Mpelalis Reviews

Mpelalis Reviews

Πέμπτη 13 Αυγούστου 2026

"Μας πήρανε την πόλη" Μάρθα Φριντζήλα


Μουσική: Μίμης Νικολόπουλος
Στίχοι: Φωτεινή Λαμπρίδη
Τραγούδι: Μάρθα Φριντζήλα

«Ωχ! Έκανα μαλακία»


Κατεβαίνοντας σήμερα το πρωί από το σπίτι για να πάω στο ραδιόφωνο, διαπιστώνω πως… «ωχ, έκανα μαλακία!». Είχα ξεχάσει τα κλειδιά της μηχανής κι επέστρεψα για να τα πάρω. Ήταν η πρώτη… αστοχία της ημέρας – με μηδενικό αντίκτυπο όμως για οποιονδήποτε άλλον. Καθημερινά η ζωή μου – φαντάζομαι και η ζωή σου – κατακλύζεται από τέτοιες, μικρότερες ή μεγαλύτερες (σ.σ. ας τις πούμε) «αστοχίες» για να μην καταντάμε να βάζουμε «μπιπ» και στον γραπτό λόγο και για να μην σοκάρονται και οι πιο ευαίσθητοι. Έχω κάνει όμως και μεγαλύτερες – επίσης φαντάζομαι όπως κι εσύ. Για «αστοχίες» μιλάμε πάντα!

του Γιώργου Τραπεζιώτη


Μια τέτοια έκανε χθες και ο τεράστιος αθλητής του άλματος εις μήκος, Μίλτος Τεντόγλου, που πέρα από το αλτικό του ταλέντο, διακρίνεται και για τον ακατέργαστο, πηγαίο – πλην όμως ειλικρινή του – αυθορμητισμό. «Ωχ! Έκανα μαλακία!», είπε στη διάρκεια ζωντανής μετάδοσης στην ΕΡΤ που μετέδιδε το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Στίβου στο Μπέρμιγχαμ. Κι έφυγε σχεδόν τρέχοντας από το πλάνο, για να αναζητήσει το χρυσό μετάλλιο που είχε πάρει νωρίτερα πηδώντας 8.44 μέτρα στο σκάμα, αλλά το είχε… ξεχάσει. Ποιος ξέρει, πού;
Χαμογέλασε ο ρεπόρτερ και καλά έκανε, χαμογελάσαμε και οι υπόλοιποι μέσα στην δυστοπία και όλα καλά. Όλα καλά, μέχρι η είδηση του «χρυσού Τεντόγλου», να θεσμικοποιηθεί μιντιακά και ν’ αρχίσουν και τα… «μπιπ», που λέγαμε.
Ήδη από τις 06:00 το πρωί οπότε κι αρχίζουν τα ενημερωτικά πρωινάδικα του Αυγούστου στην τιβί, ξεκίνησαν τα «φοβερός ο Μίλτος μας!», «μας έκανε περήφανους», «τί φοβερός αθλητής», «μέχρι πού θα φτάσει;», μαζί με τα «καλημέρα στα Γρεβενά» (τόπο καταγωγής του Τεντόγλου) και τα υπόλοιπα τετριμμένα που συνηθίζεται να λέγονται στον δημόσιο διάλογο. Ξεκίνησαν όμως και τα χαμογελαστά πλην όμως περήφανα λόγω χρυσού, «πάμε όμως να ακούσουμε τώρα και τί δήλωσε αμέσως μετά».
Και περίμενες να ακούσει ακριβώς «τί δήλωσε αμέσως μετά». Μόνο που δεν το άκουγες. «(…) Μας το έδωσαν το μετάλλιο, αλλά το παράτησα εκεί, έκανα… ΜΠΙΙΙΙΠ. Παιδιά το έβγαλα και το παράτησα εκεί. Πάω να τους το πω, σόρρυ».
Τί έκανε ο Μίλτος; Είπε… κακιά λέξη! «Εκανα μαλακία», είπε. «Έκανα λάθος», δηλαδή. Χρησιμοποίησε ίσως την πιο δημοφιλή λέξη της ελληνικής γλώσσας, που φαίνεται όμως πως δεν χωράει μέσα σε αυτόν τον «άλλο» όπως φαίνεται, κυριλέ και «καθωσπρέπει», «κανονικό», δήθεν «θεσμικό» τηλεοπτικό-μιντιακό χώρο.
Γιατί, μάλλον δεν είναι δυνατόν να λες τέτοια πράγματα, τέτοιες λέξεις «κακές», στον δημόσιο διάλογο. Πιπέρι στο στόμα, μπιπ στη λέξη και πάμε παρακάτω – να ακούσουμε τα… σοβαρά. Από τους κάθε λογής «σοβαροφανείς», τους «θεσμικούς» ντε, που μπορεί να μη λένε «κακές λέξεις», αλλά δεν το ‘χουν σε τίποτα να ‘πουν ψέματα. Ψέματα που τα τσαμπουνάνε δίχως ντροπή και βεβαίως δίχως κανένα «μπιπ».
Ποτέ δεν μπήκε «μπιπ» για παράδειγμα στα τερατώδη ψεύδη που εκστομίζει η κυβέρνηση Μητσοτάκη για μια σειρά από συλλογικά βιωμένα ζητήματα όπως πχ είναι η ακρίβεια. Για «ανάπτυξη» μιλάνε. Ποτέ δεν μπήκε «μπιπ» επίσης όταν οι πολιτικοί μπροστινοί της μιλάνε για «απονομή Δικαιοσύνης» αναφερόμενοι σε σκάνδαλα όπως πχ αυτό των υποκλοπών, ενώ ουσιαστικά αυτό που συνέβη είναι το καταχώνιασμα της δυσώδους υπόθεσης στο αρχείο. Ποτέ δεν μπήκε «μπιπ» στην σπέκουλα που κάνουν δηλητηριάζοντας τον συλλογικό νου και σε θέματα όπως για παράδειγμα το προσφυγικό-μεταναστευτικό. Ποτέ επίσης δεν μπήκε «μπιπ» στους κάθε λογής θρασύτατους Φραπέδες, στα ταρατο-γεννήματα ενός ολόκληρου συστήματος εξουσίας και στον χυδαίο τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουν τον έλεγχό τους από το ίδιο το κοινοβούλιο.
Και κάπως έτσι, καταλήγουμε να έχουμε μπροστά μας ακόμη ένα παράδοξο. Η λέξη «μαλακία» είναι αρκετά βαριά και απαιτεί το «μπιπ» της. Το ψέμα, όμως, όχι. Η συκοφαντία, όχι. Η παραπλάνηση, επίσης όχι. Ενώ το ίδιο συμβαίνει συνολικά με την προσβολή της νοημοσύνης μας.
Για αυτά, βλέπεις, δεν υπάρχει απολύτως κανένας τεχνικός – ή τάχα θεσμικός – λόγος να παρέμβει ο ηχητικός «μπάτσος». Δεν χρειάζεται καν ούτε μια «συγγνώμη». Αυτά περνάνε κανονικά. Ολόκληρα. Καθαρά και δυνατά.
Το «έκανα μαλακία», δεν έχει τίποτε το κακό, ούτε κάτι το «απρεπές». Αντίθετα, αποτελεί την πιο τίμια λεκτικοποίηση της παραδοχής από μέρους μας ενός – μικρότερου ή μεγαλύτερου – λάθους. Από αυτά που κατά δεκάδες ή εκατοντάδες κάνουμε στη ζωή μας οι άνθρωποι.
Ο Τεντόγλου, αυτό είπε. «Έκανα λάθος». Και το παραδέχθηκε, πρώτα απ’ όλους στον εαυτό του, και το έκανε με τον πιο ειλικρινή κι έντιμο τρόπο. Και μετά πήγε να πάρει το χρυσό του μετάλλιο.

Δημοσία Δαπάνη...

