Mpelalis Reviews
Mpelalis Reviews
Παρασκευή 20 Νοεμβρίου 2026
Μαρία Δεναξά "Ευρωπαϊκές κυρώσεις και ελευθερία του λόγου;"
Η Μαρία Δεναξά σχολιάζει τις ευρωπαϊκές κυρώσεις σε βάρος του Ιρλανδού δημοσιογράφου Τσέι Μπόους και θέτει σοβαρά ερωτήματα για την ελευθερία της έκφρασης στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αναφέρεται, επίσης, στην υπόθεση του Νορβηγού καθηγητή Γκλέν Ντίσεν, ασκώντας κριτική στις πρακτικές που, όπως υποστηρίζει, περιορίζουν τον αντίλογο και τις διαφορετικές απόψεις. «Η ελευθερία της έκφρασης έχει ελάχιστη αξία, αν προστατεύει μόνο τις απόψεις που είναι διατεθειμένοι να ανεχθούν όσοι βρίσκονται στην εξουσία»
Σε ποιον ανήκει το Πολυτεχνείο; Σε όποια και όποιον αντιστέκεται και τολμά να ελπίζει
Το Πολυτεχνείο τελικά δεν ανήκει σε κανέναν και ταυτόχρονα ανήκει σε όλες και όλους. Και αυτό το κάνει πιο ανατρεπτικό
Λευτέρης Θ. Χαραλαμπόπουλος
Σε ποιον ανήκει το Πολυτεχνείο; Αυτό το ερώτημα επανέρχεται συχνά στη συζήτηση για τον συμβολισμό της εξέγερσης του Νοέμβρη του 1973 στη συλλογική μνήμη, αλλά και το πώς εκδηλώνεται στην πράξη.
Το Πολυτεχνείο ανήκει στις φοιτήτριες και στους φοιτητές του αντιδικτατορικού φοιτητικού κινήματος που εκείνη τη συγκεκριμένη στιγμή έγραψαν ιστορία με το θάρρος και τη γενναιότητα, αλλά και τον τρόπο που έφεραν στο προσκήνιο ένα αίτημα κοινωνικής αλλαγής, δημοκρατίας και εθνικής ανεξαρτησίας που ακόμη παραμένει αδικαίωτο.
Το Πολυτεχνείο ανήκει σε όλες και όλους εκείνους, εργάτες, μαθητές, πολίτες, που εκείνες τις μέρες άκουσαν το κάλεσμα των φοιτητών και κατέβηκαν στον δρόμο, που έδωσαν στην κατάληψη παλλαϊκό χαρακτήρα, που αμφισβήτησαν τη βαρβαρότητα, που έστησαν οδοφράγματα, που ακούγοντας τις δραματικές εκκλήσεις του ραδιοσταθμού πήγαν φάρμακα και προμήθειες, που συγκρούστηκαν με την αστυνομία και τα τανκς και τελικά πλήρωσαν βαρύ φόρο αίματος.
Το Πολυτεχνείο ανήκει στις αγωνίστριες και αγωνιστές της αριστεράς, της επαναστατικής αριστεράς, αλλά και των δύο κομμουνιστικών κομμάτων και του ΠΑΚ, που ανεξαρτήτως σχεδιασμών και «γραμμών», επέλεξαν τελικά να μπουν και να στηρίξουν την κατάληψη, προσπερνώντας συχνά «καθοδηγήσεις» που δυσκολεύονταν να κατανοήσουν τη δυναμική της στιγμής.
Το Πολυτεχνείο ανήκει σε όλες και όλους εκείνους που δεν ήταν αριστεροί, που ήταν αναρχικοί, κεντρώοι ή ακόμη και δεξιοί, αλλά μισούσαν τη Χούντα και αισθάνθηκαν ότι ο αγώνας των φοιτητών ήταν δίκαιος και έπρεπε να σταθούν στο πλευρό τους και να κατέβουν στον δρόμο.
Το Πολυτεχνείο ανήκει σε όλους εκείνους από την Πανεπιστημιακή κοινότητα που στάθηκαν στο ύψος της ιδιότητας του δασκάλου και ύψωσαν ανάστημα απέναντι στο καθεστώς και τη βία του.
Το Πολυτεχνείο ανήκει σε όλες και όλους που όλα αυτά τα χρόνια επιμένουν να συμμετέχουν στις διαδηλώσεις συνδέοντας το ανεκπλήρωτο αίτημα της χειραφέτησης με τις δικές τους ανάγκες και αιτήματα, τις δικές τους αγωνίες και τις δικές τους ελπίδες, κρατώντας το νήμα της αντίστασης συνεχές και αδιάρρηκτο. Σε όλες εκείνες και εκείνους που αμφισβήτησαν τις απαγορεύσεις, την καταστολή, τη συκοφαντία. Σε αυτές και αυτούς που κάθε χρόνο επιμένουν τα πηγαίνουν παιδιά και εγγόνια στο Πολυτεχνείο και με απλά λόγια τους εξηγούν το τότε και το τώρα. Σε αυτές και αυτούς που διαδηλώνουν πάνω από πενήντα χρόνια και σε όσες και όσους θα κατέβουν σήμερα για πρώτη φορά.
Το Πολυτεχνείο δεν ανήκει σε οποιονδήποτε θεωρεί ότι του ανήκει, είτε πρόκειται για πολιτικές ή κομματικές ηγεσίες, είτε για όποιον άλλο θεωρεί ότι κατέχει «το νόημά του».
Το Πολυτεχνείο δεν ανήκει σε όσους πιστεύουν ότι μπορούν να βάζουν «στο γύψο» τον αγωνιστικό και κινηματικό χαρακτήρα του εορτασμού.
Το Πολυτεχνείο δεν ανήκει στις κυβερνήσεις που δεν ανταποκρίθηκαν και επιμένουν να μην ανταποκρίνονται στο αίτημα και για ψωμί, και για παιδεία και για ελευθερία.
Το Πολυτεχνείο ανήκει τελικά σε όλες και όλους που αγωνίστηκαν, που αγωνίζονται και θα αγωνιστούν.
Ανήκει στη δύναμη της οργής, στην ελπίδα της διαδήλωσης, στο θάρρος της απόφασης για σύγκρουση με ό,τι κάνει τη ζωή των ανθρώπων αβίωτη.
Γι’ αυτό και μπορεί να αποκτά διαρκώς νέες σημασίες και να συνδέεται με τωρινές αγωνίες και αναζητήσεις. Γι’ αυτό και δεν χωράει στα μουσεία. Γι’ αυτό και παραμένει επίμονα και ανυποχώρητα ανατρεπτικό. Γι’ αυτό και ακόμη και σήμερα αντιστέκεται και ελπίζει. Νικόλας Άσιμος-Δεν πα να μας Χτυπάν
Θυμάσαι τη Ματίνα;
Βουρκωμένα αλλά βουβά, τα κορίτσια μόλις που πρόλαβαν να την ντύσουν νυφούλα. Λίγο πριν να σηκωθεί το στολισμένο φέρετρο πρώτη φορά σε τέσσερων τον ώμο. Δεν μας επέτρεψαν να μεταφέρουμε τη σορό της στο σπίτι των γονιών της για να την κλάψουμε, να την τιμήσουμε όπως εμείς ξέραμε, και να κηδευτεί την επόμενη μέρα. Γι’ αυτό τα κορίτσια τη στόλισαν νύφη την τελευταία στιγμή.
Μόλις που κατάφερε ο αείμνηστος δήμαρχος Περιστερίου, ο Δημήτρης Φωλόπουλος, να την πάρει απ’ το νεκροτομείο και να τη φέρει σπίτι. Ο ιατροδικαστής έγραψε ότι χτυπήθηκε με κλομπ σε πολλά μέρη του σώματός της, αλλά κυρίως στο κεφάλι, με ιδιαίτερη βαναυσότητα. Τα χτυπήματα ήταν αμέτρητα, της το έλιωσαν.
Στη σορό δεν υπήρχε καθόλου το πίσω μέρος του κεφαλιού της Ματίνας. Τα κορίτσια το έκρυψαν, το κάλυψαν αυτό με το λευκό πέπλο. Ήταν πανέμορφη με το νυφικό. Σηκώσαμε τις γροθιές όταν την κατέβαζαν στο μνήμα και ορκιστήκαμε εκδίκηση. Δεν εκδικηθήκαμε. Ορκιστήκαμε ότι δεν θα την ξεχάσουμε ποτέ. Την ξεχάσαμε. Εκτός αν αυτό που θα γράψω τώρα επαναφέρει για λίγο την αιώνια μνήμη.
Μόλις που κατάφερε ο αείμνηστος δήμαρχος Περιστερίου, ο Δημήτρης Φωλόπουλος, να την πάρει απ’ το νεκροτομείο και να τη φέρει σπίτι. Ο ιατροδικαστής έγραψε ότι χτυπήθηκε με κλομπ σε πολλά μέρη του σώματός της, αλλά κυρίως στο κεφάλι, με ιδιαίτερη βαναυσότητα. Τα χτυπήματα ήταν αμέτρητα, της το έλιωσαν.
Στη σορό δεν υπήρχε καθόλου το πίσω μέρος του κεφαλιού της Ματίνας. Τα κορίτσια το έκρυψαν, το κάλυψαν αυτό με το λευκό πέπλο. Ήταν πανέμορφη με το νυφικό. Σηκώσαμε τις γροθιές όταν την κατέβαζαν στο μνήμα και ορκιστήκαμε εκδίκηση. Δεν εκδικηθήκαμε. Ορκιστήκαμε ότι δεν θα την ξεχάσουμε ποτέ. Την ξεχάσαμε. Εκτός αν αυτό που θα γράψω τώρα επαναφέρει για λίγο την αιώνια μνήμη.
Θυμάσαι τη Ματίνα;
Ήταν 16 Νοέμβρη του 1980. Η πορεία για την επέτειο του Πολυτεχνείου ξεκίνησε μια μέρα νωρίτερα φέτος. Η κυβέρνηση του Γεωργίου Ράλλη έχει απαγορεύσει να καταλήξει η πορεία στην αμερικάνικη πρεσβεία. Έθεσε ως επιτρεπτό σημείο κατάληξης το Σύνταγμα.
Λίγους μήνες πριν, η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας είχε ηττηθεί κατά κράτος από ένα πανίσχυρο, αυτόνομο φοιτητικό κίνημα. Ο Ράλλης αναγκάστηκε να αποσύρει τον νόμο 815 για τα πανεπιστήμια ύστερα από ένα πλειοψηφικό, αδιανόητο κίνημα μαζικότατων καταλήψεων σε όλες τις Σχολές της χώρας, τον δικό μας, μικρό, ετεροχρονισμένο Μάη του ’68.
Μπορεί να ήμασταν και 5.000, κυρίως φοιτητές. αποφασισμένοι να σπάσουμε την απαγόρευση και να φτάσουμε ως την αμερικάνικη πρεσβεία. Ισχυρές δυνάμεις των ΜΑΤ μας μπλοκάρουν στα Λουλουδάδικα της Βουλής.
Ο Βασίλης του ΟΦΗ (Ομάδα Φοιτητών Ηλεκτρολόγων) λέει στον διοικητή των ΜΑΤ απ’ την ντουντούκα: «Έχετε μόνο πέντε λεπτά διορία να διαλυθείτε»! Μας επιτίθενται. Χτυπούν μέχρι θανάτου.
Τεράστιο μακελειό. Δύο από μας νεκροί, εκατοντάδες οι τραυματίες. Γέμισαν τα νοσοκομεία. Ο Βασίλης το πήρε προσωπικά. Είχε φοβερές ενοχές, νόμιζε ότι έφταιγε αυτός. Έγινε χριστιανός. Έκανε έξι ή οκτώ, δεν ξέρω πόσα, παιδιά στη μνήμη της Ματίνας και του Ιάκωβου. Στη γενιά μας όλοι ξέρουν ποιος είναι ο Βασίλης.
Αυτοί ήταν οι δικοί μας νεκροί.
Στις 16 Νοεμβρίου 1980 δολοφονούνται από αστυνομικούς των ΜΑΤ κατά τη διάρκεια της πορείας για την επέτειο του Πολυτεχνείου η 21χρονη εργάτρια Σταματίνα Κανελλοπούλου από το Περιστέρι και ο 24χρονος Κύπριος φοιτητής της Νομικής Ιάκωβος Κουμής.
Αφιερωμένο στη μνήμη των 15άχρονων μαθητών, του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου και του Μιχάλη Καλτεζά, που δολοφονήθηκαν στη Μεταπολίτευση με τον ίδιο ακριβώς τρόπο και έπεσαν θύματα της αστυνομικής βίας και της κρατικής τρομοκρατίας.
Α ναι, και του 16άχρονου Ισίδωρου (Σιδέρη) Ισιδωρόπουλου της Οργάνωσης ΜΑΧΗΤΗΣ και της Παράταξης ΜΑΘΗΤΙΚΗ ΠΡΩΤΟΠΟΡΙΑ που άφησε την τελευταία του πνοή στην πλατεία Κοτζιά την Πρωτομαγιά του 1976.
Είναι κάποιες στιγμές στη ζωή που ο χάρος σού ψιθυρίζει στ’ αυτί. Βλέπεις το νεκρό σώμα του συντρόφου και λες «θα μπορούσα να ήμουν εγώ». Είναι σούρουπο. Απέναντι από τα Λουλουδάδικα στη Βασιλίσσης Σοφίας το μπλοκ της Β’ Πανελλαδικής. Συνθήματα, μπροστά μας το οδόφραγμα της Αστυνομίας.
Τα ΜΑΤ χτυπούν. Ο κόσμος κολλητά ο ένας πάνω στον άλλο. Χιλιάδες κόσμος. Οπισθοχωρούμε. Η Άσπα φωνάζει «Έχασα την ταυτότητα». Είχε γυρίσει το ταγάρι και άδειασε όλο το περιεχόμενο στον δρόμο. Σκύβουμε να βρούμε την ταυτότητα. Πίσω μας χαμός, κόσμος σπρώχνει, ουρλιαχτά, ξύλο. Από θαύμα τη βρίσκουμε και συνεχίζουμε το τρέξιμο προς Πανεπιστημίου.
Στο άνοιγμα ο κόσμος σκορπά, τα ΜΑΤ είναι πλέον παντού, πίσω, στο πλάι, χτυπάνε αλύπητα. Είμαστε στο πεζοδρόμιο δεξιά και τρέχουμε με κομμένη την ανάσα προς Προπύλαια. Από δεξιά μας, Κολωνάκι μεριά, κατεβαίνουν και άλλα ΜΑΤ.
Εκεί, εκείνη τη στιγμή, έπεσε η συντρόφισσα. Σκοτώσανε στο ξύλο την 21χρονη Ματίνα Κανελλοπούλου. Λίγο πιο κάτω, τον 24χρονο Κουμή. Το ίδιο βράδυ θα πυροβολήσουν με ευθεία βολή στο στήθος τον Στέφανο Παπαπολυμέρου που ήταν μέσα στο εγκαταλειμμένο Πολυτεχνείο. Σώθηκε από θαύμα. Το τραύμα ήταν διαμπερές. Θα ήταν ο τρίτος νεκρός.
Ήμασταν παιδιά, ρε γαμώ το! Παιδιά. Και άοπλοι. Μας χτυπούσαν με τόσο μίσος. Ήθελαν να μας σκοτώσουν. Απομονώνουν τη Ματίνα στη βιτρίνα, στη γωνία Βουκουρεστίου και Πανεπιστημίου, και τη χτυπούν με τα κλομπ μέχρι θανάτου. Με κλομπ συνθλίψαν και το κρανίο του Κουμή.
