Mpelalis Reviews
Τετάρτη 14 Οκτωβρίου 2026
Τσούνη γύρνα πίσω, ή έστω τηλεφώνα
Μετά τον διπλωματικό ογκόλιθο, η Ουάσιγκτον αποφάσισε να ανεβάσει ακόμη περισσότερο τον πήχη...
Ο σημαντικός εταίρος μας στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, οι ΗΠΑ βεβαίως βεβαίως, μας έχει σε μεγάλη υπόληψη. Δεν κάνουν χωρίς εμάς ένα πράγμα, ρε παιδί μου. Όλα τα προηγούμενα χρόνια, αλλά και τώρα, ο Λευκός Οίκος ξημεροβραδιάζεται προσπαθώντας να βρει τρόπους για να διατηρήσει καλές σχέσεις με αυτόν τον γίγαντα των Βαλκανίων. Μια χώρα με τεράστιο μερίδιο στην παγκόσμια αγορά, πανίσχυρες διπλωματικές συμμαχίες, καθοριστικό ρόλο στις διεθνείς εξελίξεις και, φυσικά, τη δυνατότητα να υπαγορεύει τα εξοπλιστικά προγράμματα όλων των χωρών του πλανήτη. Ειδικά των ΗΠΑ, που δεν πουλάνε ούτε βίδα χωρίς να πάρουν πρώτα την έγκριση της Αθήνας.
Καταλαβαίνετε πόσο σοβαρή χώρα μας θεωρούν οι Αμερικάνοι. Ο ένας μας είχε στείλει για πρέσβη τον Τέλη από το 10 λεπτά κήρυγμα και ο άλλος την πρώην του γιού του για να μην τη βλέπει. Ευτυχώς το 2016 είχε ήδη προλάβει και είχε πληρώσει την Στόρμι Ντάνιελς πριν τις εκλογές, γιατί θα μας είχε στείλει κι αυτή για να μη μιλήσει.ΣυμπιεσΜαίρη η ΠαναγιωταRaRστο X
*** Γι’ αυτό, άλλωστε, την προηγούμενη φορά μάς έστειλαν τον τιτανοτεράστιο Τζορτζ Τσούνη, ο οποίος προηγουμένως είχε βάλει στο «στόχαστρό» του τη Νορβηγία. Μόνο που, όταν κλήθηκε σε ακρόαση στην Επιτροπή Εξωτερικών Σχέσεων της αμερικανικής Γερουσίας, αποδείχθηκε ότι δεν γνώριζε βασικά πράγματα για τη χώρα στην οποία φιλοδοξούσε να υπηρετήσει ως πρέσβης. Πιθανότατα, αν του έδιναν έναν χάρτη της Ευρώπης, θα χρειαζόταν και λίγη βοήθεια. The Daily Showστο X:
*** Ο Τζορτζ Τσούνης μπορεί να μην άφησε ανεξίτηλο το στίγμα του στην ιστορία της διπλωματίας, όμως οι ιδιοκτήτες των ταβερνών του Λεκανοπεδίου έχουν κάθε λόγο να τον θυμούνται με συγκίνηση. Ορισμένοι ενδεχομένως να του έχουν κάνει και κάδρο. Το ίδιο και στο γνωστό γωνιακό στέκι της Βουκουρεστίου, το οποίο είχε μετατρέψει σε άτυπο διπλωματικό γραφείο, πραγματοποιώντας εκεί τα ραντεβού του. Διπλωματία υψηλού επιπέδου, με καφέ, φαγητό και τραπεζάκι σε περίοπτη θέση. Είμαι πεπεισμένος πως ο στόχος αυτού του πολέμου που δέχεται η Κίμπερλι είναι η απόλυτη κυριαρχία από κάποια ζηλιάρα κυρία στο πρώτο τραπέζι πίστα.𐌼𐍈𐍂𐌻𐌴𐌹στο X
*** Μετά από αυτόν τον διπλωματικό ογκόλιθο, η Ουάσιγκτον αποφάσισε να ανεβάσει ακόμη περισσότερο τον πήχη. Και μας έστειλε την Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, η οποία διέθετε ένα ακαταμάχητο προσόν για να αναλάβει την εκπροσώπηση της μεγαλύτερης υπερδύναμης του πλανήτη στην Ελλάδα: είχε υπάρξει αρραβωνιαστικιά του Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ, γιου του Αμερικανού προέδρου. ▫️𝝮𝞀𝝰𝝸𝝾𝘀 𝝟𝝾𝝸𝝻𝞈𝝻𝝴𝝼𝝾𝘀▫️στο X
*** Αν αυτό δεν αποτελεί αδιαμφισβήτητο εχέγγυο διπλωματικής επάρκειας, τότε πραγματικά δεν ξέρω τι αποτελεί. Τόσα χρόνια κάποιοι σπουδάζουν διεθνείς σχέσεις, μαθαίνουν ξένες γλώσσες, υπηρετούν σε πρεσβείες ανά τον κόσμο και ανεβαίνουν ένα ένα τα σκαλοπάτια της διπλωματικής ιεραρχίας, ενώ υπάρχει και ο συντομότερος δρόμος, που περνά από το οικογενειακό περιβάλλον του προέδρου. Και, όπως αποδεικνύεται, μπορεί να σε βγάλει κατευθείαν στην Αθήνα.
*** Η πλειοψηφία των δημοσιογράφων και των αρθρογράφων δεν εξεπλάγην από τις καθημερινές βόλτες στα μπουζούκια. Τους φάνηκε απολύτως φυσιολογικό να γράφουν «σεντόνια» και να σχολιάζουν στα μικρόφωνα τις επαφές της με υπουργούς, βουλευτές, μεγαλοδημοσιογράφους και επιχειρηματίες, μεταξύ μπουζουκιού και «ώπα». Ήταν όλα καλά. Κάθε εμφάνισή της αποτελούσε είδηση, κάθε χειραψία διπλωματικό γεγονός και κάθε κοινή φωτογραφία απόδειξη της αναβαθμισμένης θέσης της Ελλάδας στον παγκόσμιο χάρτη. Ευχαριστούμε τη Κίμπερλι Γκιλφοιλ για οσα προσφερε στη νυχτερινή ζωη της χώρας μας και της ευχομαστε καλή συνέχεια στον επόμενο σταθμο της καριερας της.Ιωσήφ Ταλαγάνης-Ρόμπερτσονστο X
*** Αναρωτιέμαι, λοιπόν, πώς αισθάνονται σήμερα όλοι αυτοί, διαβάζοντας τις πληροφορίες που θέλουν τον ίδιο τον Ντόναλντ Τραμπ να εξετάζει την απομάκρυνσή της από την Αθήνα. Πώς αισθάνονται όσοι αντιμετώπιζαν περίπου ως εθνική επιτυχία την άφιξή της στην Αθήνα, χωρίς να μπουν ούτε για μια στιγμή στον κόπο να αναρωτηθούν ποια ακριβώς ήταν τα προσόντα που την οδήγησαν στην αμερικανική πρεσβεία; Το Polymarket δίνει 77% πιθανότητα να αποχωρήσει η Κίμπερλι Γκίλφοϊλ από τη θέση της πρέσβειρας των ΗΠΑ στην Ελλάδα έως τις 31 Οκτωβρίου και 76% έως το τέλος του 2026. Thanasis Koukakisστο X
*** Διότι, αν τελικά επιβεβαιωθούν οι πληροφορίες, θα έχει μεγάλο ενδιαφέρον να μάθουμε πώς μια πρέσβειρα που στην Ελλάδα παρουσιαζόταν περίπου ως δώρο της Ουάσιγκτον στην Αθήνα, στην ίδια την Ουάσιγκτον αντιμετωπίζεται ως πρόβλημα. Και, κυρίως, πόσοι από εκείνους που έσπευδαν να φωτογραφηθούν δίπλα της θα θυμούνται αύριο ότι τη γνώρισαν. sfyrodrepanoστο X
*** Να θυμίσουμε, επίσης, ότι η κυρία Γκίλφοϊλ δεν είχε πάντοτε την ίδια αγάπη για την Ελλάδα και τους Έλληνες. Το 2015, όταν εργαζόταν στο Fox News, μας αποκαλούσε «τζαμπατζήδες», μας καλούσε να σηκωθούμε το πρωί και να πάμε για δουλειά και μας συνέκρινε με σκύλο που κατουράει στο χαλί και χρειάζεται τιμωρία. Αλλά αυτά είναι παλιές ιστορίες. Άλλωστε, ο Παύλος Μαρινάκης είχε σπεύσει να μας εξηγήσει ότι η Γκίλφοϊλ θα ερχόταν στην Ελλάδα του 2025 και όχι του 2015. VICTOR SERGEστο X
*** Προφανώς, μέσα σε δέκα χρόνια αλλάξαμε τόσο πολύ, που από «τζαμπατζήδες» που χρειάζονται τιμωρία γίναμε εξαιρετικοί οικοδεσπότες, με ωραία μπουζούκια, καλό φαγητό και άφθονες ευκαιρίες για δημόσιες σχέσεις. Τελικά, το πρόβλημα δεν ήταν ποτέ τι πίστευε η Γκίλφοϊλ για τους Έλληνες. Το πρόβλημα είναι πόσο εύκολα κάποιοι Έλληνες ξέχασαν τι πίστευε η Γκίλφοϊλ γι’ αυτούς.
Η βαρβαρότητα στις 3 Δεκεμβρίου θα μεταδοθεί live – Και η «Δύση της παρακμής» θα κοιτάζει
Στις 14 Αυγούστου 1936, περίπου 20.000 άνθρωποι συγκεντρώνονται στο Όουενσμπορο του Κεντάκι για να παρακολουθήσουν τον απαγχονισμό του 22χρονου Ρέινι Μπεθέα - 90 χρόνια μετά δίνουμε στο πλήθος ψηφιακή πρόσβαση
Πριν από λίγες ημέρες, από την Πνύκα, ο Μάρκο Ρούμπιο καλούσε τη Δύση να υπερασπιστεί τις αξίες της απέναντι στην παρακμή. Με φόντο την Ακρόπολη, μιλούσε για τον πολιτισμό που οφείλουμε να διασώσουμε.
Τώρα η κυβέρνησή του ετοιμάζεται να στήσει κάμερες μπροστλα σε ένα εκτελεστικό απόσπασμα. Θα μπορούσε δύσκολα να σκηνοθετηθεί πιο αποκαλυπτική διάψευση μιας τόσο μεγαλόστομης διακήρυξης.
Ο επικεφαλής του Πενταγώνου, Πιτ Χέγκσεθ, μάλλον αμέλησε να ακούσει την ομιλία Ρούμπιο. Ανακοίνωσε ότι η εκτέλεση διά τυφεκισμού του Νιντάλ Μαλίκ Χασάν, του στρατιωτικού ψυχιάτρου που σκότωσε 13 ανθρώπους στο Φορτ Χουντ το 2009, θα μεταδοθεί ζωντανά. Ημερομηνία: 3 Δεκεμβρίου 2026. Ώρα μετάδοσης: 1:00 μμ (ώρα Τέξας).
Το κοινό πρέπει, υποστηρίζει, να καταλάβει ότι τέτοιες πράξεις έχουν σοβαρές συνέπειες. Λες και η καταδίκη, ο εγκλεισμός, η ίδια η θανατική ποινή δεν αρκούν. Χρειάζεται και κοινό. Χρειάζεται ο θάνατος να αποκτήσει τηλεθέαση.
Η δικαιοσύνη μπροστά στην κάμερα
Το έγκλημα του Χασάν είναι ειδεχθές. Οι νεκροί, οι τραυματίες, οι οικογένειές τους δικαιούνται δικαιοσύνη. Ακριβώς γι’ αυτό οφείλουμε να ρωτήσουμε: τι προσθέτει στη δικαιοσύνη η ζωντανή μετάδοση της στιγμής που οι σφαίρες θα διαπεράσουν ένα ανθρώπινο σώμα;
Ποιον προστατεύει; Ποια πληγή επουλώνει; Ποια αξία υπερασπίζεται;
Η πολιτεία έχει θεσμούς, δικαστήρια, διαδικασίες, ευθύνη. Η ηθική της νομιμοποίηση στηρίζεται και στα όρια που επιβάλλει στη δική της ισχύ. Αν το μέτρο της απάντησής της γίνεται η αγριότητα του εγκληματία, τότε εκείνος έχει ήδη καθορίσει τους κανόνες. Ισοψηφίζουμε τη βαρβαρότητά του με μια κρατική επίδειξη βαρβαρότητας και βαφτίζουμε το αποτέλεσμα πολιτισμό.
Ο σεβασμός της ανθρώπινης αξιοπρέπειας δοκιμάζεται στον άνθρωπο που μας προκαλεί αποστροφή. Εκεί φαίνεται αν αποτελεί αρχή ή προνόμιο. Ένας καταδικασμένος δολοφόνος δεν αποκτά δικαίωμα στην ατιμωρησία. Παραμένει, όμως, άνθρωπος. Και η πολιτεία παραμένει υπόλογη για όσα κάνει.
Το πλήθος του 1936 επιστρέφει
Στις 14 Αυγούστου 1936, περίπου 20.000 άνθρωποι συγκεντρώνονται στο Όουενσμπορο του Κεντάκι
για να παρακολουθήσουν τον απαγχονισμό του 22χρονου Ρέινι Μπεθέα, καταδικασμένου για βιασμό.