Ναταλία Ρασούλη

Δημοσία Δαπάνη:
Θα σας πω την δική μου εμπειρία.
Όταν έφυγε από τον άθλιο ετούτο κόσμο ο Μανώλης Ρασούλης, φίλοι και συνεργάτες του, υπογραμμίζω ΟΧΙ εγώ ΟΥΤΕ η οικογένειά του, φίλοι και συνεργάτες του, πρότειναν στο υπουργείο να γίνει η κηδεία του δημοσία δαπάνη λόγω της προσφοράς του στον Πολιτισμό της χώρας.
Οι υπεύθυνοι αρνήθηκαν με την εξής απάντηση: "Δημόσια Δαπάνη θάβονται μόνο όσοι είναι άποροι".
Ούτε με ενδιέφερε η πρόταση προς το υπουργείο, ούτε και η απάντησή τους.
Αργότερα διάβασα το νόμο από περιέργεια, γιατί έπεσαν κάτι δημόσιες δαπάνες απανωτές.
Πέντε οι κατηγορίες για ενταφιασμό από το κράτος.
Και μέσα στις πέντε κατηγορίες, οι άνθρωποι του πολιτισμού.
Είτε είναι άποροι, είτε όχι.
Βλέπω σήμερα ανακοίνωση ότι ο Στέλιος Ράμφος θα θαφτεί δημοσία δαπάνη. Όπως θα έπρεπε σύμφωνα με το νόμο.
Ο Νίκος ο Καλογερόπουλος ρε ξεφτιλισμένοι, ο σπουδαιότερος ηθοποιός της γενιάς του, αυτός ο αδιανόητος άνθρωπος της τέχνης, δεν αξίζει να θαφτεί δημοσία δαπάνη;;
Αυτός, που μάτωσε το είναι του να τα βγάζει πέρα, έξω από το σύστημα, και ένα χώρο που έκανε με ό,τι είχε και δεν είχε του τον βανδάλισαν κι αυτόν;
Έχετε βγάλει το ζύγι και έτσι επιλέγετε ποιος άνθρωπος του πολιτισμού πρόσφερε σ' αυτόν τον τόπο και ποιος όχι;
Ο Ράμφος ναι, αλλά ο Καλογερόπουλος όχι;
Κι ας τα έβγαζε πέρα με την ψυχή στο στόμα;
Τέτοιος Ηθοποιός, τέτοια Αυθεντικότητα;;
Ή πρέπει να είναι κανείς στο Κόμμα;;
Τέτοια ξεφτίλα τελικά στη γενέτειρα του Δυτικού Πολιτισμού; 

Τέτοιος Άρειος Πάγος μόνο στο αρχείο θα έστελνε τις υποκλοπές!


του Δημήτρη Χρήστου

Για τρίτη φορά σήμερα οι υποκλοπές τέθηκαν και πάλι στο αρχείο, με βασικούς θιγόμενους αλλά και πρωταγωνιστές να μένουν πιστοί σε εκείνον που τους παρακολουθούσε και με τη δικαιοσύνη να συμπράττει.
Πως είναι δυνατόν να έχει τεθεί υπό τηλεφωνική παρακολούθηση από την ΕΥΠ με την έγκριση του Μητσοτάκη, τόσο αυτός, όσο και ο αρχηγός του ΓΕΣ Χαράλαμπος Λαλούσης και ο Αντιπτέραρχος εν αποστρατεία Θεόδωρος Λάγιος που υπηρέτησε ως Γενικός Διευθυντής της Γενικής Διεύθυνσης Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων και να μην αντέδρασαν, γι’ αυτή τη μεγίστη προσβολή από τον πρωθυπουργό, που ήταν και ο άμεσος προϊστάμενος της ΕΥΠ;

Η τιμή του στρατιωτικού
Που είναι η στρατιωτική τιμή και η υπόληψη; Ποιο ήταν το μήνυμα που έστειλαν στα στελέχη των Ενόπλων δυνάμεων. Που πήγαν οι όρκοι για την τήρηση του Συντάγματος. Τι σηματοδοτεί για την τιμή του κ. Φλώρου αυτή η γελοία δήλωση – γλείψιμο στον αρχιερέα της διαπλοκής και των σκανδάλων; Θα τον τοποθετήσει το “αφεντικό” στο επικρατείας για να γίνει βουλευτής;
Σύμφωνα με όσα αποκάλυψε το   Documento αναφορικά με το ενημερωτικό δελτίο της ΕΥΠ, η οποία παρακολουθούσε τον αρχηγό του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Άμυνας στρατηγό Κωνσταντίνο Φλώρο, το σπίτι που αγοράστηκε το 2021 στην περιοχή του Παπάγου φαίνεται ότι κοστίζει 1,2 εκατ. ευρώ. Αυτή, σύμφωνα με τις περιγραφές των μυστικών υπηρεσιών, είναι η εμπορική αξία του ακινήτου. Κατά το ίδιο πληροφοριακό δελτίο ωστόσο προκύπτει πως για την αγορά του πολυτελούς ακινήτου σε μια από τις πιο ακριβές γειτονιές της Αττικής δόθηκαν 600.000 ευρώ κάτω από το τραπέζι. Ήταν δηλαδή “μαύρα”, λέξη την οποία χρησιμοποιεί και η ΕΥΠ.

Δικαστές εντολοδόχοι της κυβέρνησης
Δυστυχώς, την ίδια υποταγή είχαμε και από τις ηγεσίες της Δικαιοσύνης στα επτάμισι χρόνια που είναι πρωθυπουργός ο Μητσοτάκης. Εκτελεστές των εντολών του πρωθυπουργού οι κορυφαίοι του Αρείου Πάγου Ντογιάκος, Κλάπα, Αδειλίνη, Τζαβέλας. Ειδικά ο τελευταίος ξεπέρασε κάθε όριο εντιμότητας όταν αποφάσισε να μπαζώσει οριστικά (!) την υπόθεση των υποκλοπών από την ΕΥΠ, αναφέροντας ότι «δεν προέκυψε σύνδεση της ΕΥΠ ή άλλης κρατικής υπηρεσίας (ΕΛ.ΑΣ. ή Αντιτρομοκρατικής) με το κακόβουλο λογισμικό Predator». Και αυτό παρότι η κυβέρνηση, έχει ομολογήσει τις παράνομες παρακολουθήσεις.
Ο Χρήστος Ράμμος επίτιμος αντιπρόεδρος του ΣτΕ και, από το 2019 μέχρι την πρόσφατη παραίτησή του, πρόεδρος της Αρχής Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών (ΑΔΑΕ), σχολιάζοντας την απόφαση του εισαγγελέα τους Αρείου Πάγου Κωνσταντίνου Τζαβέλα να θέσει την υπόθεση των υποκλοπών από την ΕΥΠ στο αρχείο είπε: «Μένω άφωνος».
Να σημειώσουμε ότι ο κ. Τζαβέλας είχε ο ίδιος υπογράψει την παρακολούθηση από την ΕΥΠ (!) έντεκα στόχων. Πρόκειται για τους Κωστή Χατζηδάκη (υπουργό Εργασίας τότε, νυν αντιπρόεδρο της κυβέρνησης), Χρήστο Μπαρδάκη (οικονομικό εισαγγελέα), Θανάση Κουκάκη (δημοσιογράφο) Γιώργο Μυλωνάκη (υφυπουργό παρά τω πρωθυπουργώ), Τίνα Μεσσαροπούλου (δημοσιογράφο – σύζυγο του Γ.Μυλωνάκη), Γιάννη Ολύμπιο (συνιδρυτή V+O), Θωμά Βαρβιτσιώτη (συνιδρυτή V+O), Κωνσταντίνο Μουσουρούλη (συντονιστής Σχεδίου Δίκαιης Μετάβασης), Μανώλη Γραφάκο (γενικό γραμματέα), Αργυρώ Ξαγοράρη (στενή συνεργάτιδα της Μαρέβας Γκραμπόφσκι), Νικόλαο Σιγάλα (στενό συνεργάτη του Κ.Χατζηδάκη). Και παρόλα αυτά δεν ζήτησε να αυτοεξαιρεθεί!

Από τα ισόβια στο αρχείο!
Να θυμίσουμε ότι στη δίκη για υποκλοπές, το Πρωτοδικείο επέβαλε ποινές 126 έτη φυλάκισης στον καθένα για τους τέσσερις πρωταγωνιστές, πωλητές και διαχειριστές του Predator, Ταλ Ντίλιαν, Φέλιξ Μπίτζιο, Γιάννη Λαβράνο (κουμπάρο του Γρ. Δημητριάδη) και Σάρα Αλεξάνδρα Χάμου αναφέροντας ότι: «Πρέπει η υπόθεση να διερευνηθεί περαιτέρω και να επανεξετασθεί η τυχόν τέλεση εκ μέρους των κατηγορουμένων και πιθανώς τρίτων συμμέτοχων και άλλων αξιόποινων πράξεων και δη της κατασκοπείας…»!
Και μετά την πρωτόδικη καταδίκη, ο Ισραηλινός Ταλ Ντίλιαν, πρώην στέλεχος της Μοσάντ, απείλησε τον Μητσοτάκη πως θα παρουσιάσει τις αποδείξεις ότι πούλησε το Predator στην ελληνική κυβέρνηση, θυμίζοντας τι έπαθε ο Αμερικανός πρόεδρος Νίξον όταν αποκαλύφθηκε η επιχείρηση παγίδευσης των τηλεφώνων στα γραφεία του Δημοκρατικού κόμματος!
Και ο κ. Τζαβέλας χωρίς δισταγμό, εκτέλεσε τη διαταγή μπαζώματος αυτού του σκανδάλου, ώστε ο κ. Ντίλιαν να μη χρειαστεί να αποκαλύψει τα στοιχεία του! Σε οποιαδήποτε δημοκρατική χώρα με ανεξάρτητη δικαιοσύνη, οι υποκλοπές με την άδεια του πρωθυπουργού, θα είχε οδηγήσει σε παραίτηση κάθε κυβέρνηση.
Πηγή: slpress.gr

Ο Πολιτικός Φουτουρισμός του Ίλον Μασκ


Ο φουτουρισμός του Μασκ επιχειρεί να αναδιαμορφώσει τις δημοκρατικές κοινωνίες μέσω της συγκέντρωσης τεχνολογικής ισχύος.