Ο φίλος της Τ.Γ., που βρισκόταν μαζί της στη διαδήλωση, περιγράφει σε ένα σημείωμά του:
«Με την Ματίνα Κανελλοπούλου και τον αδερφό της τον Γιώργο (δεν ζει πια) μεγαλώσαμε στην ίδια γειτονιά. Στην Ανθούπολη, στο Περιστέρι. Τα σπίτια μας ήταν απέναντι το ένα από το άλλο. Η Ματίνα και το αγόρι της, που τον φωνάζαμε “αράπη” επειδή ήταν πολύ μελαχρινός, ανήκαν στο χώρο της λεγόμενης εξωκοινοβουλευτικής αριστεράς. Η Ματίνα ήταν δραστήρια στο σωματείο του επισιτισμού, που τότε λεγόταν κάπως αλλιώς.
Την ημέρα της πορείας του Πολυτεχνείου το 1980 αποφασίσαμε (μαζί κι εγώ, αν και γνώριζα την απόφαση της ΚΝΕ, της οποίας ήμουν ήδη μέλος) να ακολουθήσουμε το μπλοκ που θα επιχειρούσε να πορευτεί στην αμερικάνικη πρεσβεία. Ξεκινήσαμε λοιπόν από τα γραφεία της ΠΠΣΠ στην Ιπποκράτους…
Όταν έσπασε η αλυσίδα, κάπου εκεί στα λουλουδάδικα, εκτός από τα ΜΑΤ επιτέθηκαν με αγριότητα στους διαδηλωτές και οι χωροφύλακες, που είχαν ξύλινα μασίφ γκλομπ. Αυτοί είχαν αναλάβει το δολοφονικό έργο. Αρχίσαμε να τρέχουμε κατεβαίνοντας την Πανεπιστημίου, η Ματίνα, ο αδερφός της, το αγόρι της κι εγώ.
Η ατμόσφαιρα ήταν αποπνικτική από τα δακρυγόνα, τα οποία μας έριχναν και από τις αύρες, και τα ουρλιαχτά από τους τραυματίες που αφήναμε πίσω μας ήταν ανατριχιαστικά. Η Ματίνα δεν μπόρεσε να τρέξει για πολύ, μιας και της βγήκε το παπούτσι και, παραπατώντας, έπεσε κάτω.
Γυρίσαμε και την είδαμε να σηκώνεται και να μπαίνει σε μια στοά που υπήρχε τότε δίπλα από το ζαχαροπλαστείο του Ζόναρς, μετά το Φλόκα. Στο τέλος της στοάς ήταν η Εμπορική Τράπεζα, αδιέξοδο…
Ο αδερφός της, εγώ και μερικοί άλλοι καταφύγαμε σε μια πολυκατοικία που είχε ένα καφενείο στον ημιώροφο, το οποίο εξυπηρετούσε τις εταιρίες που στεγάζονταν εκεί. Μόλις μπήκαμε, ο μαγαζάτορας κλείδωσε την πόρτα και μονολογούσε “είναι δολοφόνοι, είναι δολοφόνοι”…
Κοιτούσαμε προς τη στοά, και βλέπαμε να μπαινοβγαίνουν συνέχεια, λες και χτυπούσαν κάρτα, οι χωροφύλακες με τα ξύλινα γκλομπ. Πρέπει να μπαινοβγήκαν 40 χωροφύλακες, ίσως και περισσότεροι. Αργότερα το Σύνταγμα είχε αδειάσει. Με τα πόδια πήγαμε προς Μοναστηράκι, μετά προς Κολωνό, ώσπου φτάσαμε αργά τη νύχτα στο Περιστέρι.
Εκεί μάθαμε τα νέα για τη Ματίνα… Ο Γιώργος έφυγε, να αναζητήσει τη σορό της. Ο ιατροδικαστής είπε ότι χτυπήθηκε σε πολλά μέρη του σώματός της αλλά κύρια στο κεφάλι, με ιδιαίτερη βαναυσότητα. Όπως είπε, τα χτυπήματα ήταν αμέτρητα, με αποτέλεσμα να μην υπάρχει καθόλου το πίσω μέρος του κεφαλιού της Ματίνας…
Δεν επέτρεψαν να έρθει η σορός της Ματίνας στο σπίτι των γονιών της μέχρι να κηδευτεί την επόμενη μέρα. Όμως σύσσωμος ο λαός του Περιστερίου, με μπροστάρη τον αείμνηστο δήμαρχο Δημήτρη Φωλόπουλο, διαμαρτυρόταν και απαιτούσε να μεταφερθεί το άψυχο σώμα της στο σπίτι της.
Έτσι τελικά το μεσημέρι πριν την κηδεία μια νεκροφόρα έφερε τη Ματίνα στο σπίτι και χιλιάδες άνθρωποι, Ανθουπολιώτες και από άλλες περιοχές, της απέτισαν φόρο τιμής. Ήταν τόσο πολύς ο κόσμος που η αρχή της πορείας είχε φτάσει στο Κοιμητήριο Περιστερίου και το τέλος δεν είχε καν ξεκινήσει από το σπίτι της Ματίνας. Όμως οι προκλήσεις του κράτους και της αστυνομίας συνεχίστηκαν και στο Κοιμητήριο, όπου δέκα κλούβες ΜΑΤ και αύρες είχαν αποκλείσει την είσοδο και απαγόρευαν να μπει οποιοσδήποτε εκτός της οικογένειας.
Τότε ο λαός άρχισε να κινείται εναντίον τους, και μετά από λίγο αποχώρησαν “διακριτικά” πίσω από το Κοιμητήριο. Μυριάδες τα συνθήματα… Αλλά κυρίως το “Επέσατε θύματα αδέρφια εσείς” συνόδευσε τη Ματίνα μέχρι που τάφηκε.
Οι επόμενες μέρες ήταν ηλεκτρισμένες, με καθημερινές πορείες στο Περιστέρι ενάντια στο έγκλημα του κράτους.
Αναφέρω αυτά που έζησα εδώ, αντί για μνημόσυνο στη μνήμη της Ματίνας…
Οι δολοφόνοι της Ματίνας αλλά και του Ιάκωβου Κουμή που δολοφονήθηκε στην ίδια πορεία δεν βρέθηκαν ποτέ.
Οι οικογένειες των θυμάτων υπέβαλαν μηνύσεις χωρίς αντίκρυσμα».
Το 48% που πήρε το ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα Παπανδρέου λίγους μήνες αργότερα, σε μας, τους φίλους της Ματίνας, δεν μας προκάλεσε καμία έκπληξη… Το δημοσίευσα αυτό πριν από δύο χρόνια και το διάβασαν περισσότεροι από ένα εκατομμύριο άνθρωποι. Αυτή η ιστορία δεν διδάσκεται στα σχολεία. Είναι το βίωμα μιας ολόκληρης γενιάς.
Έπειτα από αυτό ήρθε το ΠΑΣΟΚ στην εξουσία το ’81 και μαζί με την Αριστερά πήραν περισσότερο από 60%. Δεν θέλω να πυρπολήσω κάτι. Οι νεκροί του Πολυτεχνείου δεν ήταν μόνο τα παιδιά του ’73.
Ο Κουμής και η Κανελλοπούλου ήταν στη δική μας γενιά. Ο Καλτεζάς στην επόμενη. Ο Γρηγορόπουλος στη μεθεπόμενη. Δεν είναι δυνατόν να ξεχάσουμε. Γιατί αν ξεχάσουμε θα ξανασυμβεί στους επόμενους. Στα παιδιά μας.
To 1985, κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων για την επέτειο της εξέγερσης του Πολυτεχνείου, ο 15άχρονος μαθητής Μιχάλης Καλτεζάς πέφτει νεκρός από σφαίρα του αστυνομικού Αθανάσιου Μελίστα.
Τι μας λέει η ιστορία για την ευρωπαϊκή εμμονή απέναντι στην Ρωσία
Σε κάθε πλέον σύσκεψη κορυφής των ευρωπαίων εταίρων, το ζήτημα του πολέμου με την Ρωσία αποτελεί βασικό θέμα της ημερήσιας διάταξης. Αυτό συμβαίνει τόσο “δια της ευθείας” όσο και “δια της τεθλασμένης”. Στην πρώτη περίπτωση, σοβαροί ηγέτες, όπως ο Μερτς της Γερμανίας και ο Μακρόν της Γαλλίας, προϊδεάζουν για άμεση εμπλοκή των στρατών της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε ένα ρωσικό πόλεμο.
Έχουν μάλιστα θέσει και χρονικό ορίζοντα στην προοπτική αυτή. Γύρω στο 2030, ή λίγο μετά από το ορόσημο αυτό, οι στρατοί της ΕΕ θα είναι καθόλα έτοιμοι για πόλεμο! Χρηματοδοτούν δε με κολοσσιαία ποσά την Ουκρανία, ώστε να θυσιάσει και τον τελευταίο Ουκρανό στρατιώτη στον τρέχοντα πόλεμο. Δείχνουν πρόθυμοι να αναλάβουν την εσαεί χρηματοδότηση ενός μελλοντικού υπερεξοπλισμένου ουκρανικού στρατού 800.000 στρατιωτών, ως αιχμή του δόρατος στην επαγγελλόμενη εκστρατεία.
Ετούτη η εμμονή των Ευρωπαίων ηγετών έχει πολλές εξηγήσεις και θα ήταν περιττό να τις ανθολογήσουμε στο παρόν σημείωμα. Εκείνο που θα ήταν ίσως χρήσιμο ως συμβολή στην συζήτηση θα ήταν να συγκρίνουμε την σημερινή εμμονή με παλαιότερες ανάλογες στην σύγχρονη ιστορία. Μια πρώτη παρατήρηση σε αυτό το σημείο. Από τις ευρωπαϊκές δυνάμεις, εκείνες που κυριάρχησαν σε θάλασσες και ωκεανούς – δηλαδή η εξής μία: Η Βρετανία – αντιμετώπιζαν την Ρωσία με όρους ανάσχεσης.
Το ζητούμενο δηλαδή ήταν να μην αποκτήσει πρόσβαση η μεγάλη χώρα στους ωκεανούς, αλλά και σε όλες τις θάλασσες που ενδιέφεραν το παγκόσμιο εμπόριο, άρα και την Βρετανία. Στην διάρκεια του 19ου αιώνα και σε μεγάλο μέρος του 20ου, η θέση αυτή αποτέλεσε μία σταθερά της βρετανικής πολιτικής και προκάλεσε σημαντικές διαμάχες και πολέμους: Κριμαία (1853-1854), Κίνα-Κορέα, Περσία, Αφγανιστάν, Οθωμανική Αυτοκρατορία και Βαλκάνια, ως και την φανατική προσήλωση της Βρετανίας στο “ελληνικό ζήτημα” στα 1944-1946.
Ο στόχος των χερσαίων δυνάμεων
Αντίθετα οι χερσαίες δυνάμεις της Ευρώπης επιζητούσαν κάτι περισσότερο από την “ανάσχεση” της Ρωσίας. Επιζητούσαν την αποκαθήλωσή της από την τάξη των μεγάλων δυνάμεων, την εξασθένιση και την υποβάθμισή της σε δευτερεύουσα πολιτική και στρατιωτική οντότητα, ανίκανη να επηρεάσει τις ευρωπαϊκές ισορροπίες και εξαρτημένη οικονομικά από τον ευρωπαϊκό καπιταλισμό.
Παρά το γεγονός ότι δύο φορές επιχειρήθηκαν εισβολές σε μεγάλη κλίμακα στην χώρα, η κατάκτησή ή η αποικιοποίησή της ήταν πέρα από τις δυνατότητες των ευρωπαϊκών δυνάμεων. Στην τελευταία δεκαετία του 19ου αιώνα οι ευρωπαϊκές μητροπόλεις διαπίστωσαν ότι ούτε η Κίνα, ούτε η Ρωσία μπορούσαν να γίνουν ευρωπαϊκές αποικίες. Το δοκίμασαν όταν εμφανίστηκε η ευκαιρία, στο τέλος του Πρώτου παγκόσμιου πολέμου, όπου, στην Ρωσία, το μοντέλο της αποικιοποίησης στο πρότυπο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, απέτυχε οικτρά.
Ναπολέων και Χίτλερ
Ας περιοριστούμε όμως στις δύο μεγάλες εισβολές που πραγματοποίησαν ευρωπαϊκές δυνάμεις στην ρωσική επικράτεια. Η πρώτη ανάγεται στα 1812 όταν η Γαλλία του Ναπολέοντα έστρεψε την Μεγάλη Στρατιά ενάντια στην Ρωσία. Η δεύτερη είναι τον Ιούνιο του 1941 όταν ξεκίνησε το μεγαλεπήβολο σχέδιο «Μπαρμπαρόσα». της ναζιστικής Γερμανίας - εισβολή στην Σοβιετική Ένωση.
Και στην μία και στην άλλη περίπτωση ο στόχος δεν ήταν η κατάληψη της Ρωσίας στο σύνολό της. Η γεωγραφία το απαγόρευε. Ο Ναπολέοντας είχε ως στόχο την Μόσχα, την πρωτεύουσα των Τσάρων, σε τρόπο ώστε να υπαγορεύσει πολιτικούς όρους στην Ρωσία. Ο Χίτλερ ήθελε την Ουκρανία, όπως και τα πετρέλαια του Καυκάσου. Τα Ουράλια βρίσκονταν ήδη μακριά και γι’ αυτόν.
Η ενωμένη Ευρώπη στον πόλεμο
Το δεύτερο κοινό χαρακτηριστικό των δύο εισβολών είναι ότι έγιναν από δυνάμεις που είχαν κυριαρχήσει στην ευρωπαϊκή ήπειρο και, ως εκ τούτου την είχαν “ενώσει”. Η Αυτοκρατορία του Ναπολέοντα κυβερνούσε σε όλες τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες και μεγάλο μέρος των 600.000 στρατιωτών της εισβολής του 1812, δεν ήταν Γάλλοι.
Οι Πολωνοί αλλά και οι Γερμανοί της Πρωσίας και των τότε κρατών και κρατιδίων συγκροτούσαν μεραρχίες και σώματα του γαλλικού στρατού. Κάτι αντίστοιχο έγινε και στα 1941 όταν η εισβολή της Γερμανίας είχε πίσω της την Νέα Ευρώπη του ναζισμού. Στρατιές από την Ρουμανία, την Σλοβακία, την Ιταλία, την Ουγγαρία, την Φινλανδία πρωτοστάτησαν στην εισβολή, ενώ εκατοντάδες χιλιάδες “εθελοντές” από όλη την γηραιά ήπειρο – συμπεριλαμβανομένων και των “ουδέτερων” χωρών όπως η Ισπανία και η Σουηδία – αποτελούσαν τμήμα των δυνάμεων εισβολής.
Το γεγονός ότι ο αναγγελθείς πόλεμος του 2030 προετοιμάζεται από μια “Ευρωπαϊκή Ένωση” θα πρέπει μάλλον να θεωρηθεί ως τυχαίο….
Το δίδαγμα του 1812
Οι πολιτικοί στόχοι των προγενέστερων εισβολών έχουν απασχολήσει τους ιστορικούς. Στην περίπτωση της Γαλλίας του 1812, η βρετανική κυριαρχία στις θάλασσες και τους συνδεδεμένους με αυτήν δρόμους του υπερπόντιου εμπορίου και των αποικιών εξασθένιζε την γαλλική ισχύ και έθετε σε υποδεέστερη θέση στον ανταγωνισμό την γαλλική και – ευρωπαϊκή– αστική τάξη, τον ευρωπαϊκό καπιταλισμό.
Οι δε αδιέξοδες εμπλοκές της Γαλλίας σε πολέμους “χαμηλής έντασης” στην Ισπανία, στην Μεσόγειο ή στην Βαλτική – με βρετανική υπόθαλψη – έσπρωχναν σε ένα είδος “φυγής προς τα εμπρός”. Η ένταξη της Ρωσίας στον “ηπειρωτικό αποκλεισμό”, στον αποκλεισμό δηλαδή του αγγλικού εμπορίου από τις ευρωπαϊκές αγορές, θεωρούσαν στο Παρίσι ότι θα περιορίσει τις επιλογές της θαλασσοκράτειρας Βρετανίας.
