Music by Prins Obi
Lyrics by Alexandra Epitheti, Giorgos Karnavas
Vocals: Giorgos Margaritis, Alexandra Epitheti
Music Production: Prins Obi
Mpelalis Reviews
Κυριακή 16 Αυγούστου 2026
Οι διακοπές του πατείς με και του πατώ σε
Νίκος Παπαδογιάννης
Υπάρχουν εθελοντές για να ξεκινήσουμε καμπάνια ενάντια στην αυταπάτη που λέγεται «υπέροχο ελληνικό καλοκαιράκι» ή να προχωρήσω μόνος μου; Με το θάρρος του ανθρώπου που έχει ταξιδέψει αρκετά και που ξέφυγε νωρίς από το αφήγημα «Ελλάδα, η ωραιότερη χώρα του κόσμου», σας διαβεβαιώνω ότι ούτε οι αμμουδιές μας είναι για Τσάμπιονς Λιγκ ούτε τα κατάμεστα από κόσμο νησιά μας αποτελούν το απαύγασμα των θερινών προορισμών.
Να πεις Ιούλιο ή τέλη Σεπτεμβρίου, τότε ναι, θα πάρω και εγώ. Εάν ήταν αποκλειστικά στο χέρι μου, δεν θα έπαιρνα ποτέ την άδειά μου στις κολασμένες πέντε εβδομάδες όπου αδειάζουν οι πόλεις και γεμίζουν οι παραλίες. Είδατε το βίντεο από την περίφημη «Ιταλίδα» στα Κουφονήσια, όπου δεν πέφτει καρφίτσα από την πολυκοσμία, για δέκα λεπτά τσαλαβούτημα και για ένα τετραγωνικό λευκής άμμου; Ο χειρότερος εφιάλτης μου. Και ας είναι η θάλασσα κρύσταλλο . Που δεν είναι.
Καλή παραλία σημαίνει παραλία χωρίς συνωστισμό, χωρίς ξαπλώστρες πάνω στο κύμα, χωρίς αισχροκέρδεια, χωρίς μουσική διαπασών από το μπιτσόμπαρο, χωρίς αυτοκίνητα παρκαρισμένα πάνω στην άμμο, χωρίς ρακετομάχους, χωρίς σκουπίδια στις ακτές, χωρίς στριγγλιές από τη μικρή Κλυταιμνήστρα και τον μικρό Εφραίμ. Ωραίο νησί σημαίνει νησί χωρίς μποτιλιάρισμα, χωρίς κρατήσεις στα εστιατόρια και στα μπαράκια, χωρίς αισχροκέρδεια (ναι, το ξανάπα αυτό), χωρίς ορδές φασαίων και πανηγύρια, χωρίς σκοτωμένα ζώα στους δρόμους, χωρίς πατείς με, χωρίς πατώ σε. Ωραίες διακοπές σημαίνει διακοπές χωρίς στίφη Αθηνέζων και Θεσσαλονικέζων, χωρίς μικρές Αθήνες, χωρίς αγένεια, χωρίς νεοπλουτισμό, χωρίς ηχορύπανση, χωρίς αισχροκέρδεια (να το πάλι αυτό), χωρίς καμένα δάση και ανεμογεννήτριες, χωρίς ελικόπτερα που προσγειώνονται σε παραλίες.
Αλλά σε καμία περίπτωση χωρίς γιατρό, σε καμία περίπτωση με πισίνες που δεν έχουν ναυαγοσώστη, σε καμία περίπτωση «πάμε κι όπου βγει», σε καμία περίπτωση στο έλεος όποιου θεού πιστεύει ο καθένας. Και σε καμία περίπτωση με την ελεεινή αισχροκέρδεια που έχει εκτοξεύσει στο εξώτερο διάστημα τις τιμές των καταλυμάτων, των ακτοπλοϊκών και αεροπορικών εισιτηρίων, του φαγητού, του ποτού, της ξαπλώστρας.
Η μέρα της μαρμότας, ξανά και ξανά: ξύπνημα στις έντεκα, μπάνιο, λιοπύρι, φαγητό, πιώματα μέχρι αναισθησίας, σε απόσταση ασφυξίας από χιλιάδες άλλους που ζουν το ίδιο «όνειρο». Να τελειώνουν οι διακοπές και να χρειάζεσαι διακοπές για να ξεκουραστείς. Και δεν έχω ανοίξει καν συζήτηση για τον παλιόκαιρο ή για τις θερμοκρασίες που ενθουσιάζουν μόνο τους βεδουίνους και όσους ζουν σε ιγκλού και βλέπουν ήλιο μια φορά τον χρόνο.
Ώρες ώρες αισθάνομαι ότι ο ελληνικός Αύγουστος είναι η μεγαλύτερη αυθυποβολή στην ιστορία της χώρας, ένα ομαδικό ντου στα λιμάνια ίσα ίσα για να έχουν πλάνα τα κανάλια να γεμίσουν τα («δεν υπάρχουν ειδήσεις») δελτία του καλοκαιρινού Σαββατοκύριακου.
Το είδατε τα ρεπορτάζ για την «ομαδική έξοδο των αδειούχων του Αυγούστου»; Φεύγει, λέει, ο κόσμος, και ο τελευταίος να κλείσει την πόρτα. Πάει να πει ότι λεφτά υπάρχουν, βρε κουτά. Και ότι η χώρα ευημερεί, παρ’ όλο που πλέον ο ξένος παραθεριστής αποτελεί πια είδος εν ανεπαρκεία, εάν εξαιρεθεί ο φτηνιάρης τουρίστας από τα Βαλκάνια και ο Ισραηλινός με τα ματωμένα χέρια.
Έπειτα ακούς πιο προσεκτικά όσα λένε οι εκδρομείς στα πρόθυμα μικρόφωνα και ανακαλύπτεις ότι δεν είναι δα ενδεικτικά οικονομικής ευρωστίας τα σχέδιά τους. Σχεδόν όλοι λένε ότι πηγαίνουν «για λίγες μέρες στο χωριό» ή ότι θα μείνουν «σε φίλους», όπερ σημαίνει μεθερμηνευόμενον, δεν υπάρχει σάλιο για κανονικές, πολυήμερες διακοπές αλλοτινού καιρού. Πολλοί ξεκινούν για ελεύθερο κάμπινγκ που είναι και τζάμπα αν δεν σε πιάσει η τσιμπίδα του νόμου, αλλά αποφεύγουν να το δηλώσουν στις κάμερες, διότι φοβούνται το πρόστιμο των 300 ευρώ κατά κεφαλήν. Και δεν είμαστε για τέτοιες αβαρίες, όταν τα λεφτά μας τελειώνουν από τις 20 του μήνα.
Για τους λάτρεις της στατιστικής, τα τηλεοπτικά ρεπορτάζ για τη «μαζική έξοδο του Αυγούστου» προβάλλονταν πάντοτε την 1η του μήνα ή τέλος πάντων στο πρώτο Σαββατοκύριακό του. Όχι στις 8-9 Αυγούστου όπως φέτος και όχι με ορίζοντα μίας εβδομάδας. Υπολογίζω ότι την ερχόμενη Δευτέρα, που θα έχει περάσει και η «μεγάλη γιορτή της χριστιανοσύνης» και θα έχουν πραγματοποιηθεί τα δέοντα τάματα, η μεγαλούπολη θα επιστρέψει σε συνθήκες μποτιλιαρίσματος. Όχι ότι άδειασε ποτέ.
Η δική μου συμβουλή, προς διακόπτοντες και επίδοξους διακόπτοντες, είναι η ίδια εδώ και χρόνια. Μάιος-Ιούνιος, Σεπτέμβριος-Οκτώβριος, ή αλλιώς ταξίδι στο εξωτερικό. Με λίγη οικονομία τους χειμωνιάτικους μήνες, εφ’ όσον βέβαια υπάρχει η σχετική δυνατότητα, θα σας έρθει πιο οικονομικό το δεκαήμερο ταξίδι δύο εβδομάδων για δύο άτομα στην Ταϊλάνδη ή τη Μαλαισία (και διαλέγω επίτηδες «καλοκαιρινούς προορισμούς»), παρά δύο εβδομάδες στην Πάρο και στη Σκιάθο και στη Ζάκυνθο και στη Λήμνο και ξέρω γω στη Δονούσα. Και προφανώς πολύ προτιμότερο, αφού θα δείτε έναν καινούριο τόπο, θα γνωρίσετε εξωτικές μυρωδιές και γεύσεις, θα δείτε και κανένα σπάνιο ζωάκι. Όχι μόνο γάτες χαλκομανίες στην άσφαλτο.
Εάν πάλι προτιμάτε να κάνετε ηλιοθεραπεία με το κεφάλι σας ακουμπισμένο στην πατούσα του γείτονα από το Παγκράτι που επέλεξε οικογενειακώς το ίδιο νησί για να πάρει μία ανάσα, υπό τους ήχους της Λιόλιου που παίζει διαπασών από το μπιτσόμπαρο και με αντίτιμο 150 ευρώ για τις ξαπλώστρες, η επιστήμη σηκώνει τα χέρια ψηλά. Εμένα, πάντως, τον Αύγουστο θα με βρείτε στην πόλη, που είναι σχεδόν ωραία, έτσι όπως αραιοκατοικείται. Μέχρι εισιτήριο για την «Οδύσσεια» βρήκα τις προάλλες.
Το οριστικό διαζύγιο της δεξιάς με τον φιλελευθερισμό και η ευθύνη της αριστεράς
Η Νέα Δημοκρατία ξέκοψε εντελώς από τις φιλελεύθερες ρίζες της επί ημερών Κυριάκου Μητσοτάκη.
Αλήθεια, ποια είναι η σχέση του κυβερνώντος κόμματος με το φιλελευθερισμό ειδικότερα και με την ιδεολογία γενικότερα; Τι πρεσβεύει η σημερινή Νέα Δημοκρατία και ποιο πολιτικό αποτύπωμα θα αφήσει στον ιστορικό του μέλλοντος για να κρίνει;
Τα παραπάνω ερωτήματα γεννήθηκαν διαβάζοντας το βιβλίο του Στέφανου Δημητρίου “Η πολιτική σε κρίση” που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πόλις. Ο συγγραφέας αφουγκράζεται, καταγράφει και αναλύει το σημερινό πολιτικό κλίμα παγκοσμίως, προσανατολίζεται περισσότερο στην Αριστερά και το στόχο της κατάκτησης του δημοκρατικού σοσιαλισμού, όμως πολλοί από τους προβληματισμούς του σχετίζονται άμεσα με τη δεξιά και το συντηρητικό χώρο ο οποίος φαίνεται να περνά τη δική του κρίση αξιών παρά την κυριαρχία του στα περισσότερα μέρη της Δύσης.
Ας πούμε, τι ακριβώς διατηρεί η Νέα Δημοκρατία από τη φιλελεύθερη παράδοση στην οποία άλλοτε ομνυούσε; Ο συγγραφέας ξεκαθαρίζει ότι “η αναφορά στη φιλελεύθερη παράδοση που μας ενδιαφέρει, δεν περιλαμβάνει – παρά μόνο ως αντιπαράθεση – τον οικονομικό φιλελευθερισμό ή αλλιώς νεοφιλελευθερισμό ο οποίος αντιβαίνει προς τις αξίες του κλασικού πολιτικού φιλελευθερισμού και αποσυνδέει την πολιτική από την οικονομία ενώ παράλληλα αναγνωρίζει ως αποκλειστικό προσδιοριστικό γνώρισμα της έννοιας “ελευθερία” την παντελή απουσία πολιτικών ρυθμίσεων της οικονομικής δραστηριότητας”.
Θα μπορούσε να ισχυριστεί κανείς ότι στις παραπάνω γραμμές του Δημητρίου περιγράφεται η ιδεολογική εξέλιξη του κυβερνώντος κόμματος επί ημερών Κυριάκου Μητσοτάκη. Ψήγματα “φιλελευθερισμού” εντοπίζονται μόνο στις νεοφιλελεύθερες εμμονές της κυβέρνησης για την άνευ όρων στήριξη του μεγάλου κεφαλαίου το οποίο την τελευταία επταετία θριαμβεύει (με πολιορκητικό κριό τις τράπεζες και τις κατασκευές).
Σχέση της Νέας Δημοκρατίας με τον πολιτικό φιλελευθερισμό δύσκολα μπορεί κάποιος να εντοπίσει. Η μοναδική φιλελεύθερη τομή των κυβερνήσεων Μητσοτάκη, ο γάμος των ομόφυλων ζευγαριών, έγινε νόμος του κράτους με τις ψήφους της προοδευτικής, κεντροαριστερής και αριστερής αντιπολίτευσης. Περίπου η μισή κοινοβουλευτική ομάδα του κυβερνώντος κόμματος δεν στήριξε τη νομοθετική πρωτοβουλία της κυβέρνησης. Και πως να την στηρίξει όταν στις τάξεις της κυριαρχεί η ακροδεξιά τριαρχία των Γεωργιάδη, Πλεύρη και Βορίδη;
Η ελληνική δεξιά ήταν βεβαίως πάντοτε ιδιαίτερα συντηρητική και εξόχως αντιδραστική. Ομως, κυρίως από τη Μεταπολίτευση και μετά, η δεξιά φάνηκε περισσότερο προσγειωμένη, σαν να είχε μάθει από τα λάθη της. Το περιγράφει ωραία ο Δημήτρης Χριστόπουλος σε πρόσφατο άρθρο του στο NEWS 24/7: “Αυτές οι ενοχές είναι όμως που έκαναν κάπως συνετότερη τη δυτική Δεξιά στο δεύτερο μισό του 20ού. Δεν το άντεξε όμως. Και τώρα βιώνουμε την ολική επαναφορά στις σκληρές συντεταγμένες της. Η επιτυχία της είναι το αποτέλεσμα ενός μακρόπνοου, υπομονετικού πολέμου θέσεων που επέφερε την μετάλλαξη του δημοκρατικού συντηρητισμού. Ο συντηρητισμός εάλω από τα μέσα. Λαμπρίας, Κανελλόπουλος, Ράλλης και Παπαληγούρας δεν υφίστανται πλέον. Στη θέση τους Κυρανάκης, Βορίδης, Γεωργιάδης και Πλεύρης. Αυτοί δίνουν το στίγμα”.