του Απόστολου Αποστόλου

Μια πρόσφατη είδηση για το «φαινόμενο» Ίλον Μασκ, εγείρουν ερωτήματα για τον αυξανόμενο ρόλο σε πολλούς τομείς. Η είδηση λέει: «Κινητοποίηση επιστημόνων που έθεσαν σε ύψιστη λειτουργία τηλεσκόπια και διαστημοσυσκευές, προκάλεσε το προαναγγελθέν χτύπημα πυραύλου της εταίρειας Space X του Ίλον Μασκ, κοντά σε κρατήρα στην ορατή από τη Γη πλευρά του φεγγαριού».
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των ειδικών, η σύγκρουση εκτιμάται ότι δημιούργησε έναν κρατήρα διαμέτρου περίπου 20 έως 30 μέτρων. Η ανάλωση αυτής της σκόνης και του υλικού που αναδύθηκε από τα έγκατα της σεληνιακής επιφάνειας προσέφερε καθοριστικά στοιχεία για τη γεωλογία της Σελήνης, βοηθώντας τους επιστήμονες να κατανοήσουν βαθύτερα πώς σχηματίστηκε ολόκληρο το σύστημα Γης-Σελήνης πριν από περίπου 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια.

Το «φαινόμενο» Μασκ και οι υποστηρικτές του
Η περίπτωση του Ίλον Μασκ έχει αναδειχθεί σε ένα από τα πλέον ενδιαφέροντα αντικείμενα μελέτης της πολιτικής θεωρίας, της κοινωνιολογίας της τεχνολογίας και των Media Studies. Αν και παρουσιάζεται πρωτίστως ως επιχειρηματίας και καινοτόμος, ένας αυξανόμενος αριθμός ερευνητών υποστηρίζει ότι ο δημόσιος λόγος και η πολιτική του επιρροή υπερβαίνουν τα όρια της επιχειρηματικότητας.
Μέσα από τα θεωρητικά σχήματα του τεχνο-λαϊκισμού (technopopulism), του τεχνο-φιλελευθερισμού (technolibertarianism) και του φουτουρισμού (futurism), ο Μασκ μπορεί να αναλυθεί ως ένας νέος τύπος πολιτικού δρώντος, ο οποίος δεν υπόσχεται απλώς τεχνολογική πρόοδο αλλά επιχειρεί να αναδιαμορφώσει τη σχέση μεταξύ τεχνολογίας, κράτους και δημοκρατίας.
Το «φαινόμενο» Ίλον Μασκ δεν ξεφύτρωσε σε ένα πρωινό αναδείχθηκε μέσα από συγκεκριμένα συμφέροντα. Σταθεροί σύμμαχοι και επενδυτές της Silicon Valley όπως ο Peter Thiel και ο David Sacks υποστήριξαν και συνεχίζουν να υποστηρίζουν και να χρηματοδοτούν τα πιο επικίνδυνα οράματά του.
Η κυβέρνηση των ΗΠΑ, κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης της Tesla και της SpaceX (γύρω στο 2008), καθώς και η NASA έκαναν τα πάντα για την αποφυγή της πτώχευσης και τη μετατροπή του σε στρατηγικό προμηθευτή του κράτους. Ενώ τα μεγάλα επενδυτικά ταμεία για παράδειγμα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα όπως η JPMorgan Chase και μεγάλα παγκόσμια funds υποστήριξαν τις εκδόσεις μεγάλων μετοχών του, τροφοδοτώντας την άνοδό του στον πλουσιότερο άνθρωπο στον κόσμο.

Η εμμονή του Μασκ για το μέλλον
Η πιο χαρακτηριστική διάσταση της δημόσιας εικόνας του είναι η εμμονή του με το μέλλον. Σε αντίθεση με τους περισσότερους επιχειρηματίες της Silicon Valley, οι οποίοι επικεντρώνονται στη βελτίωση υφιστάμενων τεχνολογιών, ο Μασκ οικοδομεί ένα συνολικό αφήγημα για την ανθρωπότητα.
Η αποίκιση του Άρη, η ηλεκτροκίνηση, οι διεπαφές εγκεφάλου-υπολογιστή, η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης και η παγκόσμια δορυφορική συνδεσιμότητα δεν παρουσιάζονται ως μεμονωμένα επιχειρηματικά σχέδια αλλά ως στοιχεία ενός ενιαίου οράματος για τον επόμενο πολιτισμικό μετασχηματισμό. Με αυτή την έννοια, η τεχνολογία μετατρέπεται σε πολιτικό σχέδιο και το μέλλον αποκτά κανονιστική διάσταση: δεν περιγράφεται απλώς, αλλά παρουσιάζεται ως προορισμός που πρέπει να επιτευχθεί.
Η συγκεκριμένη αντίληψη παρουσιάζει αξιοσημείωτες αναλογίες με τον ευρωπαϊκό φουτουρισμό των αρχών του 20ού αιώνα. Οι Ιταλοί φουτουριστές, με κυρίαρχη μορφή τον Φίλιππο Τομάζο Μαρινέτι, εξυμνούσαν την ταχύτητα, τη μηχανή, την τεχνολογική πρόοδο και την ολοκληρωτική ρήξη με το παρελθόν. Θεωρούσαν ότι η ιστορική εξέλιξη απαιτούσε την καταστροφή των παλαιών θεσμών, προκειμένου να αναδυθεί ένας νέος κόσμος.
Παρότι το ιστορικό, πολιτικό και ιδεολογικό πλαίσιο του Μασκ είναι διαφορετικό και δεν μπορεί να ταυτιστεί με το κίνημα του ιστορικού φουτουρισμού, η ρητορική της δημιουργικής καταστροφής εμφανίζει σημαντικές δομικές ομοιότητες. Στον δημόσιο λόγο του, οι παραδοσιακοί θεσμοί, η γραφειοκρατία και οι κανονιστικές διαδικασίες παρουσιάζονται συχνά ως εμπόδια που επιβραδύνουν την πρόοδο, ενώ η καινοτομία προβάλλεται ως δύναμη ικανή να αντικαταστήσει τις υφιστάμενες μορφές πολιτικής και κοινωνικής οργάνωσης.

Ο νεοφουτουρισμός του Μασκ
Υπό αυτή την οπτική, ο Μασκ μπορεί να χαρακτηριστεί ως ένας σύγχρονος φουτουριστής, όχι επειδή αναπαράγει το ιδεολογικό περιεχόμενο του ιστορικού φουτουρισμού, αλλά επειδή υιοθετεί τη βασική του λογική: το μέλλον αποκτά ηθική υπεροχή έναντι του παρόντος και νομιμοποιεί τη ριζική αναδόμηση των υπαρχόντων θεσμών. Η πρόοδος δεν εμφανίζεται ως αποτέλεσμα συλλογικών δημοκρατικών διαδικασιών αλλά ως συνέπεια της δράσης οραματιστών επιχειρηματιών, οι οποίοι διαθέτουν την τεχνογνωσία και τα μέσα να επιταχύνουν την ιστορία.
Η πολιτική διάσταση αυτής της κοσμοθεωρίας εκφράζεται μέσα από αυτό που η σύγχρονη βιβλιογραφία ονομάζει τεχνο-λαϊκισμό. Ο Μασκ αξιοποιεί την πλατφόρμα X όχι απλώς ως μέσο επικοινωνίας, αλλά ως μηχανισμό πολιτικής διαμεσολάβησης. Παρακάμπτοντας τους παραδοσιακούς θεσμούς ενημέρωσης, απευθύνεται απευθείας στο κοινό, συνδυάζοντας αντι-ελιτίστικη ρητορική με την υπόσχεση ότι η τεχνολογία μπορεί να επιλύσει προβλήματα τα οποία η πολιτική αδυνατεί να αντιμετωπίσει.
Έτσι, η τεχνική γνώση εμφανίζεται ως ανώτερη από τη δημοκρατική διαβούλευση, ενώ οι μηχανικοί και οι επιχειρηματίες προβάλλονται ως αποτελεσματικότεροι διαχειριστές του δημόσιου συμφέροντος από τους εκλεγμένους θεσμούς.
Παράλληλα, ο δημόσιος λόγος του αξιοποιεί συχνά αφηγήσεις υπαρξιακού κινδύνου. Η ανεξέλεγκτη τεχνητή νοημοσύνη, η δημογραφική συρρίκνωση, η πολιτισμική κρίση και ο κίνδυνος εξαφάνισης της ανθρωπότητας παρουσιάζονται ως επείγουσες προκλήσεις που απαιτούν άμεση δράση. Η επίκληση αυτών των κινδύνων λειτουργεί ως μηχανισμός πολιτικής νομιμοποίησης της τεχνολογικής καινοτομίας.
Οι εταιρείες του εμφανίζονται όχι μόνο ως οικονομικοί οργανισμοί αλλά και ως θεσμοί που υπηρετούν μια αποστολή σωτηρίας της ανθρωπότητας. Η λογική αυτή παραπέμπει σε αυτό που αρκετοί μελετητές περιγράφουν ως «πολιτική της τεχνολογικής σωτηρίας», σύμφωνα με την οποία η τεχνολογία υποκαθιστά σταδιακά την πολιτική ως βασικό μηχανισμό επίλυσης συλλογικών προβλημάτων.