Η Ρωσία δεν θα αποτελούσε πλέον “εφεδρικό χαρτί” για το Λονδίνο. Σε τελευταία ανάλυση ο έλεγχος της Ρωσίας άνοιγε δρόμους προς την Ανατολή, αμβλύνοντας τις συνέπειες του βρετανικού θαλάσσιου αποκλεισμού.
Η εκστρατεία του 1941
Στην περίπτωση της Γερμανίας του 1941, οι στόχοι ήταν διαφορετικοί αν και ξεκινούσαν από την ίδια αιτία. Οι Βρετανοί – με την στήριξη των ΗΠΑ – είχαν αποκόψει την Νέα Ευρώπη από τις θάλασσες και τους ωκεανούς. Σε ένα κόσμο έντονα πλέον βιομηχανικό, η εξασφάλιση πρώτων υλών, ενεργειακών πόρων και τροφίμων αποτελούσαν βασικές προϋποθέσεις για την καπιταλιστική ανάπτυξη – με ρυθμούς ανταγωνιστικούς ως προς τις ΗΠΑ. Η Σοβιετική Ένωση – ή τουλάχιστον το δυτικό της τμήμα – Ουκρανία και Λευκορωσία, ομού με ολίγο Καύκασο, μπορούσαν να εξασφαλίσουν τα απαραίτητα. Σε φθηνή τιμή μάλιστα.
Ο φυλετικός διαχωρισμός που τοποθετούσε Ουκρανούς, Ρώσους και Σλάβους στην κατώτερη υποστάθμη του ανθρώπινου είδους, μπορούσε να εξασφαλίσει φθηνή, ως και δουλική, εργατική δύναμη. Τα υπόλοιπα, η ΕΣΣΔ ως απειλή και ως “χαρτί” στα χέρια Βρετανών και Αμερικανών παρέπεμπαν στο προηγούμενο του Ναπολέοντα. Όπως και οι χερσαίες διαδρομές προς την Ανατολή και την δυτικά Ασία!
Η κρίση της Ευρώπης
Αυτά όμως έγιναν χθες. Θα ήταν υπερβολικό να ταυτίσουμε τις σημερινές προθέσεις και τους εκπορευόμενους σχεδιασμούς με τις αντίστοιχες του παρελθόντος. Η ευρωπαϊκές δυνάμεις είναι σκιές του παλαιού εαυτού τους και συνθλίβονται ανάμεσα στην οικονομική, παραγωγική ισχύ της Κίνας και την στρατιωτική ισχύ των Ηνωμένων Πολιτειών. Ακόμα και χθεσινά θύματα της ευρωπαϊκής αποικιοκρατίας, η Ινδία, η Ινδονησία, το Ιράν, οι χώρες του Περσικού κόλπου, η Τουρκία έχουν την δυνατότητα να αυθαδιάζουν απέναντι στην Ευρώπη, ενωμένη ή μη.
Όλοι, μα όλοι οι σχεδιασμοί για ανάκαμψη της ευρωπαϊκής ισχύος στον εξαιρετικά ανταγωνιστικό καπιταλιστικό κόσμο, έχουν πέσει στο κενό τα τελευταία χρόνια. Η Ευρώπη έχει αρχίσει να μοιάζει με μαύρη τρύπα στον παγκόσμιο πολιτικό χάρτη, εκείνον που αποτυπώνει δυνατότητες, προοπτικές και ισχύ.
Αυτό που ψυχανεμιζόμαστε ότι συμβαίνει στην Ελλάδα, δείχνει να συμβαίνει σε μεγαλύτερη κλίμακα σε ολόκληρη της ευρωπαϊκή ήπειρο. Πρόκειται για μια κατάσταση που υποχρεώνει σε αναζήτηση δραματικών αντιδράσεων. Ακόμα και αν αυτές είναι προβληματικές – πόσο μάλλον αυτοκτονικές!
Η Ρωσία ως ευκαιρία
Η Ρωσία είναι και αυτή μέρος της ευρωπαϊκής κρίσης. Η διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης άφησε πίσω της βαθιές πληγές που αργούν να επουλωθούν. Για τους απελπισμένους μικρομέγαλους ηγέτες της Ευρώπης οι αδυναμίες της Μόσχας παρουσιάζονται ως ευκαιρίες. Αυτό που δεν πέτυχαν οι ευρωπαϊκές δυνάμεις την περίοδο της ισχύος τους, ίσως τώρα το πετύχουν τα σημερινά τους κακέκτυπα. Στο κάτω κάτω η Ρωσία δεν διαφέρει και πολύ από αυτά. Με την Ρωσία σε κάποια μορφή υποτέλειας οι ευρωπαϊκές μητροπόλεις ίσως κρατήσουν την θέση τους στον ανταγωνιστικό κόσμο που κτίζεται.
Χωρίς αυτή θα κυνηγούν “πράσινα άλογα” ή θα προβληματίζονται για τα καπάκια στις φιάλες των αναψυκτικών… Οι καιροί άλλαξαν, όμως στην Ευρώπη η εμμονή με την Ρωσία ενδημεί!
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Ο Γιώργος Μαργαρίτης διδάσκει από το 1985 σύγχρονη ιστορία. Αρχικά στο Πανεπιστήμιο Κρήτης (1985-2004) και μετέπειτα στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης όπου, από το 2004, υπηρετεί ως Καθηγητής στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών. Ανάμεσα στις δημοσιεύσεις του είναι οι: «Ιστορία του Ελληνικού Εμφυλίου Πολέμου» (Αθήνα, 2000-2001), «Προαγγελία θυελλωδών ανέμων. Ο πόλεμος της Αλβανίας και η πρώτη περίοδος της Κατοχής» (Αθήνα, 2009), «Πλημμυρίδα και Άμπωτη. Από τον αποικισμό στη ναζιστική Ευρώπη» (Αθήνα, 2011), «Ανεπιθύμητοι συμπατριώτες: η καταστροφή των μειονοτήτων της Ελλάδας» (Αθήνα, 2007) κ.ά. Σήμερα είναι διευθυντής του μεταπτυχιακού προγράμματος «Πολιτική Ιστορία, Πόλεμος και Στρατηγικές Σπουδές» στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.
Πηγή: slpress.gr
Μόνος μου και όλοι σας
Πολύ κακό παράδειγμα ο άνθρωπος που αντιστέκεται. Ανακατεύει την κανονικότητα, ενίοτε την σμπαραλιάζει, και αυτό δύσκολα συγχωρείται από ανθρώπους του μέσου όρου, που είμαστε οι περισσότεροι. Και αν αυτό ισχύει για εμάς, που αναγνωρίζουμε και τιμούμε την θυσία τους, φαντάσου πώς τους βλέπουν εκείνοι που τους σκότωσαν.
Σε κάθε επέτειο που έχει να κάνει με την Ιστορία μας, ανοίγει ένας διάλογος- στις «ευγενικές» εκδοχές- ή ένας ανελέητος πόλεμος ερμηνειών, αποδοχής ή αμφισβήτησης γεγονότων.
Στις περισσότερες περιπτώσεις ο πόλεμος έχει να κάνει με τη άρνηση από πλευράς των θυτών και των απολογητών τους, πράξεων που δύσκολα τις αποδέχεσαι ακόμη και αν είσαι οπαδός πολύ ακραίων ιδεολογιών.
Αναρωτιέμαι συχνά, προσπαθώντας μάλλον ανεπιτυχώς, να καταλάβω τους λόγους που αρνούνται που αμφισβητούν, από το Ολοκαύτωμα μέχρι τους νεκρούς του Πολυτεχνείου. Δεν θέλουν να ταυτιστούν με θηριωδίες; Δεν νομίζω πως αυτή είναι η εξήγηση δεδομένου πως οι ίδιοι καθημερινά προτείνουν θηριωδίες ως πολιτική θέση. Να πνίγουμε τους μετανάστες στην θάλασσα, όταν περνούν τα χωρικά μας ύδατα, για παράδειγμα.
Άρα, εφόσον δεν κρύβονται πια και ξερνάνε τα δηλητήριά τους δημόσια και δίχως καμία συστολή, γιατί να θέλουν να αμφισβητήσουν ανάλογα εγκλήματα που έκαναν στο παρελθόν οι ομοϊδεάτες τους; Πού τους βοηθάει αυτό; Το ανθρώπινο πρόσωπό τους φροντίζουν καθημερινά να το ακυρώνουν μόνοι τους, τι τους ενοχλεί όταν ακυρώνεται και για τους «προγόνους» τους;
Δεν διεκδικώ πως λέω κάτι καινοφανές, αλλά νομίζω πως τους ενοχλεί η αντίσταση. Η αντίσταση είναι πολύ κακό παράδειγμα. Επικίνδυνο για κάθε εποχή. Δεν ελέγχονται οι άνθρωποι που «τρελαίνονται» ξαφνικά και κάνουν αποκοτιές. Παράτολμα πράγματα έως και ηρωικά. Δεν ελέγχεται αυτό το ακανόνιστο ιστορικό σχήμα όπου οι άνθρωποι χτυπήθηκαν με τα σίδερα, με τις πέτρες, με το σχεδόν ανίκητο. Και νίκησαν. Δεν ελέγχεται η δύναμη που δεν εξηγείται.
Πέρα από πολιτικές ερμηνείες και επιδιώξεις, ίσως υπάρχει και κάτι πιο ανθρώπινο πιο πεζό, η ζήλεια. Τους ήρωες τους ζηλεύουμε. Ακόμη κι εκείνους που έκαναν τρέλες για την τρέλα, που οι πράξεις τους μπορεί να περιείχαν και στοιχεία μεσσιανισμού ή προσωπικής φιλοδοξίας -ανθρώπινα είναι και αυτά- τους ζηλεύουμε. Αν συνυπολογίσουμε πως ξέρουμε ότι τους χρωστάμε κιόλας, τότε νιώθουμε ακόμη πιο λίγοι και κάπως πρέπει να τους φέρουμε στα μέτρα μας, στα μέτρα των ανθρώπινων αδυναμιών για να αντέξουμε την θυσία τους. Αλλιώς ακυρώνουμε τις δικές μας «ρεαλιστικές» επιλογές, τις επιλογές της πολιτικής του εφικτού.
Πολύ κακό παράδειγμα ο άνθρωπος που αντιστέκεται. Ανακατεύει την κανονικότητα, ενίοτε την σμπαραλιάζει, και αυτό δύσκολα συγχωρείται από ανθρώπους του μέσου όρου, που είμαστε οι περισσότεροι. Και αν αυτό ισχύει για εμάς, που αναγνωρίζουμε και τιμούμε την θυσία τους, φαντάσου πώς τους βλέπουν εκείνοι που τους σκότωσαν.
Αρνούμενοι τα ιστορικά γεγονότα στην ουσία αρνούνται εκείνο που τους ξεπερνά. Πού όλους μας ξεπερνά. Το «μόνος μου και όλοι σας». Οι ηρωικές πράξεις απαιτούν ένα restart βασικών αξιών και αυτό ξεβολεύει. Σε φέρνει προ ευθυνών που θα προτιμούσες να μην τις πάρεις.
Σήμερα θα πνίξουν έναν μετανάστη που θα προσπαθήσει να σώσει το παιδί του. Και θα το διαφημίσουν. Αύριο θα το αρνηθούν. Όχι γιατί δεν αντέχουν την πράξη τους αλλά γιατί δεν αντέχουν την πράξη του.
Πηγή: www.news247.gr
Πέμπτη 19 Νοεμβρίου 2026
Βασιλική Λάζου: Γιατί το Πολυτεχνείο θα …"ενοχλεί" στο διηνεκές
Η διδάσκουσα Νεότερη και Σύγχρονη Ιστορία στο τμήμα Πολιτικών Επιστημών του Α.Π.Θ. τοποθετείται στο ερώτημα γιατί το Πολυτεχνείο και τα μηνύματα του Νοεμβρίου του 1973, "ενοχλούν" τελικά στο διηνεκές, ενώ θεωρεί σκόπιμη κάθε χρόνο "εργολαβία" της ακροδεξιάς, το να επιχειρεί με μεθόδους Γκέμπελς να διαστρέφει την ιστορική πραγματικότητα για την εξέγερση του 73, αποδεικνύοντας έτσι ότι είναι από τα πιο βαθιά τμήματα του συστήματος εξουσίας, που υποτίθεται ότι απέναντι του λειτουργεί αντισυστημικά.
Οι αναθεωρητές της πραγματικότητας
Δεν είναι μόνο αναθεωρητές της Ιστορίας. Είναι και αναθεωρητές της πραγματικότητας. Άνθρωποι που πολιτικά «ιδρώνουν την ίδια φανέλα», ανήκοντας στον ίδιο ιδεολογικό χώρο. Άνθρωποι που τους λες «άσπρο» και σου απαντούν «μαύρο», ενώ ταυτόχρονα, μπορούν να σου κάνουν το άσπρο μαύρο, μέχρι να πεις… ακρίβεια.
«Τη ΔΕΗ την ανοίξαμε στον ανταγωνισμό για να γίνει πιο αποτελεσματική και κερδοφόρα», έλεγαν. Μόνο που… ξέχασαν να εξηγήσουν πώς η κερδοφορία μιας επιχείρησης δεν μεταφράζεται και σε ελάφρυνση για την τσέπη του καταναλωτή. «Δεν βγαίνει ο μήνας» τους λες. «Δίνουμε pass, επιδόματα, στηρίζουμε τους πιο αδύναμους, όσο αντέχει η οικονομία», σου απαντούν, με ύφος χιλίων νοικοκυραίων. Κι αν επιμείνεις; Κακό του κεφαλιού σου! «Είσαι μίζερος», διαπιστώνουν. Και κάπου εκεί εύλογα αναρωτιέσαι, και λες «πάει, τρελάθηκα; Ή μήπως κάποιος προσπαθεί να με πείσει ότι δεν βλέπω αυτό που ζω;».
Τέτοιες «τρέλες» ακούμε καθημερινά. Διαψεύσεις της κοινής λογικής, αλλά κυρίως της συλλογικά πια βιωμένης πραγματικότητας. Εφαρμοσμένες επικοινωνιακές πρακτικές στις οποίες τα θεμέλια έχουν μπει εδώ και χρόνια, μέσα από την οικονομική πολιτική της κυβέρνησης Μητσοτάκη.
Με τον χειμώνα ante portas, που μόνο μετεωρολογικά εξακολουθεί να μας κάνει το χατίρι κρατώντας τον υδράργυρο σε πιο φθινοπωρινά επίπεδα, οι κυβερνητικές κινήσεις για την αντιμετώπιση της ακρίβειας – που εκκινά από την ενέργεια – είναι περιορισμένες, ενώ όσο πλησιάζουμε και προς τις κάλπες απλώς αποκτούν όλο και πιο έντονο προεκλογικό χρώμα.
Εντούτοις, αν όλα τα παραπάνω λογίζονται ως «τοξικές απόψεις» αλλά και ως συμπεράσματα που διαταράσσουν την εικόνα της αναπτυξιακής πορείας της οικονομίας, έρχεται η… κομμουνιστική Ελληνική Στατιστική Αρχή και χαλάει τη σούπα.
Τι λέει; Ότι το 14,9% του συνολικού πληθυσμού ζει πλέον σε συνθήκες σοβαρής υλικής και κοινωνικής στέρησης. Ότι το ποσοστό στους πολίτες ηλικίας 18-64 ετών φτάνει το 15%, ενώ στα παιδιά αγγίζει το 15,9%. Συγχρόνως, λέει ακόμη ότι ο ευρωπαϊκός μέσος όρος για τον συνολικό πληθυσμό είναι στο 6,3%. Με άλλα λόγια, η ελληνική επίδοση είναι υπερδιπλάσια αρνητική.
«Να κάνουμε υπομονή», που θα έλεγε και μια ψυχή. «Θα τα φτιάξει όλα ο Μητσοτάκης».