Θα μπορούσε να προσθέσει κανείς ότι οι παραπάνω όντως δίνουν το στίγμα σε μία εποχή κατά την οποία πρόεδρος του κόμματος και Πρωθυπουργός είναι ένας πολιτικός που πλασαρίστηκε στην πολιτική κονίστρα ως φιλελεύθερος, ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Μόνο που ο φιλελευθερισμός του εν λόγω έχει αποδειχθεί ουκ ολίγες φορές κίβδηλος, απολύτως θεωρητικός και εν τέλει ανύπαρκτος.
Και τι τέλος πάντων είναι η Νέα Δημοκρατία, ιδιαίτερα τα τελευταία επτά χρόνια της απόλυτης πολιτικής παντοκρατορίας της; Μα τίποτα άλλο από ένας ιδιότυπος κυβερνητικός συνασπισμός που αναπαράγει τον πόθο για εξουσία, διαπλοκή και διευθετήσεις παντός είδους. Οι μετανοήσαντες εκσυγχρονιστές του ΠΑΣΟΚ, που είδαν στη Νέα Δημοκρατία το πολιτικό φως το αληθινό, ένωσαν τις δυνάμεις τους με τις πιο αντιδραστικές εκφάνσεις της ελληνικής ακροδεξιάς για να παράξουν αυτό το ιδιότυπο μείγμα πολιτικού κυνισμού μακριά από τις όποιες φιλελεύθερες ανησυχίες.
Πιο πρόσφατη απόδειξη; Ο Πλεύρης, υπουργός της κυβέρνησης Μητσοτάκης, κομπάζει χωρίς καμία συστολή για το γεγονός ότι ο Ντόναλντ Τραμπ αναπαρήγαγε συνέντευξή του για το μεταναστευτικό ζήτημα. Ολοι άλλωστε ξέρουμε πόσο φιλελεύθερος είναι ο πρόεδρος των ΗΠΑ και γιατί το πρώην φυντάνι του ΛΑΟΣ τον θαυμάζει.
Τελικά ποιος απομένει στο ελληνικό πολιτικό σύστημα να φυλά τις φιλελεύθερες Θερμοπύλες του; Η απάντηση είναι ξεκάθαρη. Η κεντροαριστερά και η αριστερά. Σε αυτούς τους χώρους επαφίεται η προστασία του πολιτικού φιλελευθερισμού. Με τη δεξιά να παίρνει διαζύγιο από τις όποιες φιλελεύθερες ρίζες της και την κομμουνιστική αριστερά να ορέγεται σοσιαλιστικούς παραδείσους με το απλό πάτημα ενός κουμπιού φαίνεται ότι δεν υπάρχει άλλη λύση.
Οι (λίγοι) Ελληνες φιλελεύθεροι που αυτοπροσδιορίζονται ως κεντρώοι οφείλουν ακριβώς τώρα και την αυτοκριτική τους. Γιατί ενώ πολλοί διύλιζαν τον κώνωπα της αριστερής διακυβέρνησης (όχι άδικα πολλές φορές) τώρα καταπίνουν την κάμηλο της μητσοτακικής λαίλαπας. Ευτυχώς που υπάρχουν λαμπρές εξαιρέσεις που πάντως επιβεβαιώνουν τον κανόνα.
Ο πολιτικός φιλελευθερισμός μπορεί να μην είναι σέξι πια και να μην πουλάει όσο το παρελθόν, πάντως παραμένει ως η μόνη αποτελεσματική ασπίδα για την προστασία της δημοκρατίας από τους πάσης φύσεως εχθρούς της που εσχάτως αυξάνονται.
Ειδικά για την Ελλάδα, σίγουρα η Γ’ Ελληνική Δημοκρατία αξίζει κάτι καλύτερο από μία κυβέρνηση που δικαιολόγησε και δικαιολογεί παντοιοτρόπως τη μεγαλύτερη θεσμική εκτροπή από τη Μεταπολίτευση και μετά, το σκάνδαλο των υποκλοπών.
Έρχεται η «ΔΕΘ των κοστολογημένων»
Εντός των δημοσιονομικών κανόνων της Ε.Ε και των «πλεονασμάτων» οι εξαγγελίες παρά τον έντονο πολιτικό ανταγωνισμό
Δεν είναι κρυφό πως σχεδόν οι… πάντες εκτιμούν ότι η φετινή 90η Διεθνής Έκθεση της Θεσσαλονίκης θα καθορίσει τις ισορροπίες στο πολιτικό σκηνικό. Επιτελεία κομμάτων, εταιρείες εκτιμήσεων κοινής γνώμη, πολιτικοί αναλυτές, οικονομικά think tanks και επιχειρηματικοί κύκλοι ομονοούν στο ότι το δημοσκοπικό αποτύπωμα των εξαγγελιών στην Θεσσαλονίκη «θα δείξει που πάει το πράγμα».
Το συμπέρασμα αιτιολογείται από δύο βασικές παραμέτρους:
— Η πρώτη είναι πως η φετινή ΔΕΘ συμπίπτει χρονικά με (ή ακόμη περισσότερο θα συνιστά) την έναρξη μιας προεκλογικής περιόδου με μεγαλύτερη δυνατή διάρκεια τους 10 μήνες. Αυτό στην περίπτωση που τελικά υιοθετηθεί από το Μέγαρο Μαξίμου η προτροπή (κυρίως του οικονομικού επιτελείου) οι κάλπες να στηθούν τον Ιούνιο του 2027.
— Η δεύτερή αφορά την σημαντική ρευστότητα που καταγράφει η απήχηση των κομμάτων, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις: Με την Ν.Δ να βρίσκεται μακριά από τα ποσοστά αυτοδυναμίας, την ΕΛ.Α.Σ να έχει σταθεροποιηθεί στην δεύτερη θέση, το ΠΑΣΟΚ να δείχνει σημάδια εσωτερικού προβληματισμού, τον Αντώνη Σαμαρά να μην έχει ακόμη δημοσιοποιήσει την πρόθεσή του να δημιουργήσει κόμμα και τα προσωποπαγή κόμματα που αυτοαποκαλούνται «αντι-συστημικά» να καταρρέουν.
Σε αυτή την βάση λοιπόν τα οικονομικά προγράμματα που θα παρουσιαστούν στην ΔΕΘ εκτιμάται πως θα παίξουν σημαντικό ρόλο στην διαμόρφωση των εκλογικών τάσεων, όπως επίσης και στην δυναμική που θα δημιουργηθεί για την διεκδίκηση της διακυβέρνησης. Υπό αυτό το πρίσμα θα ανέμενε κανείς πως ένας «διαγωνισμός» υποσχέσεων και παροχών θα χαρακτηρίσει τις παρουσίες των πολιτικών αρχηγών φέτος στην Θεσσαλονίκη. Άλλωστε αυτή ήταν για πολλές δεκαετίες η …φήμη της Διεθνούς Έκθεσης: Ένα βήμα μεγάλων υποσχέσεων.
Παρόλα αυτά όμως, όλα δείχνουν πως η… παράδοση δεν θα τηρηθεί, αφού από την «ΔΕΘ των υποσχέσεων» περνάμε στην …«ΔΕΘ των κοστολογημένων». Η συγκεκριμένη λέξη: «Κοστολόγηση» αναμένεται να ακουστεί πολλές φορές με όλους τους πιθανούς τρόπους. Σε αυτήν θα εστιαστεί η κριτική της Νέας Δημοκρατίας στα κόμματα της αντιπολίτευσης, αλλά και μέσω αυτής της οδού θα επιχειρήσουν οι σχηματισμοί που διεκδικούν την διακυβέρνηση να δώσουν διαπιστευτήρια κυβερνησιμότητας.
Πιο συγκεκριμένα:
Νέα Δημοκρατία: Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει αξιώσει από τα πολιτικά κόμματα που διεκδικούν πολιτικό ρόλο να καταθέσουν τα οικονομικά προγράμματα που θα ανακοινώσουν στο Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο προκειμένου να προσδιοριστεί το αποτύπωμά τους στον κρατικό προϋπολογισμό. Μάλιστα στο πλαίσιο της συνταγματικής αναθεώρησης πρότεινε αυτή η διαδικασία να επιβάλλεται και συνταγματικά. Όσον αφορά την ΔΕΘ στις τελευταίες δημόσιες εμφανίσεις του έχει επισημάνει μεταξύ άλλων ότι όλες οι εξαγγελίες θα βασιστούν στο υπερ-πλεόνασμα που έχει καταγραφεί δίχως περεταίρω πόρους.
Όπως έχει δηλώσει «στη ΔΕΘ θα μοιράσουμε και το τελευταίο ευρώ το οποίο έχουμε στη διάθεσή μας» διευκρινίζοντας όμως πως «είμαστε κυβερνητική δύναμη, δεν θα ανοίξουμε το πουγκί». Έχει επίσης επισημάνει για την αντιπολίτευσης πως «είναι πολύ εύκολο να υπόσχεσαι δεσμεύσεις που δεν θα γίνουν». Στην βάση αυτή έχει ξεκαθαρίσει ότι «στην ΔΕΘ θα επικεντρωθούμε στους μικρομεσαίους επιχειρηματίες και ελεύθερους επαγγελματίες». Πράγμα που πολιτικά μάλλον σημαίνει ότι θα εξαγγελθούν μέτρα «συσπειρωτικού» χαρακτήρα για το παραδοσιακό κοινό των ψηφοφόρων της Ν.Δ.
Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη: Το κόμμα που έχει ως επικεφαλής τον Αλέξη Τσίπρα είναι αυτό που προφανώς έχει την μεγαλύτερη πολιτική και επικοινωνιακή ανάγκη να κάνει… εντυπωσιακές εξαγγελίες στην ΔΕΘ. Αφενός γιατί έτσι θα «κλείσει οριστικά» την δεύτερη θέση στις δημοσκοπήσεις αφού ήδη έχει μια διαφορά από το ΠΑΣΟΚ και αφετέρου γιατί διακηρυγμένος στόχος του είναι μετά την Διεθνή Έκθεση της Θεσσαλονίκης να κινείται σε ποσοστά που θα βρίσκονται πάνω από το 20%, αφού το «2 μπροστά» αυτόματα μεταβάλει την ΕΛ.Α.Σ σε διεκδικητή της διακυβέρνησης με μονοψήφιο ποσοστό σε σχέση με τις δημοσκοπικές επιδόσεις της Νέας Δημοκρατίας.
Παρ’ όλα αυτά η ΕΛ.Α.Σ επιθυμεί ταυτόχρονα να μην συγκριθούν οι οικονομικές της εξαγγελίες με το περίφημο «πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης» του πάλαι – ποτέ ΣΥΡΙΖΑ. Επίσης ο Αλέξης Τσίπρας στο πλέον κατάλληλο περιβάλλον, το Forum των Δελφών και νωρίς φέτος το καλοκαίρι έχει δηλώσει πως οι προγραμματικές του δεσμεύσεις δεν θα κινηθούν εκτός των ευρωπαϊκών υποχρεώσεων της χώρας για την δημοσιονομική σταθερότητα. Επίσης στην ίδια εκδήλωση επισήμανε πως η ΕΛ.Α.Σ θα αποτελέσει δύναμη «σταθερότητας» για την χώρα τονίζοντας πως το πρόγραμμα του κόμματός του θα είναι πλήρως κοστολογημένο.
Στην βάση αυτή η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη προκρίνει αντί για την επιβάρυνση του προϋπολογισμού εναλλακτικές πηγές εσόδων: Αναφερόντας μεταξύ άλλων την έκτακτη εισφορά στις εταιρείες μεγάλου τζίρου που όμως θα ενταχθούν σε ειδικό ταμείο καθώς και την «πάταξη της διαφθοράς» που δεν είναι οικονομικά «προσδιορίσιμο» μέγεθος.
ΠΑΣΟΚ: Δεδομένη είναι η θέση του κόμματος του Νίκου Ανδρουλάκη για ένα οικονομικό πρόγραμμα κοστολογημένο και εντός του πλαισίου δημοσιονομικής σταθερότητας της Ε.Ε. Το ΠΑΣΟΚ άλλωστε έχει παρουσιάσει το οικονομικό του πρόγραμμα στην 89η ΔΕΘ και αυτό θα «επαναφέρει» στην φετινή. Αυτό δεν περιλάμβανε αισθητές κοινωνικές παροχές και εστιάστηκε κυρίως στην πρόταση για μείωση του ΦΠΑ ως μέσο αντιμετώπισης της ακρίβειας και την «διαπραγμάτευση των κοινωνικών εταίρων» για συλλογικές συμβάσεις ως τρόπο αύξησης των μισθών.