Ο Μασκ και ο πολιτικός του παρεμβατισμός
Ωστόσο, η πιο ενδιαφέρουσα αντίφαση της περίπτωσης Μασκ αφορά τη σχέση του με το κράτος. Παρά τη ρητορική υπέρ της απορρύθμισης και του περιορισμού της κρατικής παρέμβασης, η ανάπτυξη εταιρειών όπως η Tesla και η SpaceX βασίστηκε σε σημαντικό βαθμό σε δημόσιες συμβάσεις, κρατικές επιδοτήσεις και κυβερνητικές υποδομές.
Η αντίφαση αυτή υποδηλώνει ότι το μοντέλο εξουσίας που εκπροσωπεί δεν επιδιώκει την εξαφάνιση του κράτους αλλά τον μετασχηματισμό του σε εταίρο των μεγάλων τεχνολογικών επιχειρήσεων. Πρόκειται για μια μορφή διακυβέρνησης όπου δημόσια και ιδιωτική ισχύς συνυπάρχουν, με τις ψηφιακές πλατφόρμες και τις τεχνολογικές εταιρείες να αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη επιρροή στη διαμόρφωση δημόσιων πολιτικών.
Συνεπώς, ο χαρακτηρισμός του Ίλον Μασκ ως «νέου φουτουριστή» δεν αφορά αποκλειστικά την πίστη του στην τεχνολογική πρόοδο. Αφορά κυρίως τη συγκρότηση μιας νέας πολιτικής φαντασίας, στην οποία το μέλλον μετατρέπεται σε πηγή πολιτικής νομιμοποίησης και οι επιχειρηματίες εμφανίζονται ως οι κατεξοχήν φορείς της ιστορικής εξέλιξης. Σε αυτό το πλαίσιο, η πολιτική δεν οργανώνεται πλέον γύρω από ιδεολογικές αντιπαραθέσεις για τη διανομή της εξουσίας, αλλά γύρω από την υπόσχεση της τεχνολογικής επιτάχυνσης.
Η περίπτωση του Μασκ αναδεικνύει, τελικά, μια βαθύτερη μετατόπιση της σύγχρονης δημοκρατίας: από την πολιτική της αντιπροσώπευσης προς την πολιτική της τεχνολογικής υπόσχεσης.
Εάν ο ιστορικός φουτουρισμός επιδίωκε να αντικαταστήσει τον παλαιό κόσμο μέσω της λατρείας της μηχανής, ο σύγχρονος φουτουρισμός του Ίλον Μασκ επιχειρεί να αναδιαμορφώσει τις δημοκρατικές κοινωνίες μέσω της κυριαρχίας των ψηφιακών πλατφορμών, της τεχνητής νοημοσύνης και της συγκέντρωσης τεχνολογικής ισχύος. Η συζήτηση, επομένως, δεν αφορά μόνο το μέλλον της τεχνολογίας αλλά και το μέλλον της ίδιας της δημοκρατικής διακυβέρνησης.
------------------------------------------------------------------------------------------
O Απόστολος Αποστόλου είναι καθηγητής Πολιτικής και Κοινωνικής Φιλοσοφίας

Τετάρτη 12 Αυγούστου 2026

Δωσίλογοι: Ποιοι και γιατί συνεργάστηκαν με τους κατακτητές;

Πώς επιχειρήθηκε η αναθεώρηση της εικόνας των δωσιλόγων τις δεκαετίες που ακολούθησαν μετά την Κατοχή και τα Δεκεμβριανά, και ποια ήταν η επίδραση αυτής της αναθεώρησης στη δημόσια ιστορική μνήμη; Η Αγιάτη Μπενάρδου συζητά με τον Μενέλαο Χαραλαμπίδη για ένα θέμα ταμπού που ακόμα απασχολεί τους ιστορικούς αλλά και την κοινωνία.

Το “ξεφούσκωμα” δεν σταματάει με μηνύσεις…


Μερικοί σημερινοί πολιτικοί νομίζουν ότι θα λύσουν τα πολιτικά προβλήματά τους με δικαστικές απειλές.

Γιώργος Καρελιάς

Κάποτε οι πολιτικοί εξέπεμπαν μια κάποια σοβαρότητα. Ήξεραν ότι η πολιτική αντιπαράθεση απαιτεί γερό στομάχι. Και ότι, όταν δέχονταν επιθέσεις, έπρεπε να έχουν μια πολιτική απάντηση και όχι να απειλούν με εισαγγελείς και δικαστήρια.
Φαντάζεται κανείς τον Ανδρέα Παπανδρέου, τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη και τον Κώστα Σημίτη (για να περιοριστούμε σε απόντες…) να απειλούν αντιπάλους τους, πρώην συνοδοιπόρους τους ή μέσα ενημέρωσης με δικαστικές προσφυγές; Όχι, δεν το φανταζόμαστε, διότι ήξεραν τι σημαίνει πολιτική αντιπαράθεση ακόμα και στις πιο ακραίες στιγμές της. Και, πάνω απ’ όλα, ήξεραν ότι σε αυτές προέχει η απάντηση που δίνεις και όχι οι όποιες απειλές. Διότι οι εισαγγελείς και οι δικαστές δεν είναι για να λύνουν πολιτικά προβλήματα.
Σε αντίθεση με αυτούς τους πολιτικούς, σημερινοί- κάποιοι από αυτούς- νομίζουν ότι θα λύσουν τα πολιτικά προβλήματά τους με δικαστικές απειλές.
Αφορμή για τις σκέψεις αυτές μάς γεννήθηκαν από δύο παραδείγματα των ημερών. Ας τα δούμε.
Πρώτον, μια εφημερίδα έγραψε ότι τρεις πολιτικοί (ένας υπουργός της ΝΔ και δύο στελέχη του ΠΑΣΟΚ) πήραν μέρος σε ένα δείπνο με οικοδεσπότη επιχειρηματία, με στόχο να «ρυθμίσουν» τις μετεκλογικές εξελίξεις υπέρ του σημερινού πρωθυπουργού (περισσότερα εδώ). Και οι τρεις διέψευσαν κατηγορηματικά ότι πήραν μέρος σε τέτοιο δείπνο και η μία εξ αυτών, η Άννα Διαμαντοπούλου, προανήγγειλε προσφυγή στα δικαστήρια. Η εφημερίδα επανήλθε, αλλά το δεύτερο δημοσίευμα δεν προσκόμισε στοιχεία που να επιβεβαιώνουν το πρώτο, παρά μόνον πολιτικές εκτιμήσεις. Έτσι, θα έλεγε κανείς, το θέμα κλείνει. Και δεν ξέρουμε αν η θιγείσα πολιτικός θα επιμείνει στην απειλή για δικαστική προσφυγή. Δεν ξέρουμε τι της λένε οι δικηγόροι, αλλά μάλλον τέτοιο πεδίο δεν υπάρχει. Οι πολιτικοί (πρέπει να) καταφεύγουν στα δικαστήρια μόνο όταν δέχονται σοβαρές κατηγορίες (πχ συκοφαντίες με οικονομικό υπόβαθρο, απιστία κ.α) και όχι για ψύλλου πήδημα. Τέτοια δημοσιεύματα είναι συνήθης πρακτική στα ΜΜΕ όλου του κόσμου και οι σοβαροί πολιτικοί απαντούν διαψεύδοντας. Άλλωστε, τι να κρίνει ο δικαστής σε ένα καθαρά πολιτικό ζήτημα;
Δεύτερον, τις τελευταίες μέρες το κόμμα της Μαρίας Καρυστιανού ταλανίζεται από καταγγελίες στελεχών του που αποχωρούν μαζικά (ενδεικτικά εδώ). Η επικεφαλής του βγήκε χτες στην τηλεόραση (Μέγκα) και απείλησε τους καταγγέλλοντες με «νομικές συνέπειες». Άλλο πάλι και τούτο. Δηλαδή, η κυρία Καρυστιανού θα μηνύσει τους αποχωρήσαντες για «προσβλητικές κατηγορίες» εναντίον της; Και θα κληθεί ένας δικαστής να αποφανθεί αν πρέπει να τους τιμωρήσει, επειδή λένε ότι το κόμμα είναι «μιας γυναικός αρχή» (άντε δύο); Και τι σημαίνει «νομικές συνέπειες»; Θα ζητήσουν από ένα δικαστή να λύσει το πολιτικό πρόβλημα που ανέκυψε μεταξύ των δύο κυριών, οι οποίες ηγεμονεύουν στο κόμμα και των μέχρι χτες συμπορευομένων τους; Πρόκειται για αστειότητες. Αν το νεότευκτο κόμμα έχει πάρει την κατηφόρα, δεν φταίνε ούτε αυτοί που λάκισαν ούτε τα μέσα ενημέρωσης που φιλοξενούν τις καταγγελίες τους ούτε οι δημοσκοπήσεις που καταγράφουν την κατηφόρα. Εξαρχής φαινόταν το φούσκωμά του, για όσους ήθελαν να το δουν. Τώρα ήρθε η σειρά του ξεφουσκώματος.
Όσοι και όσες είναι στην πολιτική και όσοι φιλοδοξούν να εισέλθουν ας έχουν υπόψη τους αυτήν τη ρήση που παλιού Βρετανού πολιτικού Ίνοχ Πάουελ: «Οι πολιτικοί που ενοχλούνται από τα Μέσα Ενημέρωσης είναι σαν τους ναυτικούς που τους πειράζει η θάλασσα»…

