν μέρει τα πρόσωπα, τη δομή και τις πολιτικές ενός κατεστημένου με παγκόσμια επιρροή και επίκεντρο τις ΗΠΑ. Δεν πρόκειται για μια ιστορία της κλειδαρότρυπας και δεν πρόκειται μόνο για ένα κύκλωμα πορνείας και παιδικής εκμετάλλευσης: πρόκειται για ένα κατεστημένο πολιτικής και οικονομικής εξουσίας, ψυχοπαθολογικών προσώπων και αδιανόητα εγκληματικών πράξεων ακόμα και σε άμεσα προσωπικό επίπεδο.
Καθώς τα στοιχεία συνεχίζουν να έρχονται στο φως και ενώ η κυβέρνηση και οι δικαστικές αρχές των ΗΠΑ αρνούνται να προβούν σε νέες συλλήψεις παρέχοντας ασυλία στους εγκληματίες του εν λόγω κυκλώματος, αξίζει συνοπτικώς να αναφερθούμε στα εξής:
Πρώτον, η εξουσία σε παγκόσμιο επίπεδο (δηλαδή το κατεστημένο του 1% ή του 0,1% ακόμα περισσότερο, το οποίο με επίκεντρο τις ΗΠΑ και τη «Δύση» διευθύνει ή επιχειρεί να διευθύνει κυριαρχικά συμφέροντα σε όλο τον πλανήτη) υπάρχει ως τέτοια, ως ένα συγκεντροποιημένο πλαίσιο άσκησης εξουσίας, αποτελούμενο από συγκεκριμένα πρόσωπα (πολλά μεν αλλά απειροελάχιστα ως ποσοστό του παγκοσμίου πληθυσμού) και με μια σύνθεση η οποία προσομοιάζει προς παραδοσιακή οικογενειοκρατία- αριστοκρατία, οικογένειες του μεγάλου πλούτου, διαχειριστές κεφαλαίων και διαμορφωτές κοινής γνώμης. Σε αντίθεση με τις θεωρίες που αποπειράθηκαν να ερμηνεύσουν την εξουσία ως μόνο και απολύτως διαχυτοποιημένη, η εξουσία σε παγκόσμιο μάλιστα επίπεδο έχει συγκεκριμένη αρχή και συγκεκριμένο πυρήνα, στο επίκεντρο των διαχυτοποιημένων τρόπων άσκησής της. Η «γραμμή» η οποία υποστήριζε ότι η ύπαρξη ενός τέτοιου δικτύου και πυρήνα λήψης αποφάσεων σε παγκόσμιο επίπεδο συνιστά θεωρία συνομωσίας ήταν προπαγάνδα προκειμένου να κρύψει μια πραγματική συνομωσία, την υφαρπαγή κάθε έννοιας δημοκρατίας στη Δύση και κατά το δυνατόν σε πλανητικό επίπεδο. Μάλιστα προκύπτει και κάτι ακόμα: το γεγονός ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και τα ΜΜΕ έχουν συγκεντρωθεί στα χέρια μιας χούφτας ανθρώπων, σε συνδυασμό με το κλίμα πολιτικού και κοινωνικού διασυρμού όσων από αυτήν την ολιγαρχία (από κοινού και με προθύμους «διανοουμένους») κατηγοριοποιούνται ως «ακραίοι» και «συνωμοσιολόγοι», οδηγεί σε πλήρη απόκρυψη και διαστρέβλωση της πραγματικότητας, όπως και σε ένα κύμα διώξεων μέσα σε περιβάλλον σιωπής, εναντίον όσων συγκρούονται με τα πυρηνικά συμφέροντα αυτού του κατεστημένου. Η μάχη κατά του «λαϊκισμού», την οποία διεξάγουν οι συστημικές δυνάμεις είναι ακριβώς αυτό. Μια προσπάθεια φίμωσης όσων θίγουν τα πυρηνικά συμφέροντα του εν λόγω κατεστημένου και όσων σιτίζονται από αυτό.
Δεύτερον, η υπόθεση Έπσταϊν αποκαλύπτει τη βαθιά υποτίμηση αυτού του κατεστημένου, την απέχθειά του προς κάθε λαό και προς κάθε κοινωνικώς «κατώτερο» άνθρωπο. Πρόκειται για ένα βαθιά ρατσιστικό κατεστημένο σε εθνοφυλετικό αλλά κυρίως κοινωνικό- ταξικό επίπεδο. Από τα παιδιά τα οποία μάζευαν προκειμένου να τα εκμεταλλευτούν σεξουαλικώς, να τα βιάσουν, σε αναφερόμενες περιπτώσεις να τα δολοφονήσουν ακόμα και τελετουργικώς έως τις δολοφονίες μαρτύρων, τον τρόπο με τον οποίο μιλούν για τους λαούς και ιδίως για εκείνους των οποίων οι ηγεσίες δεν υποτάσσονται (βλ. τη ρατσιστική τους στάση απέναντι στην ηγεσία του ΚΚΚ και τις αναφορές σε ανατροπές εχθρικών κυβερνήσεων) και τις εκστρατείες αλλαγής καθεστώτων, ο κόσμος έξω από τον κύκλο αυτού του στενού κατεστημένου προορίζεται (προοριζόμαστε) μόνο να τους υπηρετούμε. Όλα όσα η σοσιαλιστική θεωρία υποστηρίζει περί ενός διαρκούς ταξικού εμφυλίου ( ο οποίος λαμβάνει και άλλα χαρακτηριστικά) είναι απολύτως αληθή. Ή αυτό το κατεστημένο και αυτό το μοντέλο θα κυριαρχεί ή όλοι εμείς οι υπόλοιπο, το 99% με 99,9% του πληθυσμού θα είμαστε ελεύθεροι.
Τρίτον, είτε πρόκειται για προϋπάρχουσα κατάσταση είτε για αποτέλεσμα της συμμετοχής σε αυτό το κατεστημένο- σέκτα, μιλάμε για μια βαριά ψυχοπαθολογία. Αν δεν ερμηνεύσουμε με όρους μεταφυσικούς ουκ ολίγες εκ των πυρηνικών πράξεων αυτής του κατεστημένου-σέκτας, μιλούμε για ανθρώπους βγαλμένους από το ΣΑΛΟ του Παζολίνι. Τα υπομνήματα του FBI τεκμηριώνουν ισχυρισμούς για διαμελισμούς μωρών σε γιοτ, αφαίρεση των εντέρων τους και άτομα που τρώνε τα κόπρανα από αυτά τα έντερα. Τα email συζητούν την παρακολούθηση βίντεο βασανιστηρίων. Πολλά θύματα περιγράφουν ότι κρατούνται σε πάγκους, ώστε οι πλούσιοι άνδρες να μπορούν να τους περιηγούνται σαν ζώα. Πολλά θύματα σε διαφορετικά χρόνια περιγράφουν ότι ο ίδιος ναός με μπλε ρίγες στο Little St. James είχε υπόγειους χώρους που χρησιμοποιούνταν για αποκρυφιστικές σεξουαλικές τελετουργίες. Τα έγγραφα του FBI αναφέρονται επανειλημμένα σε ισχυρισμούς «αποκρυφισμού και ανθρωποθυσίας» από διαφορετικά θύματα, σε διαφορετικές ηπείρους, σε διαφορετικές δεκαετίες. Δεν πρόκειται για κάτι περιθωριακό αλλά για αναφορές σε έγγραφα του FBI, οι οποίες δεν ερευνώνται από τις αρχές των ΗΠΑ, ούτε και καμίας άλλης χώρας, ενώ στοιχειοθετείται σαφώς, διεθνές κύκλωμα.
Τέταρτον, είναι εντυπωσιακό ότι πίσω από αυτό το κύκλωμα κρύβεται το Ισραήλ και σιωνιστικά συμφέροντα (ο Έπσταϊν είναι σαφώς εκπρόσωπος των Ρότσιλντ και προκύπτει ότι είναι πράκτορας των μυστικών υπηρεσιών του Ισραήλ). Πρόκειται για μια μακρόχρονη διείσδυση σιωνιστικών λόμπι στα παγκόσμια κέντρα εξουσίας, με έντονα μάλιστα ρατσιστικές προεκτάσεις εθνοθρησκευτικού χαρακτήρα, όπως και του κράτους του Ισραήλ, σε ατελείωτες συνομωσίες, που εκτείνονται από την διάσταση της εκμετάλλευσης παιδιών έως τα κρυπτονομίσματα, την επέκταση του Ισλαμικού Κράτους και τις δολοφονίες «επικινδύνων» ανθρώπων. Μέσα σε όλα αυτά, οι φυσικοί πρωταγωνιστές φροντίζουν να πλουτίζουν μέσα από κάθε λογής αξιοποίηση (βλ. εκμετάλλευση) των πληροφοριών στις οποίες έχουν πρόσβαση λόγω των θέσεών τους. Πρόκειται για ένα σύστημα το οποίο έχει ατσάλινους κανόνες για όλους εμάς και κανέναν για τον εαυτό τους. Είναι τόσος ο πανικός τους από τις αποκαλύψεις ώστε συγκεκριμένα μιντιακά συμφέροντα προσπαθούν να πείσουν ότι ο Έπσταϊν ήταν πράκτορας του Πούτιν, όταν σε emails του, μέχρι και συζητήσεις για ανατροπή του Πούτιν διεξάγει.
Πέμπτον, δεν είναι τυχαίο ότι τα ελληνικά ΜΜΕ σιωπούν πάνω στο συγκεκριμένο ζήτημα. Οι δύο πρεσβείες (ΗΠΑ και Ισραήλ) προφανώς το απαιτούν, επιπλέον δε των τυχόν Ελλήνων εμπλεκομένων. Θα έχει πολύ ενδιαφέρον να δούμε αν και ποιοι ήταν φίλοι ή συνδαιτημόνες αυτού του κατεστημένου.