Το ΠΑΣΟΚ θα χρησιμοποιήσει πιθανότατα το επιχείρημα της «κοστολόγησης» κυρίως εναντίον της ΕΛ.Α.Σ που αυτή την περίοδο έχει αναγορεύσει σε βασικό αντίπαλο λόγω των τάσεων αύξησης της διαφοράς μεταξύ τους που καταγράφεται.
Πηγή: www.imerodromos.gr
Σάββατο 15 Αυγούστου 2026
Τι γιορτάζουμε τον Δεκαπενταύγουστο: Η ιστορία πίσω από τη μεγαλύτερη γιορτή της Παναγίας
Κάθε χρόνο, στις 15 Αυγούστου, η Εκκλησία τιμά την Κοίμηση της Θεοτόκου
The LiFO team
Ο Δεκαπενταύγουστος αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες γιορτές της Ορθοδοξίας και κατέχει ξεχωριστή θέση στη θρησκευτική και λαϊκή παράδοση.
Κάθε χρόνο, στις 15 Αυγούστου, η Εκκλησία τιμά την Κοίμηση της Θεοτόκου, δηλαδή το τέλος της επίγειας ζωής της Παναγίας και τη μετάστασή της στους ουρανούς. Η σημασία της ημέρας είναι τόσο μεγάλη, ώστε έχει επικρατήσει να αποκαλείται «Πάσχα του καλοκαιριού».
Παρότι πρόκειται για την Κοίμηση της Θεοτόκου, η γιορτή δεν έχει πένθιμο χαρακτήρα. Στην ορθόδοξη χριστιανική παράδοση, η Παναγία αντιμετωπίζεται ως η Μητέρα του Χριστού που περνά από την επίγεια ζωή στην αιώνια. Γι' αυτό και η ημέρα συνδέεται περισσότερο με την ελπίδα, τη χαρά και την πίστη παρά με το πένθος.
Δεκαπενταύγουστος: Τι αναφέρει η παράδοση
Η Καινή Διαθήκη δεν περιγράφει τις τελευταίες ημέρες της ζωής της Θεοτόκου. Οι σχετικές διηγήσεις προέρχονται κυρίως από την εκκλησιαστική παράδοση και μεταγενέστερα κείμενα. Σύμφωνα με αυτή, η Παναγία πληροφορήθηκε από άγγελο ότι πλησίαζε το τέλος της επίγειας ζωής της και προετοιμάστηκε με προσευχή.
Η παράδοση αναφέρει ότι οι Απόστολοι, οι οποίοι βρίσκονταν σε διαφορετικά μέρη κηρύττοντας τον χριστιανισμό, συγκεντρώθηκαν θαυματουργικά κοντά της για να την αποχαιρετήσουν. Μετά την Κοίμησή της, μετέφεραν το σώμα της στη Γεθσημανή, όπου και τοποθετήθηκε σε τάφο.
Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, ο Απόστολος Θωμάς δεν βρισκόταν εκεί κατά την ταφή και έφτασε αργότερα. Όταν ζήτησε να ανοίξει ο τάφος για να προσκυνήσει, διαπιστώθηκε ότι το σώμα της Θεοτόκου δεν βρισκόταν πλέον εκεί. Το γεγονός συνδέθηκε με την πίστη στη μετάστασή της στους ουρανούς.
Πώς καθιερώθηκε η γιορτή
Η εορτή της Κοίμησης της Θεοτόκου έχει ιστορία πολλών αιώνων. Οι πρώτες μαρτυρίες για μεγάλη θεομητορική γιορτή στην περιοχή των Ιεροσολύμων εμφανίζονται κατά τους πρώτους βυζαντινούς αιώνες. Σταδιακά η εορτή συνδέθηκε συγκεκριμένα με την Κοίμηση και καθιερώθηκε στις 15 Αυγούστου, αποκτώντας κεντρική θέση στο εκκλησιαστικό ημερολόγιο.
Της μεγάλης γιορτής προηγείται η νηστεία του Δεκαπενταύγουστου, η οποία αρχίζει την 1η Αυγούστου και ολοκληρώνεται στις 14 Αυγούστου. Κατά τη διάρκειά της τελούνται στους ναούς οι Παρακλήσεις προς την Παναγία, ενώ στις 15 Αυγούστου πραγματοποιούνται πανηγυρικές λειτουργίες.
Δεκαπενταύγουστος, το «Πάσχα του καλοκαιριού»
Ο Δεκαπενταύγουστος ξεπερνά τα στενά όρια μιας θρησκευτικής εορτής. Χιλιάδες άνθρωποι ταξιδεύουν κάθε χρόνο σε μεγάλα προσκυνήματα, με την Παναγία της Τήνου να αποτελεί το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα. Μεγάλοι εορτασμοί πραγματοποιούνται επίσης, στην Παναγία Εκατονταπυλιανή στην Πάρο, στην Παναγία Σουμελά, στην Αγιάσο της Λέσβου και σε δεκάδες ακόμη μοναστήρια και εκκλησίες.
Παράλληλα, σε χωριά και νησιά διοργανώνονται παραδοσιακά πανηγύρια με μουσική, χορό και κοινά τραπέζια. Έτσι, η 15η Αυγούστου έχει εξελιχθεί σε μια ημέρα όπου η πίστη συναντά την παράδοση, την οικογένεια και την επιστροφή στον τόπο καταγωγής. Για αυτό και ο Δεκαπενταύγουστος παραμένει μία από τις πιο αγαπημένες και βαθιά ριζωμένες γιορτές του ελληνικού καλοκαιριού.
Ρέκβιεμ για τον «ΚΑΝΕΝΑΝ» της καρδιάς μας
Ψυχολόγος, Ψυχοθεραπεύτρια
Μέλος της πρωτοβουλίας «Δρόμος ανοιχτός»
«Με την αλληγορία των αλόγων
και με την λογική των παραλόγων
λέγω αυτό που θα ‘θελε να πει ο καθένας
και υπογράφω εγώ για όλους, ο «Κανένας»
Εγώ είμαι εγώ, εγώ είμαι κι ο άλλος,
εγώ ο μικρός, εγώ και ο μεγάλος
βαρώ τα όργανα και τραγουδάω στους δρόμους
με τους ελεύθερους και με τους παρανόμους.
Εγώ αητός, εγώ και Προμηθέας
εγώ ο τρελός της διπλανής παρέας,
λέγω αυτά που δεν τολμάτε εσείς να πείτε
και χαρμοκλαίω που στο βάθος…. συμφωνείτε»
Νίκο!
Μια φορά σπάει η στάμνα στη βρύση, έλεγε η γιαγιά μου, φιλαράκι μου καλό και δεν καταλάβαινα τότε τι ήθελε να πει. Τώρα ξέρω. Τώρα που κάθομαι και κοιτάζω λυπημένη τα σπασμένα κομμάτια σου στη γούρνα της βρύσης. Τώρα που δεν ξέρω ποιο να πρωτομαζέψω και πως να τα συγκολλήσω, να σε φτιάξω ξανά απ’ την αρχή – γιατί μου λείπεις κι όλας ρε Μπαγάσα.
Να πω για την μεγάλη, την τεράστια σου καρδιά; Αυτή που χώραγε τον κόσμον όλον, καλούς, κακούς, στραβούς κι ανάποδους;
Εκείνη την απίστευτη, ασυμβίβαστη ψυχή σου, που όταν άπλωνε τις φτερούγες της σε πέταγε σε μέρη άγνωστα και μαγικά που κανείς μας δεν είχε ποτέ ματασκεφτεί και ματαδεί;
Τα πάμπολλα ταλέντα σου, την γραφή, την ποίηση, την υποκριτική, την μουσική, που αυτή η αστείρευτη, δαιμονισμένη δημιουργικότητά σου, έβρισκε πάντα τρόπους μυστήριους να βγάζει σαν τον ταχυδακτυλουργό απ’ το μπαούλο, να ενώνει μεταξύ τους και να φτιάχνει μικρά και μεγάλα διαμαντάκια;
Το ελεύθερο πνεύμα σου που δεν γνώριζε συμβιβασμούς, νόρμες, κανόνες, στεγανά, που, σαν τους «Ιππείς της Πύλου» κάλπαζε ασταμάτητα, γκρεμίζοντας κλειστές πύλες και ανοίγοντας μονοπάτια μες απ’ τις αγριάδες, που ‘δειχναν πάντα του στραβού το δίκιο και της αρετής τον ανήφορο;
Μέχρι και την τελευταία χρονιά της ζωής σου, εκεί που πάλευες με τον Χάρο σου σε μαρμαρένια αλώνια, μάζεψες τα κουράγια σου, κι έγραψες με την κιθάρα σου τραγούδι για τον ΟΠΕΚΕΠΕ (ΟΠΕΚΕΠΕ τι λέτε ρε.. τί λέτε ρε) κι έκανες σχέδια να φτιάξεις παραστάσεις μουσικές και θεατρικές αυτό το καλοκαίρι. Και ζήταγες να βρεις μια κοπελιά, να τραγουδάει όμορφα και να παίζει - βρε αθεόφοβε - …. λύρα.
Ένας «Κανένας», ένας «Καραϊσκάκης - Κολοκοτρώνης», ένας «Χριστός που ξανασταυρώνεται»! Ένας σύγχρονος Διογένης, ένας αυθεντικός Δον Κιχώτης που, κόντρα στο όλο και πιο σκοτεινό ρεύμα των καιρών, μα μες απ’ το πιθάρι σου, μα πάνω στο ψωράλογό σου, δεν σταματούσες ποτέ να πολεμάς να γκρεμίσεις τους ανεμόμυλους. Καιρών όπου, εκεί που ο άνθρωπος χάνει όλο και περισσότερο το μέτρο, τις ηθικές του αξίες, την ανθρωπιά του, εσύ κολύμπαγες ακούραστος κόντρα στο ρεύμα, παλεύοντας κάθε φορά να φτάνεις στην πηγή και ν’ αποθέτεις ένα-ένα, με πολύ προσοχή, φροντίδα κι αγάπη τα αποκυήματα της δημιουργικότητάς σου.
Και δεκάρα δεν έδινες αν πέρασες απ’ τη ζωή τόσο, μα τόσο υποτιμημένος απ’ τους πολλούς, στο περιθώριο ενός συστήματος που προσπαθεί χρόνια τώρα να βάλει τον πολιτισμό στο χρονοντούλαπο της ιστορίας. Ούτε που σ’ ένοιαζε αν ήταν λίγοι αυτοί που σ’ ακολουθούσαμε, που η ψυχή μας ανασταίνονταν κάθε φορά, όταν ακούγαμε τα τραγούδια σου, όταν βλέπαμε τις παραστάσεις σου, που στηλίτευαν κάθε κακώς κείμενο σ’ αυτόν τον τόπο.
Δεν έγινε σκάνδαλο για σκάνδαλο, απάτη για απάτη, υφαρπαγή για υφαρπαγή από τους καρχαρίες των εξουσιών του τόπου και των παρατρεχάμενών τους - όλων αυτών που σήμερα χύνουν κροκοδείλια δάκρυα για τον θάνατό σου και σε τιμούν τώρα, μετά θάνατον, αντιστρόφως ανάλογα απ’ ότι σε τιμούσαν εν ζωή - που να μην τα κάνεις τραγούδια και θεατρικές παραστάσεις. Έργα τέχνης που τους τα έτριβες στη μούρη, παίζοντας σε πλατείες, σε περιφερειακά θεατράκια και στο «Τραινοτεχνείο» σου, που με τόσο κόπο και αγάπη, λιθαράκι το λιθαράκι, δημιούργησες στην Κυπαρισσία και που αυτοί, οι αιωνίως «γνωστοί-άγνωστοι», βανδάλισαν πρόσφατα ανεπανόρθωτα.
Δεν θα συνεχίσω, γιατί λείπουν πολλά κομμάτια σου ακόμα, θα έπρεπε να γράψω βιβλίο, ή καλύτερα, τόμους ολόκληρους. Την αλήθεια θέλεις ρέεεεεεεεε;;; Δεν χωράς πουθενά ρε φίλε, πως να το κάνουμε; Γενικά για το «είδος» σου δεν υπάρχει μέρος πια στον πλανήτη που να το χωράει.
Θα πω μόνο τούτο: ότι στα σχολεία μιας ιδανικής πολιτείας, όπως την ονειρεύτηκες και την ονειρευόμαστε κι εμείς που σε γνωρίσαμε και σ’ αγαπήσαμε, μα μέσα απ’ τα έργα και τις ημέρες σου, μα κι από κοντά, θα σε κάνανε μάθημα ανθρωπιάς, ανιδιοτέλειας, δημιουργικότητας, πατριωτισμού, αέναης πάλης για το δίκιο κι «αρετής και τόλμης για την Ελευθερία».
Νίκο μου, Καλόγερέ μου, Φιλαράκι μου! Να περνάς καλά εκεί πάνω ρε Μπαγάσα με τους άλλους συντρόφους και συντρόφισσες που έχουν φύγει. Είσαι και θα είσαι για πάντα ο δικός μου, ο δικός μας, αγαπημένος «Κανένας».