Η δημοσιογραφική φρενίτιδα και η ατμόσφαιρα πανηγυριού γύρω από την αγχόνη προκαλούν αποτροπιασμό. Η εκτέλεση γίνεται ορόσημο για την εγκατάλειψη των δημόσιων εκτελέσεων στις ΗΠΑ. Η κοινωνία αναγνωρίζει κάτι στοιχειώδες: ο εξευτελισμός αφορά και το πλήθος που συγκεντρώνεται για να απολαύσει τον θάνατο.
Ενενήντα χρόνια αργότερα, προσφέρουμε σε εκείνο το πλήθος ψηφιακή πρόσβαση. Η πλατεία χωράει πλέον σε μια οθόνη. Η αγχόνη αντικαθίσταται από το εκτελεστικό απόσπασμα. Η τεχνολογία προχωρεί· η ηθική οπισθοχωρεί.
Και μαζί της υποχωρεί η ευθύνη του θεατή. Ένα πάτημα στην οθόνη αρκεί για να βρεθεί μπροστά στον θάνατο, χωρίς τη σωματική παρουσία, χωρίς τη δυσφορία της πλατείας. Η απόσταση κάνει την κατανάλωση πιο εύκολη. Η επίσημη σφραγίδα τής προσφέρει άλλοθι.
Αν ο Ρούμπιο αναζητεί την ηθική παρακμή της Δύσης, ας κοιτάξει τις κάμερες που ετοιμάζει η κυβέρνησή του. Στις κάμερες που μετατρέπουν τη δημόσια εξόντωση σε θέαμα.
Τι ακριβώς θα διδάξει αυτή η μετάδοση; Ότι ο φόνος είναι αποτρόπαιος ή ότι μπορεί να γίνει απολαυστικός όταν τον οργανώνει η εξουσία; Η Δύση που υπόσχεται να σώσει ο Ρούμπιο θα κριθεί και από την απάντηση. Κυρίως, από το αν θα πατήσει «αναπαραγωγή».
Πηγή: www.naftemporiki.gr
Από την υποταγή στον απόλυτο εξευτελισμό οι Ευρωπαίοι!
Πριν από τέσσερα χρόνια υπάκουσαν άκριτα στις αμερικανικές επιταγές, απαγορεύοντας τη ρωσική ενέργεια
Ακόμα ένα χτύπημα από τον Ντόναλντ Τραμπ και θα πάθουν αποπληξία τα… σαΐνια των Βρυξελλών. Την ώρα που Ουκρανοί και Ευρωπαίοι αξιωματούχοι συζητούσαν το Σάββατο στο Μαϊάμι το ενδεχόμενο εκεχειρίας στη Μαύρη Θάλασσα και στις ενεργειακές υποδομές, ο Αμερικανός πρόεδρος, σε δηλώσεις του, καλούσε τον Ζελένσκι να παραιτηθεί, ώστε «η Ουκρανία να αποκτήσει έναν νέο ηγέτη, ο οποίος θα μπορεί να καταλήξει σε συμφωνία με τη Ρωσία για να τερματιστεί ο πόλεμος», και απειλούσε την Ουκρανία πως θα της στερούσε ευαίσθητες πληροφορίες εάν συνέχιζε να αποφέρει πλήγματα στις ενεργειακές υποδομές της Ρωσίας.
Είχε προηγηθεί η ανακοίνωση του Τραμπ πως η Ρωσία θα προμηθεύσει την αμερικανική και παγκόσμια αγορά με περισσότερους από 4,8 εκατ. τόνους ρωσικού πετρελαίου, παρόλο που συνεχίζεται ο πόλεμος στην Ουκρανία. Ειδικότερα, η Ρωσία αναμένεται να διαθέσει άμεσα περισσότερους από 300.000 τόνους ντίζελ στην αμερικανική και τη διεθνή αγορά.
Για τον Νοέμβριο προβλέπεται η διάθεση επιπλέον 500.000 τόνων, ενώ αμέσως μετά θα ακολουθήσει νέα ποσότητα ενός εκατομμυρίου τόνων. Παράλληλα, οι ΗΠΑ προχωρούν σε προσωρινή χαλάρωση συγκεκριμένων κυρώσεων κατά της Ρωσίας, διευκολύνοντας έτσι τις σχετικές εμπορικές συναλλαγές που αφορούν τη διακίνηση, πώληση, μεταφορά και ασφάλιση των καυσίμων.
«Οι τιμές του ντίζελ για τους Αμερικανούς και, στην πραγματικότητα, για ολόκληρο τον κόσμο, θα μειωθούν γρήγορα και σε πρωτοφανή επίπεδα! Οι χαμηλότερες τιμές για τους Αμερικανούς και κυρίως για τους αγρότες, κτηνοτρόφους και μεταφορείς μας αποτελούν τη μεγαλύτερη προτεραιότητά μου» δήλωσε ο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος γνωρίζει πως οι υψηλές τιμές των καυσίμων είναι η βασική αιτία δυσαρέσκειας των Αμερικανών ψηφοφόρων εν όψει των ιδιαίτερα σημαντικών ενδιάμεσων εκλογών της 3ης Νοεμβρίου στις ΗΠΑ που θα μπορούσαν να κοστίσουν στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα την απώλεια του Κογκρέσου.
Πιάστηκαν κορόιδα
Αντιμέτωπη με την απρόσμενη τροπή των πραγμάτων, η ουκρανική αποστολή στο Μαϊάμι ακύρωσε τη συμμετοχή της στη δεύτερη ημέρα των διαπραγματεύσεων που είχαν προγραμματιστεί για χθες Κυριακή και συντόμευσε την παραμονή της στις ΗΠΑ.
Κι αν το Κίεβο αιφνιδιάστηκε από τις εξελίξεις, για την Ευρώπη το πρόβλημα είναι μεγαλύτερο. Απασχολημένη να προσκυνάει τον Ζελένσκι και να του στέλνει δισεκατομμύρια από το υστέρημα των Ευρωπαίων για να τα ξεπλένει το ουκρανικό πλυντήριο, η ευρωπαϊκή ηγεσία όχι μόνο πιάστηκε στον ύπνο από τις ραγδαίες εξελίξεις, αλλά ανέδειξε για άλλη μια φορά και τη δύσκολη θέση στην οποία έχει περιέλθει από… μόνη της!
Ο Αμερικανός πρόεδρος, στις δηλώσεις του για την ενεργειακή συμφωνία που σύναψε με τον Πούτιν, είπε τη μισή αλήθεια. Οι τιμές του ντίζελ θα μειωθούν για τους Αμερικανούς, αλλά όχι για τον υπόλοιπο κόσμο και ιδιαίτερα για την Ευρώπη, μιας και οι ΗΠΑ θα μεταπωλούν στην Ε.Ε. τη φθηνή ενέργεια που θα παίρνουν από τη Ρωσία, με τεράστιο κέρδος!
Κοινώς, το ευρωιερατείο πιάστηκε κορόιδο, καθώς πριν από τέσσερα χρόνια υπάκουσε άκριτα στις αμερικανικές επιταγές, απαγορεύοντας τη ρωσική ενέργεια, χειροκρότησε την ανατίναξη του αγωγού Nord Stream, με αποτέλεσμα την αύξηση των τιμών της ενέργειας, την αποβιομηχανοποίηση της γηραιάς ηπείρου και την εξάρτηση της από τις ΗΠΑ, που σήμερα χαίρονται να αγοράζουν ρωσικό ντίζελ, με το αζημίωτο!
Με λίγα λόγια, η Ευρωπαϊκή Ενωση δεν βγαίνει μόνο ζημιωμένη, αλλά αδιαμφισβήτητα είναι η μεγάλη χαμένη μιας γεωπολιτικής παρτίδας, στην οποία άλλοι διαπραγματεύονται, άλλοι αποφασίζουν κι εκείνη απλώς καλείται να αποδεχτεί τα τετελεσμένα. Το αυτογκόλ αποδεικνύει επίσης πως οι επικεφαλής του ευρωπαϊκού οικοδομήματος κατάντησαν την Ε.Ε. ένα πραγματικό φρενοκομείο σε πολεμική παράκρουση κι όσοι το στελεχώνουν είναι οι επικίνδυνοι ηλίθιοι του παγκόσμιου χωριού.
«Η αναστολή των κυρώσεων στο ρωσικό ντίζελ θα επιτρέψει στη Μόσχα να εξασφαλίσει πρόσθετα έσοδα για τη χρηματοδότηση του πολέμου. “Δεν είναι η κατάλληλη στιγμή να χαλαρώσουμε την πίεση προς τη Ρωσία και η Ευρώπη δεν σκοπεύει να το κάνει”» δήλωσε η ύπατη εκπρόσωπος της Ε.Ε. Κάγια Κάλας, απορρίπτοντας οποιοδήποτε ενδεχόμενο ευρωπαϊκής υποχώρησης στο μέτωπο των κυρώσεων.
Παρόλο που η Ε.Ε. έχει περισσότερο από ποτέ ανάγκη ενεργειακά τη Ρωσία, σήμερα Δευτέρα, οι υπουργοί Εξωτερικών της Ενωσης αναμένεται να εγκρίνουν το μεγαλύτερο πακέτο περιοριστικών μέτρων κατά του Κρεμλίνου από την έναρξη του πολέμου, με στόχο τη ρωσική πολεμική μηχανή.
Κι αυτό σε μια περίοδο που η Ευρώπη προετοιμάζεται να αντιμετωπίσει έναν χειμώνα έχοντας τα χαμηλότερα αποθέματα φυσικού αερίου. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, οι ευρωπαϊκές εγκαταστάσεις φυσικού αερίου είναι γεμάτες κατά 72%, έναντι 83% πριν από έναν χρόνο. Στη Γερμανία και την Ολλανδία, η κατάσταση είναι ακόμα πιο δραματική: τα αποθέματα βρίσκονται κάτω από το 60%. Η Ε.Ε. έχει ανακοινώσει πως θα σταματήσει διά παντός να εισάγει ρωσικό φυσικό αέριο από τον Ιανουάριο, επιλέγοντας να καλύπτει τις ανάγκες της από τις διεθνείς αγορές ή να αγοράζει σχιστολιθικό αέριο από τις ΗΠΑ σε ολοένα υψηλότερες τιμές. Παράλληλα, θα εισάγει και ρωσικό ντίζελ μέσω Αμερικής!
Ενα απόλυτο φιάσκο κι ένας ακατανόητος παραλογισμός, με εκατομμύρια Ευρωπαίους να κινδυνεύουν να μειώσουν αναγκαστικά την κατανάλωση φυσικού αερίου ή να πληρώσουν ακόμα ακριβότερα τη χρήση του τους επόμενους μήνες.
Την ίδια ώρα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει τη δημιουργία ειδικής ευρωπαϊκής δομής για την αξιοποίηση περίπου 200 δισ. ευρώ από τα δεσμευμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία ως εγγύηση για δάνεια προς την Ουκρανία, σύμφωνα με την El Pais.
Στόχος είναι να επιμεριστούν μεταξύ των κρατών-μελών οι νομικοί και οικονομικοί κίνδυνοι. Επειδή τα κεφάλαια είναι δεσμευμένα από τον διεθνή χρηματοπιστωτικό οργανισμό Euroclear, με έδρα τις Βρυξέλλες, το Βέλγιο αρνήθηκε να αναλάβει μόνο του την ευθύνη στην περίπτωση που η Ρωσία προσφύγει στα δικαστήρια και ζητήσει αποζημιώσεις.
Η πρωτοβουλία εξετάζεται ενώ το Κίεβο ζητά επιπλέον 30 δισ. ευρώ για το 2027. Ωστόσο, δεν έχει επιτευχθεί συμφωνία στην Ε.Ε. για τον μηχανισμό αξιοποίησης των κεφαλαίων και την κάλυψη ενδεχόμενων απαιτήσεων αποζημίωσης. Η Μόσχα πάντως προειδοποιεί με νομικές ενέργειες κατά όσων συμμετάσχουν στην εφαρμογή του σχεδίου.
Πηγή: www.dimokratia.gr
Τρίτη 13 Οκτωβρίου 2026
Οι γαλλικές τράπεζες σαμποτάρουν την υποψηφιότητα της Μαρίν Λεπέν
Αρνούνται να χρηματοδοτήσουν την προεκλογική της εκστρατεία για την προεδρία του 2027
Η Μαρίν Λεπέν, επικεφαλής του Εθνικού Συναγερμού (RN) και υποψήφια για την προεδρία της Γαλλίας, σε δηλώσεις της υποστήριξε πως όλα τα τραπεζικά ιδρύματα της Γαλλίας αρνούνται να χρηματοδοτήσουν την προεκλογική της εκστρατεία για το 2027.
Παρόλο που προηγείται στις δημοσκοπήσεις, η Λεπέν βρίσκεται αντιμέτωπη με οικονομικό στραγγαλισμό ακόμα και πριν από τον πρώτο γύρο των εκλογών, που θα διεξαχθεί στις 18 Απριλίου του επόμενου έτους. Ο αποκλεισμός αυτός θέτει ένα θεμελιώδες ερώτημα για τη λειτουργία ενός κράτους που θέλει να λέγεται δημοκρατικό: ποιος έχει τον τελευταίο λόγο για τη βιωσιμότητα μιας πολιτικής πρότασης, ο ψηφοφόρος στην κάλπη ή οι αγορές και οι χρηματοπιστωτικοί θεσμοί;
Το γαλλικό σύστημα φαίνεται να εγκλωβίζεται σε ένα επικίνδυνο παράδοξο. Μπλοκάροντας τη χρηματοδότηση κομμάτων που χαρακτηρίζει αντιδημοκρατικά, τα ωθεί να αναζητήσουν ξένες πηγές χρηματοδότησης, για να τους προσάψει στη συνέχεια εξωτερική εξάρτηση. Επίσης, αυτό που αναδεικνύεται εδώ είναι η ολοένα μεγαλύτερη επιρροή των χρηματοπιστωτικών θεσμών πάνω στη λαϊκή κυριαρχία και τις επιλογές που θα μπορούσαν να έχουν οι πολίτες την ώρα της κάλπης.