Έκτον, στο περιθώριο των υπολοίπων αποκαλύψεων, επιβεβαιώνεται και από τα εν λόγω emails ότι τα μνημόνια στην Ελλάδα επιβλήθηκαν για να σωθούν οι γερμανικές και οι γαλλικές τράπεζες, των οποίων μάλιστα οι καλοί πελάτες έβγαλαν ουκ ολίγα λεφτά πάνω στις πλάτες μας. Το πολιτικό προσωπικό που μας κουνούσε το δάχτυλο, από τον πρωθυπουργό έως μέρος της σημερινής αντιπολίτευσης βρίσκεται ακόμα στη θέση του. Θέλουν μάλιστα να αποκρούσουν ξανά τον «λαϊκισμό».
Η υπόθεση Έπσταϊν δεν αποτελεί απλώς ένα θέαμα. Πρόκειται για μια ακτινογραφία. Από εκείνες τις ακτινογραφίες που μπορούν και πρέπει να αποτελέσουν καταλύτες για επαναστάσεις (όχι τις αιτίες προφανώς). Μας εξουσιάζει ένα αντικοινωνικό, εγκληματικό, ψυχοπαθές, ρατσιστικό δίκτυο ανθρώπων. Οφείλουμε να επαναστατήσουμε απέναντί του και να το ανατρέψουμε, για να έχει μέλλον η ανθρωπότητα, για να έχουμε μέλλον εμείς, η μεγάλη πλειοψηφία του πλανήτη.
«Καλώς ήρθες δολάριο», τώρα και στην υγεία!
Θυμάστε τον περασμένο Δεκέμβριο που ο Υπουργός Υγείας, Α. Γεωργιάδης, ταξίδεψε στην Αμερική, «για να μελετήσει το αμερικανικό σύστημα υγεία»; Η προσπάθεια της ελληνικής κυβέρνησης να παρουσιάσει την επίσκεψη του Υπουργού Υγείας στις Ηνωμένες Πολιτείες ως μια «μελέτη του αμερικανικού συστήματος υγείας» με σκοπό να αναβαθμίσει το δημόσιο σύστημα στην Ελλάδα αποκρύπτει έναν βαθύτερο ιδεολογικό μετασχηματισμό που επιχειρείται στον χώρο της υγείας. Το αμερικανικό σύστημα είναι δομικά αγοραίο, με χρηματοδότηση κυρίως μέσω ιδιωτικών ασφαλιστικών συμβολαίων και με υψηλό κόστος για τον χρήστη των υπηρεσιών, και δεν είναι ένα καθολικό, δημόσιο σύστημα με πλήρη κάλυψη για όλους. Η επιλογή του ως πρότυπο δείχνει, για μια ακόμα φορά, μια ιδεολογική ταύτιση με την Αγορά, τις ιδιωτικές επενδύσεις και τη συρρίκνωση της συλλογικής, δημόσιας ευθύνης για την υγεία — μια επιλογή που αγνοεί τα τεκμηριωμένα χρόνια προβλήματα που αντιμετωπίζει το ΕΣΥ στην Ελλάδα, όπως η υπό-χρηματοδότηση, οι ελλείψεις προσωπικού και οι ανισότητες πρόσβασης.
Ταυτόχρονα, προβάλλεται, από την ΝΔ, το «δίκαιο επιχείρημα» ότι οι εμπειρίες και οι πρακτικές άλλων
(καπιταλιστικών( χωρών πρέπει να μελετωνται. Όμως η παράκαμψη του γεγονότος ότι η πρόσβαση στην περίθαλψη στις ΗΠΑ καθορίζεται από την οικονομική δυνατότητα αποτελεί συνειδητή αποσιώπηση των κοινωνικών συνεπειών ενός τέτοιου μοντέλου. Το γεγονός ότι ο Υπουργός εμφανίζεται «υπερήφανος» για την προώθηση ενός συστήματος ΣΔΙΤ και συνεργασιών με ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες στο ΕΣΥ δείχνει ότι η εξέλιξη αυτή δεν είναι τεχνοκρατική, αλλά πολιτική, υπονομεύοντας την καθολική, δημόσια πρόσβαση ως θεμελιώδη αξία.
Τι σημαίνει, όμως, μια ΣΔΙΤ στην δημόσια υγεία; Μια Σύμπραξη Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ) σε νοσοκομείο του ΕΣΥ συνιστά μια μορφή λειτουργίας όπου η χρηματοδότηση, η κατασκευή, η συντήρηση και, σε ορισμένες περιπτώσεις, η παροχή ορισμένων υπηρεσιών ανατίθεται σε ιδιωτικά κεφάλαια και εταιρείες, ενώ το δημόσιο παραμένει υπεύθυνο για την κατεύθυνση του στρατηγικού σχεδιασμού και την επίβλεψη. Συγκεκριμένα, οι ιδιωτικοί επενδυτές αναλαμβάνουν την αρχική δαπάνη για την κατασκευή ή τον εκσυγχρονισμό των κτιριακών υποδομών, τη συντήρηση εξοπλισμού και την παροχή υποστηρικτικών υπηρεσιών, με αντάλλαγμα μακροχρόνιες συμβατικές πληρωμές από το κράτος, οι οποίες συνδέονται συνήθως με την τήρηση προδιαγεγραμμένων ποιοτικών και λειτουργικών δεικτών.
Το δημόσιο διατηρεί την ευθύνη για τον ιατρικό πυρήνα των υπηρεσιών, την πρόσβαση των πολιτών και την τήρηση των αρχών καθολικότητας και ισότητας, αλλά στην πράξη συχνά περιορίζεται η δυνατότητα άμεσης παρέμβασης στη διαχείριση των υποδομών. Αυτό δημιουργεί έναν μηχανισμό στον οποίο οι δημόσιοι πόροι συντηρούν και επιδοτούν ιδιωτικά κεφάλαια, ενώ η στρατηγική κατεύθυνση της υγείας ενδέχεται να υποτάσσεται σε οικονομικά κριτήρια κερδοφορίας, με κίνδυνο περιορισμού της καθολικής πρόσβασης, αύξησης των ανισοτήτων και ενίσχυσης της εμπορευματοποίησης της δημόσιας περίθαλψης.
Ακριβώς αυτό είναι το επίκεντρο της πολιτικής της Νέας Δημοκρατίας όπου, η έννοια των Συμπράξεων Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ), τις οποίες η κυβέρνηση παρουσιάζει ως «εργαλείο εκσυγχρονισμού» των υποδομών και υπηρεσιών υγείας στη χώρα. Ένα εμβληματικό παράδειγμα είναι το Νέο Αντικαρκινικό Νοσοκομείο στη Θεσσαλονίκη, ένα έργο προϋπολογισμού περίπου 350,55 εκατ. ευρώ που προωθείται μέσω ΣΔΙΤ, με διεθνή διαγωνιστική διαδικασία και σημαντικό επενδυτικό ενδιαφέρον από μεγάλες εταιρείες, όπως ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, ΑΒΑΞ, ΑΚΤΩΡ-Metlen, ΕΚΤΕΡ και ο διεθνής όμιλος Plenary Europe. Το έργο, το πρώτο τέτοιου τύπου στο χώρο της υγείας, αφορά στη μελέτη, χρηματοδότηση, κατασκευή και συντήρηση ενός σύγχρονου οργανισμού 425 κλινών που θα καλύπτει ανάγκες πρόληψης, διάγνωσης και θεραπείας για ογκολογικούς ασθενείς στη Βόρεια Ελλάδα, και η σύμβασή του προβλέπει μακρά διάρκεια (30 έτη), πράγμα που δεσμεύει το ΕΣΥ και τον κρατικό προϋπολογισμό για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα. Η προώθηση ενός τέτοιου έργου παρουσιάζεται από τα Υπουργεία ως απόδειξη της «ωριμότητας και της αποτελεσματικότητας» της μεθόδου ΣΔΙΤ για την προσέλκυση επενδύσεων και την αναβάθμιση υποδομών, γεγονός που νομιμοποιείται ως «ανάπτυξη» και «βελτίωση υπηρεσιών».
Ωστόσο, η εμπλοκή του ιδιωτικού τομέα σε ένα τόσο βασικό κοινωνικό αγαθό δημιουργεί ένα νεοφιλελεύθερο υπόδειγμα που μεταθέτει την ευθύνη και την οικονομική επιβάρυνση από το δημόσιο σε ιδιωτικά κεφάλαια, εισάγοντας λογικές κερδοφορίας στον πυρήνα της υγειονομικής περίθαλψης.
Παράλληλα με τα μεγάλα έργα υποδομής, η κυβέρνηση έχει ανοίξει μια ριζική συζήτηση για την είσοδο
των ιδιωτικών ασφαλιστικών εταιρειών στο ίδιο το δημόσιο σύστημα υγείας, με στόχο τη δημιουργία νέων προϊόντων και πακέτων που θα καλύπτουν την νοσηλεία σε δημόσια νοσοκομεία όπως συμβαίνει πλέον σε άλλες χώρες. Ο Υπουργός Υγείας έχει δηλώσει ότι οι συζητήσεις είναι σε «ώριμο στάδιο», με τις ασφαλιστικές να ζητούν τη δημιουργία συνεργασιών που θα επιτρέπουν στα συμβόλαιά τους να καλύπτουν υπηρεσίες νοσηλείας του ΕΣΥ ακόμα και σε συνδυασμό με ιδιωτικές κλινικές, προωθώντας την «νέα αγορά» με ανταγωνισμό μεταξύ φορέων. Την ίδια στιγμή, από την πλευρά των ασφαλιστικών εταιρειών ακούγονται επιχειρήματα ότι οι ίδιοι χάνουν χρήματα από τα συμβόλαια υγείας, και υπό αυτήν τη λογική επιδιώκουν την επέκταση των δραστηριοτήτων τους μέσα στα δημόσια νοσοκομεία για να καλύψουν τα «κενά». Οι αντιδράσεις, όμως, είναι εκτενείς και συγκροτημένες από νοσοκομειακούς γιατρούς, ενώσεις εργαζομένων και κοινωνικές οργανώσεις, οι οποίοι επισημαίνουν ότι η υποτιθέμενη «συνεργασία» στην πραγματικότητα ανοίγει τον δρόμο στην ιδιωτικοποίηση των κερδών και στον κοινωνικοποίηση των ζημιών — δηλαδή το κράτος και οι πολίτες να χρηματοδοτούν υποδομές και υπηρεσίες που τελικά θα αξιοποιούνται για κέρδος ιδιωτικών φορέων.