Οι «συγκλίσεις» είναι Αναν-ική δυναμίτιδα στα θεμέλια λειτουργικής, βιώσιμης λύσης August 10, 2026 0 Comments

Σκίτσο του Κυριάκου Παναγιώτου Γκούμα
 
Ένας τουρκοδιζωνικός βρικόλακας τεχνουργείται ξανά για να επιβληθεί ως δήθεν τελευταία ευκαιρία

του Σάββα Ιακωβίδη 

Ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας δήλωσε ότι οι «συγκλίσεις», που επιτεύχθηκαν μέχρι το 2017, αποτελούν το κλειδί για την επίλυση του Κυπριακού.
Αλλ’ αν αυτή η τοποθέτηση ισχύει, σημαίνει πως δηλώσεις και ομιλίες του μεταξύ 15/7 και 22/7/2006 αναιρούνται, διαψεύδονται και συνιστούν βάναυσο εμπαιγμό της κοινής γνώμης.
Το τελευταίο δίμηνο παρατηρείται μια εντεινόμενη κινητικότητα στο Κυπριακό. Ο Νίκος Χριστοδουλίδης φρόντισε να την πυροδοτήσει από τον περ. Μάιο.
  • Σε συνέντευξή του στην εκλεκτή συνάδελφο Αιμιλία Κενεβέζου (ΑΛΦΑ, 12/5/2026) έδωσε, επικοινωνιακά, το εναρκτήριο λάκτισμα. Είπε ότι «μπορεί να είμαστε κοντά σε εξελίξεις που θα οδηγήσουν σε ένα σχέδιο λύσης».
Ο Πρόεδρος επισήμανε πως η νέα αναζωογόνηση των προσπαθειών ξεκίνησε μετά από συνάντηση του ΓΓ του ΟΗΕ, Γκουτέρες, με τον Τούρκο Πρόεδρο, Ερντογάν.
  • Την επομένη, σε δηλώσεις του στη Λεμεσό, ο Ν. Χριστοδουλίδης υποστήριξε ότι ενδεχομένως να έχουμε ένα σχέδιο λύσης μέχρι το τέλος του χρόνου. «Υπάρχει ένα παράθυρο ευκαιρίας από έναν ΓΓ των ΗΕ που γνωρίζει πάρα πολύ καλά το Κυπριακό στην πορεία του, στη θητεία του», πρόσθεσε.
Στις 15/6/2026, η Προσωπική Απεσταλμένη του ΓΓ του ΟΗΕ, Άνχελα Ολγκίν, συναντήθηκε με τον Τούρκο ΥπΕξ, Φιντάν. Κλείνοντας το… «παράθυρο ευκαιρίας», ο Φιντάν επανέλαβε ότι η «πιο ρεαλιστική λύση» για το Κυπριακό είναι «η συνύπαρξη δύο κρατών στο νησί».
Παράλληλα, ανέφερε ότι προσεγγίσεις που δεν αναγνωρίζουν την «κυριαρχική ισότητα» και το «ίσο διεθνές καθεστώς» των Τουρκοκυπρίων δεν πρόκειται να οδηγήσουν σε αποτέλεσμα, επισημαίνοντας ότι οποιαδήποτε διαδικασία θα πρέπει να βασίζεται στις «πραγματικότητες επί του εδάφους».
  • Η απάντηση της Λευκωσίας ήρθε με συνέντευξη του Προέδρου Χριστοδουλίδη στην «Καθημερινή» της Κύπρου (14/7/2026). Ερωτηθείς ποιες «δύσκολες αποφάσεις» θα κληθούμε να λάβουμε, ο Πρόεδρος είπε ότι,
«η λύση του Κυπριακού δεν θα είναι απολύτως δίκαιη, διότι μια λύση για να είναι απολύτως δίκαιη θα πρέπει ν’ αποκαθιστά την κατάσταση πράγματων όπως ήταν προ του 1974», τονίζοντας ότι η λύση πρέπει να είναι λειτουργική και βιώσιμη.
Μετά από συνεδρία του Εθνικού Συμβουλίου (22/6/2026), ο Κυβ. Εκπρόσωπος ήταν κατηγορηματικός: «Δεν πρέπει να υπάρχουν, ούτε θα επιτρέψουμε να υπάρξουν, δημιουργικές ασάφειες. Είμαστε σαφείς, είμαστε απόλυτοι, είμαστε κατηγορηματικοί και εννοώ σύσσωμη η διεθνής κοινότητα, σύσσωμη η Ευρωπαϊκή Ένωση.»
  • Μέσα από τις πολλές τοποθετήσεις μας δεν συζητάμε οποιαδήποτε λύση άλλη εκτός αυτήν που καθορίζεται με σαφήνεια σε όλα τα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, της διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας, με πολιτική ισότητα όχι μόνο κατ’ όνομα, αλλά βεβαίως και στην ουσία αυτής της λύσης».
Η απόπειρα της Λευκωσίας ήταν να συνδυάσει τις προσπάθειες επίλυσης του Κυπριακού με τα Ευρωτουρκικά. Ακολούθησε η επίσκεψη Γκουτέρες, η συνάντησή του με τους δύο ηγέτες και η εξαγγελία ότι θα συγκαλέσει νέα άτυπη πενταμερή, όταν και εφόσον συνεννοηθεί με τις εγγυήτριες δυνάμεις. Ο διορισμός Ειδικού Απεσταλμένου της ΕΕ έδωσε νέα δυναμική στις προσπάθειες επανεκκίνησης της διαδικασίας.
Στις 15/7/2026 ο Κύπριος Πρόεδρος έδωσε μιαν άλλη, τελείως ευρωπαϊκή διάσταση στο Κυπριακό. Μετά από τρισάγιο για τους πεσόντες κατά το πραξικόπημα, τέσσερεις φορές επανέλαβε εμφατικά:
  • «Η λύση πρέπει να είναι απόλυτα συμβατή με τις αρχές, τις αξίες και το Δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτή είναι πολύ συγκεκριμένη ορολογία που χρησιμοποίησε η Πρόεδρος της Επιτροπής και προς εμένα χθες, αλλά και προς τους συνομιλητές της στην Τουρκία, αλλά και προς τον ΓΓ των ΗΕ». Την απόλυτη αυτή θέση επανέλαβε και στην ομιλία του για την αποφράδα ημέρα της τουρκικής εισβολής (20/7/2026).
Με βάση τα πιο πάνω, τίθενται δύο κρίσιμα ερωτήματα.
>Πρώτον, αφού ο Πρόεδρος θέλει «λύση απόλυτα συμβατή με τις αρχές, τις αξίες και το Δίκαιο της ΕΕ», πώς αυτή συνάδει και ταυτίζεται με αντίθετη δήλωσή του ότι: Μια πιθανή λύση δεν θα είναι δίκαιη; Αν μια λύση δεν θα είναι δίκαιη ή τουλάχιστον αρκετά δίκαιη, δεν θα είναι βιώσιμη, ούτε λειτουργική, ούτε δημοκρατική, ούτε ευρωπαϊκή, δηλ. θνησιγενής.
>Το δεύτερο ερώτημα: Αν ισχύουν οι δηλώσεις Χριστοδουλίδη για λύση ευρωπαϊκών προδιαγραφών και ότι δεν θέλει να είναι «Πρόεδρος της διχοτόμησης», πώς αυτή συνάδει με τις συγκλίσεις, που θ’ αποτελέσουν το κλειδί μελλοντικής λύσης; Καμία επίσημη πειστική απάντηση.
Κι ένα τρίτο ερώτημα: Ποιες είναι, επιτέλους, αυτές οι συγκλίσεις;
Ο γράφων έχει υπόψη του ένα «Έγγραφο συγκλίσεων 29ης Ιανουαρίου 2010», έκτασης 24 σελίδων. Σε αυτό καταγράφονται όσα η ελληνική πλευρά έχει αποδεχτεί. Όπως, π.χ., δέχτηκε Τούρκοι υπήκοοι ν’ απολαμβάνουν τις τέσσερεις ελευθερίες της ΕΕ, αλλά οι Έλληνες της Κύπρου θα είχαν περιορισμούς στην ελεύθερη εγκατάστασή τους στο τ/κ κρατίδιο.
Το 24σέλιδο έγγραφο ήταν ένα «Γενικό Πλαίσιο Θέσεων της Ε/κ Πλευράς», όπου αναφερόταν πως η «Ενωμένη Κυπριακή Ομοσπονδιακή Δημοκρατία» θα είναι μέλος του ΟΗΕ και της ΕΕ και θα έχει προεδρικό σύστημα.
  • Η θέση αυτή αναιρέθηκε από την ολέθρια ανακοίνωση Αναστασιάδη-Έρογλου (11/2/2014). Ο Έλληνας Πρόεδρος/Αντιπρόεδρος και ο Τούρκος Αντιπρόεδρος/Πρόεδρος θα εναλλάσσονταν σε θητεία 4:2.
Οι ψήφοι κάθε κοινότητας θα σταθμίζονταν σε ποσοστό 20% για τον υποψήφιο της άλλης κοινότητας. Η αναλογία στο Υπουργικό Συμβούλιο θα ήταν 9:5.
  • Με απλά λόγια: Παραβιάζεται αδίστακτα η παγκόσμια αρχή, ένας άνθρωπος, μία ψήφος, καθώς και η αρχή της πλειοψηφίας και μειοψηφίας.
Υπάρχουν πολλές ολέθριες παραχωρήσεις της ελληνικής πλευράς, που είναι καταστροφική απόρροια του τερατουργήματος Ανάν, το οποίο απορρίφθηκε σωτήρια το 2004, αλλά ουδείς Πρόεδρος σεβάστηκε τη λαϊκή ετυμηγορία.
  • Ένα δεύτερο έγγραφο, είναι το 78 σελίδων Έγγραφο του αλήστου μνήμης, Ντάουνερ: «Convergences 2006-2012», όπου καταγράφονται με μαύρα γράμματα οι συγκλίσεις και με μπλε και κόκκινα γράμματα οι αποκλίσεις.
Όποιος έχει αντοχές να μελετήσει το έγγραφο Ντάουνερ θα φρίξει για τις ολέθριες υποχωρήσεις, παραχωρήσεις των εκάστοτε Προέδρων/διαπραγματευτών της ελληνικής πλευράς με αυτόβουλες παραβιάσεις στοιχειωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ελευθεριών, αρχών και αξιών, που ο σημερινός Κύπριος Πρόεδρος θυμάται και προτάσσει ανάλογα με τις εποχικές, επετειακές και προεκλογικές σκοπιμότητές του.
Αλλ’ είναι και ο πρώην διαπραγματευτής, Ανδρέας Μαυρογιάννης. Σε συνέντευξή του στον συνάδελφο Ανδρέα Κημήτρη («Καθημερινή» Κύπρου, 22.2.2026), έδωσε τη δική του εκδοχή τι διημείφθη στο Crans Montana και παρέθεσε τι η ελληνική πλευρά δέχτηκε ως συγκλίσεις.
  • Η κοινή συνισταμένη όσων κατατέθηκαν, επιτεύχθηκαν και έγιναν γνωστά από διαρροές, ως «συγκλίσεις», συνιστούν έναν Αναν-ικό, διζωνικό ορμαθό κραυγαλέων παραβιάσεων βασικών ανθρωπίνων δικαιωμάτων και θεμελιωδών ελευθεριών των νόμιμων κατοίκων της Κυπριακής Δημοκρατίας και του Διεθνούς και Ενωσιακού Δικαίου.
Οι όποιες συγκλίσεις δεν είναι τίποτε άλλο παρά η εφιαλτική, θανατηφόρα προέκταση του ανοσιουργήματος Ανάν, που ΟΛΟΙ οι Πρόεδροι, ασεβούντες ξεδιάντροπα στη λαϊκή εντολή, το ενίσχυσαν επί τα χείρω για την ελληνική πλευρά. Ένας έκτος Αναν-ικός, τουρκοδιζωνικός βρικόλακας τεχνουργείται ξανά για να επιβληθεί ως δήθεν τελευταία ευκαιρία. Προς την ευθανασία της Κυπριακής Δημοκρατίας και την τουρκοποίηση του Ελληνισμού.
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Ο Σάββας Ιακωβίδης είναι διακεκριμένος δημοσιογράφος και συγγραφέας με έδρα τη Λευκωσία