Χρεωμένα κόμματα
Σύμφωνα με τον επικεφαλής μεγάλης γαλλικής τράπεζας, «τα τραπεζικά δάνεια θα χορηγηθούν κατά κύριο λόγο στο τέλος του έτους», όταν οι υποψήφιοι θα χρειαστούν σημαντικά κεφάλαια για να χρηματοδοτήσουν τις μεγάλες προεκλογικές τους συγκεντρώσεις. Το χρέος ορισμένων κομμάτων, κυρίως των Ρεπουμπλικανών (LR) και του Εθνικού Συναγερμού, περιορίζει σημαντικά τη δυνατότητά τους να χρηματοδοτήσουν οι ίδιοι μια προεδρική εκστρατεία. Και το κόστος είναι ιδιαίτερα υψηλό: για τους σημαντικότερους υποψηφίους μπορεί να φτάσει έως τα 8 εκατομμύρια ευρώ στον πρώτο γύρο, ενώ για όσους περάσουν στον δεύτερο γύρο το ανώτατο όριο των εκλογικών δαπανών ανέρχεται στα 22,5 εκατομμύρια ευρώ.
Μια πιθανή λύση θα ήταν τα κόμματα που αντιμετωπίζουν οικονομικά προβλήματα να αναζητήσουν δάνεια από ιδιώτες. Σε σημείωμα με ημερομηνία 21 Σεπτεμβρίου, το οποίο διαβιβάστηκε στις μεγαλύτερες πολιτικές παρατάξεις, η γενική γραμματέας της κυβέρνησης, Λοράνς Μαριόν, εξετάζει τη νομιμότητα ενός συγκεκριμένου τρόπου χρηματοδότησης: ένα κόμμα να λαμβάνει δάνειο από ιδιώτες και στη συνέχεια να δανείζει τα χρήματα στον υποψήφιό του.
Η συγκεκριμένη λύση έχει ιδιαίτερη σημασία για τον Εθνικό Συναγερμό, καθώς οι υποψήφιοι στις γαλλικές προεδρικές εκλογές δεν επιτρέπεται να λαμβάνουν απευθείας δάνεια από ιδιώτες. Το μοντέλο που εξετάζει η κυβέρνηση δημιουργεί, έτσι, έναν έμμεσο τρόπο χρηματοδότησης μέσω του ίδιου του κόμματος.
Ωστόσο, η κυβερνητική γνωμοδότηση δεν αποτελεί οριστική νομική εγγύηση. Η τελική κρίση για τη νομιμότητα της χρηματοδότησης ανήκει στην Εθνική Επιτροπή Εκλογικών Λογαριασμών και Πολιτικής Χρηματοδότησης (CNCCFP) και, ενδεχομένως, στο Συνταγματικό Συμβούλιο, καθώς προκύπτει ένα σημαντικό νομικό ερώτημα: θα μπορούσε μια τέτοια πρακτική να θεωρηθεί τρόπος παράκαμψης της απαγόρευσης που ισχύει για τα δάνεια ιδιωτών προς υποψηφίους στις προεδρικές εκλογές;
Και, σε αυτή την περίπτωση, κινδυνεύουν τα ενδιαφερόμενα κόμματα να χάσουν την επιστροφή μέρους των δαπανών της προεκλογικής τους εκστρατείας από το κράτος, όπως κανονικά προβλέπεται;
Χωρίς να εκφραστεί επίσημα επί του ζητήματος, η CNCCFP υπενθύμισε στη γενική γραμματεία της κυβέρνησης ότι δύο υποψήφιοι στις προεδρικές εκλογές του 2022 είχαν ήδη προσφύγει σε τέτοια δάνεια ιδιωτών χωρίς να προκληθούν προβλήματα. Σύμφωνα με πληροφορίες, επρόκειτο για τον Ερίκ Ζεμούρ, επικεφαλής του κόμματος Αναντικατάσταση από τον χώρο της ριζοσπαστικής Δεξιάς και… τη Μαρίν Λεπέν. Η πρακτική αυτή δεν είχε προκαλέσει προβλήματα τότε επειδή τα δάνεια από ιδιώτες χρησιμοποιούνταν για τη χρηματοδότηση των δραστηριοτήτων του κόμματος γενικά και όχι ειδικά μιας προεδρικής εκστρατείας.
Τα δάνεια της Λεπέν
Σήμερα ο Εθνικός Συναγερμός εξακολουθεί να χρωστά 16 εκατομμύρια ευρώ σε ιδιώτες, ενώ μόνο το 2022 και το 2023 είχε συνάψει 514 δάνεια, συνολικού ύψους σχεδόν 10 εκατομμυρίων ευρώ. Τα ποσά κυμαίνονταν από 500 ευρώ έως 1,5 εκατομμύριο ευρώ, ενώ 18 δάνεια ξεπερνούσαν τα 75.000 ευρώ και αντιπροσώπευαν σχεδόν το ήμισυ του συνολικού δανεισμού.
Το πρόβλημα είναι ότι η επαναλαμβανόμενη χορήγηση δανείων μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να θεωρηθεί συγκαλυμμένη δωρεά. Η CNCCFP έχει επισημάνει ότι δύο περιστατικά μέσα σε διάστημα έξι ετών μπορούν να χαρακτηριστούν «ένδειξη συστηματικής πρακτικής», γεγονός που περιορίζει σημαντικά τον αριθμό των ιδιωτών που θα μπορούσαν να χρηματοδοτήσουν τη νέα εκστρατεία της Λεπέν.
Παράλληλα, στο πρωθυπουργικό μέγαρο εκφράζονται φόβοι ότι η προσφυγή σε μεγάλα ιδιωτικά κεφάλαια θα μπορούσε να ενισχύσει την επιρροή στα κόμματα δισεκατομμυριούχων που ήδη διαθέτουν ισχυρή παρουσία στον δημόσιο διάλογο, μεταξύ άλλων μέσω της ιδιοκτησίας μέσων ενημέρωσης.
Η Μαρίν Λεπέν θεωρεί τα δάνεια ιδιωτών ως μία από τις ταχύτερες λύσεις και ζητεί αλλαγή της νομοθεσίας. Η κυβέρνηση, ωστόσο, απορρίπτει προς το παρόν αυτή την προοπτική, ενώ ο Εθνικός Συναγερμός αναζητά άλλες λύσεις, μεταξύ των οποίων και τραπεζική χρηματοδότηση από το εξωτερικό.
Την ίδια στιγμή, η υπόθεση των προηγούμενων δανείων του κόμματος βρίσκεται στο μικροσκόπιο της γαλλικής Δικαιοσύνης. Η Εισαγγελία του Παρισιού έχει ανοίξει δικαστική έρευνα για επαναλαμβανόμενα δάνεια προς το RN, έπειτα από αναφορά της CNCCFP. Ετσι, η χρηματοδότηση της προεκλογικής εκστρατείας της Μαρίν Λεπέν για το 2027 εξελίσσεται σε ένα διπλό πρόβλημα για τον Εθνικό Συναγερμό: οι τράπεζες παραμένουν επιφυλακτικές, ενώ η προσφυγή στον δανεισμό από ιδιώτες γεννά νέες νομικές και πολιτικές παρενέργειες.
Η μεγάλη πληγή της χώρας, η Αθήνα, και τα γιατροσόφια των κομμάτων
Τα κόμματα-φλύαρα, αμέριμνα και άτολμα- δεν ενδιαφέρονται ουσιαστικά για την κατάσταση της αβίωτης και τραγικής Αθήνας που οδηγεί τη χώρα στην καταστροφή.
Ω, ναι! Τα κόμματα έχουν προτάσεις για την Αθήνα. Προτάσεις για το κυκλοφοριακό, την στέγαση, το περιβάλλον-και πάει λέγοντας. Και δεν αντιλαμβάνονται -ή δεν καταλαβαίνουν- ότι όλα αυτά είναι γιατροσόφια για μια ανίατη πόλη που σέρνει τη χώρα στον γκρεμό.
Στην ίδια ρότα και αρκετοί επιστήμονες καλών προθέσεων(συγκοινωνιολόγοι, πολεοδόμοι, αρχιτέκτονες κ.α.), οι περισσότεροι εκ των οποίων προτείνουν βελτιώσεις π.χ. για το κυκλοφοριακό αλλά δεν αντιμετωπίζουν την Αθήνα σαν αυτό που είναι.
Δηλαδή, ως μια πόλη-τέρας που έχει εγκλωβίσει τον μισό πληθυσμό της Ελλάδος στον εγκληματικό ιστό της με τραγικές επιπτώσεις στη ζωή των κατοίκων της. Επιπτώσεις οικονομικές, κοινωνικές, ψυχολογικές κ.α.
Μια πόλη που απομυζά όχι μονάχα σημαντικά κεφάλαια απολύτως αναγκαία για μια παραγωγική επαρχία, αλλά απομυζά ταυτόχρονα τους χυμούς των ανθρώπων, που αλαφιασμένοι ζούν σε κατάσταση διαρκούς νευρικής κρίσης.
Μια πόλη που δεν σώζεται πια ούτε με βελτιωτικές προτάσεις για το κυκλοφοριακό, ούτε με τα γιατροσόφια των κομμάτων για την στέγαση, τις συγκοινωνίες κλπ.
Φλυαρούν ακατάπαυστα όλα τα κόμματα και μιλάνε για την ανάγκη να βρεί σφυγμό ξανά η επαρχία, να ενισχυθεί ο πρωτογενής τομέας κλπ κλπ. Φλυαρίες και μισόλογα. Καμμία σοβαρή επεξεργασία για το πώς θα επιστρέψουν οι άνθρωποι στην επαρχία, ειδικά οι νέοι, που ψωμοζούν δουλεύοντας γκαρσόνια στην εστίαση, σεκιουριτάδες, υπάλληλοι στα βενζινάδικα.
Επεξεργασία και Σχέδιο σημαίνουν οικονομικά κίνητρα για να φύγει κόσμος από την Αθήνα, επενδύσεις και παραγωγικές μονάδες στην επαρχία, φοροελαφρύνσεις, κινητοποίηση και συγχρονισμός κεντρικής διοίκησης και Τοπικής Αυτοδιοίκησης κ.α.
Αλλά ποιο κόμμα θα εγκαταλείψει τις βολικές ευκολίες των εξαγγελιών, έστω θετικών και υλοποιήσιμων, και τα μεγάλα λόγια για την προοπτική της χώρας και να θέσει υπόψιν της κοινωνίας ένα ριζοτομικό, μακράς πνοής σχέδιο απαλλαγής της χώρας από την γάγγραινα της Αθήνας; Κανένα.
Και κανένας επίδοξος πρωθυπουργός δεν θα θυσιάσει την προοπτική της εξουσίας μιλώντας για την μοναδική οδό σωτηρίας της χώρας, την Από-Αττικοποίηση(παρακάτω, εκτενής αναφορά).
Εφιάλτης και επιπτώσεις
«Η Αθήνα κινδυνεύει σε λίγα χρόνια να μετατραπεί σε έναν απέραντο Κηφισό», είπε στο ΟPEN o συγκοινωνιολόγος Γιώργος Γιαννής. Σε ανάλογο ρεπορτάζ, στο «Εthnos.gr» διαβάζουμε τα εξής: «Η καθημερινή μετακίνηση στους δρόμους της Αθήνας έχει μετατραπεί σε μια αδιάκοπη δοκιμασία υπομονής για χιλιάδες οδηγούς, με τους χάρτες της πόλης να παραμένουν σταθερά “κόκκινοι”. Η Λεωφόρος Κηφισού αποτελεί τον πλέον επιβαρυμένο οδικό άξονα της Αθήνας, καταγράφοντας καθημερινά περισσότερες από 260.000 διελεύσεις οχημάτων.
Σύμφωνα με στοιχεία του 2024, ο χαμένος χρόνος των οδηγών εξαιτίας των καθυστερήσεων υπολογίζεται σε περίπου 6,5 εκατομμύρια ώρες ετησίως, ένα μέγεθος που μεταφράζεται σε οικονομικό κόστος έως και 90 εκατ. ευρώ τον χρόνο. Παράλληλα, λόγω του υπερφορτωμένου δικτύου, η πραγματική ροή των οχημάτων μειώνεται κατά 20%, καθώς η συμφόρηση αποθαρρύνει ή δυσχεραίνει τις μετακινήσεις».