Άντε, να κάνουμε. Μόνο που όμως η υπομονή έχει ένα κακό χούι. Αφορά στο μέλλον. Τι βλέπουμε μπροστά μας ατενίζοντάς το;
Ήδη το μαρτυρούν οι άλλοι…. κομμουνιστές, οι τεχνοκράτες της Κομισιόν. Στις φθινοπωρινές προβλέψεις της, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι η ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας θα περιοριστεί στο 1,8% το 2026 και στο 1,5% τόσο το 2027 όσο και το 2028. Την ίδια στιγμή, ο πληθωρισμός προβλέπεται στο 4,1% φέτος, στο 3,2% το 2027 και στο 2,4% το 2028. Και προειδοποιεί ότι το αυξημένο ενεργειακό κόστος, οι δυσκολότερες χρηματοδοτικές συνθήκες και η σταδιακή ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης θα περιορίσουν τη δυναμική των επενδύσεων.
Αλλά ας αφήσουμε για λίγο τα ποσοστά του ΑΕΠ κι δούμε τι μένει τελικά στην τσέπη. Σύμφωνα με τη Eurostat, το διάμεσο ετήσιο διαθέσιμο εισόδημα στην Ελλάδα το 2025, προσαρμοσμένο στην αγοραστική δύναμη, ήταν 13.612 μονάδες, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος έφτανε τις 22.630. Δηλαδή βρισκόμαστε κι εδώ μόλις στο 60% του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Αυτή είναι λοιπόν η πραγματική απόστασή μας από την Ευρώπη Όχι εκείνη που αποτυπώνεται στις επικοινωνιακού τύπου κυβερνητικές παρουσιάσεις, αλλά αυτή που αποτυπώνεται στο λειψό διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών.
Και υπάρχει ακόμη ένας αριθμός που δεν χωράει βεβαίως στους πανηγυρισμούς περί… ευημερίας. Το 50,5% των πολιτών στην Ελλάδα αδυνατεί πια να αντιμετωπίσει ένα απρόβλεπτο οικονομικό έξοδο, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat για το 2025. Ο ένας στους δύο δηλαδή, δεν δύναται να ανταποκριθεί οικονομικά ώστε να αντιμετωπίσει μια έκτακτη βλάβη στο σπίτι, μια επισκευή στο αυτοκίνητο ή μια αναποδιά που διαταράσσει τον έτσι κι αλλιώς σφιχτό οικογενειακό προϋπολογισμό. Να σημειώσουμε εδώ πως ο αντίστοιχος ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι 29,2%.
Για να τελειώνει λοιπόν το «παραμυθάκι», η ανάπτυξη ως ποσοστό του ΑΕΠ δεν πληρώνει το ενοίκιο, ούτε γεμίζει το καλάθι με τα ψώνια από το σούπερ μάρκετ, ενώ παράλληλα δεν εξοφλεί τους εξοντωτικούς λογαριασμούς στην ενέργεια ή αλλού. Το ερώτημα λοιπόν δεν αφορά μόνο στο πόσο «μεγαλώνει η ελληνική οικονομία;», αλλά στο ποιοι καρπώνονται αυτή την ανάπτυξη και κυρίως στο πόσο από αυτόν τον παραγόμενο πλούτο φτάνει τελικά στην κοινωνία.
Θα πεις όμως κάποιος πως «όταν τα γεγονότα δεν εξυπηρετούν το αφήγημα, τόσο το χειρότερο για τα γεγονότα». Δίκιο θα ‘χει. Μόνο που όπως ο ιστορικός αναθεωρητισμός, έτσι και ο αναθεωρητισμός της πραγματικότητας, έχουν κοντά ποδάρια. Κι αυτό, αργά ή γρήγορα, όπως έχει αποδειχθεί και ιστορικά αλλά και πολιτικά, πρώτοι το διαπιστώνουν πάντα όσοι τον επιχείρησαν.
«Εδώ Πολυτεχνείο»: Η ΜΕΤΑΠΛΑΣΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΣΕ ΜΥΘΟ (1980)
Δημοσιεύτηκε στην «Καθημερινή» (16-11-1980). Ξαναδημοσιεύθηκε στις εφημερίδες «Καθημερινή» (16-11-1995), «Ελευθεροτυπία» (17-11-1995), «Ελευθεροτυπία» (17-11-1997) και στο περιοδικό «Πλατεία» (17-11-2004)
Μέσω μιας κατάλληλης μεθόδευσης και της συνακόλουθης μετάπλασης της Ιστορίας σε Μύθο, η μεταπολιτευτική μπορντελο-κομματικο-κλεπτοκρατία [2012], πέτυχε να μετουσιώσει ένα ιστορικό συμβάν που στρεφόταν ευθέως εναντίον της σε ουσιαστικό αντιστήριγμα της κυριαρχίας της στην ελληνική πολιτική σκηνή, ανανεώνοντας ένα απελπιστικά φθαρμένο διαχειριστικό πολιτικό προσωπικό με νέους υπαλλήλους.
Συνεπώς, δεν έχει νόημα σήμερα να επιδιώκουμε να αφουγκραστούμε τη φωνή των πραγματικών δημιουργών του Πολυτεχνείου και να διαπιστώσουμε για μια ακόμη φορά ότι «γίνεται καπηλεία στα γεγονότα και το νόημά τους διαστρεβλώνεται».
Όλες οι αυθεντικές κοινωνικές επαναστάσεις εμφανίζουν μερικά κοινά χαρακτηριστικά: Έχουν στοιχειακό χαρακτήρα, είναι απρόβλεπτες και ξεσπούν ξαφνικά σαν αυθόρμητα μαζικά κινήματα, ύστερα από μια μικρή ή μεγάλη περίοδο συγκεχυμένου αναβρασμού. Και όλες, στην πορεία της εξέλιξής τους, εφευρίσκουν τις δικές τους πρωτότυπες μορφές υποδιεύθυνσης: Λαϊκές Επιτροπές (Παρίσι, 1793). Κομμούνα (Παρίσι, 1871). Σοβιέτ (Ρωσία 1905 και Φεβρουάριος 1917). Εργατικά Συμβούλια (Ισπανία 1936). Εργατικές Επιτροπές (Ανατολική Γερμανία, 1953). Εργατικά Συμβούλια (Ουγγαρία 1956). Διαρκείς Συνελεύσεις και Επιτροπές Δράσης (Παρίσι, 1968).
Στην στρατοκρατούμενη Ελλάδα, ύστερα από μια σύντομη περίοδο αναβρασμού (Ιανουάριος-Νοέμβριος 1973), όλα τα ρυάκια που συγκροτούσαν το υπόγειο ρεύμα της εναντίωσης στο δικτατορικό καθεστώς (οι «νέοι που τους έλεγαν αλήτες») συνέκλιναν στο Πολυτεχνείο και, μέσα σε τρία 24ώρα συμπύκνωσαν την ιστορία του δημοκρατικού κινήματος κατά τον τελευταίο αιώνα.
Η αυθόρμητη δράση των εξεγερμένων κονιορτοποίησε όλες της ψευτοθεωρητικές «αναλύσεις» των γραφειοκρατών που («κομματικώ δικαίω») κατέχουν το μονοπώλιο της γνώσης των «αντικειμενικών νόμων της ιστορίας» και, ως εκ τούτου, και το «δικαίωμα» να διαχειρίζονται την εξουσία προς ίδιον όφελος
Οι εξεγερμένοι ανακάλυψαν τον εαυτό τους και τις δυνατότητές τους εφευρίσκοντας και λειτουργώντας ένα αποτελεσματικό σύστημα άμεσης δημοκρατίας, αυτο-οργάνωσης και αυτο-διεύθυνσης, που τίναξε στον αέρα την πάγια γραφειοκρατική διάσταση ανάμεσα στην «καθοδηγούσα» και την «πραγματοποιούσα» δύναμη της ανατροπής.
Στο Πολυτεχνείο, για πρώτη φορά στην ιστορία των μαζικών κινημάτων της σύγχρονης Ελλάδας, η εξουσία της απόφασης βρισκόταν διαρκώς στα χέρια εκείνων που αναλάμβαναν το ρίσκο της εφαρμογής της: Μέσα από τις Διαρκείς Συνελεύσεις και την εκλογή Επιτροπών με 24ωρη θητεία, διασφαλιζόταν συνεχώς η πλήρης αντιστοιχία ανάμεσα στη σύνθεση των Επιτροπών και τη σύνθεση της βάσης των εξεγερμένων. Η άμεση δημοκρατία στην πράξη.
Καμιά πολιτική, κομματική ή αντιστασιακή δήθεν «πρωτοπορία» δεν ήταν προετοιμασμένη για τέτοιες εξελίξεις. Η γραφειοκρατική «σκέψη» και η δημιουργική φαντασία είναι έννοιες που αποκλείονται αμοιβαία. Και στο Πολυτεχνείο, ήταν η φαντασία που κατέλαβε, κατείχε και ασκούσε την εξουσία, υπερφαλαγγίζοντας όλους τους αυτοδιορισμένους γραφειοκράτες «καθοδηγητές» και τη βραδύνοιά τους.
Στο Πολυτεχνείο, οι εξεγερμένοι απέδειξαν στην πράξη ότι μπορούσαν να αυτο-οργανωθούν, να υπάρξουν και να αντισταθούν μέσα από τη λειτουργία των θεσμών που οι ίδιοι εφεύρισκαν εν θερμώ, χωρίς τους επαγγελματίες «καθοδηγητές» και εναντίον τους. Δηλαδή, απέδειξαν ότι μπορούσαν να κάνουν και να ζουν την Ιστορία οι ίδιοι και όχι να τη γράφουν για λογαριασμό άλλων. Κι αυτή η αυθεντική ιστορική Πράξη δημιουργούσε φόβο και ταραχή στα επιτελεία του δικτατορικού καθεστώτος αλλά και των κομμάτων και των γραφειοκρατών (που «για χάρη της επανάστασης» έχουν αντικαταστήσει το οδόφραγμα μ’ ένα… γραφείο).
Το Μεγάλο Φονικό
Παρασκευή 17 Νοεμβρίου 1973. Στο Πολυτεχνείο, που είχε μεταβληθεί σε εργαστήρι της Ιστορίας, ξαναζούν (τηρουμένων των αναλογιών) όλες οι κοινωνικές επαναστάσεις από το 1793 μέχρι το 1968: Μια περίοδος συγκεχυμένου αναβρασμού. Το αυθόρμητο μαζικό κίνημα. Η αυτοδιεύθυνση.
- Οι χρυσοστολισμένοι παλιάτσοι που υποδύονταν τους στρατιωτικούς «ηγήτορες» βασανιζόταν από το κρίσιμο ερώτημα: «που θα στραφούν τα όπλα εάν επιχειρηθεί μαζικό αιματοκύλισμα;».
- Οι κομματικές γραφειοκρατίες ταλαντεύονταν: να συμπαρασταθούν σ’ ένα κίνημα που στρέφεται αμέσως κατά της δικτατορίας και εμμέσως εναντίον τους; Το πρόβλημά τους ήταν καθαρά επιβιωτικό.
- Οι ελεύθεροι πολιορκημένοι και εκείνοι που τους συμπαραστέκονταν. Και
- Oι ανεγκέφαλοι επαγγελματίες φονιάδες, ένστολοι και μη, τα ανθρωποειδή της ΚΥΠ, του Β’ Γραφείου, της ΕΣΑ και της «Εθνικής» Ασφάλειας, συνεπικουρούμενοι από την οπλοφορούσα παρακρατική αλητεία που είθισται να διεκπεραιώνει όλες τις βρώμικες δουλειές της εξουσίας.
Όλα παίζονταν και κερδίζονταν ή χάνονταν στο νεκρό δευτερόλεπτο που βάραινε σαν αιώνας ανάμεσα στη διατύπωση και την εφαρμογή της διαταγής: Πώς θα αντιδράσει ο στρατός, πού θα στραφούν τα όπλα, τί θα κάνει η κοινωνία;
Σ’ αυτό το κρίσιμο δευτερόλεπτο κρίθηκαν τα πάντα. Το μεγάλο φονικό συντελέστηκε. Οι επαγγελματίες φονιάδες έκαναν το καθήκον τους. Ο ραδιοφωνικός σταθμός των «ελεύθερων αγωνιζόμενων φοιτητών, των ελεύθερων αγωνιζόμενων Ελλήνων» βουβάθηκε. Το Πολυτεχνείο μεταβλήθηκε σε μια χαίνουσα πληγή στο σώμα ενός ολόκληρου λαού. Μπετόβεν, τρίτη συμφωνία, μέρος δεύτερο, «Πένθιμο Εμβατήριο».
Οι ύαινες
Μετά το Μεγάλο Φονικό, βγήκαν οι Νεκροθάφτες και οι Τυμβωρύχοι για να αποτελειώσουν το έργο των φονιάδων: Οι γραφειοκρατίες που βρίσκονταν εντεύθεν και εκείθεν της εξουσίας εκστράτευσαν για να βιάσουν την ιστορία, να την κατακρεουργήσουν και να την μεταπλάσουν σε Μύθο.
- Οι εν εξουσία διαχειριστές περιμάζεψαν αίμα, πτώματα, ερείπια, διαψευσμένες ελπίδες και όνειρα, τα ανέμειξαν με τη χολή που ξερνάει η «ύπαρξή» τους και κατασκεύασαν ένα αποτρόπαιο χαρμάνι για να στηρίξουν την παραπαίουσα εξουσία τους. Ήταν οι αιμάσουσες μετοχές τους στο χρηματιστήριο του Τώρα.
- Οι εν αναμονή της εξουσίας ομότεχνοί τους περιμάζεψαν τα γεγονότα, τα «καθάρισαν» από κάθε επικίνδυνο φορτίο, τα ξανάπλασαν κατά το δοκούν, μετέτρεψαν την Ιστορία σε Μύθο και παρήγαγαν ένα αηδιαστικό γραφειοκρατικό αμάλγαμα για να στηρίξουν την εξουσία τους αύριο. Ήταν οι μετοχές τους στο χρηματιστήριο της Μεταπολίτευσης.
Η Μεγάλη Καπηλεία
Σε συνέντευξη τύπου, το μεσημέρι της 16ης/11/1973, 27 από τα 28 μέλη της Συντονιστικής Επιτροπής του Πολυτεχνείου και ο υπεύθυνος του ραδιοφωνικού του σταθμού, που έκαναν και έζησαν την Ιστορία, δήλωσαν κατηγορηματικά και απερίφραστα:
«Τα γεγονότα ξεκίνησαν αυθόρμητα… Οι φοιτητές δεν βολεύονται. Βούλονται… Αίτημά μας είναι η αποκατάσταση της δημοκρατίας και η κατοχύρωση της εθνικής ανεξαρτησίας… Το κίνημά μας δεν είναι κομματικό. Είναι πολιτικό, αλλά ακομμάτιστο. Ανάμεσά μας υπάρχουν πολλές τάσεις, αλλά καμιά απ’ αυτές δεν ταυτίζεται με κανένα κόμμα».
Και οι τοίχοι του ιδρύματος τους συμπλήρωναν: «Ελευθερία ή θάνατος», «Κάτω η Χούντα», «Γενική Απεργία».
Αλλά περί άλλων βούλονται οι πολιτικές ηγεσίες των αυτοδιορισμένων «πρωτοποριών» που ετοιμάζονταν να βολευτούν με το «δημοκρατικό άνοιγμα» της δικτατορίας που «θα» πραγματοποιούσαν οι πραξικοπηματίες. Γιατί το Πολυτεχνείο ήταν μια επικίνδυνη ιστορική παρακαταθήκη και έπρεπε να αποδυναμωθεί με το έντεχνο στένεμα του περιεχομένου και το μεθοδικό υποβιβασμό της σημασίας του.