Η ελπίδα χρειάζεται τόλµη


του Δημήτρη Καλτσώνη

Οι δηµοσκοπήσεις και όλα τα στοιχεία δείχνουν τη βαθιά και δικαιολογηµένη δυσπιστία του λαού προς το κυρίαρχο πολιτικό σύστηµα και τις όποιες παραλλαγές του. Κανένα κόµµα δεν µπορεί να προσεγγίσει υψηλά ποσοστά αποδοχής, ενώ το ποσοστό της εκλογικής συµµετοχής είναι χαµηλό.
Παράλληλα, η επιδείνωση των συνθηκών ζωής των εργαζοµένων θα συνεχιστεί. Η παγκόσµια και εσωτερική κρίση, µαζί µε τις κυρίαρχες πολιτικές, στις διάφορες παραλλαγές τους, οδηγεί σε ολοένα µεγαλύτερη φτωχοποίηση των πολλών και ταυτόχρονα συσσώρευση πλούτου στα χέρια λίγων. Οι ανισότητες κάθε µέρα γίνονται πιο κραυγαλέες από ποτέ. Σε αυτό το πλαίσιο οι µικροπαρεµβάσεις ανακούφισης δεν µπορούν να ανατρέψουν τη γενική τάση φτωχοποίησης, αλλά µόνο να προσφέρουν παροδική ελάφρυνση που γρήγορα εξανεµίζεται.
Απαιτείται µια στροφή αν θέλουµε να αντιµετωπιστεί η ρίζα των προβληµάτων και να βελτιωθεί η κατάσταση (βλ. περισσότερα στο ∆. Καλτσώνης, Θ. Μαριόλης, Κ. Παπουλής, «Μετωπικό πρόγραµµα διεξόδου από την κρίση», εκδ. Κοροντζή). Για παράδειγµα, ως άµεσο µέτρο απαιτείται η πραγµατική αντιµετώπιση της ακρίβειας, που µπορεί να γίνει µόνο µε δραστικό περιορισµό των κερδών των µεγάλων επιχειρήσεων. Απαιτείται επίσης η επιβολή προοδευτικής φορολογίας στο µεγάλο κεφάλαιο µε ταυτόχρονη ελάφρυνση της φορολόγησης των µισθωτών και των µικροµεσαίων.
Από εκεί και πέρα χρειάζεται µια δέσµη παρεµβάσεων για βαθύτερες αλλαγές, µε στόχο την ανάταξη της οικονοµίας και του βιοτικού επιπέδου των εργαζοµένων. Υπάρχει πληθώρα µελετών και ερευνών συναδέλφων οικονοµολόγων και πολιτικών επιστηµόνων που τεκµηριώνουν τη δυνατότητα και την αναγκαιότητά τους.
Μια πρώτη δέσµη πρέπει να είναι η εθνικοποίηση των πρώην ∆ΕΚΟ και άλλων επιχειρήσεων στρατηγικής σηµασίας, ιδίως των τραπεζών, ώστε να υπάρχει η δυνατότητα χάραξης οικονοµικής πολιτικής και ελάφρυνσης των βαρών που πέφτουν στις πλάτες των ασθενέστερων. Μαζί µε αυτό χρειάζεται ένα εθνικό δηµοκρατικό σχέδιο κοινωνικής και οικονοµικής ανασυγκρότησης µε στόχο την ανάπτυξη της βιοµηχανίας, της αγροτικής παραγωγής, την προστασία των µικρών επιχειρήσεων.
Ταυτόχρονα, απαιτείται στροφή στην κοινωνική πολιτική ξεκινώντας µε την κατάργηση όλης της αντεργατικής – αντικοινωνικής νοµοθεσίας και του νόµου για τα ιδιωτικά «πανεπιστήµια». Είναι αναγκαίος ο υπερδιπλασιασµός των κρατικών δαπανών για την παιδεία και την υγεία µε στόχο τη βελτίωση της ζωής των εργαζοµένων αλλά και τη δηµιουργία όρων για την οικονοµική ανάπτυξη.
Η εφαρµογή των ανωτέρω θα σκοντάψει δίχως άλλο στους περιορισµούς και στις πολιτικές που επιβάλλει η ΕΕ. Χρειάζoνται εποµένως αναπροσανατολισµός µε αναζήτηση οικονοµικών συνεργασιών µε άλλες χώρες (Κίνα, χώρες BRICS κ.ά.) και απειθαρχία και αποδέσµευση από τις κατευθύνσεις της παρακµάζουσας ΕΕ. Σε επίπεδο εξωτερικής πολιτικής επείγουν η υπεράσπιση της ειρήνης, του διεθνούς δικαίου και η πλήρης απεµπλοκή της χώρας µας από τους πολέµους (Ιράν, Ουκρανία) και τους κάθε λογής στρατιωτικούς συνασπισµούς.
Ολα αυτά πρέπει να συνοδευτούν από µέτρα ριζικού εκδηµοκρατισµού που θα ξηλώσουν το διεφθαρµένο κυρίαρχο πολιτικό σύστηµα και τον κρατικό µηχανισµό που το στηρίζει.
Γνωρίζω ότι ένα τέτοιο πρόγραµµα φαντάζει και είναι ριζοσπαστικό. Οµως σε περιόδους κρίσεων τα ηµίµετρα οδηγούν στην καλύτερη περίπτωση στην ανακύκλωση των προβληµάτων. Η ελπίδα χρειάζεται τόλµη. Αλλιώς η πικρή απογοήτευση θα περιµένει και πάλι στη γωνία.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------
 Ο Δημήτρης Καλτσώνης είναι καθηγητής Θεωρίας Κράτους και Δικαίου στο Πάντειο Πανεπιστήμιο.