Αυτές οι πολιτικές εξελίξεις δεν μπορούν να ιδωθούν αποκομμένες από την ευρύτερη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των διεθνών δομών για την υγεία και κοινωνική πρόνοια. Η στρατηγική της ΕΕ για την υγεία έχει επικεντρωθεί όχι μόνο στην προώθηση της ψηφιακής καινοτομίας και της επιχειρηματικής δραστηριότητας στον χώρο της υγείας, αλλά και στην «ενίσχυση των δημόσιων–ιδιωτικών συμπράξεων» ως μέσο για την επίτευξη των στόχων για βιώσιμη ανάπτυξη και ανθεκτικότητα των συστημάτων υγείας. Ωστόσο, στην ελληνική πραγματικότητα τα αποτελέσματα των πολιτικών που έχουν εφαρμοστεί στο παρελθόν δείχνουν ότι, η ενσωμάτωση τέτοιων νεοφιλελεύθερων επιλογών συχνά συνοδεύεται από τραγικές συνέπειες. Δηλαδή, την υποβάθμιση δημόσιων υπηρεσιών, αύξηση των ιδιωτικών δαπανών, και κοινωνικές ανισότητες όσον αφορά στην πρόσβαση και ποιότητα των υπηρεσιών υγείας. Αντί να αντιμετωπιστούν οι δομικές ανεπάρκειες του ΕΣΥ μέσω μιας ενισχυμένης δημόσιας χρηματοδότησης και αποτελεσματικών πολιτικών πρόληψης, αναπτύσσονται μηχανισμοί που ενισχύουν την εμπορική διάσταση της υγείας.
Ποια θα είναι τα άμεσα αποτελέσματα για το λαό;
Η ένταξη ιδιωτικών ασφαλιστικών εταιρειών στο δημόσιο σύστημα υγείας, σε συνδυασμό με την επέκταση των ΣΔΙΤ, αναμένεται να μεταβάλει ριζικά τη λειτουργία, τη διαχείριση και την πρόσβαση στις υπηρεσίες του ΕΣΥ, δημιουργώντας ένα σύστημα πολλών ταχυτήτων. Η εμπλοκή των ιδιωτικών κεφαλαίων εντός δημοσίων νοσοκομείων οδηγεί σε μια μεγάλη διαφοροποίηση μεταξύ της ποιότητας και της ταχύτητας της φροντίδας ανάλογα με την ύπαρξη ιδιωτικής ασφάλισης, ενώ διεθνή παραδείγματα, όπως στις ΗΠΑ, δείχνουν ότι οι ασφαλισμένοι έχουν σημαντικά καλύτερη πρόσβαση σε υπηρεσίες υψηλής έντασης, ενώ οι μη ασφαλισμένοι ή οι οικονομικά ευάλωτοι περιορίζονται σε βασικές ή καθυστερημένες υπηρεσίες. Ταυτόχρονα, η εμπλοκή ιδιωτικών συμφερόντων οδηγεί σε μετακίνηση προσωπικού και πόρων προς τις πιο κερδοφόρες υπηρεσίες, με αποτέλεσμα περιορισμό της δημόσιας χρηματοδότησης για τις βασικές λειτουργίες και ενίσχυση των ανισοτήτων.
Όπως δείχνει η διεθνής εμπειρία και βιβλιογραφία η αύξηση των ιδιωτικών δαπανών, η διαφοροποίηση στην πρόσβαση και η διακύμανση της ποιότητας ανάλογα με την ασφαλιστική κάλυψη (το ύψος του κόστους, δηλαδή, του ιδιωτικού ασφαλιστικού συμβολαίου) αποτελούν επιστημονικά προβλεπόμενες συνέπειες, ενώ η μακροχρόνια στρατηγική δέσμευση του κράτους μέσω των ΣΔΙΤ, όπως το Νέο Αντικαρκινικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης, ενισχύει τη λογική εμπορευματοποίησης της υγείας και περιορίζει τη δημοσιονομική ευελιξία για επενδύσεις σε καθολικά δημόσια αγαθά.
Θα πρέπει να τονιστεί πως οι ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρίες και άλλες καπιταλιστικές επιχειρήσεις επιδιώκουν να εμπλακούν στις ΣΔΙΤ στην υγεία, όπως στο Νέο Αντικαρκινικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης, για να εξασφαλίσουν σταθερά και μακρόχρονα κέρδη μέσω των δημόσιων πόρων, να ελέγξουν κρίσιμες, μονοπωλιακές, υποδομές υγείας και να επωφεληθούν από την εμπορευματοποίηση εξειδικευμένων υπηρεσιών, μετατρέποντας τη δημόσια υγεία σε κερδοφόρο επενδυτικό προϊόν.
Στα ΣΔΙΤ-νοσοκομεία (όπως το συγκεκριμένο της Θεσσαλονίκης) μην σας κάνει εντύπωση αν εμπλακούν (άμεσα) και οι φαρμακευτικές εταιρείες. Θα τις δούμε έτσι, να αποκτούν έμμεση ή άμεση επιρροή μέσω μακροχρόνιων συμβάσεων προμήθειας, συμμετοχής στη χρηματοδότηση υποδομών και στρατηγικών συνεργασιών για την κλινική έρευνα, γεγονός που θα τους επιτρέπει να επηρεάζουν την επιλογή, την ανάπτυξη και την παροχή φαρμάκων (ακόμα και αυτών που θα είναι σε πειραματικό στάδιο), την τεχνολογική προτεραιοποίηση και την οργάνωση των σχετικών υπηρεσιών.
Οι επιστημονικές ενδείξεις και οι διεθνείς εμπειρίες καταδεικνύουν ότι η συνδυαστική εφαρμογή εισόδου ασφαλιστικών εταιρειών και ΣΔΙΤ στο ΕΣΥ θα ενισχύσει την κοινωνική ανισότητα, αυξάνοντας τις ιδιωτικές πληρωμές και περιορίζοντας την πρόσβαση των πιο ευάλωτων πολιτών. Η δημόσια εμπιστοσύνη στο σύστημα θα μειωθεί, ενώ η συνολική αποτελεσματικότητα του ΕΣΥ θα υποστεί περαιτέρω υποβάθμιση, ιδιαίτερα στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας και τις χρόνιες παθήσεις. Η πρόβλεψη είναι ότι θα εμφανιστεί ένας «υγειονομικός δυϊσμός», με τους ασφαλισμένους να επωφελούνται από καλύτερη φροντίδα και τους μη ασφαλισμένους να αντιμετωπίζουν καθυστερήσεις ή περιορισμένη πρόσβαση, αναπαράγοντας ανισότητες και κοινωνική αδικία.
Από επιστημονικής πλευράς, οι πολιτικές αυτές δεν θεραπεύουν τις δομικές αδυναμίες του ΕΣΥ, όπως υπό-χρηματοδότηση, υπό-στελέχωση και ανεπάρκεια υποδομών, αλλά αντίθετα τις ενισχύουν, δημιουργώντας ένα σύστημα εν μέρει εμπορευματοποιημένο, στο οποίο το δημόσιο χρηματοδοτεί υποδομές και προσωπικό που αξιοποιούνται για ιδιωτικό κέρδος. Η βιώσιμη και δίκαιη εναλλακτική, σύμφωνα με διεθνή πρότυπα και κοινωνιολογικά/οικονομικά δεδομένα, είναι η ισχυρή δημόσια χρηματοδότηση, η πλήρης ενσωμάτωση πρωτοβάθμιας φροντίδας, η διασφάλιση καθολικής πρόσβασης και η επαρκής στελέχωση υποδομών, ώστε το ΕΣΥ να παραμείνει καθολικό, κοινωνικά δίκαιο και επιστημονικά αποτελεσματικό για όλους τους πολίτες.
Ποια θα πρέπει να είναι η απάντηση της Αριστεράς;
Η εμπλοκή ιδιωτικών συμφερόντων μέσα στο δημόσιο σύστημα ενδέχεται να αυξήσει την οικονομική επιβάρυνση των πολιτών, ακόμη και όταν χρησιμοποιούν δημόσια νοσοκομεία, καθώς εισάγεται ένας μηχανισμός χρέωσης ή προτεραιοποίησης ανάλογα με την ασφαλιστική κάλυψη. Τα παραπάνω δεδομένα δείχνουν ότι οι πολιτικές αυτές δεν στοχεύουν στην ενίσχυση της αποδοτικότητας του ΕΣΥ, αλλά στη μετατροπή του σε ένα εν μέρει εμπορευματοποιημένο σύστημα, στο οποίο η ποιότητα και η πρόσβαση καθορίζονται από την οικονομική δυνατότητα και όχι από την ιατρική ανάγκη.