- Για τον Ανδρέα Παπανδρέου (ΠΑΚ), που «βίωσε» την ιστορία εξ’ ακουσμάτων:
- Για το ΚΚΕ, η αυθόρμητη εξέγερση του Πολυτεχνείου είναι συνέπεια της «δράσης των προβοκατόρων» και συνεπώς:
- Για το ΚΚΕ-Εσωτερικού, «η εξέλιξη στον τόπο μας έχει περιέλθει σε λεπτό σημείο»:
- Για τους αστούς πολιτικούς (αρκετοί απ’ τους οποίους κράτησαν μια αξιοπρεπή στάση κατά τα γεγονότα) το Πολυτεχνείο ήταν «μια ηρωική εξέγερση χιλιάδων νέων με υψηλό εθνικό και δημοκρατικό φρόνημα».
Το Χρηματιστήριο της Αντίστασης
Μετά την ανατροπή της δικτατορίας, οι συνθήκες άλλαξαν ριζικά. Η ασφάλεια που πρόσφερε η συμμετοχή στη νομή της εξουσίας, η εξ’ αυτής δυνατότητα για συμβολή στην παραγωγή της κυρίαρχης πολιτικής μυθολογίας, τα ενοχικά σύνδρομα που διακατέχουν τα συντεταγμένα αλαλάζοντα στίφη των Οπαδών και η στρεβλή λειτουργία των θεσμών της αστικής δημοκρατίας, επέτρεψαν να στηθεί η διαστρεβλωτική επιχείρηση της Μεγάλης Καπηλείας.
Η ιστορική στιγμή μεταμορφώθηκε σε αβανταδόρικο πολιτικό-κοσμικό θέαμα και εμπόρευμα που «ανανεώνεται» διαρκώς και προσφέρεται σε κάθε επέτειο όλο και πιο φανταχτερό στο περιτύλιγμα και όλο και πιο φτωχό στο περιεχόμενό του. Το Πολυτεχνείο έγινε κοσμική γιορτή, συλλογές φωτογραφιών, βιβλία, φυλλάδια, κασέτες, πόστερ, μπρελόκ, μπλουζάκια, τσίκνες από σάντουιτς με λουκάνικο, κι ότι άλλο μπορεί να βάλει ο νους του ανθρώπου. Καθένας το πουλάει και τ’ αγοράζει κατά το δοκούν.
Πολλοί από τους πραγματικούς ή καθ’ υπόθεση συμμέτοχους στην ιστορική δημιουργία βιάζονται να εξαργυρώσουν τις μετοχές της συμμετοχής τους, πριν πέσει η τιμή τους στο Χρηματιστήριο της Αντίστασης, πλαισιωμένοι από εκείνους που, ξαναπαίρνοντας το σχήμα και τη συμπεριφορά της ανθρωπόμαζας, επευφημούν τους οργανωτές της εμπορευματοποίησης της ιστορικής στιγμής, χειροκροτούν τις κακοστημένες παραστάσεις τους, καταναλώνουν φετίχ-εμπορεύματά τους και δεν τρελαίνονται.
«Εκείνος που δεν ξέρει και δεν μιλάει, είναι απλώς αδαής. Εκείνος που ξέρει και σωπαίνει είναι εγκληματίας», έλεγε ο Μπέρτολτ Μπρεχτ. Και τι είναι άραγε εκείνος που απατάται, συναινώντας στην απάτη;
Και οι Άλλοι, οι πραγματικοί μπροστάρηδες της Ανάτασης, αναγκάζονται να ξαναζούν κάθε χρόνο το θάνατό τους παρακολουθώντας από μακριά την εξουσιαστική τελετή της «εν εορτή» κηδείας τους. Ας αφουγκραστούμε την κραυγή της οργής και της διαμαρτυρίας τους: «Γίνεται καπηλεία στα γεγονότα και το νόημά τους διαστρεβλώνεται».
«Εξόριστε ποιητή στον αιώνα σου λέγε τι βλέπεις; Βλέπω τη διαρκή επανάσταση φυτών και λουλουδιών» σε μια φρενιτιώδη Ιεροτελεστία της Άνοιξης γύρω από ένα κομμάτι ζωής που αρνιέται να μεταμορφωθεί σε εμπόρευμα.
Κλεάνθης Γρίβας
ΟΙ ΝΕΚΡΟΙ ΤΟΥ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ
Το πόρισμα του εφέτη-ανακριτή, εισαγγελέα Δ. Τσεβά:
1) Νεκροί που ανακοινώθηκαν επίσημα 15
2) Νεκροί που βεβαιώθηκαν πλήρως 3
3) Νεκροί βασίμως προκύπτοντες 16
4) Τραυματίες 1.103
1) Νεκροί που ανακοινώθηκαν επίσημα: 15
ENGELEN TORIL-MARGERETHE. Σπουδάστρια. Νορβηγίδα. Δολοφονήθηκε στην πλατεία Αιγύπτου από άγνωστο δράστη, στις 16/11/1973 (ώρα 23.30).
ΓΕΡΙΤΣΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ του Αλεξάνδρου. Ετών 48. Εφοριακός υπάλληλος. Δολοφονήθηκε από βλήμα άρματος μάχης στο κεφάλι στις 17/11/1973 (ώρα 12.15).
ΘΕΟΔΩΡΑΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ του Θεοφάνους. Ετών 6. Δολοφονήθηκε από στρατιώτη που βρισκόταν μπροστά στο ναό του Αγίου θεράποντος, επί της οδού Ορεινής Ταξιαρχίας – Ζωγράφου, στις 17/11/1973 (ώρα 13.30).
ΚΑΡΑΓΕΩΡΓΗΣ ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ του Αγαμέμνονα. Ετών 19. Εργάτης. Τραυματίστηκε θανάσιμα βληθείς από διερχόμενο άρμα, στην οδό Πατησίων, μπροστά στον κινηματογράφο «ΕΛΛΗΝΙΣ», στις 17/11/1973 (ώρα 10.00). Μεταφέρθηκε στο ΚΑΤ όπου και απεβίωσε στις 30/11/1973.
ΚΑΡΑΚΑΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ. Ετών 43. Τούρκος υπήκοος. Δολοφονήθηκε από βλήμα άρματος μάχης στην πλατεία Αιγύπτου, στις 17/11/1973 (ώρα 13.00).
ΚΑΡΑΜΑΝΗΣ ΜΑΡΚΟΣ του Δημητρίου. Ετών 23. Δολοφονήθηκε ενώ βρισκόταν στην πολυκατοικία επί της οδού Πατησίων και Αιγύπτου 1, βληθείς από στρατιώτες που ήταν στο έκτο κτίριο του ΟΤΕ, στις 17/11/1973 (ώρα 10.30).
ΚΟΜΝΗΝΟΣ ΔΙΟΜΗΔΗΣ του Ιωάννου. Ετών 17. Μαθητής. Δολοφονήθηκε έξω από το Πολυτεχνείο στις 16/11/1973 (ώρα 22.15). Βασίμως πιθανολογείται ότι δράστης της δολοφονίας του Κομνηνού είναι ο αναφερθείς Συνταγματάρχης Δερτιλής.
ΚΟΥΜΠΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ του Στέργιου. Ετών 63. Τραυματίστηκε σοβαρά, διερχόμενος την οδό Καποδιστρίου στις 18/11/1973 (ώρα 11.00), βληθείς υπό διερχομένου άρματος και απεβίωσε στις 10/1/1974.
ΜΑΡΚΟΥΛΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ του Πέτρου. Ετών 25. Δολοφονήθηκε στην πλατεία Βάθης στις 17/11/1973 (ώρα 11.00), βληθείς από διερχόμενο άρμα μάχης.
ΜΗΡΟΓΙΑΝΝΗΣ ΜΙΧΑΗΛ του Δημητρίου. Ετών 20. Δολοφονήθηκε στη διασταύρωση των οδών Πατησίων και Στουρνάρα στις 18/11/1973 (ώρα 13.30), βληθείς δια περιστρόφου στο κεφάλι.
ΜΠΕΚΙΑΡΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ του Φωτίου. Ετών 17. Δολοφονήθηκε ενώ βρισκόταν στην ταράτσα του σπιτιού της στην οδό Μεταγένους 8 στο Νέο Κόσμο, στις 17/11/1973 (ώρα 12.30), από βλήμα άρματος μάχης στο κεφάλι.
ΠΑΝΤΕΛΑΚΗΣ ΚΥΡΙΑΚΟΣ του Δημητρίου. Ετών 45. Δικηγόρος. Τραυματίσθηκε σοβαρά στην οδό Γλάδστωνος στις 18/11/1973 (ώρα 12.40), βληθείς από άρμα μάχης που διερχόταν την οδό Πατησίων και απεβίωσε την 18/12/1973.
ΣΑΜΟΥΡΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ του Ανδρέου. Σπουδαστής. Ετών 22. Δολοφονήθηκε από άγνωστο σε άγνωστο σημείο με πυροβολισμό εξ επαφής, στις 16/11/1973 (το μεσονύκτιο) και το πτώμα του μεταφέρθηκε και απορρίφτηκε στη διασταύρωση των οδών Καλλιδρομίου και Ζωσιμάδων.
ΣΠΑΡΤΙΔΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ του Ευστρατίου. Ετών 16. Μαθητής. Δολοφονήθηκε στην οδό Κατσίκα (πάροδος της Πατησίων), στις 17/11/1973 (ώρα 10.30), βληθείς από στρατιώτες που βρισκόταν στο κτίριο του ΟΤΕ.
ΦΑΜΕΛΛΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ του Παναγιώτη. Ετών 26. Δολοφονήθηκε κοντά στο Υπουργείο Δημόσιας Τάξης, στις 16/11/1973 (ώρα 23.30), βληθείς από έναν απ’ αυτούς που πυροβολούσαν μέσα από το κτίριο του Υπουργείου.
2) Νεκροί που βεβαιώθηκαν πλήρως: 3
ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΥ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ. Ετών 75. Τραυματίσθηκε σοβαρά ενώ βρισκόταν στο σπίτι της στους Αγ. Ανάργυρους, στις 17/11/1973 (ώρα 11.00), από βλήμα άρματος μάχης και απεβίωσε τον Μάϊο 1974.
ΚΟΝΤΟΜΑΡΗΣ ΣΠΥΡΟΣ. Δικηγόρος. Απεβίωσε στις 16/11/1973, ενώ βρισκόταν επί της οδού Γεωργίου Σταύρου, συνέπεια θανατηφόρου επενέργειας των αερίων που ρίχνονταν από την αστυνομία.
ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ. Ετών 60. Ιδιωτικός υπάλληλος. Απεβίωσε στις 17/11/1973 (ώρα 12 το μεσημέρι), «εκ προσφάτου εμφράγματος του μυοκαρδίου» (κατά την ιατροδικαστική έκθεση»), που αμφισβητείται από τη σύζυγό του η οποία υποστηρίζει ότι ο σύζυγός της απεβίωσε είτε βληθείς με όπλο, είτε υπέστη συγκοπή από τα ριπτόμενα αέρια. Η ίδια κατέθεσε ότι μόνο στο Νεκροταφείο της επιτράπηκε να πλησιάσει απλώς και να δει το πρόσωπο του νεκρού συζύγου της.
3) Νεκροί βασίμως προκύπτοντες: 16
Από τα εκτεθέντα καθίσταται ολοφάνερο ότι:
Στους καταλόγους των δέκα πέντε (15) νεκρών που ανακοινώθηκαν επίσημα, και
Στους βεβαιωθέντες τρεις (3) θανάτους που προέκυψαν από την έρευνα,
ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΡΟΣΤΕΘΟΥΝ και
Τουλάχιστον άλλοι δέκα εξ (16) θάνατοι βασίμως προκύπτοντες, οι οποίοι, τονίζεται και πάλι, δεν έχουν καμιά σχέση ως προς την ταυτότητα, με τους θανάτους που ανακοινώθηκαν επισήμως.
4) Τραυματίες: 1.103
Οι τραυματίες ανέρχονται σε:
1.103, σύμφωνα με την Έκθεση του εφέτη-ανακριτή εισαγγελέα Δ. Τσεβά
2.061, σύμφωνα με τα στοιχεία της εφ. ΕΘΝΟΣ (14/11/1994)
Η διαφθορά δεν είναι ατύχημα αλλά πολιτική
Η διαφθορά δεν αποτελεί αποτέλεσμα κακής εκτίμησης, γραφειοκρατίας ή κακοτυχίας. Είναι τρόπος άσκησης της πολιτικής και πολλές φορές η ουσία της. ∆εν είναι αποτέλεσμα της κακής πολιτικής, αλλά αποτέλεσμα της καλής διεκπεραίωσης των πραγμάτων που κάποιοι αντιλαµβάνονται ως πολιτική τους.
Στην ελληνική Βουλή οι εκπρόσωποι του έθνους εκφράζουν µε διάφορους και πολλές φορές εντυπωσιακούς τρόπους τον ρόλο τους ως βουλευτών. Ο κοινοβουλευτικός έλεγχος κατά καιρούς περιέχει τοποθετήσεις και κοινοβουλευτικές ερωτήσεις για την οικονοµία, την υγεία, την ασφάλεια και (καθόλου σπάνια) για πράγµατα αµφίβολης χρησιµότητας αλλά και σοβαρότητας. Εχουν κατατεθεί ερωτήσεις για το αν µας ψεκάζουν, ενώ πρόσφατα βουλευτής, που ήθελε να µεταπηδήσει από τον ΣΥΡΙΖΑ στην ΕΛΑΣ, δήλωνε ότι η πολιτική του απόφαση αναστέλλεται µέχρι να απαντηθεί κοινοβουλευτική του ερώτηση για τον οδοντωτό σιδηρόδροµο.
Η πληθώρα ερωτηµάτων και ανησυχιών που κατακλύζει την πολιτική αντιπαράθεση έχει ένα σοβαρό έλλειµµα. ∆εν υπάρχει πουθενά, ούτε στον πολιτικό λόγο ούτε στις κοινοβουλευτικές διαδικασίες, τοποθέτηση η οποία να αφορά τη διαφθορά ως πρόβληµα που απαιτεί συγκεκριµένη πολιτική αντιµετώπιση και όχι επιφανειακή προσχηµατική αντιπαράθεση.
Υπάρχει κάποιος πολιτικός ή κόµµα που να ομολογεί ότι είναι υπέρ της διαφθοράς; Υπάρχει κάποιος που να την υπερασπίζεται ακόµη κι αν είναι πρωταγωνιστής της; Κανένας φυσικά. Θεωρητικά λοιπόν η αντιµετώπιση της διαφθοράς αποτελεί διακοµµατική συναντίληψη, σχεδόν οικουµενικής ανάγκης. Πώς τα κόµµατα που οµνύουν στη συναίνεση και στην ανάγκη κοινής δράσης δεν βρίσκουν έως σήµερα τον τρόπο να αντιµετωπίσουν τη διαφθορά;
Η εξήγηση είναι απλή. Η διαφθορά δεν αποτελεί αποτέλεσµα κακής εκτίµησης, γραφειοκρατίας ή κακοτυχίας. Είναι τρόπος άσκησης της πολιτικής και πολλές φορές η ουσία της. ∆εν είναι αποτέλεσµα της κακής πολιτικής, αλλά αποτέλεσµα της καλής διεκπεραίωσης των πραγµάτων που κάποιοι αντιλαµβάνονται ως πολιτική τους.
Εδώ και έναν µήνα στην επικαιρότητα έρχονται υποθέσεις διαφθοράς που δείχνουν µε σαφήνεια την προέλευσή της. Τα σκάνδαλα µε το Χωριάτικο, την Pizza Fan και το κύκλωµα µε τη φοροδιαφυγή στη Θεσσαλονίκη δείχνουν το ίδιο πράγµα: πρόκειται για χρόνιες καταστάσεις, γνωστές σε όλους, που λειτουργούν γιατί υπάρχει κάλυψη από τους ίδιους τους διώκτες του εγκλήµατος. Στις τελευταίες αποκαλύψεις, η ΑΑ∆Ε του Γιώργου Πιτσιλή έχει την τιµητική της. Στελέχη της ΑΑ∆Ε ήταν στην υπηρεσία του Αγγελου Γιαννακόπουλου µε τρόπο που ξεπερνά τη φαντασία. Εµµισθοι ρουφιάνοι στην υπηρεσία του εγκλήµατος. Το δεξί χέρι του Πιτσιλή, ο Νίκος Μπατσίλας, είχε δώσει ψευδείς πληροφορίες υπέρ του Γιαννακόπουλου στην αστυνοµία. Η διαφθορά έχει και όνοµα και παράρτηµα στα υπερπολυτελή γραφεία της ΑΑ∆Ε. Μέσα στο µέγαρο της Πειραιώς ο Πιτσιλής σηκώνει τη χρυσή πένα του και υπογράφει απευθείας αναθέσεις για χριστουγεννιάτικα λαµπιόνια, για στιλίστα, για αξιολογητή των έργων τέχνης του, για εταιρείες που, αφού εισπράττουν δεκάδες χιλιάδες ευρώ από τον ίδιο, τον βραβεύουν ως άξιο και τίµιο. Ολα αυτά από το δηµόσιο χρήµα.