Θετικές προτάσεις, αλλά…
Ο συγκοινωνιολόγος, περιβαλλοντολόγος και συγγραφέας Σταύρος Κωνσταντινίδης, με αφορμή το φρέσκο βιβλίο του(Κυκλοφοριακό: Υπάρχει λύση; 100 προβλήματα, 100 προτάσεις-εκδ.Επίκεντρο), μίλησε στον δικό μας Σταύρο Διοσκουρίδη (Explainer Podcast), ο οποίος σημειώνει: «Στον πυρήνα του(σ.σ. το βιβλίο) περιλαμβάνει έναν πρακτικό Οδηγό Σχεδιασμού, προτείνοντας άμεσες, χαμηλού κόστους παρεμβάσεις βιώσιμης κινητικότητας -όπως ανασχεδιασμό διασταυρώσεων, σχολικούς δακτυλίους, ποδηλατοδρόμους και κυκλικούς κόμβους- που επιφέρουν πολλαπλασιαστικά οφέλη για την οδική ασφάλεια, το περιβάλλον και την ανθεκτικότητα των πόλεων».
…Αλλά χρειάζεται μια επανάσταση
Πριν από έναν χρόνο, ο κ.Κωνσταντινίδης μιλώντας στον Μπάμπη Καλογιάννη («Athens Voice») αναφέρθηκε στα προβλήματα που μαστίζουν την Αθήνα και τη χώρα, και διατείνεται οτι «χρειάζεται μια μικρή επανάσταση».
Αντιγράφουμε: «Ως χώρα έχουμε προχωρήσει σημαντικά στο περιβαλλοντικό θεσμικό πλαίσιο, είμαστε όμως καθυστερημένοι στο Πολεοδομικό και το Συγκοινωνιακό. Το κυκλοφοριακό είναι ένα μεγάλο περιβαλλοντικό και κοινωνικό πρόβλημα που στοιχίζει στην οικονομία και έχει ισχυρές ανθρωπογενείς επιπτώσεις. Όμως δεν αντιμετωπίζεται υπό αυτήν την οπτική.
Δεν υπάρχει συντεταγμένη πολιτική. Το πρόβλημα αντιμετωπίζεται με διοικητικές δομές του ’80 και κατακερματισμένες αρμοδιότητες μεταξύ υπηρεσιών. Χρειάζεται μια μικρή επανάσταση ριζικής αλλαγής του μοντέλου, επαναπροσδιορισμό εξ’ αρχής του βιώσιμου και πράσινου μοντέλου που θέλουμε να υπηρετήσουμε. Προς το παρόν τέτοιο μοντέλο δεν έχει διατυπωθεί ούτε καν στρατηγικά από κανένα κόμμα.
Παραγωγικές επενδύσεις χωρίς λυμένα τα θεσμικά αυτά θέματα δεν μπορούν να υπάρξουν. Σήμερα ένας ξένος επενδυτής που θέλει να αναπτύξει κάποια επιχείρηση συσχετισμένα με την αγορά γης, θα φάει τα μούτρα του στην πολυπλόκαμη και αδιανόητα αργή γραφειοκρατία».
Από-Αττικοποίηση: Η μόνη λύση
Τον Ιανουάριο του 2026, ο Γιάννης Ραγκούσης έγραψε ένα εξαιρετικό άρθρο (στο Documento) μιλώντας για την Από-Αττικοποίηση και τη νέα χωρική διάρθρωση της χώρας.Παραθέτουμε εισαγωγικό απόσπασμα: «Η μεταπολεμική, μονοκεντρική, αθηνοκεντρική ανάπτυξη υπήρξε η βαθύτερη ρίζα πολλών από τα σημερινά μας αδιέξοδα. Η χώρα οικοδόμησε ένα μοντέλο στο οποίο η Αθήνα απορρόφησε ανθρώπους, πόρους και ευκαιρίες, ενώ η περιφέρεια –ο φυσικός χώρος της παραγωγής– απογυμνώθηκε και συνεχίζει να απογυμνώνεται, δημογραφικά, οικονομικά και κοινωνικά.
Η 2η μικρή προοδευτική επανάσταση οφείλει να αφορά σε μια νέα χωρική διάρθρωση της ελληνικής κοινωνίας. Σε μια νέα γεωγραφική ισορροπία, η οποία να είναι ευθέως συνδεδεμένη με την Ελλάδα που παράγει. Πρόκειται για την ανάγκη αποαττικοποίησης και γενικότερα αποαστικοποίησης της Ελλάδας».
Συγκεκριμένες προτάσεις
Στο άρθρο αυτό ο Γιάννης Ραγκούσης παραθέτει συγκεκριμένες, υλοποιήσιμες προτάσεις. Είναι οι ακόλουθες:
- Χρειαζόμαστε μια βαθιά τομή: Μια νέα ριζοσπαστική, προοδευτική αρχιτεκτονική της φορολογικής, μισθολογικής και πολιτικής ασφαλιστικών εισφορών, σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, βασισμένη στην οριζόντια αρχή: «όσο πιο μακριά από την Αττική τόσο μεγαλύτερη η μείωση των φορολογικών συντελεστών και των ασφαλιστικών εισφορών, τόσο πιο μεγάλη η αύξηση μισθού».
- Σε θεσμικό και νομοθετικό επίπεδο χρειαζόμαστε πρωτοβουλίες με πραγματικό αντίκτυπο.
Η όποια σημερινή κυβερνητική πολιτική στέγης ενισχύει τη ζήτηση κι όχι την προσφορά, με αποτέλεσμα αναπόφευκτα να αυξάνει τις τιμές.Χρειαζόμαστε μια αντίστροφη λογική: πολιτικές που αυξάνουν την προσφορά στέγης εκτός Αττικής. Οι πολιτικές στέγασης δεν είναι μόνο κοινωνικές πολιτικές, αποτελούν και εργαλείο χωρικής αναδιάρθρωσης.
Ο πρώτος μεγάλος στόχος λοιπόν πρέπει να είναι: Κατασκευή 100.000 κοινωνικών κατοικιών στην περιφέρεια μέσα σε μια δεκαετία. Η Ολλανδία διαθέτει 2,3 εκατ. κοινωνικές κατοικίες, ενώ η Γαλλία 5 εκατομμύρια. Η Ελλάδα αντίθετα έχει ουσιαστικά μηδενικό απόθεμα. Οι δε πρόσφατες φορολογικές παρεμβάσεις της κυβέρνησης, όπως η μείωση του ΕΝΦΙΑ στα χωριά, είχαν, όπως ήταν αναμενόμενο, μηδενικό αποτέλεσμα στην αναστροφή του πληθυσμιακού ρεύματος. - Νέα προγράμματα «Σπίτι»: αποκλειστικά για την Περιφέρεια.
Σε αντίθεση με τον προσανατολισμό των προγραμμάτων «Σπίτι 1&2&3», αλλά και όσων σχετικών προγραμμάτων συνεχίζουν να ανακοινώνονται από την κυβέρνηση, τα επόμενα σχετικά προγράμματα να αφορούν αποκλειστικά δήμους της περιφέρειας.
Ένα νέο πρόγραμμα «Σπίτι» να αφορά αποκλειστικά την απόκτηση ή ανακαίνιση σπιτιού, από τα χιλιάδες κληρονομικά ακίνητα που ρημάζουν στα χωριά. Ένα νέο πρόγραμμα «Σπίτι», να σχεδιαστεί αποκλειστικά για νέους κτηνοτρόφους και αγρότες που θα εγκατασταθούν στην περιφέρεια και θα κάνουν έναρξη επαγγέλματος με αγορά ζώων και αγρών, μαζί με δάνειο έναρξης επαγγέλματος άτοκης εξόφλησης.
Αυτό δεν είναι κοινωνική πολιτική, είναι πολιτική στήριξης της παραγωγικής Ελλάδας με κοινωνικό πρόσημο. - Τέλος στο συμβολικό επίπεδο, ας ξεκινήσουμε από εκεί όπου η πολιτική στέλνει μήνυμα: από τη μεταφορά του Γεωπονικού πανεπιστημίου και του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης από την Αττική στην περιφέρεια. Μια κίνηση που θα σηματοδοτήσει ότι η Ελλάδα της παραγωγής δεν είναι ρητορική, αλλά εθνική προτεραιότητα.
Παράλληλα, ας προχωρήσουμε επιτέλους σε σημαντική αύξηση της χρηματοδότησης προς τους Καλλικρατικούς δήμους της περιφέρειας, οι οποίοι για χρόνια έχουν αφεθεί χωρίς στήριξη, παρότι αναφέρονται και καταλαμβάνουν τους κατεξοχήν χώρους πρωτογενούς και δευτερογενούς παραγωγής».
Η εξεγερμένη Γαλλική νεολαία κερδίζει το σεβασμό όλου του κόσμου
«Πάρα πολύ νέοι για να μας ακούσουν, αλλά αρκετά ενήλικες για να μας ρίχνουν δακρυγόνα και χημικά». Αυτή η διαπίστωση στο πανό το οποίο κρατά ψηλά και αποφασιστικά στα χέρια της η Γαλλίδα μαθήτρια στη διαδήλωση συμπυκνώνει την κατάσταση στο νέο ξεσηκωμό των Λυκείων στη Γαλλία.
Ο όρος Πράξη (Act) αποτελεί την ονομασία που χρησιμοποιούν τα μαθητικά και φοιτητικά συνδικάτα στη Γαλλία για να ανακοινώσουν την κάθε επόμενη μεγάλη, πανεθνική ημέρα μαζικών κινητοποιήσεων και διαδηλώσεων.
Το όνομα αυτό προέρχεται από μια παράδοση των γαλλικών κοινωνικών κινημάτων (έγινε γνωστό από τις διαδηλώσεις των «Κίτρινων Γιλέκων») να χωρίζουν τις κορυφώσεις των κινητοποιήσεων τους σε «Πράξεις» (Actes), σαν να πρόκειται για ιδιαίτερες στιγμές μιας μάχης ή ξεχωριστά μέρη ενός θεατρικού έργου.
Με βάση αυτό λοιπόν οι προηγούμενες φάσεις (Πράξεις) οργανώθηκαν ως εξής:
- Πράξη Ι: Τρίτη 29 Σεπτεμβρίου
- Πράξη ΙΙ: Πέμπτη 1 Οκτωβρίου
- Πράξη ΙΙΙ: Τρίτη 6 Οκτωβρίου (η μεγάλη διαδήλωση. Ακόμη και αν δεχθούμε τον χαμηλότερο κυβερνητικό αριθμό, μιλάμε για 266.000 διαδηλωτές)
- Πράξη IV: Πέμπτη 8 Οκτωβρίου
Στα πλαίσια αυτά οι μαθητές έχουν εξαγγείλει και την πράξη V την Τρίτη 13 Οκτώβρη.
Όλα ξεκίνησαν από ένα πολύ συγκεκριμένο, καθημερινό πρόβλημα «Δεν έχουμε καθηγητές» και εξαπλώθηκαν πολύ γρήγορα σε μια γενικευμένη κινητοποίηση.
Οργανώθηκαν πολιτικά, συνδέθηκαν με το φοιτητικό κίνημα και τα συνδικάτα και η αγωνιστική μαθητική παρουσία μετατράπηκε σε ευρύτερη αμφισβήτηση των δημοσίων πολιτικών, της κοινωνικής ανισότητας και της αστυνομικής καταστολής.
Ειδικά σε ότι αφορά την αστυνομική βία, καθημερινά αποκαλύπτονται νέες περιπτώσεις. Ακόμα και η κυβέρνηση αναγνώρισε ότι μέχρι σήμερα έχουν τραυματιστεί 215 μαθητές και 89 εκπαιδευτικοί. Μέχρι τις 6 Οκτωβρίου είχαν καταγραφεί από το γαλλικό υπουργείο Εσωτερικών 6.547 συλλήψεις.
Ο υπουργός Εσωτερικών Λοράν Νουνέζ αντιδρά στη χρήση του όρου «αστυνομική καταστολή», κατηγορώντας τους μαθητές για κινητοποιήσεις …«άνευ προηγουμένου» ως προς τον αριθμό των σχολείων και των συμμετεχόντων, και αποδίδοντάς τους συλλήβδην «πράξεις βίας εναντίον ιδρυμάτων και δημόσιων κτιρίων».
Τα συλλαλητήρια επεκτάθηκαν έντονα και στο Βέλγιο, με σοβαρά επεισόδια και συγκρούσεις να ξεσπούν στην πόλη της Λιέγης αναγκάζοντας τις αρχές να κλείσουν τον κεντρικό σιδηροδρομικό σταθμό Guillemins.
Η κυβέρνηση αντιμετωπίζει το κίνημα ως πρόβλημα δημόσιας τάξης, ενώ οι ίδιοι οι μαθητές το παρουσιάζουν ως κοινωνικό ζήτημα του μέλλοντός τους.
Δήλωσε επίσης ότι ο προϋπολογισμός για την παιδεία θα συζητηθεί στις 12 Νοεμβρίου και θα περιλαμβάνει χρηματοδότηση 64 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Ο δε Υπουργός Εσωτερικών, Λοράν Νουνιέζ, διέταξε επίσημα την αναστολή χρήσης χειροβομβίδων κρότου – λάμψης από την αστυνομία κατά τη διάρκεια των μαθητικών διαδηλώσεων, μέχρι να ολοκληρωθεί η έρευνα για τον ακρωτηριασμό του 15χρονου μαθητή από ανάλογο βανδαλισμό αστυνομικού.
Όμως αντί να εκτονωθεί η κρίση, οι μαθητές θεωρούν τις κυβερνητικές εξαγγελίες ως μια «επιφανειακή προσπάθεια κατευνασμού». Οι εκπρόσωποι των μαθητικών ενώσεων (όπως η ένωση Les Lycéens) δήλωσαν ανοιχτά ότι οι δεσμεύσεις του Πρωθυπουργού για την άμεση κάλυψη κενών θέσεων καθηγητών σε τάξεις που δίνουν εξετάσεις αποτελούν «τα εντελώς βασικά και αυτονόητα ενός εκπαιδευτικού συστήματος» και όχι πραγματική λύση.