Τρίτη 11 Αυγούστου 2026

Σταύρος Λυγερός "Μη πόλεμος και μη ειρήνη στον Κόλπο μέχρι Νοέμβριο"

Φάουτσι – Τσιόδρας: Η σιωπή της… ενοχής


Τα κοινά των δύο επιστημόνων που κατέληξαν εντολοδόχοι των πολιτικών. Κι ενώ ο πρώτος κλήθηκε να καταθέσει στη Γερουσία, ο δεύτερος μένει στο απυρόβλητο. Στην Ελλάδα το πρόσωπο που βρέθηκε ξαφνικά στο επίκεντρο της πανδημίας ήταν ο δρ Τσιόδρας. Στην Αμερική το «πρόσωπο» του κορονοϊού ήταν ο δρ Φάουτσι.

από τον Βασίλη Γαλούπη

Σήμερα, βλέποντας την εικόνα από ασφαλή απόσταση, οι δυο τους είχαν βασικά κοινά:
  1. Οι κυβερνήσεις τους τούς έδωσαν εκ των προτέρων ασυλία, γεγονός που μόνο εμπιστοσύνη δεν ενέπνευσε στον κόσμο.
  2. Μιλούσαν και οι δύο με την απόλυτη επιστημονική σιγουριά για έναν ιό για τον οποίο ούτε η ίδια η επιστήμη δεν είχε ακόμα πλήρη εικόνα.
  3. Κυρίως, αντί να προστατέψουν την επιστήμη τους και τη δημόσια υγεία από την πολιτική, τελικά λειτούργησαν σαν κυβερνητικά φερέφωνα. Δέχτηκαν να δίνουν ενεργά την επιστημονική τους κάλυψη σε αποφάσεις και οδηγίες που ήταν πάνω απ’ όλα πολιτικές, με ολέθρια αποτελέσματα.
Ο Σωτήρης Τσιόδρας έμπαινε κάθε μέρα στα σπίτια μας επί πανδημίας, με ένα προφίλ μελετημένο να εμπνέει συμπάθεια. Χαμηλών τόνων, σεμνός, πάντοτε ελαφρώς συγκινημένος, ταπεινός αλλά απόλυτος. Ο κόσμος τον εμπιστευόταν. Τουλάχιστον όσο πίστευε ότι ο λοιμωξιολόγος μιλάει εξ ονόματος των ιατρικών δεδομένων κι όχι των επιθυμιών του Μαξίμου.
Την άνοιξη του 2020 ο Τσιόδρας είχε δώσει δημόσια μια οδηγία που αποδείχθηκε ολέθρια. Υποστήριζε ότι η χρήση μάσκας από τον γενικό πληθυσμό δεν συστηνόταν. Θα ήταν πιο υπεύθυνο να είχε πει απλά την αλήθεια, ότι εκείνη την περίοδο εμφανίζονταν ελλείψεις σε μάσκες, κι όχι να συνιστά αποφυγή του μόνου μέσου που πραγματικά προστάτευε τον κόσμο.
Στην αρχή ο Τσιόδρας κολακεύτηκε από την υπερπροβολή που του κατασκεύασε η κυβέρνηση. Οταν, όμως, κατάλαβε ότι τον χρησιμοποιούσαν απλά ως το βολικό «συμπαθές» πρόσωπο για να σερβίρει τις αποφάσεις που βόλευαν την κυβέρνηση, όχι τη δημόσια υγεία, ο Τσιόδρας δεν βρήκε το σθένος να τους ξεμπροστιάσει.
Στην επιτροπή των ειδικών οι αποφάσεις δεν λαμβάνονταν από τους επιστήμονες αλλά από την κυβέρνηση, που χρησιμοποιούσε μετά τους γιατρούς μόνο για να βάλουν τη βούλα τους. Υπουργοί σαν τον Σκέρτσο και τον Γεραπετρίτη συμμετείχαν στις συνεδριάσεις κι επέβαλαν στους επιστήμονες προειλημμένες αποφάσεις με γνώμονα τι βόλευε τους επιχειρηματίες της αγοράς και του τουρισμού.
Ο Τσιόδρας διαφωνούσε με το ολέθριο άνοιγμα του τουρισμού όπως να ’ναι κι άρον άρον, μπουλουκηδόν και χωρίς ελέγχους. Ομως, δεν σταμάτησε τον πρωθυπουργό, ούτε τον ξεμπρόστιασε δημόσια. Κι ας πέθαινε πια ο κόσμος μαζικά στα νοσοκομεία, χωρίς οξυγόνο, χωρίς ΜΕΘ, χωρίς θεραπείες αντισωμάτων. Οταν η αντιπολίτευση έφτασε να ζητά τη δημοσιοποίηση των πρακτικών της επιτροπής, ο Τσιόδρας προτίμησε να προστατεύσει την κυβέρνηση.
Οταν ο ιός αφέθηκε να επελαύνει ανεξέλεγκτος, ο Τσιόδρας προσπάθησε να μην επωμιστεί την επιστημονική ευθύνη των οδηγιών Μητσοτάκη για ορθάνοιχτη οικονομία κι ας πέθαιναν οι άνθρωποι στα νοσοκομεία σαν τις μύγες. Αλλά δεν τα κατάφερε. Μη τολμώντας να πάρει σαφή θέση ανοιχτά, ταυτίστηκε με το εγκληματικό φιάσκο της κυβερνητικής διαχείρισης της πανδημίας.
Τον Δεκέμβριο του 2021, όταν οι ασθενείς που χρειάζονταν ΜΕΘ αφήνονταν να πεθαίνουν μαζικά στους διαδρόμους του ΕΣΥ, ο Μητσοτάκης κορύφωσε την κυβερνητική ανευθυνότητα λέγοντας από το βήμα της Βουλής; «Δεν έχω ένδειξη ότι έχουμε μεγαλύτερη θνησιμότητα στους ασθενείς που είναι διασωληνωμένοι εκτός ΜΕΘ. Εχετε εσείς; Φέρτε τη».
Λίγο μετά, είδε το φως της δημοσιότητας η έρευνα Τσιόδρα – Λύτρα, που αποκάλυπτε ότι η θνησιμότητα σε όσους αφήνονταν εκτός ΜΕΘ ήταν σχεδόν καθολική! Ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε πει ψέματα στον ελληνικό λαό για το ποσοστό θνητότητας εκτός ΜΕΘ, ενώ γνώριζε απόλυτα την κατάσταση.
Ο Τσιόδρας είχε προσπαθήσει να πάρει την εκδίκησή του, αλλά ήταν πολύ αργά. Η κυβέρνηση, αφού τον χρησιμοποίησε επαρκώς, τον απέσυρε από τη δημόσια θέα. Νέο «Τσιόδρα» έκανε τον Χαρδαλιά. Από την επόμενη μελέτη Λύτρα που επανήλθε αργότερα, η επιστημονική υπογραφή του Τσιόδρα απουσίαζε. Εκτοτε ο Σωτήρης Τσιόδρας, το πρόσωπο της πανδημίας, είναι σαν μην υπήρξε ποτέ.
Στην Αμερική ο Φάουτσι κλήθηκε να καταθέσει σε ακρόαση στη Γερουσία, με κύριο θέμα την προέλευση του ιού. Εν συντομία, να απαντήσει γιατί ενώ δημόσια υποστήριζε τη φυσική προέλευση του ιού, σε ιδιωτικές καταχωρίσεις στο ημερολόγιό του, που αποκαλύφθηκαν πρόσφατα, πίστευε ότι πιθανότατα ο ιός προήλθε από εργαστήριο.
Ο Φάουτσι επικαλέστηκε την Πέμπτη Τροπολογία -κάτι σαν το αμερικανικό αντίστοιχο «δικαίωμα στη σιωπή»- και αρνήθηκε να καταθέσει για την προέλευση του Covid-19. Το έκανε, υποστήριξε, επειδή οι Ρεπουμπλικάνοι έχουν μένος εναντίον του και θέλουν «να με κάνουν να πω κάτι -οτιδήποτε- που θα μπορούσε να δικαιολογήσει τις επανειλημμένες δημόσιες δεσμεύσεις ότι θα καταλήξω πίσω από τα κάγκελα».
Αλλά δεν απάντησε σε καμιά ερώτηση. Επικαλέστηκε την Πέμπτη Τροπολογία για να μείνει σιωπηλός, ακόμα κι όταν γερουσιαστής τον κατηγόρησε ότι «κατά τη διάρκεια της πανδημίας πλούτισες, έτσι δεν είναι; Πλούτισες ενώ οι άνθρωποι πέθαιναν». Ο Φάουτσι σιώπησε ακόμα και γι’ αυτό, ενώ είναι πια δημόσια η πληροφορία ότι η προσωπική του περιουσία αυξήθηκε κατά τουλάχιστον 5 εκατ. δολάρια στη διάρκεια της πανδημίας.
Θρασύς και σταρ ο Φάουτσι, πιο «ταπεινός» αλλά άτολμος ο Τσιόδρας, θωρακίστηκαν και οι δύο με επίσημα προκαταβολικά συγχωροχάρτια, ώστε ποτέ να μη λογοδοτήσουν για καμιά πτυχή της περιόδου εκείνης. Ως επιστήμονες συστήθηκαν, αλλά κατέληξαν εντολοδόχοι της πολιτικής.
----------------------------------------------------------------------------------------
ΑΝΤΟΝΙ ΦΑΟΥΤΣΙ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ: Γιατρός και ανοσιολόγος. Γεννήθηκε το 1940, είναι Αμερικανός γιατρός και ανοσιολόγος, που υπηρέτησε ως διευθυντής του Εθνικού Ινστιτούτου Αλλεργίας και Λοιμωδών Νοσημάτων (NIAID) από το 1984 μέχρι το 2022. Από τον Ιανουάριο του 2020 ήταν ένας από τους επικεφαλής της ειδικής ομάδας κορονοϊού του Λευκού Οίκου για την αντιμετώπιση της πανδημίας του Covid-19 στις Ηνωμένες Πολιτείες. Εχει υπηρετήσει στη δημόσια υγεία, σε διάφορες θέσεις, για πάνω από 50 χρόνια, ενώ υπήρξε σύμβουλος κάθε προέδρου των ΗΠΑ μετά τον Ρόναλντ Ρίγκαν. Συνταξιοδοτήθηκε στις 31 Δεκεμβρίου του 2022.