Η δηµόσια έκθεση του Πιτσιλή και του ρόλου της ΑΑ∆Ε, υπό κανονικές συνθήκες, ως εικόνα γενικευµένης και οριζόντιας διαφθοράς θα έπρεπε να έχει προκαλέσει κοινοβουλευτικό έλεγχο και εισαγγελικές παρεµβάσεις. Επί συγκεκριµένων θεµάτων. Πώς ο Πιτσιλής διατηρεί στη θέση τους όσους έχουν εκτεθεί ως µοχλοί της διαφθοράς; Πώς δικαιολογεί τη λειτουργία τέτοιων διεφθαρµένων συστηµάτων επί χρόνια; Τι έγιναν οι καταγγελίες γι’ αυτά ακριβώς τα διεφθαρµένα πρόσωπα που ο ίδιος έχει τοποθετήσει; Σε όλα αυτά ο Γ. Πιτσιλής απαντά ότι είναι καλός φοροεισπράκτορας και τα κόµµατα δείχνουν ικανοποιηµένα από την απάντηση αντί να ζητήσουν εξηγήσεις. Κανένα κόµµα δεν ζήτησε να κληθεί ο Πιτσιλής στην Επιτροπή Θεσµών και ∆ιαφάνειας της Βουλής και, δυστυχώς, κανένα κόµµα δεν έθεσε την ανάγκη να σπάσει το ανεξέλεγκτο της δράσης του. Θα βρίσκεται ο Γ. Πιτσιλής στη θέση του και θα υπογράφει χιλιάδες αναθέσεις των 30.000 ευρώ µε το επιχείρηµα ότι έχει δικαίωµα από τον νόµο; Κανένα κόµµα δεν βλέπει ως πρόβληµα ότι το 2026 ο Πιτσιλής έχει προϋπογράψει τις απευθείας αναθέσεις για τα χριστουγεννιάτικα στολίδια του 2027 και του 2028; ∆ηλαδή το 2026 το µέληµα του διοικητή της ΑΑ∆Ε είναι, αντί να προµηθευτεί αλγόριθµο που θα πιάνει τους φοροκλέφτες, να υπογράψει για να αγοράσει λαµπιόνια για το 2028; Κανένα κόµµα δεν ενοχλείται µε το γιατί ο Γ. Πιτσιλής παίρνει τους φόρους από τα δηµόσια ταµεία, και µάλιστα µε τρόπο που είναι προβληµατικός, για να πληρώσει εκτιµητή έργων τέχνης για το γραφείο του και στιλίστα;
Φυσικά αυτό που ζούµε ως «εικόνα Πιτσιλή» είναι το αποτέλεσµα. Η κυβέρνηση του Αλέξη Τσίπρα κατήργησε τη Γενική Γραµµατεία ∆ηµοσίων Εσόδων, που υπαγόταν και ελεγχόταν από το υπουργείο Οικονοµικών αφού διαχειριζόταν έσοδα από φόρους, και θέσπισε ανεξάρτητη διοικητική αρχή. Ουσιαστικά δηµιούργησε µια ανεξέλεγκτη από τον δηµόσιο έλεγχο αρχή που σήµερα αποδεικνύεται άντρο της διαφθοράς. Η τοποθέτηση του Γιώργου Πιτσιλή στη θέση του υπέρτατου άρχοντα και σκιώδους µικροπρωθυπουργού ήταν ακόµη µια σκανδαλώδης υπόθεση. Ενας δικηγόρος, που δεν ήταν ιδιαίτερα γνωστός για την επαγγελµατική του δραστηριότητα αλλά ανήκε σε ένα γραφείο µε διακλαδώσεις στην εξουσία και επαφές, ανέλαβε την είσπραξη των φόρων. Η παλιά απειλητική φράση «θα σου στείλω το Σ∆ΟΕ» σήµερα έχει µετατραπεί σε βρόµικη πραγµατικότητα. Οι παρά τω Πιτσιλή πραγµατοποιούν ελέγχους όπου θέλουν, παραβιάζουν τα κριτήρια προτεραιοποίησης ελέγχων, βάζουν εξοντωτικά και άδικα πρόστιµα που πρέπει να περάσουν χρόνια και να κερδίσεις δικαστικές µάχες για να σου επιστραφούν, ενώ από την άλλη µεριά καλύπτουν το έγκληµα. Τα πρωτοπαλίκαρα του Πιτσιλή, που έκαναν τον παράνοµο φορολογικό έλεγχο στο Documento και έβαλαν πρόστιµα προσπαθώντας να το κλείσουν, είναι, όπως φαίνεται από τη δικογραφία, αυτοί που δούλευαν για τον Mr Χωριάτικο. Επί των ηµερών του Κυριάκου Μητσοτάκη ο Γ. Πιτσιλής έχει µετατραπεί στον απόλυτο άρχοντα της αυθαιρεσίας, καταφέρνοντας να παραταθεί η θητεία του.
Ας επιστρέψουµε όµως γενικά στη διαφθορά µετά το παράδειγµά της στην ΑΑ∆Ε. Η διαφθορά δεν µπορεί να είναι µια αόριστη καταγγελία. Είναι η µαύρη τρύπα και της οικονοµίας και της δηµοκρατίας. Καταπίνει τους θεσµούς και εξαφανίζει το χρήµα από τις παραγωγικές δραστηριότητες. Τρώει το χρήµα των σχολείων, των νοσοκοµείων, των υποδοµών. Ολα υπερτιµολογούνται, αδικούν και κλέβουν τον πολίτη. Η διαφθορά υπάρχει γιατί το πολιτικό σύστηµα τη χρειάζεται και τη συντηρεί. Οι εγκληµατίες του λευκού κολάρου είναι ταυτόχρονα και κρυφοί χρηµατοδότες των πολιτικών.
Η διακυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη είναι µια άσκηση διαφθοράς χωρίς προηγούµενο. Τα κόµµατα της αντιπολίτευσης την καταγγέλλουν και καλά κάνουν. Η αντιµετώπισή της όµως δεν γίνεται διά της καταγγελίας ούτε διά της αγωνιστικής φωτογράφiσης σε κινητοποιήσεις στην αλλοδαπή (Γαλλία). Η αντιµετώπιση της διαφθοράς είναι εξαγγελία και διαµόρφωση πολιτικής. Θα µπορούσε να υπάρχει διαφθορά αν δεν ήταν ριζωµένη και τροφοδοτούµενη από τον κρατικό µηχανισµό; Θα µπορούσε να επιβιώσει αν δεν καλυπτόταν από τη ∆ικαιοσύνη, η οποία δείχνει αυτή την ώρα αδιάφορη και όχι αδιάφθορη για όσα αποκαλύπτονται στην ΑΑ∆Ε;
Η µάχη µε τη διαφθορά δεν είναι ούτε καλή διάθεση ούτε σύνθηµα. Είναι πολιτική µε πολύ συγκεκριµένα µέτρα για τη ∆ικαιοσύνη και τους θεσµούς. Τι νόηµα έχει να µιλάς κατά της διαφθοράς ή να επικαλείσαι το ηθικό πλεονέκτηµα όταν έχεις καθαρίσει τον ίδιο τον Μητσοτάκη για το πόθεν έσχες του;
Τετάρτη 18 Νοεμβρίου 2026
Ο Δημήτρης Παπαχρήστος μιλάει στο Ανταλλακτήριο Ιδεών
Ο Δημήτρης Παπαχρήστος, συγγραφέας, και εκφωνητής του ραδιοφωνικού σταθμού του Πολυτενχνείου τον Νοέμβρη του 1973, μιλάει στην τηλεόραση της «Ν» και στην εκπομπή "Ανταλλακτήριο Ιδεών" του Λάμπη Ταγματάρχη.
Οι αμφισβητίες των νεκρών του Πολυτεχνείου έχουν κρατημένη θέση στη ΝΔ
Τι δείχνει η αποδοχή του Μαξίμου στο δικαίωμα του Άδωνι Γεωργιάδη να εκφράζει ανιστόρητες απόψεις για το αν υπήρξαν νεκροί το βράδυ της 17ης Νοεμβρίου του 1973
Η ακροδεξιά, ακόμη και η εκδοχή της που αμφισβητεί τους νεκρούς του Πολυτεχνείου, έχει «κρατημένη» θέση στο εσωτερικό της Νέας Δημοκρατίας. Αυτό ήταν το μήνυμα που δόθηκε χθες από το Μέγαρο Μαξίμου με αφορμή τις δηλώσεις του αντιπροέδρου της, Άδωνι Γεωργιάδη, που για μία ακόμη χρονιά δήλωσε πιστός στο «πόρισμα Τσεβά» για τα γεγονότα του Νοέμβρη του ’73, προκαλώντας τις αντιδράσεις σύσσωμης της προοδευτικής αντιπολίτευσης.
Η θέση του Παύλου Μαρινάκη
Η πολιτική «είδηση» από τις δηλώσεις της χθεσινής ημέρας δεν προκύπτει από το Άδωνι Γεωργιάδη. Ο νυν υπουργός Υγείας άλλωστε επαναλαμβάνει την θέση του υπέρ του ότι δεν υπήρξαν νεκροί στα πέριξ του Πολυτεχνείου την 17η Νοέμβρη του 1973, τουλάχιστον τα τελευταία 26 χρόνια. Η πρώτη του άλλωστε σχετική δήλωση έγινε το 2000 όταν ήταν ακόμη στέλεχος του Λαϊκού Ορθόδοξου Συναγερμού του Γιώργου Καρατζαφέρη. Προκύπτει, όμως, από την αντιμετώπιση που είχε η δήλωση του αντιπροέδρου της ΝΔ (για μία ακόμη χρονιά) από την ηγεσία του κόμματος και της κυβέρνησης, όπως εκφράστηκε σε απάντηση του κυβερνητικού εκπροσώπου.
«Έχουμε Δημοκρατία. Ο καθένας μπορεί να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του» απάντησε ο Παύλος Μαρινάκης ερωτώμενος αν η κυβέρνηση πρόκειται να κάνει κάποια σύσταση στον υπουργό Υγείας. Μια δήλωση με την οποία ξεκαθάρισε πολιτικά πως αυτές οι αντιλήψεις όχι μόνον γίνονται ανεκτές στο εσωτερικό της Νέας Δημοκρατίας και της κυβέρνησης, αλλά μπορούν να έχουν και… περίοπτη θέση.
Ο ρόλος του Αδ. Γεωργιάδη
Δίχως την παραμικρή νύξη αποδοκιμασίας για την χθεσινή του δήλωση, ο Άδωνις Γεωργιάδης παραμένει ένα σημαντικό στέλεχος της Νέας Δημοκρατίας, και… κάτι παραπάνω: Θα συνεχίσει να εκπροσωπεί αυτοβούλως την κυβέρνηση «επί παντός του επιστητού» κι ενίοτε να αναγορεύεται σε διαπρύσιο υπερασπιστή του Μεγάρου Μαξίμου. Εγκαλώντας, μάλιστα, συχνά και άλλους συναδέλφους του ότι απέχουν από τον δημόσιο λόγο σε περιόδους που οφείλουν να υπερασπιστούν την κυβέρνηση και τον πρωθυπουργό.
Είναι γνωστό ότι πολιτικά ο Άδωνις Γεωργιάδης απευθύνεται σε ένα συγκεκριμένο πολιτικό κοινό. Αυτό που βρίσκεται μεταξύ της Νέας Δημοκρατίας και των ακροδεξιών σχηματισμών. Έχοντας άλλωστε ως «εργαλείο» και το περίφημο βιβλίο του δικτάτορα Παττακού με ιδιόχειρη αφιέρωση που από το 2005 είναι γνωστό πως τον αποκαλεί «εκτιμημένο φίλο», την ύπαρξη του οποίου δεν έχει αμφισβητήσει.
Η στάση που τήρησε χθες η κυβέρνηση επιβεβαιώνει ότι οι απόψεις αυτές αποτελούν συστατικό τμήμα του πολιτικού της λόγου. Αυτόν με τον οποίο άλλωστε θα πορευθεί και έως τις κάλπες της επόμενης Άνοιξης. Εκεί όπου φιλοδοξεί να ανταγωνιστεί τους σχηματισμούς που υφίστανται ή θα δημιουργηθούν «στα δεξιά» της.
Μητσοτάκη δείχνει η αντιπολίτευση
Στο στοιχείο αυτό στάθηκαν και οι τοποθετήσεις των κομμάτων της προοδευτικής αντιπολίτευσης.
Σε ανακοίνωσή της για τις δηλώσεις Γεωργιάδη η ΕΛ.Α.Σ σημειώνει πως «το πρόβλημα αφορά τον ίδιο τον πρωθυπουργό, ο οποίος οφείλει να τοποθετηθεί. Δεν μπορεί η κυβέρνηση να ανέχεται την προσβολή της ιστορικής μνήμης από κορυφαία στελέχη της». Επισημαίνει επίσης πως «το Πολυτεχνείο δεν είναι μια επέτειος που κάποιοι μπορούν να διαχειρίζονται κατά το δοκούν. Είναι κομμάτι της συλλογικής μας μνήμης, σύμβολο αντίστασης στη δικτατορία και διαρκής υπενθύμιση ότι η δημοκρατία, η ελευθερία και η κοινωνική αξιοπρέπεια δεν είναι αυτονόητες. Το Πολυτεχνείο ζει γιατί οι αγώνες για Δημοκρατία και Ελευθερία δεν ανήκουν στο παρελθόν».
Αντίστοιχα εκ μέρους του ΠΑΣΟΚ ο Κώστας Τσουκαλάς αναρωτήθηκε ρητορικά αν «είναι δυνατόν η κυβέρνηση να μην αποδοκιμάζει με τον πλέον αυστηρό τρόπο έναν αρνητή της ιστορίας και των αγώνων του ελληνικού λαού για Δημοκρατία και Ελευθερία; Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας και ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχουν διολισθήσει σε επικίνδυνους δρόμους. Τους θρέφει πολιτικά η τοξικοποίηση και ο διχασμός της κοινωνίας».
«Η ευθύνη γι’ αυτές τις δηλώσεις βαραίνουν ολόκληρο το κόμμα της ΝΔ» σημειώνει σε ανακοίνωσή του το ΚΚΕ, όπως επίσης και «την κοινοβουλευτική της ομάδα, την κυβέρνηση και προσωπικά τον Κ. Μητσοτάκη, που πρέπει εδώ και τώρα, να πάρουν θέση για τις άθλιες, ανιστόρητες δηλώσεις του συγκεκριμένου υπουργού και αντιπροέδρου της ΝΔ!».
Από την πλευρά του ο ΣΥΡΙΖΑ, μεταξύ άλλων, καλεί τον Αδ. Γεωργιάδη να διαβάσει ολόκληρο το πόρισμα Τσεβά. «Γιατί το ίδιο πόρισμα του 1974, που αναφέρει ότι δεν διαπιστώθηκαν νεκροί σπουδαστές μέσα στο Πολυτεχνείο, καταγράφει 18 εξακριβωμένους νεκρούς και τουλάχιστον 16 ακόμη περιπτώσεις θανάτων που προέκυπταν βασίμως από την έρευνα. Οι νεκροί του Πολυτεχνείου δεν ήταν λιγότερο νεκροί επειδή δολοφονήθηκαν στους δρόμους γύρω από το ίδρυμα. Η εξέγερση δεν τελείωνε στα κάγκελα της Πατησίων».