Στην περιφέρεια Μπους ντι Ρον, μαθητές σε πόλεις όπως η Τουλόν κατήγγειλαν την υποκρισία με την οποία τους αντιμετώπισαν εκπρόσωποι των τοπικών αρχών σε συναντήσεις μαζί τους: «Μιλούσαν στα τηλέφωνά τους και γελούσαν κατάμουτρα», αλλά «εμείς βρίσκουμε ποντίκια και κατσαρίδες στη σχολική καφετέρια και δεν μπορούμε να το ανεχτούμε άλλο αυτό», δήλωσε σε τοπικά ΜΜΕ μαθήτρια από το Λύκειο «Βοναπάρτης».
Η γενική αίσθηση είναι ότι oiοι «Πράξεις IV και V» (Act IV, V) των κινητοποιήσεων, που έχουν προγραμματιστεί δεν πρόκειται να αποφευχθούν…
Μέσα από τις μαζικές και αποφασιστικές κινητοποιήσεις της γαλλικής μαθητικής νεολαίας αναβλύζει το συνολικό πρόβλημα της γαλλικής εργατικής οικογένειας. Εξ ου και η συμπαράσταση και ανοχή που δίνει η γαλλική κοινωνία στις μαθητικές και φοιτητικές πλέον κινητοποιήσεις.
Για έναν ιδιαίτερο στόχο
Ωστόσο ανάμεσα στα αιτήματα των γάλλων μαθητών ένα αίτημα έχει ιδιαίτερη παιδαγωγική και πολιτική βαρύτητα: Το αίτημα της δραστικής μείωσης των μαθητών ανά τμήμα συνδεδεμένο άρρηκτα με την ανάγκη των μαζικών διορισμών μόνιμων εκπαιδευτικών.
Το αίτημα αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία και για την ελληνική εκπαιδευτική πραγματικότητα ειδικά των πόλεων και δη των μεγαλουπόλεων.
Γι’ αυτό μια τάξη 30 μαθητών δεν είναι απλώς μια τάξη με «15 μαθητές περισσότερους» από μια τάξη των 15. Για τον εκπαιδευτικό σημαίνει 100% περισσότερους μαθητές για παρακολούθηση, αξιολόγηση και ανατροφοδότηση, ενώ ο διαθέσιμος διδακτικός χρόνος παραμένει ουσιαστικά ο ίδιος. Κι έτσι υπάρχει κίνδυνος η διαφοροποιημένη διδασκαλία να αντικατασταθεί από μια όλο και περισσότερο ομοιόμορφη/μετωπική διδασκαλία.
Εν ολίγοις το ουσιαστικό παιδαγωγικό μέγεθος είναι: «Πόση παιδαγωγική προσοχή, αλληλεπίδραση και ανατροφοδότηση μπορεί πραγματικά να δεχθεί κάθε συγκεκριμένος μαθητής στην αίθουσα και όχι γενικά και αόριστα πόσοι μαθητές βρίσκονται στην αίθουσα».
Η συγκεκριμένη και εξατομικευμένη παιδαγωγική αντιμετώπιση ενός μαθητή ή μιας ομάδας μαθητών με ειδικά μαθησιακά ζητήματα, καθώς γίνεται δημόσια στο τμήμα, αποκτά αυτόματα ευρύτερη σημασία και επίδραση.
Αν το δούμε λοιπόν ποσοτικά και με την απαραίτητη προσοχή ο χρόνος που αναλογεί σε κάθε μαθητή δεν είναι πραγματικός «ατομικός χρόνος διδασκαλίας», αλλά ένας τρόπος να καταλάβουμε πόσο αραιώνει ή πυκνώνει η δυνατότητα αλληλεπίδρασης ανάμεσα σε μαθητές, ανάμεσα σε εκπαιδευτικό και μαθητές.
Τέλος, αλλά όχι τελευταίο στη σημασία, είναι το γεγονός πως η καθιέρωση 15μελών τμημάτων καταργεί έμπρακτα τα φροντιστήρια καθώς το σχολείο μπορεί να καλύπτει πλέον έμπρακτα όλες τις μαθησιακές ανάγκες των μαθητών.
Όλα τα παραπάνω είναι ίσως η ισχυρότερη παιδαγωγική και πολιτική επιχειρηματολογία για το μέγεθος της τάξης και την ανατροφοδότηση των κινητοποιήσεων.
«Όταν μιλάμε κανονικά, δεν μας ακούν», υπογραμμίζουν οι εκπρόσωποι των μαθητών. «Ακούστε μας και θα σταματήσουμε», δηλώνουν αποτυπώνοντας την ένταση που επικρατεί μεταξύ των νέων και των αρχών, σε μια περίοδο που η προεκλογική συζήτηση εντείνεται.
Αυτή η διελκυστίνδα θα συνεχίζεται καθώς τα ζητήματα που θέτει το κίνημα στη Γαλλία τίθενται με διάφορες μορφές σε όλη ανεξαίρετα τις ευρωπαϊκή επικράτεια.
Πηγή: kommon.gr
12 Οκτωβρίου 1944: Η απελευθέρωση της Αθήνας στο πλέγμα των βρετανικών συμφερόντων
Η έκταση των ευθυνών των Βρετανών στη σύγκρουση του Δεκέμβρη φάνηκε ακόμα πιο έκδηλα, όταν ο Τσόρτσιλ υποχρεώθηκε, πιεζόμενος από την κακή πορεία των συμμαχικών επιχειρήσεων στις Αρδέννες
Δεν μπορεί κανείς να κατανοήσει τις εξελίξεις στην Ελλάδα μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου αν δεν τις εγγράψει στο πλαίσιο των μεταβολών που συντελούνται την ίδια περίοδο σε παγκόσμιο επίπεδο. Είναι ο νέος κόσμος που δημιουργείται στα πλαίσια του κοινωνικοπολιτικού σταδίου του σύγχρονου ιμπεριαλισμού, όπως μεταπολεμικά τον γνωρίσαμε, αυτός που ταυτίστηκε με την παγκόσμια ηγεμονία των ΗΠΑ και τον Ψυχρό Πόλεμο. Πρόκειται για ένα ιμπεριαλιστικό στάδιο με δύο διαστάσεις: αυτή των σφαιρών επιρροής στον ανεπτυγμένο κόσμο, αλλά και των δομών νεοαποικιοκρατίας, όπως επιβλήθηκαν στον «Τρίτο Κόσμο». Σε αυτό το νέο πεδίο διεθνών πολιτικών σχέσεων, για χώρες όπως η Ελλάδα με μεσαίο επίπεδο παραγωγικής ανάπτυξης και στρατηγική θέση μεταξύ των δύο «κόσμων» αποδόθηκε ένας ενδιάμεσος ρόλος, που διατηρούσε τα τυπικά στοιχεία «εξάρτησης» (και ένα επίπεδο εθνικής ανεξαρτησίας), αλλά και έντονα χαρακτηριστικά νεοαποικιοκρατούμενου κράτους, ασφυκτικά υποκείμενου στον έλεγχο του ξένου επικυρίαρχου.(1)
Σε αναφορά με τέτοιες περιπτώσεις ιμπεριαλιστικής εξάρτησης κρατών, το ιδεολογικό σχήμα που τις νομιμοποιούσε ήταν ότι οι λαοί τους, αν και όχι απολύτως ανίκανοι να αυτοκυβερνηθούν, όπως συνέβαινε με τις καθεαυτό αποικίες –όπου χρειαζόταν υποτίθεται ο αποικιακός στρατός για να αποτρέψει τις εγχώριες «φυλές» να εξοντώνουν η μία την άλλη– αντιμετώπιζαν, εντούτοις, μια εγχώρια τυφλή πολιτική απειλή που υποχρέωνε στην άμεση διεθνή επέμβαση. Ο στρατός της «Δύσης» πρόβαλε ως προστάτης της «υγιούς», μη «φανατικής» πολιτικά, πλευράς της κοινωνίας που υποτίθεται ότι κινδύνευε από τις εκδικητικές διαθέσεις των υπονομευτών της δυτικής δημοκρατίας. Με αυτό το επιχείρημα νομιμοποιούνταν στρατιωτικές επεμβάσεις και πραξικοπήματα, είτε καθ’ ολοκληρίαν από τον στρατό της ξένης δύναμης (Δεκεμβριανά), είτε από εγχώριες στρατιωτικές δυνάμεις υπό τη διεύθυνση ενός ξένου στρατιωτικού επιτελείου (Εμφύλιος – χούντα των συνταγματαρχών). Απόδειξη της αναγκαιότητας αυτών των επεμβάσεων ήταν τα «riots», οι εξεγέρσεις ή οι «εμφύλιοι» που είχαν ξεσπάσει υποτίθεται από ένοπλους «φανατικούς» οι οποίοι εξόντωναν τους αντιπάλους τους στους δρόμους των πόλεων υπό το πρόσχημα μιας πολιτικής διαμαρτυρίας.(2) Ο στρατός του επικυρίαρχου κράτους αυτοκλήτως ανελάμβανε την αστυνόμευση της πολιτικής ζωής προς διάσωση των «αθώων και φιλήσυχων» πολιτών.(3)
Μάλιστα, αυτές οι επεμβάσεις, ήδη από την περίοδο των «Εντολών» της αποικιοκρατίας του 19ου αιώνα, ακολουθούσαν μια τυπολογία. Ο ξένος στρατός επενέβαινε μέσα στις πόλεις για να καταστείλει τις «εξεγέρσεις», όπως για παράδειγμα τον Αύγουστο του 1922, όταν Ιρακινοί εθνικιστές προέβησαν σε μεγάλες διαδηλώσεις στη Βαγδάτη εναντίον της βρετανικής Εντολής και ο βρετανικός στρατός, με αφορμή κάποιους φόνους εγχώριων υποστηρικτών της βρετανικής διοίκησης, επιτέθηκε κατά του πλήθους, συνέλαβε τους επικεφαλής των ιρακινών κομμάτων, τα διέλυσε και βομβάρδισε τις φυλές που τους συμπαραστέκονταν με εκατοντάδες νεκρούς.(4) Για την επιβολή της «αστυνόμευσης» αυτού του τύπου ο αποικιακός στρατός δεν υπολόγιζε τις απώλειες στον άμαχο πληθυσμό και χρησιμοποιούσε την πολεμική αεροπορία του ακόμη και μέσα σε πυκνοκατοικημένες περιοχές για να επιβληθεί στους «εξεγερμένους». Γιατί ειδικά οι από αέρος προσβολές επέτρεπαν με σχετικά μικρές επίγειες δυνάμεις να καταστέλλουν μεγάλες εξεγέρσεις και διαδηλώσεις, χωρίς κόστος για τις κυρίαρχες χώρες σε έμψυχο υλικό και χρήματα.(5)
Ο Τσόρτσιλ υποχρεώθηκε να συμμορφωθεί με τις υποδείξεις του Αλεξάντερ που φοβόταν ότι οι επιχειρήσεις στην Αθήνα απορροφούσαν δυνάμεις από το μέτωπο. Με τον Βρετανό στρατηγό και τον Ίντεν στην Αθήνα
Ως προέκταση της λογικής αυτής φερόταν ως απολύτως επιτακτικό να δημιουργηθεί ένας τοπικός στρατός δυτικών προδιαγραφών υπό τον απόλυτο έλεγχο της αποικιοκρατικής διοίκησης για να επιβάλει τις δυτικές «Εντολές» και να αφοπλίσει τις φανατικές εγχώριες «φατρίες». Παράλληλα, έπρεπε να κατασκευαστεί ένας τοποτηρητής, ένας εγχώριος μονάρχης, και να επιβληθεί ως επικεφαλής του νέου αυτού στρατού, ακόμη κι αν ήταν μισητός στον τοπικό πληθυσμό. Ολόκληρη η Μέση Ανατολή, οι Ινδίες και η βόρεια Αφρική βίωσαν μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο αυτή την αποικιοκρατική πρακτική. Αυτό επιχείρησαν να επαναλάβουν, ιδίως στον «Τρίτο Κόσμο», μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, αρχικά Βρετανοί και Γάλλοι και μετά οι Αμερικανοί στην Εγγύς Ανατολή και την Ινδοκίνα.