Η κριτική προς αυτή τη γραμμή πολιτικής συνοψίζεται στην ουσία ότι η είσοδος ιδιωτικού κεφαλαίου και η ενσωμάτωση ασφαλιστικών εταιρειών στο ΕΣΥ δεν θεραπεύουν τα πραγματικά προβλήματα, αλλά τα αναπαράγουν και τα εμβαθύνουν. Το ΕΣΥ αντιμετωπίζει χρόνια προβλήματα υπό-χρηματοδότησης και υπό-στελέχωσης, και η λύση δεν βρίσκεται στην ανάθεση κρίσιμων υπηρεσιών σε ιδιώτες με στόχο το ιδιωτικό κέρδος. Η ενίσχυση της δημόσιας υγείας πρέπει να περάσει μέσα από μια σταθερή και επαρκή, κρατική, χρηματοδότηση, ώστε οι εργαζόμενοι στον χώρο της υγείας να λαμβάνουν δίκαιες αμοιβές και επαρκείς πόρους για την παροχή υπηρεσιών υψηλής ποιότητας, και οι πολίτες να απολαμβάνουν τη δωρεάν και καθολική πρόσβαση στην περίθαλψη χωρίς διακρίσεις.
Απαιτείται μια ριζική δημόσια πολιτική που να ενισχύει την πρωτοβάθμια φροντίδα, την πρόληψη, την πρόληψη ασθενειών, την κοινωνική στήριξη και τη συλλογική ευθύνη, αντί της άμεσης ανάθεσης στις δυνάμεις της Αγοράς που αναζητούν κέρδη εις βάρος των κοινωνικών αγαθών και των πολιτών.
Σε αυτήν την κατεύθυνση, η εναλλακτική πρόταση δεν μπορεί να περιοριστεί σε μερικές τεχνικές αλλαγές, αλλά απαιτεί μετασχηματισμό της ίδιας της ιδέας της υγείας ως δημόσιου αγαθού.
Η αριστερή πρόταση, αντίθετα, προκρίνει ένα ισχυρό, πλήρως δημόσιο και καθολικό σύστημα υγείας, όπου η πρόσβαση, η ποιότητα και η αποτελεσματικότητα δεν εξαρτώνται από την οικονομική δυνατότητα ή ιδιωτικά συμφέροντα. Αυτό απαιτεί μια σταθερή και επαρκή δημόσια χρηματοδότηση, πλήρη ενίσχυση της πρωτοβάθμιας φροντίδας και των προληπτικών υπηρεσιών, επαρκή στελέχωση των νοσοκομείων και των μονάδων υγείας, καθώς και επενδύσεις σε υποδομές και τεχνολογία που εξασφαλίζουν καθολική πρόσβαση.
Η εναλλακτική αυτή πρόταση στηρίζεται σε εμπειρικά τεκμηριωμένα μοντέλα άλλων ευρωπαϊκών χωρών με ισχυρά δημόσια συστήματα, όπου η καθολικότητα και η ισότητα στην υγεία συνδέονται άμεσα με καλύτερους δείκτες υγείας και υψηλότερη κοινωνική συνοχή.
Σε πρακτικό επίπεδο, η εφαρμογή μιας τέτοιας πολιτικής συνεπάγεται αποκλεισμό ή περιορισμό των ΣΔΙΤ σε βασικές υποδομές υγείας, έλεγχο των ιδιωτικών συμφερόντων και διασφάλιση ότι όλα τα δημόσια νοσοκομεία λειτουργούν με γνώμονα την κοινωνική ωφέλεια και όχι το κέρδος.
Παράλληλα, η δημόσια διαχείριση πρέπει να ενισχυθεί με διαφανή συστήματα ελέγχου, αξιολόγησης και στρατηγικού προγραμματισμού, ώστε οι πόροι να κατανέμονται με βάση τις πραγματικές υγειονομικές ανάγκες του πληθυσμού.
Συνολικά, οι πολιτικές εισόδου των ασφαλιστικών, φαρμακευτικών και κάθε είδους ιδιωτικών εταιρειών και των ΣΔΙΤ στο ΕΣΥ, προβλέπεται να δημιουργήσουν έναν «υγειονομικό δυϊσμό», να αυξήσουν ανισότητες στην πρόσβαση και την ποιότητα των υπηρεσιών, να περιορίσουν τη δημόσια χρηματοδότηση και να ενισχύσουν την οικονομική επιβάρυνση των πολιτών. Αντίθετα, η αριστερή εναλλακτική πρόταση στοχεύει σε ένα καθολικό, κοινωνικά δίκαιο και επιστημονικά αποδοτικό ΕΣΥ, το οποίο αντιμετωπίζει τη δημόσια υγεία ως κοινωνικό αγαθό και όχι ως εμπορικό προϊόν, εξασφαλίζοντας ότι η πρόσβαση και η ποιότητα υπηρεσιών καθορίζονται από ιατρική ανάγκη και όχι από οικονομική δυνατότητα ή ασφαλιστική κάλυψη.
Η εφαρμογή αυτής της πρότασης απαιτεί πολιτική βούληση, διαρκή επενδύσεις και ενίσχυση των δημόσιων υποδομών, ώστε το ΕΣΥ να παραμείνει ένα σύστημα που υπηρετεί τον πολίτη και την κοινωνία ως σύνολο, και όχι τα κέρδη των ιδιωτικών συμφερόντων.
Πηγή: kommon.gr
Ζήτω οι δολοφονίες, κάτω οι αμβλώσεις
| Διαδήλωση στις ΗΠΑ κατά της ICE |
Δεν ντρέπεται κανένας, δεν νιώθει την ανάγκη να κρυφτεί κανένας, νιώθουν πως η Ιστορία γύρισε και είναι με το μέρος τους. Πρέπει να έχουν φάει φοβερή καταπίεση τόσα χρόνια. Και ξεσπάνε.
Αμέσως μετά την δεύτερη εκλογή του Τραμπ, έρευνες που δημοσιεύτηκαν για τα κριτήρια της τελικής απόφασης ψήφου, αιφνιδίασαν ορισμένους από εμάς -μακριά νυχτωμένους- αναφέροντας πως υπερίσχυσαν οι υποσχέσεις του Τραμπ για την ανακοπή της Woke ατζέντας, αλλά και – δευτερευόντως- για την σκληρή αντιμετώπιση απέναντι στους μετανάστες. Για χάρη αυτών των υποσχέσεων κατάπιαν ακόμη και τις εξαγγελίες του για το ξήλωμα των όποιων θετικών μεταρρυθμίσεων είχε κάνει ο Ομπάμα στο εθνικό σύστημα υγείας τους. Ζαλίζεσαι αλλά τι να κάνεις;
Συνήθως τέτοιες προθέσεις αποκρύπτονται από τα εκλογικά προγράμματα, όμως ο Τραμπ ήταν κυνικά τίμιος. Ήξερε πού απευθύνεται και ήξερε πως δεν χρειαζόταν να κρύψει τίποτα.
Παρατηρώντας τις αντιδράσεις μεγάλου μέρους της αμερικανικής κοινωνίας απέναντι στον τρόπο δράσης της ICE, δεν θα ήταν αυθαίρετο το συμπέρασμα πως ακόμη κι αν στο εκλογικό του πρόγραμμα υποσχόταν πως θα τους πυροβολούν και θα τους σκοτώνουν στον δρόμο, όχι μόνο τους μετανάστες αλλά και τους “σεξουαλικά παρεκκλίνοντες”, δεν θα ήταν πολύ λιγότερες οι ψήφοι υπέρ του.
Στην πατρίδα μας, οπαδοί του Τραμπ που μάλιστα αυτοπλασάρονται ως αποκλειστικοί ντίλερς του ελληνικού πολιτισμού, του αρχαίου πνεύματος αλλά και της ορθόδοξης αυθεντίας ταυτόχρονα, υπερθεματίζουν και τον καλούν να μην ξεχάσει και τις υποσχέσεις του για τις αμβλώσεις. Με ένα μυαλό τόσο πολτό αναρωτιέσαι πώς καταφέρνουν και είναι λειτουργικοί στις στοιχειώδεις απαιτήσεις της καθημερινότητας.
Τι μας λένε όλα αυτά; Όχι κάτι ιδιαίτερα καινούργιο -αν και όπως ανέφερα στην αρχή οι περισσότεροι κοιμόμασταν και δεν πήραμε χαμπάρι τι συνέβαινε δίπλα μας- αλλά το καινοφανές είναι ο κυνισμός. Δεν ντρέπεται κανένας, δεν νιώθει την ανάγκη να κρυφτεί κανένας, νιώθουν πως η Ιστορία γύρισε και είναι με το μέρος τους. Πρέπει να έχουν φάει φοβερή καταπίεση τόσα χρόνια. Και ξεσπάνε.
Οι περιπτώσεις που κάποτε τις χαρακτηρίζαμε ως γραφικές, όταν αποκτούν συλλογική έκφραση, γίνονται υποκείμενο της Ιστορίας και ως τέτοιο πρέπει να αντιμετωπίζονται.
Η κυρία με το θεσμικό αξίωμα που προχτές είπε πως το «τζάμπα πέθανε» αναφερόμενη στην αγωνία και την αδυναμία επιβίωσης των εκπαιδευτικών -θα προσέθετα και των γιατρών- που διορίζονται στην επαρχία, ξέρει πως πια μπορεί να το πει, δεν είναι μόνη της. Οι αδέξιες προσπάθειες που κάνουν ανασκευής των αρχικών τους δηλώσεων, αποδεικνύουν πως δεν περίμεναν πως θα χρειαζόταν να ανασκευάσουν. Ήταν λίγο μικρότερο από όσο περίμεναν το κύμα συμπαράστασης και σκέφτηκαν «οκ, δεν είναι ακόμη τόσο ώριμες οι συνθήκες αλλά είμαστε πολύ κοντά…»
Είναι πολύ κοντά, πράγματι. Είναι πια μία μάχη ποιος θα κάψει πρώτος το μυαλό του άλλου. Και μάλλον χάνουμε. Θα μείνουμε με τα εγκεφαλικά μας κύτταρα στα χέρια.