Επίσης, η Νέα Αριστερά σημειώνει πως «ο Άδωνις Γεωργιάδης δεν είναι τυχαίο πρόσωπο ούτε απλά ένας πονηρός ακροδεξιός. Είναι αντιπρόεδρος της ΝΔ και υπουργός του Κυριάκου Μητσοτάκη. Το γεγονός πως ο πρωθυπουργός δεν στηλιτεύει αυτές τις απόψεις και αφήνει ανενόχλητους τους ακροδεξιούς της κυβέρνησής του να αναπαράγουν αυτές τις ανιστόρητες αθλιότητες, δείχνει πως θέλει να κρατήσει ανοικτούς τους διαύλους με τον φασιστικό χώρο».
Δίχως την παραμικρή νύξη αποδοκιμασίας για την χθεσινή του δήλωση, ο Άδωνις Γεωργιάδης παραμένει ένα σημαντικό στέλεχος της Νέας Δημοκρατίας, και… κάτι παραπάνω: Θα συνεχίσει να εκπροσωπεί αυτοβούλως την κυβέρνηση «επί παντός του επιστητού» κι ενίοτε να αναγορεύεται σε διαπρύσιο υπερασπιστή του Μεγάρου Μαξίμου. Εγκαλώντας, μάλιστα, συχνά και άλλους συναδέλφους του ότι απέχουν από τον δημόσιο λόγο σε περιόδους που οφείλουν να υπερασπιστούν την κυβέρνηση και τον πρωθυπουργό.
Είναι γνωστό ότι πολιτικά ο Άδωνις Γεωργιάδης απευθύνεται σε ένα συγκεκριμένο πολιτικό κοινό. Αυτό που βρίσκεται μεταξύ της Νέας Δημοκρατίας και των ακροδεξιών σχηματισμών. Έχοντας άλλωστε ως «εργαλείο» και το περίφημο βιβλίο του δικτάτορα Παττακού με ιδιόχειρη αφιέρωση που από το 2005 είναι γνωστό πως τον αποκαλεί «εκτιμημένο φίλο», την ύπαρξη του οποίου δεν έχει αμφισβητήσει.
Η στάση που τήρησε χθες η κυβέρνηση επιβεβαιώνει ότι οι απόψεις αυτές αποτελούν συστατικό τμήμα του πολιτικού της λόγου. Αυτόν με τον οποίο άλλωστε θα πορευθεί και έως τις κάλπες της επόμενης Άνοιξης. Εκεί όπου φιλοδοξεί να ανταγωνιστεί τους σχηματισμούς που υφίστανται ή θα δημιουργηθούν «στα δεξιά» της.
Μητσοτάκη δείχνει η αντιπολίτευση
Στο στοιχείο αυτό στάθηκαν και οι τοποθετήσεις των κομμάτων της προοδευτικής αντιπολίτευσης.
Σε ανακοίνωσή της για τις δηλώσεις Γεωργιάδη η ΕΛ.Α.Σ σημειώνει πως «το πρόβλημα αφορά τον ίδιο τον πρωθυπουργό, ο οποίος οφείλει να τοποθετηθεί. Δεν μπορεί η κυβέρνηση να ανέχεται την προσβολή της ιστορικής μνήμης από κορυφαία στελέχη της». Επισημαίνει επίσης πως «το Πολυτεχνείο δεν είναι μια επέτειος που κάποιοι μπορούν να διαχειρίζονται κατά το δοκούν. Είναι κομμάτι της συλλογικής μας μνήμης, σύμβολο αντίστασης στη δικτατορία και διαρκής υπενθύμιση ότι η δημοκρατία, η ελευθερία και η κοινωνική αξιοπρέπεια δεν είναι αυτονόητες. Το Πολυτεχνείο ζει γιατί οι αγώνες για Δημοκρατία και Ελευθερία δεν ανήκουν στο παρελθόν».
Αντίστοιχα εκ μέρους του ΠΑΣΟΚ ο Κώστας Τσουκαλάς αναρωτήθηκε ρητορικά αν «είναι δυνατόν η κυβέρνηση να μην αποδοκιμάζει με τον πλέον αυστηρό τρόπο έναν αρνητή της ιστορίας και των αγώνων του ελληνικού λαού για Δημοκρατία και Ελευθερία; Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας και ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχουν διολισθήσει σε επικίνδυνους δρόμους. Τους θρέφει πολιτικά η τοξικοποίηση και ο διχασμός της κοινωνίας».
«Η ευθύνη γι’ αυτές τις δηλώσεις βαραίνουν ολόκληρο το κόμμα της ΝΔ» σημειώνει σε ανακοίνωσή του το ΚΚΕ, όπως επίσης και «την κοινοβουλευτική της ομάδα, την κυβέρνηση και προσωπικά τον Κ. Μητσοτάκη, που πρέπει εδώ και τώρα, να πάρουν θέση για τις άθλιες, ανιστόρητες δηλώσεις του συγκεκριμένου υπουργού και αντιπροέδρου της ΝΔ!».
Από την πλευρά του ο ΣΥΡΙΖΑ, μεταξύ άλλων, καλεί τον Αδ. Γεωργιάδη να διαβάσει ολόκληρο το πόρισμα Τσεβά. «Γιατί το ίδιο πόρισμα του 1974, που αναφέρει ότι δεν διαπιστώθηκαν νεκροί σπουδαστές μέσα στο Πολυτεχνείο, καταγράφει 18 εξακριβωμένους νεκρούς και τουλάχιστον 16 ακόμη περιπτώσεις θανάτων που προέκυπταν βασίμως από την έρευνα. Οι νεκροί του Πολυτεχνείου δεν ήταν λιγότερο νεκροί επειδή δολοφονήθηκαν στους δρόμους γύρω από το ίδρυμα. Η εξέγερση δεν τελείωνε στα κάγκελα της Πατησίων».
Επίσης, η Νέα Αριστερά σημειώνει πως «ο Άδωνις Γεωργιάδης δεν είναι τυχαίο πρόσωπο ούτε απλά ένας πονηρός ακροδεξιός. Είναι αντιπρόεδρος της ΝΔ και υπουργός του Κυριάκου Μητσοτάκη. Το γεγονός πως ο πρωθυπουργός δεν στηλιτεύει αυτές τις απόψεις και αφήνει ανενόχλητους τους ακροδεξιούς της κυβέρνησής του να αναπαράγουν αυτές τις ανιστόρητες αθλιότητες, δείχνει πως θέλει να κρατήσει ανοικτούς τους διαύλους με τον φασιστικό χώρο».
ΥΓ του blog....“Βαρύς υπήρξεν ο φόρος του αίματος εις νεκρούς και τραυματίας ο καταβληθείς δια την καταστολήν της εξεγέρσεως του Πολυτεχνείου. Και των μεν τραυματιών τον αριθμόν, ήγγισε, μετά βεβαιότητας μάλλον, η έρευνα. Ανεξιχνίαστος, όμως, παραμένει εισέτι ο ακριβής αριθμός των νεκρών” γράφει οι ίδιος ο Τσεβάς στο πόρισμ του ....: κι άντε να θυμάται τώρα ο κόσμος (και πολύ περισσότερο τα όρνια που τους ταΐζει σανό ο κύριος αντιπρόεδρος) ότι ήταν ακριβώς το πόρισμα Τσεβά που κατέγραφε ονομαστικά τους διαπιστωμένα νεκρούς μέχρι την στιγμή της σύνταξής του το υποστήριζε ο ίδιος...κάτι που επιβεβαίωσε η έρευνα του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών το 2004, υπό τη διεύθυνση του ιστορικού Λεωνίδα Καλλιβρετάκη
Το πλουσιότερο 0,1% θησαυρίζει ρημάζοντας το κλίμα
Την ίδια ώρα που στην Αττάλεια της Τουρκίας πραγματοποιείται η 31η Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή (COP31) η τελευταία έκθεση της Oxfam International με τίτλο «Dsaster Divide», αποκαλύπτει ότι το κλίμα καταστρέφεται από το πλουσιότερο 0,1% του παγκόσμιου πληθυσμού που ρυπαίνει περισσότερο από το φτωχότερο 44%.
Και η αλήθεια είναι ότι το στοιχείο αυτό θέτει σε άλλη βάση τις συζητήσεις για το κλίμα καθώς όλες οι προσπάθειες για τον περιορισμό της αύξησης της μέσης θερμοκρασίας στους 1,5 βαθμούς Κελσίου, πέφτουν πάνω στον τοίχο του πλουσιότερου 0,1% του πλανήτη.
Τα στοιχεία της έκθεσης «Disaster Divide», είναι σοκαριστικά. Και μας υπενθυμίζουν ότι η μάχη για το κλίμα είναι άνιση και ότι οι τεράστιες καταστροφές από την κλιματική κρίση που βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη, έχουν ονοματεπώνυμο.
Η λέξη σοκαριστικά δεν είναι υπερβολική. Σύμφωνα με τη μοντελοποίηση της Oxfam, οι εκπομπές ενός έτους του πλουσιότερου 1% συνδέονται με 1,9 εκατ. επιπλέον θανάτους από την ακραία ζέστη σε ορίζοντα 100 ετών.
Όμως, το πιο σοκαριστικό απ’ όλα τα στοιχεία είναι εκείνο που καταδεικνύει ότι οι εταιρείες των υπερπλούσιων του πλανήτη θησαυρίζουν καταστρέφοντας το κλίμα και στη συνέχεια θησαυρίζουν αναλαμβάνοντας τα έργα αποκατάστασης σε περιοχές που έχουν καταστραφεί από mega πυρκαγιές και φονικές πλημμύρες που συνδέονται άμεσα με την αλλαγή στο κλίμα.
Θησαυρίζουν και καταστρέφοντας και ανοικοδομώντας
Στην έκθεσή της η Oxfam International παρουσιάζει τον δείκτη Destroy & Rebuild (Καταστροφή και Ανοικοδόμηση). Συνολικά εντόπισε 217 εταιρείες, από επιχειρήσεις υψηλών εκπομπών έως εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην πρόληψη και την αποκατάσταση των ζημιών που προκαλούνται από την κλιματική κρίση.
Σύμφωνα με την ανάλυση των μετοχικών συμμετοχών, η BlackRock και η Vanguard εμφανίζονται ως επενδυτές στο 92% των εταιρειών του δείκτη, με συνολική αξία συμμετοχών άνω του 1 τρισ. δολαρίων.
Είναι χαρακτηριστικό ότι BlackRock και Vanguard εμφανίζονται με σημαντικές μετοχικές θέσεις τόσο στην πετρελαϊκή ExxonMobil όσο και στην Tetra Tech, εταιρεία μηχανικών και διαχείρισης έργων.
Στις 13 Μαΐου 2026, η κομητεία του Μάουι ανέθεσε στην Tetra Tech σύμβαση 3.571.838 δολαρίων για τη διαχείριση της αποκατάστασης μετά την καταιγίδα Kona του Μαρτίου του 2026.
Η Blackston επί έξι χρόνια διαχειριζόταν κεφάλαια που είχαν ταυτόχρονα πλειοψηφική συμμετοχή στη SERVPRO, που αναλαμβάνει καθαρισμούς και ανακατασκευές μετά από πυρκαγιές και πλημμύρες, και συμμετοχή στη Lightstone Generation, που κατείχε μία από τις μεγαλύτερες μονάδες ηλεκτροπαραγωγής με άνθρακα στις ΗΠΑ
Η Bernhard Capital Partners εμφανίζει ως ενεργές επενδύσεις τόσο τη LEMOINE, που αναλαμβάνει έργα αποκατάστασης, όσο και τη Delta Utilities, που διαχειρίζεται δίκτυα διανομής φυσικού αερίου.
Η έκθεση παραθέτει επίσης πρόβλεψη σύμφωνα με την οποία η παγκόσμια αγορά αποκατάστασης καταστροφών θα φτάσει τα 92 δισ. δολάρια ετησίως έως το 2029, από 70 δισ. δολάρια.
Τα βασικά στοιχεία της έκθεσης
Η Oxfam αποδίδει σε περίπου 1.000 δισεκατομμυριούχους 486 εκατ. τόνους CO₂ (διοξειδίου του άνθρακα) το 2025, κατανέμοντας τις άμεσες εκπομπές και τις εκπομπές από την αγοραζόμενη ενέργεια των εταιρειών ανάλογα με το ποσοστό ιδιοκτησίας.
Το πλουσιότερο 0,1% του παγκόσμιου πληθυσμού, περίπου 8 εκατ. άνθρωποι, έχει μεγαλύτερες εκπομπές από το φτωχότερο 44%, δηλαδή από 3,5 δισ. ανθρώπους.
Σύμφωνα με τη μοντελοποίηση της Oxfam, οι εκπομπές ενός έτους του πλουσιότερου 1% συνδέονται με 1,9 εκατ. επιπλέον θανάτους από ζέστη σε ορίζοντα 100 ετών. Η εκατονταετία είναι η περίοδος στην οποία αθροίζονται οι εκτιμώμενοι θάνατοι.
Τι προτείνει η Oxfam
Στην έκθεση η Oxfam International καταθέτει πέντε προτάσεις προκειμένου η τρομακτική ανισότητα να αρχίσει να μειώνεται. Συγκεκριμένα προτείνει:
1). Φορολόγηση των υψηλότερων εισοδημάτων και περιουσιών, με ιδιαίτερα υψηλούς φόρους στα ιδιωτικά τζετ και μεγαλύτερη φορολόγηση του πλούτου που επενδύεται σε ρυπογόνους κλάδους.
2). Περισσότερη χρηματοδότηση για την κλιματική προσαρμογή, με τουλάχιστον τριπλασιασμό έως το 2035 και χορήγηση των πόρων ως επιχορηγήσεων μέσω των κλιματικών ταμείων του ΟΗΕ.
3). Εθνικά σχέδια με προθεσμίες για τη μείωση της ανισότητας, με στόχο το συνολικό εισόδημα του πλουσιότερου 10% να μην υπερβαίνει εκείνο του φτωχότερου 40%.
4). Δημόσια προστασία απέναντι στις καταστροφές και στην ακρίβεια, με ανθεκτικές υποδομές, συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης και εκκένωσης, κοινωνική προστασία, πλαφόν στις τιμές τροφίμων και δημόσια διανομή τροφίμων.
5). Μόνιμη φορολόγηση των υπερκερδών, όρια στα κέρδη και στις τιμές, απαγόρευση της κερδοσκοπίας, διάσπαση μονοπωλίων και ενίσχυση δημόσιων εναλλακτικών.
Πηγή: neostrategy.gr
Ψωµί, παιδεία, ελευθερία: σε εκκρεμότητα
Στον χώρο όπου υπήρξαν πολιτικές διαφωνίες, στρατηγικές συγκρούσεις, ταξικά αιτήµατα, ενορχηστρωµένα ωστόσο στον αντιστασιακό παλµό, επιχειρείται να µείνουν µόνο τα στεφάνια και τα τραγούδια του Μίκη και του Λοΐζου
Πόσο ενοχλητικό είναι το Πολυτεχνείο, 53 χρόνια µετά, ώστε ο πρύτανης να αποφασίζει να παραµείνουν τα κτίρια κλειστά, να επιβάλει περιορισµούς στον εορτασµό και να αρνείται να παραχωρήσει µια αίθουσα ακόµη και στον Σύλλογο Φυλακισθέντων; «Οταν χρησιµοποιώ µια λέξη» λέει ο Χάµπτι Ντάµπτι στην Αλίκη, «σηµαίνει ακριβώς ό,τι εγώ την επιλέγω να σηµαίνει».