«Κακό παράδειγμα» η Ελλάδα για τις αποικίες
Αντίστοιχες πρακτικές μιμήθηκαν οι Βρετανοί στην Ελλάδα στο τέλος του πολέμου, όταν από τις Ινδίες μέχρι τα παράλια της ανατολικής Μεσογείου οι λαοί των περιοχών αυτών απαίτησαν την ανεξαρτησία τους. Γιατί σε ένα τέτοιο κλίμα, αν η Ελλάδα αποστασιοποιούταν από τον δυτικό έλεγχο, αυτό θα δημιουργούσε ένα ντόμινο αντιαποικιοκρατικών εξελίξεων στην ευρύτερη περιοχή, τις οποίες δεν θα ήταν σε θέση να τιθασεύσει ο διεθνής ιμπεριαλισμός. Και τα προμηνύματα ήταν εκφοβιστικά για τα δυτικά συμφέροντα, επειδή η Κατοχή μετέβαλε άρδην τους κοινωνικοπολιτικούς συσχετισμούς στην χώρα, με πρώτο θύμα τον ίδιο τον Γεώργιο Β΄, τοποτηρητή των δυτικών συμφερόντων, που τον απέρριπτε πλέον ακόμη και ο παραδοσιακός ελληνικός αστικός πολιτικός κόσμος. Πράγματι, ήδη από τα 1942 είχαν ταχθεί εναντίον της μεταπολεμικής επανόδου του όλες οι πολιτικές δυνάμεις της χώρας, υπογράφοντας το Πρωτόκολλο υπέρ της αβασίλευτης δημοκρατίας που περιείχε ακόμα και τις υπογραφές της ηγεσίας του Λαϊκού Κόμματος, παραδοσιακό στήριγμα του θρόνου (Ράλλης, Χλώρος, Στεφανόπουλος, Τσακόπουλος κ.ά.), με εξαίρεση τον φανατικό βασιλόφρονα Κ. Τσαλδάρη.(6)
Ο υποστράτηγος Ρόναλντ Σκόμπι, συνοδεύοντας τον πρωθυπουργό της κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας Γεώργιο Παπανδρέου μέσα σε κρατικό αυτοκίνητο, έχουν αποβιβαστεί στον Πειραιά και γίνονται δεκτοί από επισήμους ενώ άγημα του ΕΛΑΣ έχει αποδώσει τιμές. Βρισκόμασταν ακόμη στον «μήνα του μέλιτος». Αν και η Βρετανία είχε κάνει σαφείς τις προθέσεις της να αποκαταστήσει την προπολεμική κυριαρχία της στην Ελλάδα (Imperial War Museum)
Το πρόβλημα για τις νέες ιμπεριαλιστικές δομές που αναδύονταν ήταν ότι το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου βρήκε τη Βρετανία να υφίσταται μια τεράστια κρίση, που αντανακλούσε τη ραγδαία κατάρρευση των δομών αποικιοκρατίας που συγκρότησε για αιώνες.(7) Οι αγωνιώδεις προσπάθειές της να αντιστρέψει την κατάσταση αυτή ήταν, στην πραγματικότητα, μέρος και της ελληνικής περιπλοκής.(8) Ειδικά σε ένα κλίμα που οι ΗΠΑ, ενώ ήταν οι μόνες την περίοδο εκείνη και είχαν τα υλικά μέσα να στηρίξουν τις υπάρχουσες δομές αποικιοκρατίας, θεωρούσαν τους αποικιακούς εμπορικούς συνασπισμούς και τα καθεστώτα των «ειδικών σχέσεων» ως εμπόδιο για την οικονομική επέκταση που σχεδίαζαν(9) (και προσωπικά ο Ρούζβελτ, αντιμετώπιζε τον Τσόρτσιλ ως παλιό εμμονικό αποικιοκράτη),(10) για τον Βρετανό πρωθυπουργό ο έλεγχος της Ελλάδας φάνταζε ως ο απόλυτος στόχος για τη διάσωση της βρετανικής αυτοκρατορίας στη Μέση Ανατολή. Αλλά και ταυτόχρονα ως η βασιλική οδός για την εδραίωση των σφαιρών επιρροής ως παράλληλου συστήματος διεθνούς ισχύος στην Ευρώπη.(11)
Αδύναμη η Βρετανία χωρίς τη «γέφυρα» της Ελλάδας
Με την πιο πρακτική εκδοχή τους αυτά σήμαιναν ότι χώρες όπως η Ελλάδα ή η Ιταλία θα χρησιμοποιούνταν ως «γέφυρες» με τον «Τρίτο Κόσμο», για να εξασφαλιστεί ο έλεγχός του,(12) ενώ τα λιμάνια τους θα επιστρατεύονταν για να ελλιμενίζεται εκεί, με μόνιμη παρουσία, ο βρετανικός στόλος ως δύναμη ταχείας επέμβασης στην ευρύτερη περιοχή.(13) Ο Τσόρτσιλ ήταν πεπεισμένος ότι αν ήθελε να αναλάβει παγκόσμιο ηγετικό ρόλο η Βρετανία στον μεταπολεμικό κόσμο, αυτό θα το πετύχαινε, όχι ως χώρα, αλλά ως αυτοκρατορία.(14) Χωρίς τη «γέφυρα» που παρείχε η Ελλάδα θα συμπιεζόταν αυτή η δυνατότητα.(15)
Από την πρώτη στιγμή ο Βρετανός πρωθυπουργός, επενδύοντας στην προσωπική προϊστορία του ως υφυπουργού Αποικιών στην κυβέρνηση των Βρετανών Φιλελευθέρων στα 1905, έχοντας συνδέσει το όνομά του με βίαιες μορφές καταστολής και χρήση υπερβολικών στρατιωτικών δυνάμεων για την αντιμετώπιση μαζικών κινητοποιήσεων, τόσο στη Βρετανία (ιδίως στην Ιρλανδία) όσο και στις αποικίες της,(16) επιχείρησε να εφαρμόσει και στα μεταπολεμικά του σχέδια τις ίδιες κατευθύνσεις(17), επιβάλλοντας, προτού καν τελειώσει ο πόλεμος, τη στρατιωτική παρουσία των Βρετανών στα Βαλκάνια και στην Ελλάδα.(18) Μάλιστα, η βρετανική επιμονή δεν εκάμφθη στην υλοποίηση της δυνατότητας αυτής, ακόμη κι αν αυτό σήμαινε κρίση στις σχέσεις των συμμάχων και αποδυνάμωση του αντιφασιστικού μετώπου,(19) την οποία επέλυσε τελικά ο Ρούζβελτ, απορρίπτοντας τα πολιτικά σχέδια των Βρετανών προς όφελος των απαιτήσεων του συμμαχικού πολέμου.(20) Είναι ενδεικτικό ότι ακόμη και για την περίπτωση της Ιταλίας οι Βρετανοί επιχείρησαν να ματαιώσουν το σχέδιο «Anvil», τμήμα της απόβασης στη Νορμανδία, επειδή θα απαιτούσε βρετανικές δυνάμεις που θα μετακινούνταν από το ιταλικό έδαφος για να απελευθερωθεί το λιμάνι της Μασσαλίας. Για τον Τσόρτσιλ κάτι τέτοιο θα καθιστούσε πολύ δύσκολη μια μελλοντική καταστολή των «απείθαρχων» Ιταλών, αν επιχειρούσαν να αρνηθούν τη δυτική πρωτοκαθεδρία εκεί.(21)
Το Σύνταγμα τη μέρα της Απελευθέρωσης, 12 Οκτωβρίου 1944. Για τη βρετανική πολιτική και η Ελλάδα ήταν ανίκανη να αυτοκυβερνηθεί και ήταν απαραίτητος ο έλεγχος του ξένου επικυρίαρχου
Μάλιστα, προκειμένου να εδραιώσουν το μεταπολεμικό καθεστώς σφαιρών επιρροής που είχαν σχεδιάσει, οι Βρετανοί ακόμη και τον έλεγχο της μεταπολεμικής πολιτικής σκηνής της Γαλλίας επιδίωξαν.(22) Ιδίως από τη στιγμή που η γαλλική Δεξιά αρνήθηκε τις προτάσεις συνεργασίας του βρετανού πρωθυπουργού για ένα ενιαίο μέτωπο προάσπισης των δυτικών συμφερόντων.(23) Ακόμα περισσότερο, ο Τσόρτσιλ, θεωρώντας υπαρκτό το ενδεχόμενο να επιβληθούν στη χώρα οι κομμουνιστές, προσπαθούσε να προτρέψει ακόμη και σε επέμβαση τον συμμαχικό στρατό που απελευθέρωσε το Παρίσι, τον Αύγουστο του 1944, για να αποτρέψει μια τέτοια εξέλιξη. Ειδικά όταν έγινε γνωστή η πρόθεση του Ντε Γκολ (De Gaulle) να υπογράψει ξεχωριστή συμφωνία αμοιβαίας βοήθειας με τη Σοβιετική Ένωση, ο Βρετανός πρωθυπουργός πήγε στη Μόσχα και επέμεινε να ματαιωθεί η συμφωνία αυτή. Είναι εξίσου ενδεικτικό της ενόχλησης που προκαλούσαν στη Γαλλία οι βρετανικές αξιώσεις ότι ο Ντε Γκολ ζήτησε ακόμη και να επισκεφθεί την Αθήνα τις πρώτες μέρες έκρηξης των Δεκεμβριανών για να μεσολαβήσει μεταξύ των αντιτιθέμενων μερών, αποδυναμώνοντας τα βρετανικά επιχειρήματα υπέρ της επέμβασης εκεί.(24) Γιατί οι Γάλλοι, που είχαν στα 1941 ανακηρύξει τη Συρία και τον Λίβανο περιοχές προς ανεξαρτητοποίηση, αντιδρούσαν στον αποικιοκρατικό ανταγωνισμό των Βρετανών, θεωρώντας ότι οι τελευταίοι προσπαθούσαν να υποκινήσουν εξέγερση ημεδαπών στην περιοχή σε βάρος των γαλλικών συμφερόντων.(25)
Επιβεβαιώνοντας μάλιστα τους γαλλικούς φόβους, οι Βρετανοί, υποκινώντας εξεγέρσεις στη Δαμασκό, επενέβησαν με τον στρατό τους, και στις 31 Μαΐου 1945 «αποκατέστησαν την τάξη», εκδιώκοντας τους Γάλλους από την περιοχή.(26)
Η θέση του Γεωργίου Β΄ ως τοποτηρητή των δυτικών συμφερόντων είχε κλονιστεί στη διάρκεια της Κατοχής καθώς απορριπτόταν από σχεδόν το σύνολο του ελληνικού αστικού πολιτικού κόσμου. Σε μονάδα της ελληνικής αεροπορίας στη Μ.Ανατολή
Τσόρτσιλ, με το μάτι στην Αθήνα αντί του μετώπου
Στην περίπτωση της Ελλάδας, ήδη από το καλοκαίρι του 1944 ο Βρετανός πρωθυπουργός μεθόδευε το πώς θα μετατρέψει το ελληνικό έδαφος σε χώρο ανάπτυξης βρετανικών στρατιωτικών δυνάμεων που θα δέσποζαν στην ευρύτερη περιοχή.(27) Απόληξη των σχεδίων αυτών ήταν η απόπειρα βρετανικής απόβασης στην Αθήνα, τη στιγμή της απελευθέρωσής της, τον Οκτώβριο του 1944, που δεν πραγματοποιήθηκε λόγω απουσίας διαθέσιμων στρατιωτικών δυνάμεων και «προκλήσεων» από το ΕΑΜ οι οποίες θα νομιμοποιούσαν την επέμβαση αυτή. Γιατί, ενώ με ευθύνη του ΕΛΑΣ η Αθήνα, στις 12 Οκτωβρίου 1944, ήταν μια «ήσυχη πόλη»,(28) οι σύμμαχοι χρειάζονταν τις στρατιωτικές δυνάμεις που προσπαθούσε να αποσπάσει ο Τσόρτσιλ, αφού οι Γερμανοί προέβαλαν λυσσαλέα αντίσταση στα μέτωπα της Ευρώπης, και ειδικά οι μάχες στο Άρνεμ είχαν προκαλέσει χιλιάδες θύματα, αποδεκατίζοντας την 1η Αερομεταφερόμενη Βρετανική Μεραρχία.(29)
Οι ΗΠΑ θεωρούσαν το αποικιακό σύστημα εμπόδιο στην οικονομική τους επέκταση και προσωπικά ο Ρούζβελτ αντιμετώπιζε τον Τσόρτσιλ ως παλιό εμμονικό αποικιοκράτη. Στο Κεμπέκ τον Σεπτέμβριο του 1944
Πράγματι, το σχέδιο απόβασης των Βρετανών στον Πειραιά και στην Αθήνα, που ονομάστηκε «Μάννα», προέβλεπε την είσοδο στην Αθήνα 10.000 Βρετανών στρατιωτών, ακόμα και σε συμφωνία με τους αποχωρούντες Γερμανούς,(30) με τη συνδρομή φιλομοναρχικών δυνάμεων,(31) για τις οποίες όπλα διοχετεύτηκαν με βρετανικά καΐκια τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο του 1944 υπό το πρόσχημα της «αστυνόμευσης» της πόλης.(32) Μάλιστα, θα στελνόταν στην Αθήνα αεροπορικώς μια ταξιαρχία αλεξιπτωτιστών,(33) η οποία θα καταλάμβανε το αεροδρόμιο της Ελευσίνας και θα βάδιζε για να καταλάβει το κέντρο της Αθήνας(34) με τη συνδρομή τεσσάρων σμηνών της RAF.(35) Συν τοις άλλοις, μια ναυτική δύναμη από δύο καταδρομικά, 16 αντιτορπιλικά, τρία αεροπλανοφόρα συνοδείας και δεκάδες ναρκαλιευτικά με 9.065 άνδρες περίμενε ανοικτά του λιμανιού του Πειραιά έτοιμη να επέμβει.(36)