Η Φωτογραφία είναι από την τελευταία θεατρική παράσταση που ανέβασε ο Νίκος Καλογερόπουλος πριν δυο χειμώνες, γραμμένη από τον ίδιο, πάνω στο έργο του Πλούταρχου «Περί του μη δειν δανείζεσθαι» για τις συμφορές του δανεισμού και του χρέους)
Η κυβέρνηση επικαλείται το 1 τρισ. ευρώ πλούτου
Η Ελλάδα παραμένει προτελευταία στην Ευρωζώνη στο διαθέσιμο εισόδημα ανά κάτοικο. Μόνο η Λετονία βρίσκεται χαμηλότερα. Μετά από επτά χρόνια διακηρύξεων περί «ισχυρής ανάπτυξης», «επενδυτικής βαθμίδας», «ιστορικών επιτυχιών» και «ευρωπαϊκού θαύματος», ο Έλληνας εξακολουθεί να βρίσκεται στον πάτο της ευρωπαϊκής κατάταξης.
Υπάρχουν δύο τρόποι να διαβάσει κανείς τα τελευταία στοιχεία της Alpha Bank και της ΕΚΤ. Ο πρώτος είναι ο κυβερνητικός: «τα εισοδήματα αυξάνονται, ο πλούτος των νοικοκυριών ξεπέρασε το 1 τρισ. ευρώ, η οικονομία ανακάμπτει». Ο δεύτερος είναι ο πραγματικός. Και αυτός είναι πολύ λιγότερο θριαμβευτικός.
Η Ελλάδα παραμένει προτελευταία στην Ευρωζώνη στο διαθέσιμο εισόδημα ανά κάτοικο. Μόνο η Λετονία βρίσκεται χαμηλότερα. Μετά από επτά χρόνια διακηρύξεων περί «ισχυρής ανάπτυξης», «επενδυτικής βαθμίδας», «ιστορικών επιτυχιών» και «ευρωπαϊκού θαύματος», ο Έλληνας εξακολουθεί να βρίσκεται στον πάτο της ευρωπαϊκής κατάταξης.
Αλήθεια, ποιο ακριβώς είναι το success story όταν οι πολίτες μιας χώρας παράγουν περισσότερο αλλά συνεχίζουν να ζουν σαν οι φτωχότεροι συγγενείς της Ευρώπης;
Ναι, το διαθέσιμο εισόδημα αυξήθηκε περίπου 5% τη διετία 2024-2025 και άλλο 3,2% το πρώτο τρίμηνο του 2026. Ωστόσο, αυτή η αύξηση δεν αποτελεί πραγματική ευημερία. Είναι απλώς η αργή αναπλήρωση όσων εξαΰλωσε το κύμα πληθωρισμού των προηγούμενων ετών. Όταν πρώτα έχεις χάσει μεγάλο μέρος της αγοραστικής σου δύναμης και μετά ανακτάς ένα μικρό τμήμα της, δεν γίνεσαι πλουσιότερος. Απλώς φτωχαίνεις με πιο αργό ρυθμό. Το πιο αποκαλυπτικό στοιχείο, όμως, βρίσκεται αλλού.
Τα ελληνικά νοικοκυριά συνεχίζουν να εμφανίζουν αρνητική αποταμίευση (-3%). Με απλά λόγια, ξοδεύουν περισσότερα από όσα κερδίζουν. Η κατανάλωση δεν χρηματοδοτείται από νέο παραγόμενο πλούτο αλλά από τα τελευταία αποθέματα της πανδημίας και από νέο τραπεζικό δανεισμό. Μια οικονομία που καταναλώνει περισσότερα από όσα παράγει εισοδηματικά δεν οικοδομεί ευημερία. Αναβάλλει το πρόβλημα.
Και ύστερα έρχεται η δεύτερη μεγάλη αντίφαση. Η Ελλάδα εμφανίζεται σχετικά καλύτερα στον καθαρό πλούτο των νοικοκυριών. Ο ακαθάριστος πλούτος ξεπέρασε το 1 τρισεκατομμύριο ευρώ, ενώ η διάμεσος του καθαρού πλούτου ανέρχεται περίπου στις 118.000 ευρώ.
Εντυπωσιακό; Μόνο αν αγνοήσει κανείς από πού προέρχεται αυτός ο πλούτος. Δεν δημιουργήθηκε από υψηλές αποδοχές, παραγωγικότητα ή ισχυρή αποταμίευση. Δημιουργήθηκε κυρίως από την εκτόξευση των τιμών των ακινήτων και από περιουσίες που κληρονομήθηκαν από προηγούμενες γενιές. Με άλλα λόγια, η χώρα εμφανίζεται πλουσιότερη επειδή ακριβαίνουν τα σπίτια.
Πρόκειται για μια στατιστική ψευδαίσθηση. Ένα διαμέρισμα που διπλασίασε την αντικειμενική ή εμπορική του αξία δεν γεμίζει το ψυγείο, δεν πληρώνει τον λογαριασμό του ηλεκτρικού ούτε αυξάνει τον μισθό του εργαζομένου. Αντίθετα, κάνει ακόμη πιο δύσκολη την αγορά κατοικίας για τους νέους και εκτοξεύει τα ενοίκια για όσους δεν διαθέτουν ιδιόκτητη στέγη.
Έτσι δημιουργείται μια οικονομία δύο ταχυτήτων. Από τη μία βρίσκονται όσοι κληρονόμησαν ακίνητα και βλέπουν τη λογιστική αξία της περιουσίας τους να αυξάνεται. Από την άλλη βρίσκονται οι νέοι εργαζόμενοι, τα νέα ζευγάρια και οι ενοικιαστές που πληρώνουν ολοένα ακριβότερα για να αποκτήσουν πρόσβαση σε αυτή την ίδια αγορά. Η περιουσία γίνεται προνόμιο καταγωγής και όχι αποτέλεσμα εργασίας.
Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι η αύξηση των εισοδημάτων προήλθε κυρίως από μισθούς και εισοδήματα αυτοαπασχολουμένων. Δηλαδή από περισσότερη εργασία. Όμως η εργασία εξακολουθεί να αμείβεται τόσο χαμηλά ώστε η χώρα να παραμένει στον ευρωπαϊκό πάτο. Αυτό σημαίνει ότι το πρόβλημα δεν είναι αν αυξάνονται οι μισθοί αλλά πόσο απέχουν από το πραγματικό κόστος ζωής.
Η κυβέρνηση πανηγυρίζει για δείκτες. Η κοινωνία μετρά αποδείξεις σούπερ μάρκετ. Η κυβέρνηση επικαλείται το 1 τρισ. ευρώ πλούτου. Οι πολίτες αναρωτιούνται γιατί δεν μπορούν να αποταμιεύσουν ούτε εκατό ευρώ στο τέλος του μήνα.
Οι αριθμοί της Alpha Bank και της ΕΚΤ δεν δικαιώνουν το κυβερνητικό αφήγημα. Το αποδομούν. Αποκαλύπτουν μια οικονομία όπου ο πλούτος αυξάνεται στα χαρτιά, αλλά όχι στα πορτοφόλια. Μια χώρα που γίνεται ακριβότερη χωρίς να γίνεται πλουσιότερη. Μια κοινωνία όπου η αξία των ακινήτων ανεβαίνει ταχύτερα από την αξία της ανθρώπινης εργασίας.
Και αυτό δεν είναι ανάπτυξη. Είναι η μαθηματική περιγραφή μιας ανισότητας που βαθαίνει.
-----------------------------------------------------------------------
Η Ιωάννα Λιούτα είναι πολιτική και οικονομική αναλύτρια
Χαλκιδική: Όταν η αποτυχία επαναλαμβάνεται, παύει να είναι λάθος. γίνεται επιλογή
του Βασίλειου Κοκοτσάκη
Αυτό που συνέβη στη Σίβηρη και τη Φούρκα της Κασσάνδρας δεν είναι σύμπτωση. Είναι η νομοτελειακή κατάληξη ενός αποτυχημένου επιχειρησιακού μοντέλου που επαναλαμβάνεται πεισματικά τα τελευταία χρόνια.
Οφείλω να μιλήσω με τεχνικά δεδομένα και όχι με επικοινωνιακά πυροτεχνήματα:
Η πρόγνωση υπήρχε. Η Πρόληψη πού ήταν;
Η Χαλκιδική βρισκόταν σε «πορτοκαλί συναγερμό» (Κατηγορία Κινδύνου 4).
Οι μετεωρολόγοι είχαν δώσει ακριβέστατη πρόγνωση για την ένταση και την κατεύθυνση των ανέμων.
Όταν γνωρίζεις τον κίνδυνο, η κρατική μηχανή δεν «περιμένει» τη φωτιά ,την προλαμβάνει.
Η απαγόρευση κυκλοφορίας στα δάση είναι το εύκολο άλλοθι για τη μετακύλιση της ευθύνης στους πολίτες.
Η φωτιά ξεκίνησε όταν ένα ξερό δέντρο έπεσε πάνω σε καλώδια του ΔΕΔΔΗΕ. (Απο πληροφορίες των ΜΜΕ).
Σε οποιαδήποτε ευρωπαϊκή χώρα, σε περιοχές υψηλής επικινδυνότητας και τουριστικής πυκνότητας, η υπογειοποίηση των καλωδίων ή έστω ο προληπτικός καθαρισμός της βλάστησης και η κοπή των επικίνδυνων δέντρων περιμετρικά των γραμμών αποτελεί θεμελιώδη υποχρέωση πριν από την αντιπυρική περίοδο.
Η μη εκτέλεση αυτών των εργασιών συνιστά βαριά αμέλεια, κ. Υπουργέ και ηθική αυτουργία η παράλειψη....
Σε Δείκτη Κινδύνου 4 με 6 μποφόρ, ο σχεδιασμός επιβάλλει εναέριες περιπολίες. Τα αεροσκάφη πρέπει να βρίσκονται ήδη στον αέρα, φορτωμένα με νερό, πάνω από τις ευάλωτες ζώνες, ώστε η πρώτη ρίψη να γίνει στα πρώτα 5–10 λεπτά.
Αν περιμένεις να ξεσπάσει η φωτιά για να δώσεις εντολή απογείωσης, με τέτοιον άνεμο έχεις ήδη χάσει το παιχνίδι. Τα εναέρια μέσα που επιστρατεύτηκαν κατόπιν εορτής απλώς κυνηγούσαν ένα θηρίο που είχε ήδη μπει στα σπίτια.
Για άλλη μια φορά, βλέπουμε το ίδιο μοτίβο.Οι ηρωικοί πυροσβέστες μας και οι ξένες δυνάμεις να παλεύουν αυτοθυσιαστικά στο έδαφος, την ώρα που η πολιτική ηγεσία διαχειρίζεται την καταστροφή με όρους επικοινωνίας.
Το 112 είναι ένα εξαιρετικό εργαλείο για να μη θρηνήσουμε θύματα, αλλά έχει μετατραπεί σε δόγμα οργανωμένης υποχώρησης.
Το κράτος δεν μπορεί να εξαντλεί την αποστολή του στο να εκκενώνει οικισμούς (ακόμη και δια θαλάσσης), εγκαταλείποντας τις περιουσίες των πολιτών και τον φυσικό πλούτο της χώρας.
Όταν μια αποτυχία επαναλαμβάνεται συνεχώς, παύει να είναι λάθος και γίνεται επιλογή.
Όσο το 80% των πόρων κατευθύνεται στην καταστολή (και τις ενοικιάσεις μέσων) και μόλις το 20% στην πραγματική πρόληψη μέσα στο δάσος, τα αποτελέσματα θα είναι πάντα τα ίδια.
Οι Υπουργοί μπορεί να παραμένουν στις παραλίες τους ή πίσω από τις οθόνες των κέντρων επιχειρήσεων, αλλά η πραγματικότητα της Χαλκιδικής, της Κρήτης και της Βοιωτίας τους εκθέτει ανεπανόρθωτα.
Στρατηγέ, πώς εξαργυρώνονται οι συνεχείς ήττες στο στράτευμα; Με μετακύληση των ευθυνών προς τα κάτω ή με την επικοινωνιακή καθ'υπερβολή διαχείριση των ικανοτήτων ενός αεροσκάφους που θα έρθει το 2028, απλώς για να αλλάξει η ατζέντα;
Σε λίγες ημέρες, ο φιλότιμος συστημικός τύπος θα δώσει το γνωστό σύνθημα: «Οι εξαγγελίες στη ΔΕΘ – Λεφτά με την ουρά».
Και η Ελλάδα θα συνεχίσει να πεθαίνει , δυστυχώς, μαζί με τους Έλληνες
μέσω www.typosthes.gr
Ο Oδυσσέας, ο χρόνος-δυνάστης και ο χώρος
Ό,τι είναι ο χρόνος για την πατριαρχία, είναι ο χώρος για τη δημοκρατία. Αυτή δεν υπάρχει χωρίς τόπο αναφοράς, χωρίς αντιπροσωπεύσεις συνδεόμενων με κοινές συνθήκες και ανάγκες λογοδοσίας ανθρώπων.
Η χώρα μας συνεχίζει να θαυμάζει στις αίθουσες τον Οδυσσέα. Με το δίκιο μας, είναι μια ταινία συναρπαστική και τα σχόλια που ακόμη γράφονται ρέουν σαν ποτάμια. Η μορφή του ήρωα, γενναίου και πανέξυπνου, κατοικοεδρεύει παιδιόθεν στις ενδοσκοπήσεις μας, ενώ οι πτυχές της ταινίας που προκαλούν συζητήσεις είναι αμέτρητες.