Είμαι πραγματικά ένας άνθρωπος ήπιων τόνων, κυρίως τα τελευταία χρόνια, μεγαλώνοντας. Ψάχνω ακόμη τα κοινά μας σημεία, τους αρμούς που μας ενώνουν, όσο μικροί κι αν είναι, προσπαθώ να τους μεγεθύνω, έχουμε ανάγκη όλοι από κάπου να κρατηθούμε για να μην τιναχτούμε στον αέρα. Όμως εκείνον που θα επιβάλει με το «έτσι θέλω» στις κόρες μου να γίνουν μητέρες παρά την θέλησή τους, δεν εγγυώμαι σε τι κατάσταση θα τον πάρουν από τα χέρια μου. Λυπάμαι πραγματικά που μεγαλώνει μέρα με την μέρα ο κατάλογος των επίφοβων αντιδράσεών μου, αλλά ίσως τελικά η Ιστορία είναι τόσο σκληρή που οι προτεραιότητες δεν είναι εκείνες που θα θέλαμε.
NAVTEX διαρκείας: ο σιωπηλός καρκίνος του 25ου μεσημβρινού: Ο κίνδυνος ψηφιακής και διοικητικής προσάρτησης του Αιγαίου μέσω της διοικητικής γκριζοποίησης.
Ο κίνδυνος ψηφιακής και διοικητικής προσάρτησης του Αιγαίου μέσω της διοικητικής γκριζοποίησης.
του Μιχάλη Χαιρετάκη
Ενότητα 1: Εισαγωγή και περιγραφή των τουρκικών NAVTEX αορίστου διάρκειας
Στις 30 Ιανουαρίου 2026, η Τουρκία εξέδωσε για πρώτη φορά δύο NAVTEX χωρίς ημερομηνία λήξης, σηματοδοτώντας μια κλιμάκωση στην υβριδική στρατηγική της στο Αιγαίο. Η πρώτη NAVTEX αφορά ερευνητικές δραστηριότητες ανατολικά του 25ου μεσημβρινού, απαιτώντας συντονισμό με τουρκικές αρχές για σεισμικές έρευνες, γεωτρήσεις και υποθαλάσσια καλώδια. Η δεύτερη εστιάζει στην αποστρατικοποίηση 23 ελληνικών νησιών (Λήμνος, Λέσβος, Χίος, Σάμος, Δωδεκάνησα), χαρακτηρίζοντάς τις στρατιωτικές δραστηριότητες ως επικίνδυνες για τη ναυσιπλοΐα και παραβιάσεις διεθνών συνθηκών. Αυτή η κίνηση είναι πρωτοφανής, καθώς παραδοσιακά οι NAVTEX εκδίδονταν για συγκεκριμένα γεγονότα με περιορισμένη διάρκεια, ενώ τώρα αποκτούν μόνιμο χαρακτήρα, λειτουργώντας ως εργαλείο δημιουργίας τετελεσμένων.
Από γεωπολιτικής σκοπιάς, αυτή η τακτική εντάσσεται στο πλαίσιο του "gray zone warfare" – μιας στρατηγικής που αποφεύγει την ανοιχτή σύγκρουση, αλλά υπονομεύει σταδιακά την κυριαρχία του αντιπάλου μέσω νομικών, οικονομικών και ψυχολογικών μέσων. Παρόμοια με τις κινεζικές ενέργειες στη Νότια Σινική Θάλασσα, όπου η Κίνα χρησιμοποιεί "nine-dash line" και τεχνητά νησιά για να διεκδικεί θαλάσσιες ζώνες, η Τουρκία εφαρμόζει "lawfare" για να νομιμοποιήσει μονομερώς δικαιώματα στο Αιγαίο. Αυτή η προσέγγιση εκμεταλλεύεται την ασυμμετρία ισχύος σε ημι-κλειστές θάλασσες, όπου η γεωγραφική εγγύτητα ενισχύει την αποτρεπτική ικανότητα, ενώ ταυτόχρονα δοκιμάζει την αποφασιστικότητα των συμμάχων στο NATO, όπως η Ελλάδα, η οποία βασίζεται στο διεθνές δίκαιο (UNCLOS) για να υπερασπιστεί τα δικαιώματά της. Η αναλογία με μια πινακίδα "Απαγορεύεται η στάθμευση" σε ξένο δρόμο υπογραμμίζει την ψυχολογική διάσταση: η μονιμότητα δημιουργεί de facto αποδοχή, εάν δεν υπάρξει αντίδραση.
Ενότητα 2: Πρακτικές συνέπειες για την ελληνική οικονομία, άμυνα και διεθνή θέση
Οι NAVTEX έχουν άμεσες επιπτώσεις στην ελληνική οικονομία, ιδίως στις ενεργειακές έρευνες. Ελληνικά πλοία, όπως αυτά των ExxonMobil, Total και Energean, που δραστηριοποιούνται ανατολικά του 25ου, κινδυνεύουν να χαρακτηριστούν "παράνομα" από την Τουρκία, οδηγώντας σε παρεμβάσεις τουρκικών πολεμικών. Το έργο Great Sea Interconnector (Ελλάδα-Κύπρος-Ισραήλ) μπλοκάρεται, όπως συνέβη τον Μάρτιο 2025, νομιμοποιώντας το τουρκικό εμπάργκο. Στην κυπριακή ΑΟΖ, οικόπεδα 4-7 ανατολικά του 25ου απειλούνται, με απώλειες δισεκατομμυρίων σε ενεργειακά έσοδα.
Στον αμυντικό τομέα, ελληνικές ναυτικές ασκήσεις (π.χ. Σεπτέμβριος 2025 με 60 μαχητικά) προκαλούν τουρκικές αντί-NAVTEX και υπερπτήσεις, ενώ ο οπλισμός νησιών (Achilles Shield, Δεκέμβριος 2025) χαρακτηρίζεται "παράνομος". Διεθνώς, συμμαχίες όπως Ελλάδα-Ισραήλ-Κύπρος-Αίγυπτος υπονομεύονται, και στο NATO, η Τουρκία χρησιμοποιεί τις NAVTEX για να παρουσιάζει την Ελλάδα ως παραβάτη.
Γεωπολιτικά, αυτή η στρατηγική αντικατοπτρίζει τον ρεαλισμό του Mearsheimer, όπου τα κράτη μεγιστοποιούν την ισχύ σε ανταγωνιστικά περιβάλλοντα. Η Τουρκία, ως revisionist power, χρησιμοποιεί hybrid tactics για να μετατοπίσει το balance of power στο Ανατολικό Μεσόγειο, εκμεταλλευόμενη την ενεργειακή μετάβαση της Ευρώπης και την εξάρτηση από εναλλακτικές πηγές φυσικού αερίου. Συγκρίσιμη με τη ρωσική προσάρτηση της Κριμαίας το 2014, όπου η Μόσχα δημιούργησε τετελεσμένα μέσω "little green men", η Άγκυρα στοχεύει σε οικονομική απομόνωση των ελληνικών νησιών, μειώνοντας την ελκυστικότητά τους και ενισχύοντας την τουρκική επιρροή σε κρίσιμες θαλάσσιες οδούς.
Ενότητα 3: Το Δίλημμα των πλοιάρχων και η καθημερινή παρενόχληση στη ναυσιπλοΐα
Οι NAVTEX δημιουργούν νομικό μπέρδεμα βάσει SOLAS, όπου οι πλοίαρχοι πρέπει να λάβουν υπόψη όλες τις προειδοποιήσεις, ακόμα και "παράνομες", λόγω due diligence. Σε ατύχημα, κινδυνεύουν με προσωπική ευθύνη και άρνηση ασφαλιστικής κάλυψης. Σενάρια παρενόχλησης, όπως σε δρομολόγια Πειραιάς-Κως-Ρόδος (2020-2025), περιλαμβάνουν τουρκικά σκάφη που απαιτούν συντονισμό, δημιουργώντας ψυχολογική πίεση και γκρίζες ζώνες. Οι επιβάτες βιώνουν ανασφάλεια, ενώ οι ναυτιλιακές εταιρείες αντιμετωπίζουν παράπονα και αυξημένο κόστος από αλλαγές πορείας.
Αυτή η τακτική είναι χαρακτηριστική του "coercive diplomacy" του Schelling, όπου η απειλή βίας (παρεμβάσεις) αναγκάζει συμμόρφωση χωρίς πόλεμο. Παράλληλα με τις ιρανικές παρενοχλήσεις στο Στενό του Ορμούζ, η Τουρκία κανονικοποιεί την παρουσία της, μετατρέποντας το Αιγαίο σε "disputed waters" και υπονομεύοντας την ελληνική κυριαρχία μέσω καθημερινής φθοράς, ενισχύοντας την αντίληψη αμφισβήτησης διεθνώς.
Ενότητα 4: Ασφαλιστικό και οικονομικό κόστος για τη ναυτιλία
Οι P&I Clubs χαρακτηρίζουν περιοχές με μόνιμες NAVTEX ως "high risk", παρόμοια με πειρατεία στη Σομαλία, αυξάνοντας ασφάλιστρα 20-40%. Συστήματα ECDIS εμφανίζουν μόνιμα alerts, κανονικοποιώντας τον κίνδυνο. Άμεσα κόστη περιλαμβάνουν υψηλότερα ασφάλιστρα, καύσιμα και καθυστερήσεις, ενώ έμμεσα μειώνουν επιβατική κίνηση λόγω φόβου, μετατρέποντας το Αιγαίο σε "γραφειοκρατική κόλαση".