Αριστερά: Για τον Τσόρτσιλ η Ιταλία όπως και η Ελλάδα αποτελούσαν γέφυρες για να εξασφαλιστεί ο έλεγχος του «Τρίτου Κόσμου». Ο Βρετανός πρωθυπουργός με τον στρατάρχη Αλεξάντερ στο ιταλικό μέτωπο στις 26 Αυγούστου 1944. Δεξιά: Χωρίς τη «γέφυρα» που παρείχε η Ελλάδα θα συμπιέζονταν οι δυνατότητες δράσης της Βρετανικής Αυτοκρατορίας στην ευρύτερη περιοχή. Η πρώτη μέρα ελευθερίας στην Αθήνα
Να σημειωθεί ότι πριν από την εκδήλωση των σχεδίων αυτών επιχειρήθηκε η απενεργοποίηση του παράγοντα Σοβιετική Ένωση από τους σχεδιασμούς στην περιοχή. Για αυτό τον σκοπό ο Τσόρτσιλ πήγε στη Μόσχα στις 9 Οκτωβρίου 1944, αξιοποιώντας την εκπεφρασμένη σοβιετική πρόθεση από τις 18 Μαΐου 1944 να προχωρήσουν οι δύο χώρες σε μια προσωρινή συμφωνία ώστε η Ελλάδα να παραμείνει στη σφαίρα επιρροής της Βρετανίας. Εκεί σε ένα κλίμα ευφροσύνης ο Τσόρτσιλ εξασφάλισε τη συναίνεση του Στάλιν,(37) καθιστώντας μόνο τον Ρούζβελτ εμπόδιο σε αυτές τις γεωπολιτικές διευθετήσεις.(38)
Οι Βρετανοί επιχείρησαν να ματαιώσουν το σχέδιο «Anvil», τμήμα της απόβασης στην Νορμανδία, επειδή δεν ήθελαν να μετακινήσουν δυνάμεις
από το ιταλικό έδαφος. Απόβαση Αμερικανών
Ωστόσο, και παρά την υπακοή του ΕΑΜ στις βρετανικές απαιτήσεις και το διάστημα μετά την απελευθέρωση,(39) παρότι αυτό γνώριζε ότι ο Βρετανός σύνδεσμος ταγματάρχης Ρ. Σέπαρντ (R. Sheppard) οργάνωνε έναν αντικομμουνιστικό στρατό στην ελληνική πρωτεύουσα,(40) οι Βρετανοί θεωρούσαν ότι είχαν αφήσει το θέμα ανοικτό. Γιατί ούτε επαρκής βρετανικός στρατός υπήρχε στην Αθήνα ούτε τον βασιλιά είχαν επιβάλει, ενώ εκκρεμούσαν δύο πολύ αρνητικά ενδεχόμενα: η εκλογική αναμέτρηση που κατά τα φαινόμενα θα προσέδιδε στο ΕΑΜ κεντρικό ρόλο στην ελληνική πολιτική σκηνή, αλλά και η επίτευξη της αποστράτευσης του ΕΛΑΣ κατά τρόπο που θα τον απέκλειε από τη συγκρότηση του μεταπολεμικού εθνικού στρατού. Ο Τσόρτσιλ φοβόταν ότι η ασταθής κυβέρνηση Παπανδρέου σύντομα θα κατέρρεε, αφού και τα κεντρώα πολιτικά κόμματα αντιμετώπιζαν τον Παπανδρέου ως σφετεριστή της ηγεσίας του αστικού πολιτικού κόσμου.(41)
Οι Βρετανοί επεδίωξαν ακόμη και τον έλεγχο της μεταπολεμικής πολιτικής Γαλλίας θεωρώντας υπαρκτό το ενδεχόμενο επιβολής των κομμουνιστών. Πολύ περισσότερο αφού ο Ντε Γκολ υπέγραψε ξεχωριστή συμφωνία αμοιβαίας βοήθειας με τη Σοβιετική Ένωση. Ο στρατηγός συνομιλεί με τον Στάλιν ενώ υπογράφει ο Μολότοφ και ο παρακολουθεί ο Μπιντό
Έτσι, όταν ως συνέπεια των τεράστιων οικονομικών προβλημάτων που χωρίς εξωτερική οικονομική βοήθεια είχαν γίνει εκρηκτικά εκδηλώθηκε δυσαρέσκεια από τα ελληνικά εργατικά συνδικάτα, στα τέλη Νοεμβρίου 1944, οι Βρετανοί την εξέλαβαν ως την απαρχή μιας διαλυτικής κρίσης στην Αθήνα, παρά το γεγονός ότι η μοναδική απεργιακή αντίδραση μέχρι τότε ήταν μια δίωρη στάση εργασίας που οργάνωσε στις 28 Νοεμβρίου η Κεντρική Πανυπαλληλική Επιτροπή.(42) Για τον λόγο αυτό σε συνεργασία με τον Παπανδρέου επισπεύστηκε η αποστράτευση του ΕΛΑΣ με σκληρότερους όρους από τους προσυμφωνημένους και επιταχύνθηκε η δημιουργία ενός στρατού με αντικομμουνιστικούς προσανατολισμούς χωρίς προσχήματα [μέσω της συγκρότησης της εθνοφυλακής, που επίσημες καταγγελίες έφεραν 8 στους 14 επικεφαλής των ταγμάτων της ως πρώην διοικητές μονάδων των Ταγμάτων Ασφαλείας,(43) την ανασυγκρότηση της αστυνομίας και της χωροφυλακής, την Ορεινή Ταξιαρχία και το ΕΔΕΣ, δύναμη του οποίου θα είχε ισόποση παρουσία με τον πλήρως υποσκελισμένο ΕΛΑΣ].(44) Επιπλέον, οι Βρετανοί έδωσαν εντολή να βρίσκεται σε πολεμική ετοιμότητα η Ορεινή Ταξιαρχία, παρότι είχε συμφωνηθεί με το ΕΑΜ να «αδειοδοτηθούν» οι άντρες της.(45)
Η άρνηση του ΕΑΜ να αποδεχθεί το σχέδιο αποστράτευσης του ΕΛΑΣ επιτάχυνε τη βρετανική επέμβαση. Επιστρατεύθηκε το παλιό δοκιμασμένο αποικιοκρατικό επιχείρημα να αποτραπεί η «σφαγή» μεταξύ Ελλήνων και με αφορμή την απόπειρα του ΕΛΑΣ να αφοπλίσει αναίμακτα τις ανεξέλεγκτες αστυνομικές δυνάμεις που ενεπλάκησαν στις σφαγές άοπλων διαδηλωτών στις 3 και 4 Δεκεμβρίου στην Αθήνα, ο βρετανικός στρατός επιτέθηκε στις περιορισμένες δυνάμεις του ΕΛΑΣ στην Αθήνα. Οι Βρετανοί δεν κάμφθηκαν ούτε από τις διαμαρτυρίες του διεθνούς Τύπου, ακόμα και του βρετανικού, όπως οι «Times», το Reuters και το BBC,(46) που μιλούσαν για μια απροκάλυπτη φονική καταστολή στο Σύνταγμα, στις 3 Δεκεμβρίου, παιδιών και εφήβων που διαδήλωναν, ούτε από τις κατηγορίες που εκστομίστηκαν σε βάρος του ίδιου του Τσόρτσιλ στο βρετανικό Κοινοβούλιο για πρακτικές που θύμιζαν αποικιοκρατικές επεμβάσεις του παρελθόντος.(47) Απλά τις αντιπαρήλθαν, κατασκευάζοντας, μέσω των βρετανικών μυστικών υπηρεσιών, τις «σωστές» ειδήσεις για το γεγονός.(48)
Ρούζβελτ: Μια αήθης εισβολή σε βάρος ενός λαού
Ωστόσο η απροθυμία των Αμερικανών και της διεθνούς κοινότητας να αποδεχθούν τα βρετανικά επιχειρήματα υπέρ της επέμβασης εντεινόταν από το γεγονός ότι για να κατασταλεί η «εξέγερση» των κομμουνιστών στην Αθήνα, οι Βρετανοί χρησιμοποίησαν ανάλγητα και τη βρετανική αεροπορία (RAF) μέσα σε κατοικημένες περιοχές.(49) Αντιθέτως, ο ΕΛΑΣ κράτησε τις ετοιμοπόλεμες δυνάμεις του της επαρχίας εκτός Αθηνών και δεν μετέφερε τον βαρύ οπλισμό που διέθετε στην πρωτεύουσα,(50) εμπλεκόμενος σε ένα αμυντικό πόλεμο για να αποφευχθούν οι απώλειες στον άμαχο πληθυσμό.(51) Μάλιστα, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Έντ. Ρ. Στετίνιους (Ed. R. Stettinius) με επίσημη ανακοίνωση αποδοκίμασε επιδεικτικά το σύνολο της βρετανικής πολιτικής στην Ευρώπη, στάση που συμμεριζόταν, κατά τον ίδιο, και ο αμερικανικός λαός.(52) Ο ίδιος ο Ρούζβελτ υπαινίχθηκε ότι συντελέστηκε μια αήθης εισβολή σε βάρος ενός λαού που δεν έφταιγε σε τίποτα,(53) προς όφελος ενός βασιλιά που πιθανόν δικαιολογημένα ήγειρε τις αντιδράσεις της Αριστεράς.(54)
Αλλά και στη Βρετανία, όταν ο ίδιος ο Τσόρτσιλ ρωτήθηκε στο βρετανικό κοινοβούλιο από τον βουλευτή Πέθικ-Λόρενς (Pethick-Lawrence) και τους φωνασκούντες βουλευτές των Εργατικών πώς θα διασφαλιζόταν ότι οι Βρετανοί δεν θα πόλωναν τα πράγματα, προκαλώντας έναν τυφλό πόλεμο στην Αθήνα, σιώπησε.(55)
Σε σχέση με τη μεθόδευση που ακολούθησαν οι Βρετανοί με τα Δεκεμβριανά, δελεάζεται κανείς να εντοπίσει τις ομοιότητες με ένα ανάλογο περιστατικό του παρελθόντος, όταν στις 19 Απριλίου 1919 η αστυνομία στο Άμριτσαρ του Παντζάμπ στην Ινδία πυροβόλησε και σκότωσε αρκετούς διαδηλωτές που διαμαρτύρονταν για τις αγγλικές επεμβάσεις στην πολιτική ζωή της χώρας.
Τέσσερις μέρες αργότερα, την ημέρα της ινδικής Πρωτοχρονιάς, μια διαδήλωση στο πάρκο της πόλης 20.000 ανθρώπων βαφτίστηκε ένοπλη διαμαρτυρία και εμφανίστηκε ξαφνικά ο βρετανικός στρατός, ο οποίος χωρίς καμιά προειδοποίηση άνοιξε πυρ για μία ώρα, σκοτώνοντας πάνω από 400 ανθρώπους.(56)
Ο Τσόρτσιλ πήγε στη Μόσχα στις 9 Οκτωβρίου 1944, όπου εξασφάλισε τη συναίνεση του Στάλιν η Ελλάδα να παραμείνει στη βρετανική σφαίρα επιρροής.
Πάνω: Ο Παπανδρέου εκφωνεί λόγο στον στρατό της Μέσης Ανατολής. Ο Τσόρτσιλ θεωρούσε τη θέση του επισφαλή καθώς αντιμετώπιζε την αμφισβήτηση και του αστικού πολιτικού κόσμου. Κάτω: Η Ορεινή Ταξιαρχία μπαίνει στην Αθήνα στις 9 Νοεμβρίου. Ο σχεδιασμός περιλάμβανε την ένταξή της στον νέο στρατό αλλά όχι και του ΕΛΑΣ
Η έκταση των ευθυνών των Βρετανών στη σύγκρουση του Δεκέμβρη φάνηκε ακόμα πιο έκδηλα, όταν ο Τσόρτσιλ υποχρεώθηκε, πιεζόμενος από την κακή πορεία των συμμαχικών επιχειρήσεων στις Αρδέννες, να συμμορφωθεί με τις υποδείξεις του στρατηγού Αλεξάντερ (Alexander), που φοβόταν ότι το εγχείρημα του Τσόρτσιλ στην Αθήνα θα απορροφούσε επιπλέον δυνάμεις από το μέτωπο της Ιταλίας, να τερματίσει τη σύγκρουση. Η παρουσία του στην Αθήνα τα Χριστούγεννα του 1944 συνετέλεσε ώστε να αδράξει το ΕΑΜ την ευκαιρία(57) και να συμφωνήσει(58) σε μια άμεση κατάπαυση του πυρός.(59) Χρειάστηκε απλώς να ορίσει ο Τσόρτσιλ ως αντιβασιλιά τον Δαμασκηνό και να «παραιτήσει» τον Παπανδρέου, όπως του ζήτησε ο Σιάντος.(60) Αμέσως ο ΕΛΑΣ συνθηκολόγησε και παρέδωσε τα όπλα του.(61) Όλη η κρίση των Δεκεμβριανών και η διακοπή των μαχών στην Αθήνα συντελέστηκε σε δύο μέρες συνεννοήσεων, όταν το επιδίωξε ο Τσόρτσιλ.
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ κορυφής: Ο Τσόρτσιλ πήγε στη Μόσχα στις 9 Οκτωβρίου 1944, όπου εξασφάλισε τη συναίνεση του Στάλιν η Ελλάδα να παραμείνει στη βρετανική σφαίρα επιρροής. Τους δύο ηγέτες περιστοιχίζουν, στην πρώτη σειρά, οι Μολότοφ, Χάριμαν, Ίντεν
Παραπομπές
- B.Waites, Europe and the Third World: From Colonisation to Decolonisation, 1500-1998, London 1999, σ. 280-289.