Αλήθεια, πόσοι άνθρωποι, πόσες κοινότητες με τα συλλογικά τους αφηγήματα διαμόρφωσαν την Οδύσσεια, και πότε την κατέγραψε ο Όμηρος *; Ένας ήταν; Γιατί o Chr. Nolan αποσιώπησε το κόλπο του Οδυσσέα με το όνομα «Κανένας»; Γιατί η Αθηνά να εμφανίζεται μελαψή και η Ελένη μαύρη; Είχε -ή είχαν- διαβάσει την δίτομη Μαύρη Αθηνά του Μ. Bernal (1987,1991), βιβλίο που δεν μεταφράστηκε στα ελληνικά ενώ μεταφράστηκαν διάφορες απαντήσεις και σχόλια σ’ αυτό **; Θέλησε ο σκηνοθέτης να κατακτήσει το Woke ακροατήριο; Να απευθυνθεί στις ενοχές Αμερικανών για τις στρατιωτικές τους επιχειρήσεις (αυτό, παρά την επιτυχία της προηγούμενης ταινίας του ίδιου «Oppenheimer» δεν φαίνεται πάντως κίνητρο για εισιτήρια). Ενδιαφέρθηκε καθόλου να αναπαραστήσει ιστορικά στοιχεία και εικόνες, ή θέλησε μόνο να εργαλειοποιήσει το μύθο για να «κάνει τέχνη» ο ίδιος, ή χειρότερα, για να πλουτίσει;
Γνώμη μου: Έχω την εντύπωση ότι ο ίδιος και οι σύμβουλοί του ήταν προσεκτικοί, και επομένως όπου ακολουθούν ή αντίθετα αλλοιώνουν ή κουτσουρεύουν τον Ομηρικό μύθο το κάνουν συνειδητά: Ναι, κάποιες περιπέτειες ανάλογες με εκείνες του ήρωά μας μπορούν να εντοπιστούν και στην ινδική, την ιρανική την κέλτικη και την σκανδιναβική μυθολογία ή να παραλληλίζονται με ιστορούμενα στην Παλαιά Διαθήκη ***. Η απρόσμενη αναφορά του σεναρίου στους “Λαούς της θάλασσας” **** και στην πιθανότητα ανάμεσά τους να βρίσκονται Αχαιοί επίσης δείχνει ψαγμένη, ίσως έχει ρίζα στα βάθη της ιστορίας. Ολοφάνερα, η συνειδητή απομάκρυνση από το ομηρικό κείμενο δεν ελαφραίνει, βαραίνει την ευθύνη του σύγχρονου δημιουργού. Ωστόσο δεν παύει να έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για το θεατή και το σπουδαστή. Υπερόπτες της εύκολης καταγγελίας, συγκρατηθείτε!
Πέρα όμως από την παραπάνω επισκόπηση, πιστεύω πως είναι χρήσιμη και η έμφαση σε μια ιδιαίτερη παράμετρο, σημαντική για το μύθο και παρούσα στην ταινία. Δεν γράφω παρακάτω κάτι πρωτότυπο, αλλά κάτι που συχνά ξεφεύγει από την ευρύτερη προσοχή.
Αναφέρομαι στο γεγονός ότι η Οδύσσεια είναι μύθος επιστροφής σε ένα τόπο, με αισθήματα νοσταλγίας. Το θέμα συγκινεί όχι όλους, αλλά πολλούς: Πληθυσμούς μεταναστών, που βρέθηκαν χωρίς να θέλουν μακριά από τον τόπο τους (πχ. Έλληνες, Ιρλανδούς, Σκωτσέζους που διαπέρασαν τον Ατλαντικό) αλλά δεν έπαυσαν να ονειρεύονται την επιστροφή. Η συγκίνηση αυτή σε ποτίζει καθώς ακούς τη Μπρατσέρα, το Θαλασσάκι, το Τζιβαέρι, το «όσο μακριά κι αν θά ‘σαι δε σε λησμονώ» και τόσα άλλα, αλλά και τις ιρλανδέζικες μπαλάντες της ξενιτειάς που σκόρπισαν ποίηση και μελωδίες (υλικό για διασκευές) σε όλη τη γη. Αφορά ακόμη και τις συλλογικές τραυματικές αναμνήσεις των Αμερικανών που έλαβαν μέρος, δράστες αλλά και θύματα, σε μακρινές και άγριες στρατιωτικές επιχειρήσεις. Η πορεία επιστροφής με τις Συμπληγάδες και τους λωτούς (τη μέθη) της πρόσκαιρης λησμονιάς προσήλκυσε εισιτήρια. Το καταλαβαίνουμε μια χαρά!
Η ίδια ακριβώς παράμετρος δείχνει μια δομική διαφορά του μύθου της Ιλιάδας από το μύθο της Οδύσσειας. Στην Ιλιάδα κυριαρχεί το κλέος, η δόξα που έρχεται από το παρελθόν και διαρκεί στο χρόνο. Στην Οδύσσεια κυριαρχεί όχι ο χρόνος, αλλά ο χώρος, ο νόστος. Η Ιλιάδα ακολουθεί τον κανόνα πολλών μυθολογιών, το αφήγημα – μήτρα να στηρίζεται στη διάσταση του χρόνου: Στη σταδιακή δημιουργία του κόσμου, σε προπάτορες του παρελθόντος, σε γενεαλογίες ηρώων με αξέχαστα ανδραγαθήματα και πάθη. Ο κανόνας του χρόνου – δυνάστη, αποτυπωμένος σε πάμπολλους μύθους, φαίνεται να εξυπηρετεί τα έπη πατριαρχικών ολιγαρχιών*****, καθώς τα γένη συμβολοποιούν έτσι την ταυτότητα και τις εξουσίες τους.
Ό,τι είναι ο χρόνος για την πατριαρχία, είναι ο χώρος για τη δημοκρατία. Αυτή δεν υπάρχει χωρίς τόπο αναφοράς, χωρίς αντιπροσωπεύσεις συνδεόμενων με κοινές συνθήκες και ανάγκες λογοδοσίας ανθρώπων. Και η Οδύσσεια δονείται ακριβώς από την επιθυμία ενός τόπου, της Ιθάκης. Βέβαια και του Λαέρτη, της Πηνελόπης, του Τηλέμαχου, του Εύμαιου, ακόμη και του Άργου, αλλά βασικός όρος της συνάντησης, ακόμη και της βασιλείας, είναι η επιστροφή στο νησί.
Ίσως σκεφθεί κανείς ότι όλα αυτά παραείναι μακρινά. Όμως τα εκατομμύρια θεατών σε όλη τη γη διαψεύδουν: Δείχνουν σύγχρονο πάνδημο ενδιαφέρον. Στην εποχή μας εξάλλου η αναζήτηση νοημάτων είναι όρος επιβίωσης.
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ (η βιβλιογραφία είναι τεράστια, τα παρακάτω αναφέρονται δειγματοληπτικά και κατ’ ανάγκην επιλεκτικά).
*Κατά μια εκδοχή προηγήθηκαν προφορικά αφηγήματα και ακολούθησε η καταγραφή, κατ’ άλλη εξαρχής υπήρχαν γραπτά κείμενα. Βλ. Χρ. Τσαγγάλη, Ομηρικές μελέτες. Προφορικότητα – διακειμενικότητα – νεοανάλυση, έκδ. Ινστιτούτου Νεοελ. Σπουδών ΑΠΘ (Ιδρύματος Τριανταφυλλίδη, 2016), σελ. 17- 54. Σε «προμορφώματα» αναφέρεται ο Μ. Τρικούκης, Τα παράδοξα στην ομηρική Οδύσσεια, Καστανιώτης (1999), σελ. 32 κ.ε.
** M. Bernal, Black Athena, FAB (London, τόμοι I 1987, II 1991). Στα ελληνικά μεταφράστηκε η απάντηση της Μ. Λέφκοβιτς, Μαύρη Αθηνά. Μύθοι και πραγματικότητα, Κάκτος (1997), καθώς και συλλογή άρθρων.
*** Συγκριτική επισκόπηση με βάση τις πηγές και τη γλώσσα από M. L. West, Ινδοευρωπαϊκή ποίηση και μυθολογία, μτφρ. Μ. Γεωργοπούλου, έκδ. Ινστ. Νεοελλ. Σπουδών ΑΠΘ (2007) σελ. 36-45, βλ. ειδικά και C. Gordon, Όμηρος και Βίβλος, μτφρ. Δ. Ιακώβ/ Θ. Πολύχρου, Καρδαμίτσας (1990) σελ. 93-110.
**** E. Cline, 1177 π. Χ. Όταν κατέρρευσε ο πολιτισμός, μτφρ. Χ. Μαγουλά, Κάκτος (2014), σελ. 63-65.
***** Γ. Βλάχου, Πολιτικές κοινωνίες στον Όμηρο, μτφρ. Μ. Παϊζη- Αποστολοπούλου /Δ. Αποστολοπούλου, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης (1981), σελ. 207 -210.
14 Αυγούστου 1954: Απόψε, που σκοτώνουν τον Πλουμπίδη…
Φορούσε μαύρο κοστούμι και άσπρο πουκάμισο. Ηταν ντυμένος λες και πήγαινε σε γιορτή. Γύρω στις 5 το πρωί, πριν ακόμα ξημερώσει, κατεβαίνει από το αυτοκίνητο. Ο τόπος που είχε επιλεγεί ήταν η Αγία Μαρίνα, στο Δαφνί. Περνώντας δίπλα από τους δημοσιογράφους, δεμένος ακόμα με τις χειροπέδες, κοντοστέκεται. Τους χαιρετά.
.jpg)
«Γεια σας παιδιά. Μπράβο, όλο νιάτα βλέπω μπροστά μου. Σας εύχομαι καλή σταδιοδρομία, να ‘στε πάντα καλά. Βλέπετε εγώ σε λίγο φεύγω με ψεύτικες και άδικες κατηγορίες. Το Κόμμα μου, το ξέρω, θα βρει την αλήθεια και θα με δικαιώσει».
Λίγες ώρες αργότερα, οι εφημερίδες φέρνουν στην Αθήνα την είδηση:
«Εξετελέσθη ζητωκραυγάζων υπέρ του ΚΚΕ, αντιμετώπισε με απόλυτον ψυχραιμίαν τας σφαίρας του αποσπάσματος (…) δεν εδέχθη ούτε να κοινωνήση, ούτε να του δέσουν τους οφθαλμούς του»…
Ηταν 14 Αυγούστου 1954.Ο Νίκος Πλουμπίδης, ο φλογερός επαναστάτης, ο αλύγιστος κομμουνιστής, ο «κόκκινος δάσκαλος», ο διανοούμενος του λόγου και της πράξης, πέφτει νεκρός. Δολοφονημένος από το εκτελεστικό απόσπασμα της αμερικανοκρατίας και της ντόπιας πλουτοκρατίας.
Πλουμπίδης: Ο λαϊκός ηγέτης
Ο Ν. Πλουμπίδης γεννήθηκε στα Λαγκάδια της Αρκαδίας στις 31 Δεκέμβρη 1902. Καταγόταν από φτωχή αγροτική οικογένεια. Μετά από πολλές στερήσεις παίρνει το δίπλωμά του από το διδασκαλείο του Πύργου και το 1924 διορίζεται δάσκαλος στο χωριό Μηλέα της Ελασσόνας. Ξεκινάει η συνδικαλιστική του δράση μέσα από τις γραμμές της Δασκαλικής Ομοσπονδίας που αγωνίζεται για αύξηση των μισθών των δασκάλων.
«Γνωρίζεται» με την Ασφάλεια όταν στις απεργιακές κινητοποιήσεις και διαδηλώσεις του 1929 συλλαμβάνεται και βασανίζεται. Ηδη από το 1926 είναι μέλος του ΚΚΕ.
Ενώ έχει προσβληθεί από φυματίωση και οι γιατροί δεν του δίνουν πάνω από 6 μήνες ζωή, συνεχίζει την αγωνιστική του δράση. Εκλέγεται μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της Συνομοσπονδίας Δημοσίων Υπαλλήλων. Το «έπαθλο» για την συμμετοχή του στο δημοσιουπαλληλικό κίνημα είναι η σύλληψή του τον Μάρτη του 1931, η καταδίκη του και η απόλυσή του από δάσκαλος. Το 1933, εκλέγεται μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής και στη Γραμματεία της Ενωτικής ΓΣΕΕ. Τον Αύγουστο του 1935 παίρνει μέρος στο 7ο Συνέδριο της Κομμουνιστικής Διεθνούς.
Με τη δικτατορία του Μεταξά, ο Ν. Πλουμπίδης περνά στην παρανομία. Τον Ιούνη 1938 εκλέγεται μέλος του ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΕ. Ενα χρόνο αργότερα πέφτει στα χέρια της Ασφάλειας. Το μεταξικό καθεστώς τον βασανίζει απάνθρωπα σε βαθμό που ακόμα και ο ασφαλίτης γιατρός απεκδύεται της ευθύνης καθώς η ζωή του Πλουμπίδη κρέμεται από μια κλωστή. Τον μεταφέρουν στη φυλακή – σανατόριο της «Σωτηρίας», σε συνθήκες απόλυτης απομόνωσης που περιλαμβάνουν απαγόρευση προαυλισμού, συνομιλίας με οποιονδήποτε κρατούμενο και φυσικά επισκέψεων. Ο Πλουμπίδης καταφέρνει να επιβιώσει.