Γεωπολιτικά, αυτό συνιστά οικονομικό πόλεμο, ανάλογο με τις αμερικανικές κυρώσεις κατά Ιράν, όπου η αύξηση κόστους απομονώνει στόχους. Η Τουρκία, ως gatekeeper, χρησιμοποιεί soft power για να πιέσει την Ελλάδα, εκμεταλλευόμενη την παγκοσμιοποίηση της ναυτιλίας και την εξάρτηση από Lloyd's of London, δημιουργώντας ασύμμετρη πίεση που αποδυναμώνει την ελληνική οικονομική ανθεκτικότητα.
Ενότητα 5: Απαξίωση του διεθνούς συστήματος NAVTEX και "Boy who cried wolf" effect
Το σύστημα NAVTEX προορίζεται για πραγματικούς κινδύνους (ναυάγια, άσκησεις), βασισμένο σε αντικειμενικότητα και προσωρινότητα. Η τουρκική κατάχρηση –πολιτικά μηνύματα, αόριστη διάρκεια– το απαξιώνει, δημιουργώντας "piracy of airwaves". Με 100 ψευδείς NAVTEX/μήνα, οι καπετάνιοι συνηθίζουν, αγνοώντας αληθινές προειδοποιήσεις, θέτοντας σε κίνδυνο τη ναυσιπλοΐα.
Αυτή η υπονόμευση αντανακλά τον institutional decay σε πολυπολικά συστήματα, όπως περιγράφει ο Keohane, όπου revisionist states (Τουρκία) εκμεταλλεύονται θεσμούς (IMO) για εθνικούς σκοπούς. Παρόμοια με ρωσική disinformation στην Ουκρανία, οδηγεί σε erosion of norms, αποδυναμώνοντας το διεθνές δίκαιο και ενισχύοντας unilateralism.
Ενότητα 6: Προτεινόμενες ενέργειες για την Ελλάδα στο επίπεδο ναυσιπλοΐας
Η Ελλάδα πρέπει να παρέχει μόνιμη συνοδεία από Λιμενικό/Ναυτικό, εκπέμποντας μηνύματα αγνόησης των τουρκικών NAVTEX. Νομική κάλυψη πλοιάρχων μέσω υπουργικής απόφασης, αναλαμβάνοντας ευθύνη. Συνεργασία με P&I Clubs για μη αύξηση ασφαλίστρων, και διεθνής καταγγελία στον IMO/ICAO για κατάχρηση.
Γεωπολιτικά, αυτό συνιστά "active defense" για να αντιστρέψει το momentum, παρόμοια με φιλιππινέζικες περιπολίες στη Νότια Σινική Θάλασσα. Ενισχύει deterrence by denial, διατηρώντας status quo και πιέζοντας για multilateralism μέσω ΕΕ/NATO.
Ενότητα 7: Σύγκριση τπερπτήσεων vs NAVTEX αορίστου διάρκειας και η στρατηγική του μαραθωνίου υπονόμευσης
Οι υπερπτήσεις τουρκικών μαχητικών πάνω από ελληνικά νησιά αποτελούν μια ορατή, υψηλής έντασης αλλά βραχυπρόθεσμη πρόκληση. Συχνές (περίπου 10-20 την ημέρα), διαρκούν μόλις λίγα λεπτά, προσελκύουν άμεσα τα media και προκαλούν συμβολική αναστάτωση, ενώ η ελληνική αντίδραση είναι συνήθως άμεση (scramble μαχητικών). Το κόστος τους περιορίζεται σε καύσιμα και πολιτική φθορά, ενώ η επίδραση στην κυριαρχία παραμένει προσωρινή και η διεθνής προσοχή υψηλή.
Αντίθετα, οι NAVTEX αορίστου διάρκειας λειτουργούν ως "σιωπηλός καρκίνος" που μεταβολίζει σταδιακά την κυριαρχία. Είναι μόνιμες (24/7), τεχνικής φύσεως και χαμηλής ορατότητας, χωρίς να προκαλούν άμεσα headlines, αλλά διεισδύουν στην καθημερινότητα της ναυσιπλοΐας, των ασφαλιστικών αξιολογήσεων και των ψηφιακών χαρτών. Η επίδρασή τους είναι βαθιά πραγματική: αλλάζουν το status quo χωρίς να πυροδοτούν κρίση, ενώ η ελληνική αντίδραση παραμένει συχνά ανεπαρκής – περιοριζόμενη σε ρητορική και διπλωματικά διαβήματα. Το κόστος τους δεν είναι οικονομικό άμεσα, αλλά στρατηγικό: μόνιμη διάβρωση της κυριαρχίας.
Αυτή η διαφορά δεν είναι τυχαία. Η NAVTEX αορίστου αποτελεί κορυφαίο παράδειγμα salami slicing – μιας κλασικής τακτικής revisionist δυνάμεων που προχωρούν σε μικρές, μη-κλιμακούμενες ενέργειες, αποφεύγοντας τα κατώφλια κλιμάκωσης (escalation thresholds) και εκμεταλλευόμενες την decision paralysis του αντιπάλου. Η Τουρκία ακολουθεί εδώ το playbook που έχει εφαρμόσει η Κίνα στη Νότια Σινική Θάλασσα (με τεχνητά νησιά, ADIZ και "nine-dash line") ή η Ρωσία στα Βαλκάνια και την Κριμαία: κάθε βήμα είναι αρκετά μικρό ώστε να μην δικαιολογεί στρατιωτική απάντηση, αλλά όλα μαζί δημιουργούν τετελεσμένα.
Η στρατηγική μπορεί να εξελιχθεί σε τέσσερις φάσεις:
- Φάση 1 (2026): Δημιουργία αμφισβήτησης – Η έκδοση NAVTEX αορίστου εισάγει την ιδέα ότι η περιοχή ανατολικά του 25ου μεσημβρινού είναι "τουρκική" ή τουλάχιστον αμφισβητούμενη, δοκιμάζοντας την ελληνική αντίδραση χωρίς να προκαλεί άμεση κρίση.
- Φάση 2 (2027-2028): Κανονικοποίηση – Η επανάληψη γίνεται ρουτίνα. Οι πλοίαρχοι συνηθίζουν, τα ECDIS εμφανίζουν μόνιμα alerts, οι P&I Clubs αναβαθμίζουν τον κίνδυνο, και η διεθνής κοινότητα αρχίζει να βλέπει την περιοχή ως "disputed" χωρίς δραματικές εξελίξεις.
- Φάση 3 (2029-2030): Enforcement – Η Τουρκία περνά σε πιο ενεργές ενέργειες (ερευνητικά πλοία, περιπολίες), επικαλούμενη τις NAVTEX ως "βάση" για συντονισμό. Η Ελλάδα, έχοντας αφήσει χρόνο να περάσει χωρίς ισχυρή αντίδραση στο πεδίο, δυσκολεύεται να αναιρέσει το de facto status.
- Φάση 4 (2031+): Νομική νομιμοποίηση – Σε διεθνή δικαστήρια (ICJ, ITLOS), η Τουρκία επικαλείται μακροχρόνια πρακτική και acquiescence: "Η Ελλάδα δεν αντέδρασε επί χρόνια – άρα αποδέχθηκε". Το αποτέλεσμα: de facto αναγνώριση του 25ου μεσημβρινού ως όριο, χωρίς να χρειαστεί πόλεμος.
Ενότητα 8: Ψηφιακή κατάληψη και Data Poisoning
Οι NAVTEX ενσωματώνονται σε ψηφιακούς χάρτες (Garmin, Navionics, Jeppesen), "poisoning" δεδομένα: Ανατολικά του 25ου tag ως "Turkish Jurisdiction", auto-routing αποφεύγει περιοχές. Αποτέλεσμα: Ψηφιακή απώλεια κυριαρχίας, όπου αλγόριθμοι "βαφτίζουν" σύνορα, επηρεάζοντας τουρίστες και εμπορικά πλοία.
Γεωπολιτικά, αυτό είναι cyber-enabled lawfare, ανάλογο με ρωσική hacking σε εκλογές, όπου η πληροφορία γίνεται όπλο. Σε εποχή AI, η Τουρκία στοχεύει σε cognitive dominance, μετατρέποντας data σε soft power για να διαμορφώσει global perceptions.
Ενότητα 9: Οικονομικός στραγγαλισμός μέσω ασφαλίσεων
P&I Clubs (90% παγκόσμιου στόλου) αξιολογούν κίνδυνο, αυξάνοντας premiums 25% για ανατολικό Αιγαίο. Τακτική: Seed doubt, create incidents, economic pressure. Επίπτωση: €257.5M/έτος για νησιά (Ρόδος €125M). Domino: Μείωση δρομολογίων, απομόνωση, πολιτική πίεση.
Αυτή η "insurance war" είναι οικονομική coercion, παρόμοια με κινεζικές κυρώσεις κατά Αυστραλίας. Η Τουρκία χρησιμοποιεί globalization για leverage, στοχεύοντας vulnerability chains και δημιουργώντας self-fulfilling prophecy κινδύνου.
Ενότητα 10: Salami Slicing στο NATO και συνθετικό αποτέλεσμα
Salami slicing: Σταδιακή κατάληψη με μικρά βήματα. Στο NATO, δημιουργεί friction, self-censorship, operational dead zones. Παράλληλο με SCS (Κίνα). Επίδραση: Ελλάδα μόνη σε κρίση, 25ος ως de facto γραμμή.
Συνθετικά: Digital poisoning, economic strangulation, NATO exclusion οδηγούν σε απώλεια κυριαρχίας χωρίς πόλεμο. Αόρατη απειλή, όπως 2030 headlines δείχνουν.