- Στα μέσα του 1919 ξέσπασαν στην Αίγυπτο εκτεταμένες διαδηλώσεις ιδίως στο Κάιρο και στην Αλεξάνδρεια. Με πρόσχημα την καταστολή ταραχών μεταξύ αντιτιθέμενων δυνάμεων, οι Βρετανοί προκάλεσαν εκατόμβες θυμάτων, χρησιμοποιώντας τα τανκς και την αεροπορία τους κατά άοπλων διαδηλωτών. E. M. Troutt Powell, A Different Shade of Colonialism: Egypt, Great Britain, and the Mastery of the Sudan, University of California 2003, σ. 173-177. Βλ. και Ν. Ψυρούκης, Ιστορία της Αποικιοκρατίας, Η Δύση, τόμ. Ε, Αθήνα 1978, σ. 231-232.
- Για να διασώσει έναν τέτοιο βασιλιά-τοποτηρητή, τον χασεμίτη Φαϊζάλ (Faisal), ο Τσόρτσιλ ως υπουργός Αποικιών της Βρετανίας στα 1920 έφτιαξε και μια νέα χώρα, το Ιράκ. Βλ. και C. Catherwood, Ιράκ, Το Ολίσθημα του Τσώρτσιλ, Αθήνα 2004, σ. 184-233.
- Βλ. Α. Κούτσης, Μέση Ανατολή, Διεθνείς σχέσεις και Πολιτική Ανάπτυξη, τίμ. Α, Αθήνα 1992, σ. 339-340.
- A. Candhim, Reclaiming Iraq, The 1920 Revolution and the Founding of the Modern State, Texas 2012, σ. 19-33.
- Εμμ. Τσουδερός, Ελληνικές Ανωμαλίες στη Μέση Ανατολή, Αθήνα 1945, σ. 47-48 και Π. Κανελλόπουλος, 1935-1945, Ένας Απολογισμός, Αθήνα 1945, σ. 15.
- N. Ferguson, Empire, London 2003, σ. 383-424.
- W. David-McIntyre, British Decolonization, 1946–1997: When, Why and How did the British Empire Fall?, London 1998, σ. 2-11, 14-17.
- Βλ και A. Kallinikos, Imperialism and Global Political Economy, Cambridge 2009, σ. 11-53 και 463-467.
- Ο Ρούζβελτ αντέδρασε ακόμα και έναντι της πρωθυπουργοποίησης του Τσόρτσιλ, όταν αυτός αντικατέστησε τον Τσάμπερλεν (Chamberlain) στα 1939. D. Dilks, Churchill and Company, Allies and Rivals in War and Peace, London 2015, σ. 35-36.
- P. Clarke, The Last Thousand Days of the British Empire, London 2007, σ. 113-117.
- Μεγάλη έμφαση δινόταν στην Παλαιστίνη και στο Λεβάντε (Συρία, Ιορδανία, Λίβανο). E. Luard, A History of the United Nations, vol 1, «The Years of Western Dominations 1945-1955», London 1982, σ. 160-167.
- Ειδικά σε σχέση με τον Περσικό Κόλπο ο Ρούζβελτ θεωρούσε ότι οι Βρετανοί θα έκαναν ακόμα και επέμβαση, W. Churchill to Roosevelt, The re-government of Persia, 21 Μαΐου 1944, W. Churchill Index, Franklin D. Roosevelt Library & Museum, docs.fdrlibrary.marist.edu/psf/box 37.
- D. Hyam and G. Martin, Reappraisals in the British Imperial History, London 1975, σ. 201-223.
- R. Johnson, British Imperialism, New York, 2003, σ.170-174.
- W. Churchill, The Boer War: London to Ladysmith via Pretoria and Ian Hamilton’s March, London 2002, passim.
- Βλ. και J. Cell, Hailey, A Study in British Imperialism, Cambridge 1992, σ. 271-281
- My Dear Mr Stalin, The Complete Correspondence of Franklin D. Roosevelt and Joseph V. Stalin (ed. by S. Butler), Yale University Press, New Haven and London, 2005, σ. 226-227.
- Βλ. και D. Irving, Ο Πόλεμος των Στρατηγών, τόμ. 2, χ.χ, σ. 391-399.
- Γ. Τσώρτσιλ, Απομνημονεύματα, τόμ. 5ος Αθήνα 2010, σ. 284-286.
- D. W. Ellwood, Italy 1943-1945, Leicester 1985, σ. 104-107, σ. 117-118.
- Lord Moran, Winston Churchill, The Struggle for Survival, London 1966, σ. 257-258.
- D. Dilks, Churchill and Company, London 2015, σ. 124-127.
- Για το θέμα βλ. Ε. Λαγάνη, «Τα Δεκεμβριανά μέσα από τα Γαλλικά αρχεία», στο Αριστερά και Αστικός πολιτικός κόσμος 1640-1960, (επιμ. Μιχ. Λυμπεράτος – Πρ. Παπαστράτης), Αθήνα 2014, σ. 249-258.
- A. Gaunson, The Anglo-French Clash in Lebanon and Syria, 1940-1945, New York 1987, σ. 164-169 και C. Attie, Struggle in the Levand, Libanon in 1950, London 2004, σ.7-25.
- P. Khoury, Syria and the French Mandate, The Politics of Arab Nationalism 1920-1945, Princeton University Press 1987, σ. 592-599, 615-618.
- Linkoln MacVeagh to President, Cairo, October 15, 1944, Franklin D. Roosevelt, Papers as President, The President’s Secretary file, 1933-1945, Franklin D. Roosevelt, Presidential Library and Museum, www.Fdrlibrary.marist.edu
- FO 371/43694/R16803, Boxhall προς Laskey, EGB/GR/7978, 15 Οκτωβρίου 1944.
- Βλ και R. Kershaw, The German View of Market-Garden and the Battle of Arnhem, September 1944, Surrey 2004, σ. 176-185.
- SOE, Greece, HS5/570, AFHQ, Οκτώβριος 1944
- Αρχείο ΚΚΕ, κουτί 145, φ 7/32/133, Σιάντος προς ΠΓ Αθήνα, αρ. 38, 7 Σεπτεμβρίου 1944, ΑΣΚΙ.
- Το σημείο απόβασης των όπλων ήταν στην Κακιά Θάλασσα στην περιοχή του Κορωπίου – Ραφήνας Χρ. Ζαλοκώστας, Το Χρονικό της Σκλαβιάς, Αθήνα 1997, σ. 292. Για να εξασφαλίσουν τη μεταφορά αυτών των όπλων στην Αθήνα βοήθησαν και τα Τάγματα Ασφαλείας, τα οποία στο Κορωπί, στις 9 Οκτωβρίου 1944, επενέβησαν σκοτώνοντας 47 ανθρώπους για να αποτρέψουν τον ΕΛΑΣ να εμποδίσει τη μεταφορά των όπλων αυτών. Μιχ. Λυμπεράτος – Θ. Πρόφης, Ο Ένοπλος Δωσιλογισμός και η «αναίμακτη» Απελευθέρωση. Τα γεγονότα του Κορωπίου 9/10/1944, Αθήνα 2019 passim.
- SOE, Greece, HS5/570, Draft Operation Instruction for Lt. Col Sheppard, 18 Αυγούστου 1944
- D. Gluckstein, A People’s History of the Second World War, Resistance versus Empire, London 2012, σ. 124-129.
- Γ. Γρίβας-Διγενής, Έκθεσις επί των Εθνικών Σκοπών και του Εθνικού Έργου της Οργανώσεως «Χ», ανατ. Αθήνα, σ. 34-37
- G. Myles, Επιχείρηση «Μάννα», Αθήνα 2014, σ. 61-65.
- W. A. Harriman and E. Abel, Special Envoy to Churchill and Stalin, 1941–1945, New York 1975,σ. 361-362.
- Prime Minister to President, no 799, 18 Οκτωβρίου 1944, Box 7, Churchill to FDR, September-October 1944, Franklin D. Roosevelt, Papers as President: Map Room Papers, 1941-1945 | Franklin D. Roosevelt Presidential Library & Museum
- Βλ και Πρ. Παπαστράτης, «Η προετοιμασία για τη σύγκρουση του Δεκέμβρη» στο Δεκέμβρης 1944, Μύθοι και Πραγματικότητες, «Αυγή», 8 Δεκεμβρίου 2013.
- Αρχείο ΚΚΕ, Ν. Πλουμπίδης προς Γ. Ιωαννίδη, 16 Σεπτεμβρίου 1944, κουτί 145, φ 7/32/168.
- Θ. Τσάτσος, Αι Παραμοναί της Απελευθερώσεως, 1944, Αθήνα 1973, σ. 89-101.
- Βλ. και Δ. Μαριόλης, Η Αδύνατη Ταξική Ανακωχή, Αθήνα 2015, σ. 69-78.
- Καθημερινά Νέα, 25 Νοεμβρίου 1944.
- G. Alexander, «Η κρίση της αποστράτευσης», στο Η Ελλάδα στην Δεκαετία 1940-1950, Αθήνα 1984, σ. 274-275.
- FO 371/43735, R 19341, Leeper to FO, 26 November 1944.
- Οι «Times» έγραφαν ότι οι αστυνομικοί πυροβολούσαν γυναίκες και παιδιά πάνω από μία ώρα, παρά τις διαμαρτυρίες κάποιων Βρετανών αξιωματικών που βρίσκονταν επί τόπου, Times, 4 Δεκεμβρίου 1944
- Parliamentary Debates, Archives, vol. 404, House of Commons, Tenth Session, 5 December 1944, www.parliament.uk.
- FO 371/43736, R 19936, FO to Leeper και Leeper to FO, 4 Δεκεμβρίου 1944.
- FO 371/43692/R 14265, Halifax to FO, 8 Σεπτεμβρίου 1944
- Ο ίδιος ο Λίπερ (Leeper) πληροφόρησε τη βρετανική κυβέρνηση στις 9 Δεκεμβρίου 1944 ότι στις μάχες της Αθήνας δεν συμμετείχαν οι καθεαυτό ανταρτικές δυνάμεις, αλλά κυρίως Αθηναίοι μαχητές, χωρίς βαρέα όπλα. FO 371/43737, R 20412 Leeper to FO, 9 Δεκεμβρίου 1944
- Αρχείο ΚΚΕ, κουτί 109, φ 4/1/1, Αποφάσεις του ΠΓ του ΚΚΕ, 11 Δεκεμβρίου 1944, ΑΣΚΙ.
- FO 371/44559, «U.S. press criticism of British foreign policy», J L. Gaddis, The United States and the Origins of the Cold War, New York, 1976, σ. 154, υποσημείωση 39.
- Messages, BOX 7, Churchill to FDR, no 851, 15 Δεκεμβρίου 1944, Franklin D. Roosevelt, Papers as President: Map Room Papers, 1941-1945, Franklin Roosevelt Library and Museum
- Messages, BOX 7, FDR to Churchill, no 673, 13 Δεκεμβρίου 1944, ό.π.
- Parliamentary Debates, 7 December 1944, ό.π.
- Βλ. R. Mclain, Gender and Violence in British India: The Road to Amritsar, 1914-1919, New York 2014, σ. 110-117.
- Ο μόνος, κατ’ ουσίαν, όρος που έθεσε ο Σιάντος στη Διάσκεψη με τον Τσόρτσιλ και τους πολιτικούς αρχηγούς, στις 26 Δεκεμβρίου 1944, ήταν η απομάκρυνση Παπανδρέου. Αρχείο Λαγάκου, Πρακτικά Συνδιάσκεψης 26ης Δεκεμβρίου 1944, Σιάντος προς Δαμασκηνό. ΕΛΙΑ
- Γ. Παπανδρέου, Η Απελευθέρωσις της Ελλάδος, Αθήνα 1948, σ 242-254 και Λευκή Βίβλος του ΕΑΜ, Μάιος 1944-Ιούνιος 1945, Αθήνα 1998, σ. 61-63.
- Τότε με χιουμοριστικά σκίτσα κάποιες εφημερίδες έδειχναν τον Σιάντο να σκύβει και να φιλά το χέρι του αρχιεπισκόπου Δαμασκηνού
- Αρχείο Λαγάκου, Πρακτικά Συνδιάσκεψης 26ης Δεκεμβρίου 1944, Σιάντος προς Δαμασκηνό. ΕΛΙΑ.
- R. Leeper, When Greek Meets Greek, London 1950, σ. 143.
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
* Ο Μιχάλης Λυμπεράτος γεννήθηκε στην Αθήνα το 1965. Σπούδασε στο Ιστορικό Τμήμα της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και εκπόνησε τη διδακτορική του διατριβή με θέμα τις εκλογές του 1946 στο τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας του Παντείου Πανεπιστημίου. Έχει συγγράψει τον τόμο "Ιστορία της πολεμικής αεροπορίας στη Μέση Ανατολή (1941-1944)". Εργασίες του έχουν δημοσιευθεί σε επιστημονικά περιοδικά ενώ έχει λάβει μέρος με εισηγήσεις του σε διεθνή συνέδρια για τον Εμφύλιο Πόλεμο και ημερίδες με θεματολογία που εκτείνεται μέχρι το 1965. Έχει δώσει, επίσης, διαλέξεις για τον Εμφύλιο Πόλεμο στο Μεταπτυχιακό Τμήμα Ιστορίας του Παντείου Πανεπιστημίου. Εργάζεται στην εκπαίδευση.
** Αναδημοσιεύεται από το τεύχος #75 του HotDoc.History που κυκλοφόρησε στις 14 Οκτωβρίου 2019. Διατηρούνται οι ιδιότητες των προσώπων όπως είχαν την εποχή της δημοσίευσης.
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)