Το 1942, κι αφού ο Πλουμπίδης όπως εκατοντάδες κομμουνιστές έχουν παραδοθεί από το μεταξικό φασιστικό καθεστώς και την κυβέρνηση των δοσίλογων στους Γερμανούς κατακτητές, καταφέρνει να δραπετεύσει από την Τρίπολη, το νέο τόπο εξορίας που τον έχουν μεταφέρει, και φτάνει στην Αθήνα. Τον Δεκέμβρη της ίδιας χρόνιας επανεκλέγεται μέλος του ΠΓ του ΚΚΕ και μετατρέπεται σε οργανωτικό νου και ψυχή της ανάπτυξης του κινήματος της Εθνικής Αντίστασης στην πρωτεύουσα.
Ο Πλουμπίδης αναδεικνύεται λαϊκός ηγέτης, καθοδηγώντας πολιτικά και οργανωτικά τις μεγάλες κινητοποιήσεις του λαού της Αθήνας ενάντια στους χιτλεροφασίστες κατακτητές.
«…θα πεθάνω κομμουνιστής»
Ο Πλουμπίδης στα χρόνια του Εμφυλίου δίνει τη μάχη του ΔΣΕ από την Αθήνα δρώντας στην παρανομία. Στις συνθήκες της μετεμφυλιακής παρανομίας στέλνει το γράμμα του στους συνηγόρους του Νίκου Μπελογιάννη, όπου μετά τη σύλληψη και καταδίκη του τελευταίου, δηλώνει ότι είναι ο ίδιος και όχι ο Μπελογιάννης ο επικεφαλής του παράνομου μηχανισμού του ΚΚΕ, καλεί την κυβέρνηση να μην προχωρήσει στην δολοφονία και προσφέρεται να παρουσιαστεί και να δικαστεί αυτός.
Συλλαμβάνεται στις 25 Νοέμβρη του 1952 στον Κολωνό και προσάγεται σε δίκη στις 24 Ιούλη 1953. Το κράτος της μετεμφυλιακής κοινοβουλευτικής «δημοκρατίας» τον δικάζει κατ’ εφαρμογή του ΑΝ 375 της μεταξικής φασιστικής χούντας περί «κατασκοπείας»… Μαζί του δικάζονται ερήμην οι Ν. Ζαχαριάδης, Γ. Ιωαννίδης, Β. Μπαρτζιώτας, Μ. Πορφυρογένης, Π. Ρούσος, και άλλα στελέχη της ηγεσίας του ΚΚΕ.
Η δίκη του Πλουμπίδη δεν θα μπορούσε παρά να αποτελέσει έκφραση της μνημειώδους μισαλλοδοξίας του καθεστώτος της εξάρτησης και της υποτέλειας του κράτους της ολιγαρχίας.
Ο ίδιος δίνει δείγματα απίστευτης ψυχικής ανάτασης. Δεν έχει να αντιμετωπίσει μόνο τους στρατοδίκες του, τους οποίους ξεγυμνώνει με την περήφανη απολογία του. Πρέπει να διαχειριστεί και την άδικη εναντίον του κατηγορία που έχει εκτοξευτεί από την ηγεσία του Κόμματος. Ο Πλουμπίδης γνωρίζει πως κάθε του λέξη μπορεί να χρησιμοποιηθεί από την αντίδραση εναντίον του ιδανικού για το οποίο έδωσε όλη του τη ζωή. Επιλέγει να μετατρέψει την προσωπική του τραγωδία σε ένα έπος ανωτερότητας, αυτοθυσίας και ανιδιοτέλειας.
«Ματαιοπονείτε, αν πιστεύετε ότι θα με κάνετε να στραφώ ενάντια στο Κόμμα μου», ήταν η απάντησή του στον πρόεδρο του δικαστηρίου, όταν εκείνος επιχείρησε να αξιοποιήσει τις άδικες και λαθεμένες κατηγορίες της ηγεσίας του ΚΚΕ ενάντια στον Πλουμπίδη.
«Σήμερα, κύριοι, δε δικάζετε άτομα. Δικάζετε το ΚΚΕ. Και επ’ αυτού, παρόλο ότι σήμερα όχι μόνο δεν έχω την τιμή να εκπροσωπώ το Κόμμα μου, αλλά έχω και πολεμική εναντίον μου, δηλώνω, ότι αναλαμβάνω πλήρως τις ευθύνες για την πολιτική του Κόμματός μου», ήταν τα λόγια του…
«Εκείνοι που με αγαπούν και με σέβονται οφείλουν να πειθαρχήσουν στο Κόμμα, να διαφυλάξουν την Ενότητά του και να έχουν εμπιστοσύνη στην ηγεσία του. Τιμή μου εγώ, πάνω απ’ όλα έχω την τιμή του Κόμματος. Εγώ, εκείνα που δίδασκα τα εφαρμόζω πρώτος εγώ. Ημουν πιστός στο Κόμμα τότε που με περιέβαλε με στοργή και με ανέβαζε στα ανώτερα αξιώματά του, είμαι πιστός και τώρα που -καλά ή κακά, δίκαια ή άδικα- με κατηγορεί και με στιγματίζει. Θα παραμείνω για πάντα πιστός και θα πεθάνω κομμουνιστής», γράφει στο γράμμα του.
Αφοσιωμένος στην «Ποίηση του Κομμουνισμού»
Ο Πλουμπίδης ήταν ακριβώς αυτό: Κομμουνιστής. Οχι μόνο στην καρδιά αλλά και στο μυαλό. Και το απέδειξε έχοντας την ψυχική δύναμη, αλλά και τον πολιτικό ορθολογισμό, να αντιληφθεί – παρότι βρισκόταν στη δίνη της προσωπικής του δοκιμασίας – το κύριο: ότι πάνω από τον ίδιο και πάνω από το Κόμμα, πάνω από τις σχέσεις του ίδιου με την ηγεσία του Κόμματος, βρισκόταν η υπόθεση των συμφερόντων του λαού. Το δίκιο της εργατικής τάξης. Η δικαίωση των αγώνων του ΕΑΜ και του ΔΣΕ. Η υπόθεση της σοσιαλιστικής προοπτικής και του ίδιου του κομμουνισμού. Με άλλα λόγια βρίσκονταν όλα αυτά που, τη δεδομένη μάλιστα στιγμή, στις δεδομένες ιστορικές και πολιτικές συνθήκες της ταξικής σύγκρουσης, δεν θα μπορούσαν παρά να περνάνε – για κάθε κομμουνιστή – μέσα από την υπεράσπιση της τιμής του ΚΚΕ.
Να γιατί η στάση του Πλουμπίδη δεν προσδιορίζεται με τη φράση «κομματική αφοσίωση» που είναι «στενή» για να την περιγράψει ή πολύ περισσότερο από την φτήνια εκείνων που στην επιστήμη της μαρξιστικής-λενινιστικής ανάλυσης και στο κομμουνιστικό ήθος δεν βλέπουν παρά μόνο «κομματική νομιμοφροσύνη».
Η στάση του Πλουμπίδη είναι ο ορισμός της αταλάντευτης αφοσίωσης στην Ποίηση του Κομμουνισμού. Αφοσίωση που για να περπατήσεις το δρόμο της μέχρι τέλους χρειάζονται ισόποσα και τα δυο: Και καρδιά και μυαλό. Που σημαίνει ότι: Αν ο Πλουμπίδης δεν ανέλυε σωστά την κατάσταση, αν στις συνθήκες των διώξεων, των Μακρονησιών, των εκτελέσεων, του πρωτόγονου αντικομμουνισμού, επέλεγε, εις βάρος της υπεράσπισης της συνολικής υπόθεσης του κομμουνισμού, να υπερασπιστεί τον κομμουνιστή εαυτό του από την πολεμική του Κόμματος εναντίον του, τότε υπήρχε κίνδυνος στο λάθος της ηγεσίας του Κόμματος να προσθέσει κάποιο δικό του λάθος.
Ο Πλουμπίδης έπραξε το αντίθετο. Και έστειλε διπλό μήνυμα: Πρώτον, χωρίς τον υπερφίαλο δογματισμό ότι κατέχεις οπωσδήποτε την απόλυτη αλήθεια, να είσαι ασυμβίβαστος παντού. Ασυμβίβαστος απέναντι και στα λάθη των δικών σου, παλεύοντας θαρρετά τη γνώμη σου για ό,τι θεωρείς «στραβό». Δεύτερον, αυτή η κομμουνιστική αρετή, που πρέπει να διαφυλάσσεται ως κόρη οφθαλμού, η αρετή του ασυμβίβαστου ανθρώπου, να μην ξεστρατίζει σε ατραπούς που σου θολώνουν το νου και τελικά μπορεί να σε οδηγήσουν να «προσφερθείς» ακούσια προς εκμετάλλευση από τους ταξικούς αντιπάλους σου.
Αυτό έκανε ο Πλουμπίδης. Αφενός δεν συμβιβάστηκε με το εις βάρος του λάθος. Δεν έκλεισε το στόμα του απέναντι στις «ψεύτικες και άδικες κατηγορίες». Δεν παραιτήθηκε από την απαίτησή του να δικαιωθεί, την οποία κληροδότησε ως αίτημα – διαθήκη (σσ: «Το Κόμμα μου, το ξέρω, θα βρει την αλήθεια και θα με δικαιώσει»). Και ταυτόχροναδεν άφησε την παραμικρή – μα την παραμικρή – χαραμάδα στους στρατοδίκες να τον «αξιοποιήσουν».
Εδώ βρίσκεται το μεγαλείο του Πλουμπίδη: Οτι υπέγραψε με το αίμα του την αξία ενός κομματιού της «αλφαβήτας» του κομμουνιστή, ότι έδειξε πόση ψυχή κρύβεται σε κάτι που φαντάζει σαν στείρα «προπαιδεια» και που λέει: Κάνουμε «συγκεκριμένη ανάλυση της συγκεκριμένης κατάστασης». Ο Πλουμπίδης, αναλύοντας σωστά τη συγκεκριμένη κατάσταση, κατάφερε να βάλει τα θεμέλια για να αποτινάξει όλα όσα τον «λέρωναν» προσωπικά, χωρίς αυτό να τον εμποδίσει ή να τον απομακρύνει από το κύριο καθήκον: να φωτίσει ακόμα περισσότερο την αλήθεια του ταξικού δίκιου απέναντι στην ταξική βαρβαρότητα.
Ετσι ο Νίκος Πλουμπίδης κέρδισε κάτι σπάνιο: την μεγάλη τιμή, για τον ίδιο και για όλους τους Ελληνες κομμουνιστές, να είναι από εκείνους που πρόσθεσαν τον δικό τους στίχο σε αυτήν πανανθρώπινη «Ποίηση» των κομμουνιστικών ιδανικών.
«Αφήνω στο γιο μου ένα τίμιο όνομα»
Το στρατοδικείο καταδίκασε τον Νίκο Πλουμπίδη «δις εις θάνατον». Ψύχραιμος, αποφασιστικός, στο άκουσμα της καταδίκης δηλώνει στους δημοσιογράφους: «Θα αντιμετωπίσω το θάνατο σαν Ελληνας κομμουνιστής, όπως αντιμετώπισα και την κατηγορία σε όλη την ακροαματική διαδικασία. Θα πεθάνω ήσυχος και γιατί αρκετό σπόρο έσπειρα και γιατί χιλιάδες νέοι Ελληνες θα πάρουν τη θέση μου μέχρι τη νίκη του λαού».
Στις 14 Αυγούστου 1954, λίγο πριν το «πυρ», λέει στον επικεφαλής του αποσπάσματος και τον ιερέα που βρισκόταν στον τόπο της εκτέλεσης:
«Δεν έχω κανένα βάρος στη συνείδησή μου. Μόνο σας ξαναλέω: Υπήρξα τίμιος αγωνιστής, πάλεψα για το καλό του λαού και για το Κόμμα μου. Κι αφήνω στο γιο μου φεύγοντας ένα τίμιο όνομα».
5 Μάρτη 1943
Ο Πλουμπίδης – λαϊκός ηγέτης έπαιξε επιτελικό και πρωταγωνιστικό ρόλο σε μια από τις πιο λαμπρές σελίδες του ΕΑΜικού κινήματος με πανευρωπαϊκή και παγκόσμια διάσταση: Η απεργία και η διαδήλωση στις 5 Μάρτη 1943 που καθοδηγήθηκε και οργανώθηκε από το ΚΚΕ, που τίναξε στον αέρα τα σχέδια του Χίτλερ και ακύρωσε το ναζιστικό πρόγραμμα επιστράτευσης Ελλήνων, είναι εν πολλοίς δικό του έργο.
Τα αποσπάσματα που ακολουθούν περιγράφουν πως ματαιώθηκαν τα σχέδια του Χίτλερ για την επιστράτευση των Ελλήνων στα γερμανικά Νταχάου. Είναι από κείμενο του Νίκου Πλουμπίδη. Γράφτηκε στην απομόνωση το 1954, ανήμερα της 5ης Μάρτη 1943.
«Η 5η του Μάρτη, του 1943, είναι ιστορική ημέρα για το Ελληνικό Λαϊκό επαναστατικό κίνημα με παγκόσμια απήχηση και σημασία. Την ημέρα αυτή ολόκληρος ο Αθηναϊκός λαός με ΓΕΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΠΕΡΓΙΑ ΚΑΙ ΜΕ ΠΑΛΛΑΪΚΗ ΔΙΑΔΗΛΩΣΗ στο κέντρο της Αθήνας επέβαλε στο Χίτλερ και στους Ελληνες πράκτορές του να ανακαλέσουν την ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΡΑΤΕΥΣΗ (…).
Στις 4 του Μάρτη, πριν ακόμα φωτίσει, ήλθε ξαφνικά ο Κ. Χατζήμαλης και μου αναφέρει ότι «απεφασίσθη η πολιτική επιστράτευση και ότι αύριο στις 5 του μηνός θα το αναγγείλει από το Ραδιοφωνικό σταθμό Αθηνών ο Πρωθυπουργός Λογοθετόπουλος». Η είδηση ήταν σοβαρή με εξαιρετική πολιτική σημασία. Επρεπε να προλάβουμε τον εχθρό, προτού αναγγείλει την απόφασή του (…).
Σε δυο ώρες συνήλθε η επιτροπή πόλης της ΚΟΑ που αποτελούνταν από διαλεχτούς αγωνιστές. Εκεί ανέπτυξα την πρότασή μου (σ.σ.: ΓΕΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΠΕΡΓΙΑ και ΠΑΛΛΑΪΚΗ ΔΙΑΔΗΛΩΣΗ με σύνθημα: ΚΑΤΩ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΡΑΤΕΥΣΗ. ΨΩΜΙ, ΔΟΥΛΕΙΑ, ΕΛΕΥΘΕΡΙΕΣ) και ετόνισα τις ιστορικές ευθύνες που αναλαμβάνουμε. Ολα τα μέλη δέχτηκαν με ενθουσιασμό την πρότασή μου. Καθορίσαμε το γενικό πρόγραμμα δράσης και όλοι έφυγαν για να κινητοποιήσουν τους τομείς που καθοδηγούσε ο καθένας. Είπαμε να ειδοποιηθεί και η Κ.Ο. Πειραιά να βοηθήσει κι αυτή. Από το μεσημέρι της Τρίτης 4 Μάρτη δεκάδες χιλιάδες λαϊκοί αγωνιστές βρίσκονταν σε πυρετώδη κίνηση. Τα τυπογραφεία και οι πολύγραφοι δούλευαν αδιάκοπα. Πλακάτ, σημαίες, συνθήματα ετοιμάστηκαν. Τα σχέδια πορείας του κάθε κλάδου και τομέα καταστρώθηκαν. Χιλιάδες προκηρύξεις και τρικ μοιράστηκαν. Οι συνδέσεις των διαφόρων κρίκων εκανονίστηκαν. Τα ΧΩΝΙΑ τότε εφευρέθηκαν και τέθηκαν σε εφαρμογή. ΟΛΟΙ οι τομείς ΟΛΑ τα γρανάζια της πολύπλευρης και πολύπλοκης μηχανής τέθηκαν σε κίνηση και άρχισαν να δουλεύουν ταχύτατα και κανονικά. Ξημέρωσε η Τετάρτη 5 Μάρτη του 1943. Ολη η κίνηση, όλες οι υπηρεσίες σταματημένες.
Η ΓΕΝΙΚΗ ΑΠΕΡΓΙΑ ήταν πράγματι ΚΑΘΟΛΙΚΗ. Ολα νεκρώθηκαν. Εργάτες, υπάλληλοι, βιοτέχνες, έμποροι, όλοι απεργούν, όλα κλειστά και τότε άρχισε να ξεχύνεται στο κέντρο της Αθήνας ο λαϊκός χείμαρρος των συνοικιών. Για πρώτη φορά τόσο πυκνές λαϊκές μάζες κατέβηκαν στο πεζοδρόμιο για να διεκδικήσουν και να επιβάλουν τα αιτήματά τους. Για πρώτη φορά παρουσιάστηκε μια τόσο μεγάλη σε όγκο και μαχητικότητα ΠΑΛΛΑΪΚΗ ΔΙΑΔΗΛΩΣΗ. Αυτό ήταν πρωτοφανές όχι μόνο για την Αθήνα αλλά και για τις μεγάλες ξένες πρωτεύουσες κι αυτό όχι σε καιρούς ειρηνικούς αλλά κάτω απ’ τον πιο βάρβαρο καταχτητή. Το παλλαϊκό ξεσήκωμα ήταν τέτοιο που οι κατακτητές αναγκάστηκαν να ανακαλέσουν την απόφασή τους και να δηλώσουν ότι «ΔΕΝ ΤΙΘΕΤΑΙ ζήτημα πολιτικής επιστράτευσης για την Ελλάδα». Η 5η του Μάρτη του 1943 δεν έσωσε μόνο τα ελληνόπουλα από τα γερμανικά κάτεργα αλλά συνετέλεσε και στην πορεία και την εξέλιξη του πολέμου και έδειξε το δρόμο που πρέπει να ακολουθούν οι λαοί για να επιβάλουν τις θελήσεις τους (…)».
(Ν. Πλουμπίδης, Φυλακές Απομόνωσης 5.3.54)
--------------------------------------------------------------------------
*Το κείμενο δημοσιεύθηκε στον «Ημεροδρόμο» στις 14 Αυγούστου 2014, 60 χρόνια από την εκτέλεση του Νίκου Πλουμπίδη.
Παρασκευή 14 Αυγούστου 2026
Θερινό σινεμά, σπουδή στον καπιταλισμό
Κατέ Καζάντη
Από το 1951, όταν ο Τζορτζ Στίβενς έλαβε το Οσκαρ σκηνοθεσίας για το «Μια θέση στον ήλιο», κερδίζοντάς το από τον Ελία Καζάν και το «Λεωφορείον ο Πόθος», 75 χρόνια μετά, η μαγεία στην οποία στηρίζεται και την οποία πουλάει στα λαϊκά στρώματα –υποτελείς τάξει- ο καπιταλισμός, μένει απαράλλαχτα ίδια.
Διότι, φτιάχτηκε δεν φτιάχτηκε γι’ αυτόν τον λόγο, τούτο είναι και αυτό παραμένει η ταινία: μια σπουδή στον καπιταλισμό, σπουδή στο αθέατο αλλά άκρως σημαντικό ιδιοσυστατικό του: στον τρόπο δηλαδή διά του οποίου επιβάλλονται ως υπέρτατες οι αξίες του στον άνθρωπο, στον τρόπο διά του οποίου δουλεύονται στο φαντασιακό των λαών. Και πώς δι’ αυτών των αξιών επικυριαρχεί εις τους αιώνας.
Αυτή η μαγεία ξεκινά από τη αγιοποίηση της εργασίας. Και κυρίως από τη διασπορά και τη διαιώνιση του μεγαλειώδους ψεύδους ότι τα πλούτη κόποις κτώνται κι ότι με-την-σκληρή-δουλειά δύναται κανένα να υπερβεί την καταγωγή, ήτοι τις κοινωνικές συνθήκες της ύπαρξής του.
Ετσι, ως γνωστόν, τα εμπορεύματα που παράγει ο άνθρωπος-εργάτης με τα χέρια του αποκτούν μαγικές διαστάσεις, μεταβάλλονται σε αντικείμενα που λατρεύονται με θρησκευτικό τρόπο, γίνονται, κυριολεκτικά, φετίχ. Η αυθύπαρκτή δύναμη, η αξία που δίδεται στα διαιρεμένα πια από τον άνθρωπο δημιουργήματά του συνοδεύονται από έναν συγκεκριμένο τρόπο ζωής. Που διαχωρίζει τους θνητούς σε εκμεταλλευτές και εκμεταλλευόμενους, με τους πρώτους να ορίζουν σαφώς τον «ενδεδειγμένο» τρόπο του ζην. Σπίτια παλάτια, πανάκριβα αυτοκίνητα, πολυτελή ενδύματα, όλα με κόστος που το καθένα υπερβαίνει κατά πολύ τα ετήσια εισοδήματα των παραγωγών του, προβάλλονται και προτείνονται ως εκείνα που νοηματοδοτούν τον βίο του ανθρώπου. Ως «κατακτήσεις κορυφής», για τις οποίες αξίζει να κάνει κανένα τα πάντα. Σχεδόν; Όχι. Κυριολεκτικώς.
Μπορεί έτσι να ανταγωνιστεί σφοδρά και να παραγκωνίσει το διπλανό, να το καταπιέσει, να το εκμεταλλευτεί. Τα προνόμια έρχονται ως επιβράβευση, εξάλλου. Μια μορφή θεοδικίας των προνομίων είναι εδώ, που υπερβαίνει την ηθική της εργασίας. Το μυρμήγκι δεν μπορεί να υπερβεί τη μοίρα του. Οι καπάτσοι και οι καπάτσες, αυτό μας διδάσκει ο καπιταλισμός, που ρισκάρουν, που ποδοπατούν, που αδιαφορούν για τα αδύναμα, τούτοι και τούτες απολαμβάνουν.
Και ευτυχούν; Κατά την ταινία, όχι πάντα.
Ο Τζορτζ Ίστμαν (Μοντγκόμερι Κλιφτ), που επιθυμεί να ξεφύγει από τη φτωχική, αλλά θεοσεβούμενη, ζωή του, και καταφεύγει στον πλούσιο θείο του, εργάτης αρχικά, δεν προκόβει δια της εργασίας του. Ανεβαίνει στην ιεραρχία και προβιβάζεται λόγω συγγένειας. Τούτη η συγγένεια, το βαρύ όνομα, η τυχαιότητα της καταγωγής του, αυτή τον μπάζει στα σαλόνια. Που τα ερωτεύεται, μαζί με τα κάλλη της πλούσιας γόνου, Άντζελας Βίκερς (Ελίζαμπεθ Τέιλορ), λησμονώντας τη φτωχή εργάτρια Αλις Τριπ (Σέλεϊ Γουίντερς). Η οποία μεταβάλλεται σε θαμπό, μίζερο στοιχείο, αξιοκαταφρόνητο μπροστά στα πολύφερνα της νέας γυναίκας, σύμβολο μιας νέας ζωής.
Το προτεινόμενο μοντέλο περιλαμβάνει ό,τι και σήμερα, επακριβώς. Τρυφηλό βίο, πέρα και πάνω από περιττές ευαισθησίες όπως το κοινό καλό, η αναδιανομή, η κατάργηση των διαχωριστικών γραμμών. Εργάτες κι αφεντικά είναι δυο κόσμοι ασύμπτωτοι. Ο λαμπερός βίος των εχόντων τα μέσα παραγωγής και ο μίζερος των αλλοτριωμένων εργατών που δεν τον αμφισβητούν, όπως η Αλις, που δεν διεκδικούν δυναμικά την ανατροπή του, αλλά συμβιβάζονται με τη χαμοζωή που επιβάλλει η «μοίρα». Κι επιδιώκουν μόνο εκείνο που επεδίωκε η γυναίκα της εποχής, έναν σύζυγο και πατέρα των παιδιών τους.
Η αποδόμηση του αμερικανικού ονείρου είναι εδώ: Ο σκηνοθέτης τονίζει φανερά τις αντιθέσεις. Ρίχνει τα φώτα στους επικυρίαρχους, διατηρεί στο σκότος στους καταφρονεμένους. Και, διά του τραγικού φινάλε, δίνει την τελική απάντηση: πως αυτός ο ταξικά διαιρεμένος κόσμος, ο καπιταλιστικός, δεν αλλάζει ούτε καν δια φόνου. Απαιτεί άλλα, συλλογικότερα και επαναστατικότερα.
Το θάμπος του και τα φετίχ του θα εξακολουθούν να μαγεύουν τους υποτελείς την ώρα που θα αυξάνεται η ένταση της εργασίας τους για την παραγωγή προϊόντων που ουδέποτε θα απολαύσουν.
Εβδομήντα πέντε χρόνια μετά την πρώτη προβολή της ταινίας, η περιβόητη «Μια θέση στον ήλιο» για τον κόσμο της εργασίας δεν βρέθηκε ποτέ. Κι ούτε πρόκειται.
Η στατιστική αλχημεία των καταθέσεων: Πώς ο κ. Σκέρτσος βαφτίζει τη φτώχεια... ''πλούτο των νοικοκυριών''
Στην πολιτική επικοινωνία υπάρχει μια λεπτή γραμμή ανάμεσα στην απλουστευτική παρουσίαση των αριθμών και στην εσκεμμένη διαστρέβλωση της οικονομικής πραγματικότητας. Όταν ο Υπουργός Επικρατείας, κ. Άκης Σκέρτσος, επικαλείται με θρίαμβο την αύξηση των τραπεζικών καταθέσεων των φυσικών προσώπων την περίοδο 2019–2025 ως απόδειξη ότι «οι αποταμιεύσεις των νοικοκυριών αυξήθηκαν», ξεπερνά αυτή τη γραμμή με πρωτοφανή άνεση.
Το ερώτημα που γεννάται αμείλικτο είναι: Κύριε Σκέρτσο, είστε σοβαρός; Πώς επιτρέψατε στον εαυτό σας να διολισθήσει σε μια τόσο φθηνή επικοινωνιακή πονηρία, συγχέοντας σκοπίμως τις βασικές αρχές της Μακροοικονομικής;
Η θεμελιώδης «αλχημεία»: Καταθέσεις (Stock) αντί για Αποταμίευση (Flow)
Ο κ. Υπουργός εκμεταλλεύεται την άγνοια του ευρέος κοινού γύρω από τη διαφορά μεταξύ αποθέματος (stock) και ροής (flow).