Γεωπολιτικά, εντάσσεται σε multipolar shift, όπου middle powers (Τουρκία) εκμεταλλεύονται alliances για gains, αποδυναμώνοντας collective security. Αντίμετρα: Εντατικές ασκήσεις, US basing, counter-slicing.
Ενότητα 11: Ο 25ος Μεσημβρινός και επηρεαζόμενα νησιά
Ο 25ος διαιρεί το Αιγαίο: Δυτικά ελληνικά (Αθήνα, Κέα), ανατολικά διεκδικούμενα (Λέσβος, Χίος, Δωδεκάνησα). Επηρεαζόμενα νησιά χάνουν ΑΟΖ από 200νμ σε 6νμ, απώλεια ~150.000 τ.χλμ.
Γεωπολιτικά, αυτό είναι arbitrary line-drawing, παρόμοιο με ινδική "Line of Actual Control" με Κίνα, όπου γεωγραφικά constructs γίνονται bargaining chips.
Ενότητα 12: Νομικό πλαίσιο – Η αρχή της Acquiescence
Acquiescence: Σιωπηρή αποδοχή διεκδικήσεων λόγω μη αντίδρασης. Παραδείγματα: Fisheries Case (1951), Temple of Preah Vihear (1962), Imia (1996). Τουρκική στρατηγική: Δημιουργία αμφισβήτησης, exploitation silence, κλιμάκωση, δικαστική νομιμοποίηση.
Η σιωπή είναι επικίνδυνη, απαιτώντας συνεχή διαμαρτυρία και πράξεις. Γεωπολιτικά, αυτό υπογραμμίζει normative power του ICJ, αλλά και limits, όπως Κίνα αγνόησε 2016 απόφαση SCS.
Ενότητα 13: Επιλογές της ελλάδας και λόγοι "soft" απάντησης
Επιλογές: Αγνόηση (κίνδυνος), ρητορική απόρριψη (ανεπαρκής), πράξεις πεδίου (αποτρεπτικό), κλιμάκωση (υψηλός κίνδυνος), διαιτησία (μακροπρόθεσμο). Μαλακή απάντηση λόγω συνάντησης Φεβρουαρίου 2026, διατήρηση διπλωματικού κεφαλαίου. Όμως, λείπουν στρατιωτικές ασκήσεις, deployment.
Γεωπολιτικά, αντανακλά balancing act σε alliances, όπου η Ελλάδα αποφεύγει entrapment αλλά ρισκάρει abandonment. Παράδοξο: Ρητορική χωρίς πράξεις επιτρέπει de facto NAVTEX.
Ενότητα 14: Η Νομική ωρολογιακή βόμβα και τι πρέπει να κάνει η Ελλάδα
Timeline: 3-5 χρόνια σιωπή → acquiescence. Στρατηγική Τουρκίας: Εγκαθίδρυση, normalization, enforcement. Ελλάδα πρέπει: Συνάντηση red line, άμεσες πράξεις (έρευνες), διεθνής προσφυγή. Μεσοπρόθεσμα: Ενίσχυση παρουσίας, συμμαχίες. Μακροπρόθεσμα: Οπλισμός, ενεργειακή αυτονομία.
Αν όχι: Σενάριο 2026-2035 διαιρεμένο Αιγαίο. Γεωπολιτικά, δίλημμα: Σκληρή απάντηση ρισκάρει escalation, μαλακή acquiescence. Ιστορικό μάθημα από Imia: Αντίδραση διατηρεί status quo.
Ενότητα 15: Επίλογος – Η Κυριαρχία στην Εποχή της Υβριδικής Διάβρωσης
Η NAVTEX αορίστου διάρκειας δεν είναι ένα "τεχνικό σφάλμα" ή μια απλή πρόκληση· είναι ο προάγγελος μιας νέας γεωπολιτικής πραγματικότητας. Η Ελλάδα καλείται να αντιμετωπίσει τρία θεμελιώδη φαινόμενα που ανατρέπουν το παραδοσιακό δόγμα ασφαλείας:
1. Το «Αλγοριθμικό Τετελεσμένο» (Digital Sovereignty)
Στον 21ο αιώνα, η κυριαρχία έπαψε να είναι "Analog" και έγινε "Digital". Η Τουρκία στοχεύει απευθείας στη λογική των αλγορίθμων. Αν το ECDIS ενός τάνκερ ή ο χάρτης της Garmin στο κινητό ενός τουρίστα αποφασίσει —βάσει των τουρκικών δεδομένων— ότι η Ρόδος βρίσκεται σε "αμφισβητούμενη ζώνη", τότε για το 90% του πλανήτη είναι σε αμφισβητούμενη ζώνη. Όταν η ψηφιακή πληροφορία κανονικοποιεί την παρανομία, η φυσική παρουσία της σημαίας μας στα νησιά κινδυνεύει να καταστεί μια "λεπτομέρεια" που οι παγκόσμιοι δρώντες θα αγνοούν.
2. Η «Θεσμική Πειρατεία» (Institutional Hacking)
Η Άγκυρα δεν επιτίθεται πλέον μόνο στα σύνορα, αλλά και στους θεσμούς. Χρησιμοποιεί το διεθνές σύστημα ασφαλείας της ναυσιπλοΐας (IMO, IHO) ως "δούρειο ίππο". Με την κατάχρηση των συχνοτήτων και των πρωτοκόλλων NAVTEX, η Τουρκία "χακάρει" τους διεθνείς οργανισμούς, στρέφοντας τα δικά τους εργαλεία εναντίον των κρατών-μελών τους. Πρόκειται για μια μορφή διεθνούς πειρατείας των κυμάτων, όπου η πληροφορία γίνεται όπλο για την υπονόμευση της νομιμότητας.
3. Η «Παγίδα του διαλόγου» και η σιωπηρή αποδοχή (Acquiescence)
Η αποφυγή της κλιμάκωσης στο πεδίο για χάρη μιας διπλωματικής συνάντησης ή της διατήρησης του "καλού κλίματος" αποτελεί το μεγαλύτερο στρατηγικό ρίσκο. Η "ηρεμία" που επιβάλλει η Τουρκία μέσω των NAVTEX είναι η ηρεμία του τετελεσμένου. Η αποχή από την έμπρακτη άσκηση κυριαρχίας (ασκήσεις, έρευνες, συνοδείες) για την αποφυγή μιας κρίσης, είναι το "τυρί" στη φάκα της Acquiescence (Σιωπηρής Αποδοχής). Κάθε μέρα σιωπής είναι μια μέρα που η τουρκική διεκδίκηση αποκτά νομική και ιστορική "σάρκα".
Ενότητα 16: Περαιτέρω σημεία επίθεσης και κρίσιμες παραλείψεις – Η στρατηγική αντεπίθεσης της Ελλάδας σε ένα πολυεπίπεδο γεωπολιτικό παιχνίδι
Σε αυτή την ενότητα, εστιάζουμε στα κρίσιμα σημεία που απαιτούν περαιτέρω "επίθεση" – δηλαδή ενεργητική και πολυδιάστατη αντίδραση – προκειμένου η Ελλάδα να μην περιοριστεί σε παθητική στάση. Βασισμένοι στα πρόσφατα γεγονότα του Ιανουαρίου 2026, όπου η Τουρκία εξέδωσε NAVTEX αορίστου διάρκειας χωρίς ημερομηνία λήξης, η ανάλυση εδώ ενσωματώνει τις προτεινόμενες προσθήκες: το συστηματικό "ignoring by presence", τις παγίδες νομιμοποίησης στη διπλωματία, το οικονομικό αντίβλημα μέσω ΕΕ, το ψυχολογικό παιχνίδι και τις κόκκινες γραμμές, καθώς και συγκεκριμένες ενέργειες όπως η προσφυγή στο ITLOS με provisional measures και η στρατιωτική δήλωση στόχου. Αυτά τα στοιχεία δεν αποτελούν απλές συμπληρώσεις, αλλά τον πυρήνα μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής που μετατρέπει την ανάλυση σε σχέδιο δράσης.
Γεωπολιτικά, η Τουρκία εφαρμόζει μια υβριδική στρατηγική "coercive gradualism", όπου συνδυάζει lawfare, economic coercion και psychological operations για να δημιουργήσει τετελεσμένα χωρίς να πυροδοτήσει ανοιχτή κρίση. Αυτή η προσέγγιση, εμπνευσμένη από τον κινεζικό "salami slicing" και τον ρωσικό "reflexive control" (όπου ο αντίπαλος χειραγωγείται να αυτοπεριορίζεται), εκμεταλλεύεται την ασυμμετρία: Η Ελλάδα, ως status quo power μέσα στο NATO και την ΕΕ, διστάζει να κλιμακώσει λόγω φόβου απομόνωσης, ενώ η Τουρκία, ως revisionist actor, κερδίζει από την αδράνεια. Η πρόσφατη επιβεβαίωση από το τουρκικό Υπουργείο Άμυνας ότι οι NAVTEX είναι "indefinite" και όχι διετείς, όπως αρχικά ερμηνεύτηκαν από ελληνικά media, ενισχύει αυτή την τακτική, μετατρέποντας ένα "τεχνικό" εργαλείο σε μόνιμο μηχανισμό πίεσης. Η Ελλάδα έχει ήδη απορρίψει τις NAVTEX ως "παράνομες" και "χωρίς νομική βάση", με τον Υπουργό Άμυνας Νίκο Δένδια να τις χαρακτηρίζει "completely out of line", ενώ έχει καταγγείλει το ζήτημα στον IMO. Ωστόσο, η απουσία πρακτικών ενεργειών στο πεδίο δημιουργεί κενό που η Τουρκία εκμεταλλεύεται, όπως φαίνεται από την επιμονή της σε "συντονισμό" για έρευνες ανατολικά του 25ου μεσημβρινού.