Ετσι και η κυβέρνηση όταν στέκεται απέναντι στο µεταπολιτευτικό σύµβολο, το απονευρώνει από το εξεγερτικό του µήνυµα και το µετατρέπει σε ένα ακίνδυνο λείψανο µιας πολιτικής ψυχαγωγίας. Στον χώρο όπου υπήρξαν πολιτικές διαφωνίες, στρατηγικές συγκρούσεις, ταξικά αιτήµατα, ενορχηστρωµένα ωστόσο στον αντιστασιακό παλµό, επιχειρείται να µείνουν µόνο τα στεφάνια και τα τραγούδια του Μίκη και του Λοΐζου.
Η αλήθεια βέβαια είναι ότι η αποδόµησή του έχει αρχίσει από καιρό. Πότε µε δηλώσεις, όπως «δεν υπήρξαν νεκροί στο Πολυτεχνείο», πότε µε τους χαρακτηρισµούς του Συρίγου ότι αποτελεί πολιτική µυθολογία η αντίσταση κατά της χούντας. Σαν να µην προηγήθηκε η κατάληψη της Νοµικής, οι εργατικές συνελεύσεις, οι παράνοµες οργανώσεις, η διαµαρτυρία των συγγραφέων στα 18 κείµενα, οι πρώτες απεργίες, η πολιτική διάβρωση του καθεστώτος Παπαδόπουλου. Το τριήµερο της ρήξης δεν ήταν εποµένως µια τυχαία έκρηξη, αλλά η υλική µορφή µιας ιστορικής αναγκαιότητας. Το απεγνωσµένο κάλεσµα των εκφωνητών αφύπνισε µια φοβισµένη κοινωνία. Κινητοποίησε τους οικοδόµους που µοίραζαν τσιγάρα στην πύλη, τους αγρότες από τα Μέγαρα, τους κοστουµαρισµένους γιατρούς, υπεράνω πάσης υποψίας, που έκρυβαν τα φάρµακα στις τσέπες και ξεγελούσαν τους χαφιέδες στη γωνία της Στουρνάρη.
Στο γνωστό σύνθηµα «Ψωµί, Παιδεία, Ελευθερία» συµπυκνώθηκαν όλες οι πολιτικές και κοινωνικές κατακτήσεις που η µεταπολίτευση θεµελίωσε. Οµως, 53 χρόνια µετά, το ψωµί έγινε ψίχουλα των επιδοµάτων. Η αγοραστική δύναµη εξαντλείται στις ψηφιακές πλατφόρµες όπου οι πολίτες ψάχνουν τα φτηνότερα προϊόντα. Η δωρεάν παιδεία έγινε ταξική µε τα ιδιωτικά πανεπιστήµια. Αρκετοί νέοι που ξενύχτησαν διαβάζοντας τελικά δεν πήγαν καν να εγγραφούν σε σχολές µακριά από την πόλη όπου ζουν για οικονοµικούς λόγους. Η ελευθερία απατηλή, σε µια δηµοκρατία που αποδυναµώνεται µέσα από υποκλοπές, ποινικοποίηση της διαµαρτυρίας, χειραγώγηση της ∆ικαιοσύνης, διαρκή επιτήρηση και καταστολή.
Ετσι, πίσω από τα γλυκερά µηνύµατα του πρωθυπουργού βλέπουµε την πιο κυνική πολιτική στρατηγική: την οµαλοποίηση του αυταρχισµού µέσω της εξηµέρωσης της µνήµης. Πρόκειται για το ιδεολογικό τέχνασµα της εξουσίας που επιχειρεί να κρατήσει το γεγονός, αλλά να το αποσυνδέσει από τη ριζοσπαστικότητά του, αντικαθιστώντας το µε την αισθητική του αντανάκλαση.
Στον νέο κανόνα µνήµης το Πολυτεχνείο θα «σηµαίνει» ό,τι εξυπηρετεί την πολιτική συγκυρία. Ετσι εξηγούνται οι απαγορεύσεις του πρύτανη. Η Ιστορία όχι ως πρόταγµα ή δίδαγµα αλλά ως επικοινωνιακό απόθεµα. Η µνήµη ως διακοσµητικό φόντο, ώστε το πεδίο να είναι ελεύθερο για την πλήρη αναδιάταξη των δηµοκρατικών ισορροπιών. Χωρίς πλέον τον µπαµπούλα των τανκς, αλλά στο βάθος µε την ίδια απειλητική προειδοποίηση ότι διασαλεύεται η τάξη.
∆εν θέλουν εποµένως να τιµήσουν το Πολυτεχνείο. Θέλουν να το αφοπλίσουν. Να µείνει η αίσθηση της εξέγερσης, αλλά όχι το περιεχόµενό της. Αλλωστε σε κάθε ανατρεπτικό γεγονός αντανακλάται κάτι που η εξουσία θεωρεί απειλητικό: η συλλογική δύναµη των ανθρώπων όταν αρνούνται να συνηθίσουν το σκοτάδι.
Πηγή: www.documentonews.gr
Δουβλίνο: Η Ευρώπη μπροστά στις αντιφάσεις της
Η διπλή ευρωπαϊκή συνάντηση στο Δουβλίνο, στις 12 και 13 Νοεμβρίου 2026, ανέδειξε το πραγματικό πρόβλημα της Ευρωπαϊκής Ενωσης: δεν της λείπουν ούτε οι φιλοδοξίες ούτε οι διακηρύξεις. Της λείπει, όμως, η ομοφωνία για το πώς θα τις υλοποιήσει. Από τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας και την αντιπαράθεση του Φρίντριχ Μερτς με τις κυβερνήσεις που αρνούνται να συμμετάσχουν στο κόστος, μέχρι την Τεχνητή Νοημοσύνη, την ενεργειακή ασφάλεια και την ευρωπαϊκή άμυνα, το Δουβλίνο έφερε στην επιφάνεια μια βαθύτερη κρίση συνοχής.
Οι Ευρωπαίοι, θέλοντας να προβάλουν το ευρωπαϊκό οικοδόμημα ως ισχυρό γεωπολιτικό παράγοντα και όχι ως έναν θεσμικό μηχανισμό που περιορίζεται στη διαχείριση κρίσεων, διεκδικούν τον ρόλο του αυτόνομου πόλου ισχύος στη διεθνή σκηνή, την ώρα που εξακολουθούν να εξαρτώνται από δυνάμεις τις οποίες δεν ελέγχουν, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ρωσία και η Κίνα, που διαμορφώνουν ολοένα και περισσότερο τους όρους του διεθνούς ανταγωνισμού.
Η Ουκρανία, το σημείο όπου δοκιμάζεται περισσότερο η ευρωπαϊκή ενότητα. Το πιο δύσκολο ζήτημα της συνάντησης παρέμεινε η χρηματοδότηση της Ουκρανίας. Και αυτό δεν είναι τυχαίο. Η γερμανική πρωτοβουλία του Φρίντριχ Μερτς, ο οποίος επιθυμεί διακαώς να συνδέσει την έγκριση του επόμενου πολυετούς προϋπολογισμού της Ε.Ε. με την καθολική συμμετοχή των κρατών-μελών στη χρηματοδότηση του Κιέβου, αποκαλύπτει μια διάσταση που έχει όχι μόνο οικονομικές αλλά και σοβαρές πολιτικές προεκτάσεις.
Το Βερολίνο δεν ζητεί απλώς περισσότερα χρήματα. Απαιτεί από τους 27 απόλυτη πειθαρχία. Επιχειρεί να διαμορφώσει έναν κανόνα κομμένο και ραμμένο στα μέτρα του, σύμφωνα με τον οποίο κανένα κράτος δεν θα μπορεί να απολαμβάνει τα οικονομικά οφέλη της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης, αν αποφεύγει τις υποχρεώσεις που συνεπάγεται η κοινή ευρωπαϊκή στρατηγική.
Πρόκειται για μια θέση που υπαγορεύεται από τη γερμανική λογική και ενέχει σοβαρούς κινδύνους για τις ασθενέστερες οικονομικά χώρες. Η Ουγγαρία, η Σλοβακία, η Τσεχία και η Βουλγαρία, χώρες της Κεντρικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, εξαρτώνται σε σημαντικό βαθμό από τα κονδύλια των Ταμείων Συνοχής. Για τις κυβερνήσεις αυτές το διακύβευμα δεν είναι μόνο η συμμετοχή στη στήριξη του Κιέβου, αλλά και η διατήρηση των πόρων που χρηματοδοτούν την ανάπτυξη και τις υποδομές τους.
Η απαίτηση, λοιπόν, της Γερμανίας να συμμετάσχουν όλες ανεξαιρέτως οι ευρωπαϊκές χώρες στη χρηματοδότηση της Ουκρανίας μετατρέπει τη συζήτηση για την ευρωπαϊκή ασφάλεια σε μια δύσκολη διαπραγμάτευση για το ποιος θα πληρώσει και ποιος θα επωμιστεί το κόστος των νέων ευρωπαϊκών προτεραιοτήτων. Και εδώ βρίσκεται η μεγαλύτερη αντίφαση της γερμανικής προσέγγισης. Πώς μπορεί η Ευρώπη να υπερασπίζεται την ενότητά της χρησιμοποιώντας ως εργαλείο την απειλή του δημοσιονομικού αποκλεισμού;
Η στάση του Σλοβάκου πρωθυπουργού Ρόμπερτ Φίτσο, ο οποίος απειλεί με βέτο, αλλά και οι αντιρρήσεις του Τσέχου ομολόγου του, Αντρέι Μπάμπις, αποκαλύπτουν ότι η διαφωνία δεν αφορά αποκλειστικά το ύψος της οικονομικής συνεισφοράς. Αφορά επίσης το ποιος καθορίζει την ευρωπαϊκή πολιτική και μέχρι ποιο σημείο οι εθνικές κυβερνήσεις μπορούν να διατηρούν τη δυνατότητα διαφοροποίησης. Από την Μπρατισλάβα οι δύο ηγέτες απέρριψαν την πρόταση του Γερμανού καγκελαρίου, με τον Φίτσο να μιλά για εκβιασμό και να απειλεί με βέτο. Το πρόβλημα, συνεπώς, που αναδύεται ξεκάθαρα δεν είναι μόνο η Ουκρανία. Είναι η ίδια η αρχιτεκτονική λήψης αποφάσεων στην Ευρωπαϊκή Ενωση.
Η γερμανική Ευρώπη
Ο Φρίντριχ Μερτς επιχειρεί να καλύψει ένα κενό ηγεσίας που έχει γίνει ιδιαίτερα εμφανές τα τελευταία χρόνια. Η Γερμανία, ως η μεγαλύτερη οικονομία της Ε.Ε., θεωρεί ότι δικαιούται να διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής στρατηγικής. Ωστόσο, η οικονομική ισχύς δεν μεταφράζεται αυτομάτως σε πολιτική νομιμοποίηση, ιδιαίτερα όταν υπάρχει ένα πλέον εμφανές αδύναμο σημείο.
Ενώ το Βερολίνο εμφανίζεται ως ο μεγαλύτερος υποστηρικτής της Ουκρανίας σε απόλυτα ποσά, η εικόνα αλλάζει όταν η βοήθεια υπολογίζεται σε σχέση με το ΑΕΠ κάθε χώρας. Τα κράτη της Βαλτικής και της Σκανδιναβίας έχουν αναλάβει αναλογικά μεγαλύτερο βάρος. Αυτό δεν ακυρώνει τη γερμανική συνεισφορά. Αποδυναμώνει, όμως, την εικόνα μιας χώρας που μπορεί να διεκδικεί μονομερώς τον ρόλο του εγγυητή της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης, της ισχύος και της ηγεμονίας. Το Βερολίνο, επομένως, χρειάζεται συμμάχους, όχι απλώς συμμορφούμενους εταίρους. Και αυτό είναι κάτι που η γερμανική διπλωματία οφείλει να συνυπολογίσει.
Φιλοδοξία ΑΙ
Εάν η Ουκρανία αναδεικνύει τις σοβαρές πολιτικές διαιρέσεις της Ευρώπης, η Τεχνητή Νοημοσύνη φέρνει στο προσκήνιο μια διαφορετική, αλλά εξίσου κρίσιμη αδυναμία: την τεχνολογική εξάρτηση. Η παρουσία του Αρτούρ Μενς, επικεφαλής της Mistral AI, και του νομπελίστα Τζέφρι Χίντον στην άτυπη σύνοδο των 27 ηγετών της Ευρωπαϊκής Ενωσης χθες, Παρασκευή, προσέδωσε στη συζήτηση για την τεχνολογική ανάπτυξη μέσω της Τεχνητής Νοημοσύνης ιδιαίτερη βαρύτητα. Το διακύβευμα δεν είναι απλώς η αξιοποίηση μιας νέας τεχνολογίας από τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις. Είναι η δυνατότητα της Ευρώπης να αποκτήσει δική της θέση στη διαμόρφωση της επόμενης τεχνολογικής εποχής.
Σήμερα, η ευρωπαϊκή ήπειρος βρίσκεται ανάμεσα σε δύο τεχνολογικούς κολοσσούς: τις Ηνωμένες Πολιτείες, που διαθέτουν τις μεγαλύτερες εταιρίες και τις ισχυρότερες επενδυτικές δυνατότητες, και την Κίνα, η οποία αναπτύσσει με ταχύτητα τις δικές της τεχνολογικές υποδομές. Η Ευρώπη διαθέτει ερευνητικά κέντρα, επιστημονικό δυναμικό και επιχειρήσεις με διεθνείς φιλοδοξίες. Δεν διαθέτει, όμως, ακόμη την απαιτούμενη κλίμακα επενδύσεων, την ενιαία βιομηχανική στρατηγική και την ενεργειακή υποδομή που θα της επέτρεπαν να τις ανταγωνιστεί ισότιμα.
Είναι ακόμη πολύ νωρίς για να συμπεράνει κανείς αν η συζήτηση στο Δουβλίνο μπορεί να οδηγήσει σε πραγματικές κοινές επενδύσεις ή αν θα προστεθεί ακόμη μία ευρωπαϊκή διακήρυξη στις πολλές που έχουν προηγηθεί. Είναι γεγονός, ωστόσο, ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη και οι αγορές δεν περιμένουν τις ευρωπαϊκές διαβουλεύσεις. Επενδυτικά σχέδια ήδη υλοποιούνται και οι τεχνολογικές ισορροπίες διαμορφώνονται εκτός Ευρώπης.
Ενέργεια και ανταγωνιστικότητα: Η αχίλλειος πτέρνα της ευρωπαϊκής οικονομίας
Η συζήτηση για την τεχνολογική αυτονομία οδηγεί αναπόφευκτα στην ενέργεια. Χωρίς φθηνή, σταθερή και επαρκή ενέργεια, η Ευρώπη δεν μπορεί να αναπτύξει ανταγωνιστική βιομηχανία, να προσελκύσει επενδύσεις στην Τεχνητή Νοημοσύνη ούτε να μειώσει την εξάρτησή της από τρίτες δυνάμεις.
Αυτό είναι ένα από τα πιο κρίσιμα ζητήματα για το μέλλον της ευρωπαϊκής οικονομίας. Η πράσινη μετάβαση παραμένει στρατηγική επιλογή, αλλά το κόστος της, οι διαφορετικές ενεργειακές δυνατότητες των κρατών-μελών και οι ανάγκες της βιομηχανίας δημιουργούν σημαντικές αποκλίσεις. Η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε ακόμη μία δύσκολη εξίσωση: πρέπει να επιταχύνει την ενεργειακή μετάβαση χωρίς να υπονομεύσει την ανταγωνιστικότητά της. Κι εδώ η πολιτική συνοχή δοκιμάζεται. Δεν έχουν όλα τα κράτη τις ίδιες ενεργειακές υποδομές, τις ίδιες δημοσιονομικές δυνατότητες ή την ίδια αντίληψη για την ταχύτητα της πράσινης μετάβασης. Η στρατηγική αυτονομία, επομένως, δεν μπορεί να οικοδομηθεί μόνο με στόχους και κανονισμούς…
Πηγή: www.dimokratia.gr
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)




