Οι τραπεζικές καταθέσεις είναι απλώς ένα αποτύπωμα ρευστότητας σε μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή. Η αύξηση των ονομαστικών καταθέσεων κατά 42 δισ. ευρώ την τελευταία εξαετία δεν συνιστά παραγωγή νέου πλούτου για το μέσο νοικοκυριό, αλλά οφείλεται σε τρεις πολύ συγκεκριμένους παράγοντες:
- Στον πληθωριστικό μεγενθυτή: Όταν τα πάντα ακριβαίνουν κατά 20% και 30%, τα ονομαστικά χρηματικά υπόλοιπα που διακινούνται στην αγορά διογκώνονται αναγκαστικά, χωρίς να αυξάνεται η πραγματική αγοραστική δύναμη.
- Στην υποχρεωτική ψηφιοποίηση των συναλλαγών: Η επέκταση των POS και των ηλεκτρονικών πληρωμών υποχρέωσε ρευστότητα που διακινούνταν παλαιότερα εκτός τραπεζικού συστήματος να εμφανιστεί στους λογαριασμούς.
- Στη ρευστοποίηση περιουσιακών στοιχείων: Πωλήσεις ακινήτων, μεταφορές κεφαλαίων από το εξωτερικό ή «από το στρώμα» στις τράπεζες καταγράφονται ως αύξηση καταθέσεων, αλλά δεν αποτελούν αποταμίευση από το τρέχον εισόδημα.
Τι αποκαλύπτουν η AMECO και η Eurostat
Αν ο κ. Σκέρτσος ανέτρεχε στα επίσημα στοιχεία των Εθνικών Λογαριασμών (AMECO, Eurostat), θα ερχόταν αντιμέτωπος με την πραγματικότητα που βιώνει κάθε ελληνική οικογένεια:
- Αρνητικός Ρυθμός Αποταμίευσης: Η Ελλάδα παραμένει σταθερά η μοναδική χώρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση με δομικά αρνητικό ποσοστό καθαρής αποταμίευσης νοικοκυριών (-2% έως -4% του διαθέσιμου εισοδήματος καθ' όλη την περίοδο 2019–2025).
- Αποταμιευτική Αποψίλωση: Το μέσο ελληνικό νοικοκυριό δεν αποταμιεύει· καταναλώνει περισσότερα από όσα εισπράττει. Για να βγάλει το μήνα απέναντι στο κύμα της ακρίβειας, «τρώει» από τις παλιές του αποταμιεύσεις ή υπερχρεώνεται.
Πού πήγαν πραγματικά τα λεφτά; Τα Τομεακά Ισοζύγια απαντούν
Η τομεακή λογιστική της οικονομίας είναι αμείλικτη:
Η αποταμίευση του ενός είναι το έλλειμμα του άλλου.
Ενώ τα νοικοκυριά υφίστανται βίαιη εισοδηματική αφαίμαξη, ο Εταιρικός Τομέας (Non-Financial Corporations) στην Ελλάδα κατέγραψε ιστορικό ρεκόρ κερδοφορίας. Βάσει των στοιχείων της AMECO, το μερίδιο κέρδους των επιχειρήσεων (Profit Share) εκτινάχθηκε στο 47%-48%, από τα υψηλότερα ποσοστά στην Ευρωζώνη.
Η πραγματική αποταμίευση της περιόδου 2019–2025 δεν πήγε στους μισθωτούς και τους συνταξιούχους. Μετατοπίστηκε βίαια από τα νοικοκυριά προς τις επιχειρήσεις μέσω του «πληθωρισμού κερδών» (profit-led inflation) και από την ιδιωτική οικονομία προς το Κράτος μέσω των υψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων. Ακόμη δε και εντός του φακέλου «φυσικά πρόσωπα» στις τράπεζες, η όποια αύξηση αφορά τη συσσώρευση πλούτου στο ανώτερο 10% των εισοδημάτων.
Συμπέρασμα
Η προσπάθεια του κ. Σκέρτσου να παρουσιάσει την αναγκαστική διόγκωση των ονομαστικών τραπεζικών υπολοίπων ως «αύξηση της αποταμίευσης των φυσικών προσώπων» δεν είναι απλώς ένα στατιστικό σφάλμα. Είναι μια υπολογισμένη πολιτική τακτική που επιχειρεί να μετακυλίσει την ευθύνη της ακρίβειας στους ίδιους τους καταναλωτές.
Όταν όμως η επιστήμη της Μακροοικονομικής καταγράφει αρνητική αποταμίευση και συρρίκνωση του πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματος, η επίκληση των «γεμάτων τραπεζικών λογαριασμών» δεν συνιστά σοβαρό πολιτικό λόγο. Συνιστά επικίνδυνη πονηριά. Το είχατε ανάγκη κύριε Σκέρτσο;
--------------------------------------------------------------------------------------------------------Σπύρος Στάλιας, Οικονομολόγος Ph.D - spyridonstalias@hotmail.com New York 9/8/2026
Το απρόοπτο μετά την αποχώρηση Μητσοτάκη από το νοσοκομείο Χανίων
Η πτώση από το ποδήλατο, δείτε ΕΔΩ, έφερε τον Κυριάκο Μητσοτάκη στο Νοσοκομείο Χανίων – αλλά όχι ακριβώς στην καθημερινότητα του μέσου ασθενούς.
Σύμφωνα με πληροφορίες, προσήλθε μαζί με τον διοικητή, ο ορθοπεδικός κλήθηκε στο Ακτινολογικό, ο πρωθυπουργικός ώμος ακτινογραφήθηκε, η Μαρέβα φωτογράφισε την ακτινογραφία και η παρέα αποχώρησε. Χωρίς αναμονές και περιττές διαδρομές.
Η ειρωνεία; Αμέσως μετά, κατά τις ίδιες πληροφορίες, χάλασε το λαμπάκι επικέντρωσης του ακτινολογικού μηχανήματος. Πρόλαβε, ευτυχώς, να εξυπηρετήσει τον πρωθυπουργό. Οι υπόλοιποι μπορούν να περιμένουν τη… μεταρρύθμιση του ΕΣΥ.
Πηγή: www.efsyn.gr
Πέμπτη 13 Αυγούστου 2026
"Μας πήρανε την πόλη" Μάρθα Φριντζήλα
Μουσική: Μίμης Νικολόπουλος
Στίχοι: Φωτεινή Λαμπρίδη
Τραγούδι: Μάρθα Φριντζήλα
«Ωχ! Έκανα μαλακία»
Κατεβαίνοντας σήμερα το πρωί από το σπίτι για να πάω στο ραδιόφωνο, διαπιστώνω πως… «ωχ, έκανα μαλακία!». Είχα ξεχάσει τα κλειδιά της μηχανής κι επέστρεψα για να τα πάρω. Ήταν η πρώτη… αστοχία της ημέρας – με μηδενικό αντίκτυπο όμως για οποιονδήποτε άλλον. Καθημερινά η ζωή μου – φαντάζομαι και η ζωή σου – κατακλύζεται από τέτοιες, μικρότερες ή μεγαλύτερες (σ.σ. ας τις πούμε) «αστοχίες» για να μην καταντάμε να βάζουμε «μπιπ» και στον γραπτό λόγο και για να μην σοκάρονται και οι πιο ευαίσθητοι. Έχω κάνει όμως και μεγαλύτερες – επίσης φαντάζομαι όπως κι εσύ. Για «αστοχίες» μιλάμε πάντα!
Μια τέτοια έκανε χθες και ο τεράστιος αθλητής του άλματος εις μήκος, Μίλτος Τεντόγλου, που πέρα από το αλτικό του ταλέντο, διακρίνεται και για τον ακατέργαστο, πηγαίο – πλην όμως ειλικρινή του – αυθορμητισμό. «Ωχ! Έκανα μαλακία!», είπε στη διάρκεια ζωντανής μετάδοσης στην ΕΡΤ που μετέδιδε το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Στίβου στο Μπέρμιγχαμ. Κι έφυγε σχεδόν τρέχοντας από το πλάνο, για να αναζητήσει το χρυσό μετάλλιο που είχε πάρει νωρίτερα πηδώντας 8.44 μέτρα στο σκάμα, αλλά το είχε… ξεχάσει. Ποιος ξέρει, πού;
Χαμογέλασε ο ρεπόρτερ και καλά έκανε, χαμογελάσαμε και οι υπόλοιποι μέσα στην δυστοπία και όλα καλά. Όλα καλά, μέχρι η είδηση του «χρυσού Τεντόγλου», να θεσμικοποιηθεί μιντιακά και ν’ αρχίσουν και τα… «μπιπ», που λέγαμε.
Ήδη από τις 06:00 το πρωί οπότε κι αρχίζουν τα ενημερωτικά πρωινάδικα του Αυγούστου στην τιβί, ξεκίνησαν τα «φοβερός ο Μίλτος μας!», «μας έκανε περήφανους», «τί φοβερός αθλητής», «μέχρι πού θα φτάσει;», μαζί με τα «καλημέρα στα Γρεβενά» (τόπο καταγωγής του Τεντόγλου) και τα υπόλοιπα τετριμμένα που συνηθίζεται να λέγονται στον δημόσιο διάλογο. Ξεκίνησαν όμως και τα χαμογελαστά πλην όμως περήφανα λόγω χρυσού, «πάμε όμως να ακούσουμε τώρα και τί δήλωσε αμέσως μετά».
Και περίμενες να ακούσει ακριβώς «τί δήλωσε αμέσως μετά». Μόνο που δεν το άκουγες. «(…) Μας το έδωσαν το μετάλλιο, αλλά το παράτησα εκεί, έκανα… ΜΠΙΙΙΙΠ. Παιδιά το έβγαλα και το παράτησα εκεί. Πάω να τους το πω, σόρρυ».
Τί έκανε ο Μίλτος; Είπε… κακιά λέξη! «Εκανα μαλακία», είπε. «Έκανα λάθος», δηλαδή. Χρησιμοποίησε ίσως την πιο δημοφιλή λέξη της ελληνικής γλώσσας, που φαίνεται όμως πως δεν χωράει μέσα σε αυτόν τον «άλλο» όπως φαίνεται, κυριλέ και «καθωσπρέπει», «κανονικό», δήθεν «θεσμικό» τηλεοπτικό-μιντιακό χώρο.
Γιατί, μάλλον δεν είναι δυνατόν να λες τέτοια πράγματα, τέτοιες λέξεις «κακές», στον δημόσιο διάλογο. Πιπέρι στο στόμα, μπιπ στη λέξη και πάμε παρακάτω – να ακούσουμε τα… σοβαρά. Από τους κάθε λογής «σοβαροφανείς», τους «θεσμικούς» ντε, που μπορεί να μη λένε «κακές λέξεις», αλλά δεν το ‘χουν σε τίποτα να ‘πουν ψέματα. Ψέματα που τα τσαμπουνάνε δίχως ντροπή και βεβαίως δίχως κανένα «μπιπ».
Ποτέ δεν μπήκε «μπιπ» για παράδειγμα στα τερατώδη ψεύδη που εκστομίζει η κυβέρνηση Μητσοτάκη για μια σειρά από συλλογικά βιωμένα ζητήματα όπως πχ είναι η ακρίβεια. Για «ανάπτυξη» μιλάνε. Ποτέ δεν μπήκε «μπιπ» επίσης όταν οι πολιτικοί μπροστινοί της μιλάνε για «απονομή Δικαιοσύνης» αναφερόμενοι σε σκάνδαλα όπως πχ αυτό των υποκλοπών, ενώ ουσιαστικά αυτό που συνέβη είναι το καταχώνιασμα της δυσώδους υπόθεσης στο αρχείο. Ποτέ δεν μπήκε «μπιπ» στην σπέκουλα που κάνουν δηλητηριάζοντας τον συλλογικό νου και σε θέματα όπως για παράδειγμα το προσφυγικό-μεταναστευτικό. Ποτέ επίσης δεν μπήκε «μπιπ» στους κάθε λογής θρασύτατους Φραπέδες, στα ταρατο-γεννήματα ενός ολόκληρου συστήματος εξουσίας και στον χυδαίο τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουν τον έλεγχό τους από το ίδιο το κοινοβούλιο.
Και κάπως έτσι, καταλήγουμε να έχουμε μπροστά μας ακόμη ένα παράδοξο. Η λέξη «μαλακία» είναι αρκετά βαριά και απαιτεί το «μπιπ» της. Το ψέμα, όμως, όχι. Η συκοφαντία, όχι. Η παραπλάνηση, επίσης όχι. Ενώ το ίδιο συμβαίνει συνολικά με την προσβολή της νοημοσύνης μας.
Για αυτά, βλέπεις, δεν υπάρχει απολύτως κανένας τεχνικός – ή τάχα θεσμικός – λόγος να παρέμβει ο ηχητικός «μπάτσος». Δεν χρειάζεται καν ούτε μια «συγγνώμη». Αυτά περνάνε κανονικά. Ολόκληρα. Καθαρά και δυνατά.
Το «έκανα μαλακία», δεν έχει τίποτε το κακό, ούτε κάτι το «απρεπές». Αντίθετα, αποτελεί την πιο τίμια λεκτικοποίηση της παραδοχής από μέρους μας ενός – μικρότερου ή μεγαλύτερου – λάθους. Από αυτά που κατά δεκάδες ή εκατοντάδες κάνουμε στη ζωή μας οι άνθρωποι.
Ο Τεντόγλου, αυτό είπε. «Έκανα λάθος». Και το παραδέχθηκε, πρώτα απ’ όλους στον εαυτό του, και το έκανε με τον πιο ειλικρινή κι έντιμο τρόπο. Και μετά πήγε να πάρει το χρυσό του μετάλλιο.
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)