1. Η απάντηση που ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ λείπει: Το συστηματικό "Ignoring by Presence"
Η πιο κρίσιμη παράλειψη στις προηγούμενες ενότητες είναι η μετάβαση από παθητική αγνόηση σε ενεργητική παρουσία. Δεν αρκεί η αποστολή ενός ερευνητικού πλοίου – αυτό θα ήταν ad hoc και εύκολα παρεμβατό. Αντίθετα, η Ελλάδα πρέπει να υιοθετήσει μια στρατηγική "ignoring by presence": Κάθε ελληνικό πλοίο γραμμής (π.χ. δρομολόγια Πειραιάς-Ρόδος) που διέρχεται ανατολικά του 25ου μεσημβρινού να συνοδεύεται από σκάφος του Λιμενικού ή Πολεμικού Ναυτικού. Σε κάθε προσέγγιση τουρκικού σκάφους, το ελληνικό συνοδείας να εκπέμπει μήνυμα όπως: "You are approaching a Greek-escorted civilian vessel in Greek sovereign waters. Keep clear." Αυτή η τακτική μεταφέρει το κόστος και το ρίσκο κλιμάκωσης στην Τουρκία: Θα προκαλέσει συμβάν με ελληνικό πολεμικό που προστατεύει πολίτες;
Γεωπολιτικά, αυτό συνιστά "deterrence by demonstration", παρόμοιο με τις αμερικανικές "freedom of navigation operations" (FONOPs) στη Νότια Σινική Θάλασσα, όπου οι ΗΠΑ αγνοούν κινεζικές διεκδικήσεις μέσω τακτικής παρουσίας. Στο Αιγαίο, μια τέτοια προσέγγιση όχι μόνο αποτρέπει παρενοχλήσεις αλλά και ενισχύει την αντίληψη κυριαρχίας, αποτρέποντας acquiescence. Σε αντίθεση με τις υπερπτήσεις, όπου η Ελλάδα scramble-άρει αμυντικά, εδώ η πρωτοβουλία γίνεται επιθετική-προληπτική, μετατρέποντας το Αιγαίο σε "anti-access area" για τουρκικές προκλήσεις χωρίς να προκαλεί πόλεμο.
2. Το διεθνές σκηνικό: Τα κόλπα της "νομιμοποίησης"
Η Τουρκία δεν περιμένει 5 χρόνια για acquiescence – στοχεύει άμεσα στη συνάντηση Μητσοτάκη-Ερντογάν στις 9-13 Φεβρουαρίου 2026. Το πιθανό σενάριο: "Εντάξει, αποσύρουμε το NAVTEX... αλλά τώρα που το συζητήσατε ως 'πρόβλημα', σημαίνει ότι είναι ένα ζήτημα που χρειάζεται διευθέτηση, σωστά; Ας το βάλουμε στην ατζέντα των διαπραγματεύσεων." Αποτέλεσμα: Η NAVTEX μετατρέπεται από παράνομη πράξη σε "θέμα διαπραγμάτευσης", νομιμοποιώντας de facto τον 25ο μεσημβρινό ως αφετηρία συζήτησης.
Αυτή η τακτική είναι κλασικό "framing trap" στη διπλωματία, όπου ο επιτιθέμενος μετατρέπει μονομερή ενέργεια σε bilateral issue, όπως η Ρωσία έκανε με την "ουκρανική κρίση" πριν το 2022, παρουσιάζοντάς την ως "αμοιβαίες ανησυχίες". Η Ελλάδα πρέπει να θέσει red line: Καμία συζήτηση χωρίς πλήρη απόσυρση NAVTEX, διαφορετικά breakdown με ευθύνη Τουρκίας. Γεωπολιτικά, αυτό ενισχύει το leverage της Αθήνας στο NATO, όπου η Τουρκία ήδη πιέζεται για revisionism, και στην ΕΕ, όπου η Ελλάδα μπορεί να κινητοποιήσει συμμάχους (π.χ. Γαλλία, Ιταλία) για κοινές δηλώσεις στήριξης UNCLOS.
3. Το οικονομικό αντίμετρο: Μετατροπή σε ευρωπαϊκό ζήτημα
Σωστά αναφέρθηκαν τα P&I Clubs, αλλά το πραγματικό χτύπημα έρχεται από την Ευρώπη. Η Ελλάδα πρέπει να στείλει επίσημη επιστολή στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή (Διεύθυνση Ενέργειας): "Η τουρκική NAVTEX αορίστου απειλεί την ασφάλεια του Great Sea Interconnector, έργου κοινού ενδιαφέροντος της ΕΕ, και των ευρωπαϊκών ενεργειακών εφοδίων. Ζητούμε άμεσα μέτρα." Αυτό μετατρέπει το ζήτημα από ελληνοτουρκικό σε ευρωπαϊκό θέμα ασφάλειας εφοδίων, πιέζοντας για κυρώσεις ή έρευνα κατά Τουρκίας.
Γεωπολιτικά, αυτό εκμεταλλεύεται την ευρωπαϊκή εξάρτηση από ενεργειακή διαφοροποίηση μετά τον ρωσο-ουκρανικό πόλεμο, όπου έργα όπως ο GSI είναι κρίσιμα για REPowerEU. Παρόμοια με την κυπριακή στρατηγική κατά τουρκικών γεωτρήσεων (2019), όπου η Λευκωσία κινητοποίησε ΕΕ για κυρώσεις, η Ελλάδα μπορεί να δημιουργήσει coalition (με Κύπρο, Ισραήλ) για να απομονώσει την Τουρκία ως "disruptor" στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η Απόλυτα κρίσιμη ααράλειψη: Το ψυχολογικό παιχνίδι και οι κόκκινες γραμμές που δεν ορίζονται
Η Τουρκία δεν παίζει μόνο με το δίκαιο – παίζει με την αντίληψη αδυναμίας. Αν η Ελλάδα παραμείνει σε ρητορική καταδίκη, στέλνει μήνυμα "Δεν μπορώ/δεν θέλω να αντιδράσω πρακτικά." Αυτό οδηγεί σε διαβρωτική ερώτηση στους συμμάχους: "Αφού οι Έλληνες οι ίδιοι δεν αντιδρούν στο πεδίο, γιατί εμείς να πιέσουμε την Τουρκία;" Η μόνη αποτελεσματική απάντηση είναι συνδυασμός:
Άμεση νομική προσφυγή στο ITLOS (όπως αναφέρθηκε) μαζί με αίτημα για provisional measures – διαταγή προς Τουρκία να αποσύρει άμεσα NAVTEX, βασισμένη σε UNCLOS Άρθρο 290.
Στρατιωτική δήλωση στόχου (μη δηλωτική): Δημοσίευση (από "αξιωματούχους", όχι επίσημα) ότι "Οποιαδήποτε απόπειρα επιβολής της NAVTEX αορίστου, είτε με παρεμπόδιση ελληνικών ή τρίτων πλοίων, είτε με 'απαίτηση συντονισμού', θα αντιμετωπιστεί ως παραβίαση της ελληνικής κυριαρχίας και θα έχει τις ανάλογες συνέπειες." Να μην ορίσει την αντίδραση, αφήνοντας το αδιευκρίνιστο ως αποτρεπτικό (strategic ambiguity, όπως το αμερικανικό δόγμα για Ταϊβάν).
Γεωπολιτικά, αυτό είναι "escalation dominance" – η Ελλάδα ανακτά initiative, δημιουργώντας ψυχολογικό κόστος για Τουρκία, παρόμοια με ισραηλινές "mowing the lawn" operations κατά Χαμάς. Στο NATO, ενισχύει credibility, αποτρέποντας neutralism.
Η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια της σιωπής. Χωρίς πράξεις στο πεδίο, η ρητορική είναι άχρηστη. Ο πραγματικός κίνδυνος δεν είναι να "χάσουμε" την ΑΟΖ σε σύγκρουση ή συμφωνία – είναι να την έχουμε ήδη χάσει το 2031, όταν στο Δικαστήριο ο Τούρκος δικηγόρος πει: " Από το 2026 μέχρι το 2031 εκδόσαμε NAVTEX διαρκείας. Η Ελλάδα δεν έστειλε ΠΟΤΕ πλοίο να ασκήσει δικαιώματα στην περιοχή. Οι πλοίαρχοι συντονίζονταν με εμάς. Η πρακτική κατέστησε το δίκαιο. Η Ελλάδα, με τη σιωπή και την αδράνειά της, ΜΑΣ ΤΗΝ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕ." Για αυτό, η αντίδραση πρέπει να είναι με ανένδοτη, αδιάλειπτη, πρακτική παρουσία και πράξεις.
Τελική Εκτίμηση: Τίποτα δεν αποφασίζεται σε ένα βράδυ. Αλλά όλα μπορούν να χαθούν σε μια πενταετία σιωπής. Η Ελλάδα δεν απειλείται πλέον από μια "εισβολή" με την παραδοσιακή έννοια, αλλά από μια σταδιακή διοικητική και ψηφιακή προσάρτηση της θάλασσας που την περιβάλλει. Η σοβαρή αντίδραση ξεκινά από την άρνηση της συνήθειας: η κυριαρχία επιβεβαιώνεται μόνο όταν ασκείται εκεί που αμφισβητείται.
Απαγορεύεται η αναδημοσίευση αν προστεθεί, αφαιρεθεί ή αλλοιωθεί τμήμα του κειμένου ή του ονοματεπωνύμου του συγγραφέα του άρθρου.
Εγγραφή σε:
Σχόλια (Atom)