ΥΓ του blog: …οι επιστημονικολογούντες δημοσιογράφοι, αρθρογράφοι και σχολιαστές είναι  εξίσου επικίνδυνοι με επιστήμονες που κάνουν πολιτική ή χρησιμοποιούνται σαν μέσα από τις εκάστοτε πολιτικές εξουσίες …γράφει ο δημοσιογράφος ….«…συνιστά αποφυγή του μόνου μέσου (μάσκα) που πραγματικά προστάτευε τον κόσμο….»…. αλήθεια που το ξέρει; ….εδώ ο Fauci παραπέμπεται στην δικαιοσύνη γιατί χωρίς κανένα τεκμηριωμένο επιστημονικό δεδομένο υποστήριζε, μάσκες, lockdown, αποστάσεις και τείχη ανοσίας για τέτοιες ιώσεις τρομοκρατώντας τον κόσμο…. όσο για τις μάσκες το 2020 υπήρχε μόνο  μια  μελέτη από το Βιετνάμ που έδινε στις χειρουργικές μάσκες στα χειρουργεία, ποσοστό προφύλαξης  από αναπνευστικές λοιμώξεις 3%. Έκτοτε όσες μελέτες κι αν έγιναν τα ποσοστά ήταν χαμηλά ενώ η επιβάρυνση στο αναπνευστικό και την ψυχική υγεία, ιδιαίτερα των παιδιών, ήταν πολύ επιβαρυντική….. κατά τα άλλα και λίγα γράφει για τους Τσιόρδα, Παρασκευή, Μαγιορκίνη, Κωστάκη, Παναγιωτακόπουλο και τους τηλεγιατρούς των ΜΜΕ….. τέλος προ ολίγων ημερών, ο συντονιστής αντιμετώπισης της COVID-19 του Λευκού Οίκου επί Baiden, Δρ. Ashish Jha, παραδέχτηκε στην Dana Bash του CNN ότι η εργαστηριακή προέλευση του ιού είναι το πιο πιθανό ενδεχόμενο και συμπλήρωσε με νόημα οι επιστήμονες δίνουν συμβουλές αλλά οι πολιτικοί είναι εκείνοι που παίρνουν τις αποφάσεις…. το ότι 'δεν ήξερα', 'δεν γνώριζα', 'δεν με ενημέρωσαν' δεν υπάρχει στο υπόλοιπο κόσμο παρά μόνο στην Ελλάδα, για το πολιτικό σύστημα, την δικαιοσύνη, τους δημοσιογράφους και τον λαό που τα χάφτει…

Διαφωνούμε λιγότερο απ’ ότι νομίζουμε


Μια απάντηση στην δημιουργική κριτική του Γιάννη Ραχιώτη και του Αλέξανδρου Τσίγγου.
 
του Αντώνη Ανδρουλιδάκη

Τις τελευταίες ημέρες είχα την ευκαιρία να διαβάσω δύο ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες κριτικές πάνω στη θεωρία μου για το Συλλογικό Τραύμα, από ανθρώπους που εκτιμώ βαθιά τόσο για την επιστημονική τους συγκρότηση όσο και για την ποιότητα της δημόσιας παρουσίας τους: τον Γιάννη Ραχιώτη και τον Αλέξανδρο Τσίγγο.
Θέλω να τους ευχαριστήσω δημόσια. Όχι από ευγένεια, αλλά γιατί πιστεύω πραγματικά ότι οι θεωρίες δεν ωριμάζουν μέσα στους μονολόγους, αλλά μέσα στον αντίλογο. Και ιδιαίτερα όταν αυτός διατυπώνεται με επιχειρήματα και καλή πίστη.
Παρατηρώ, ωστόσο, ότι και οι δύο κριτικές, παρότι διαφέρουν μεταξύ τους, συναντιούνται σε ένα κοινό σημείο: εκφράζουν την ανησυχία μήπως η έννοια του τραύματος οδηγήσει σε μια ψυχολογικοποίηση της πολιτικής, σαν να υποκαθιστά η ψυχολογία την ιστορία, τη γεωπολιτική, την οικονομία ή την πολιτική πράξη.
Αν αυτή ήταν πράγματι η θέση μου, θα συμμεριζόμουν κι εγώ την ίδια ανησυχία. Όμως δεν είναι αυτή η θέση που προσπαθώ να διατυπώσω. Και ίσως εδώ βρίσκεται μια ουσιαστική παρεξήγηση που αξίζει να αποσαφηνιστεί.
Κατ’ αρχάς το ερώτημα που θέτει ο Γιάννης Ραχιώτης «γύρω από ποιο πολιτικό πρόγραμμα μπορεί να συγκροτηθεί μια συλλογική δράση;» είναι μια ουσιαστική πολιτική ερώτηση. Νομίζω όμως ότι η κριτική του αποδίδει στη θέση μου κάτι που δεν έχω υποστηρίξει ποτέ. Δεν ισχυρίστηκα ότι η ψυχολογία μπορεί να αντικαταστήσει την πολιτική. Ούτε ότι η θεραπεία μπορεί να αντικαταστήσει τον συλλογικό αγώνα. Ούτε ότι τα ιστορικά και γεωπολιτικά προβλήματα λύνονται με ψυχοθεραπεία. Αυτό θα ήταν πράγματι μια αφελής θέση. Η δική μου θέση είναι διαφορετική.
Υποστηρίζω ότι καμία πολιτική πρόταση, όσο ορθή κι αν είναι, δεν μπορεί να ευδοκιμήσει αν αγνοεί τους ψυχοκοινωνικούς μηχανισμούς που παράγουν φόβο, παθητικότητα, δυσπιστία, κατακερματισμό και αδυναμία συλλογικής εμπιστοσύνης. Αυτό άλλωστε το γνωρίζουν και το αξιοποιούν με τον καλύτερο τρόπο οι «κοινωνικοί μηχανικοί» του κυρίαρχου Συστήματος. Συνεπώς, δεν αναφέρομαι σε αντικατάσταση της πολιτικής από την ψυχολογία. Μιλώ για συμπλήρωσή της.
Η ιστορία του 20ού αιώνα είναι γεμάτη από εξαιρετικά πολιτικά προγράμματα που απέτυχαν όχι επειδή στερούνταν θεωρητικής συνοχής, αλλά επειδή υποτίμησαν την ανθρώπινη ψυχολογία. Οι κοινωνίες δεν αποτελούνται μόνο από οικονομικά συμφέροντα. Αποτελούνται και από φόβους, από μνήμες, από τραύματα, από αφηγήσεις, από εμπιστοσύνη ή δυσπιστία, από την ικανότητα ή την αδυναμία να συνεργαστούν. Αν αυτά δεν ληφθούν υπόψη, τότε η πολιτική κινδυνεύει να μιλά σε ανθρώπους που ψυχικά αδυνατούν να πράξουν εκείνα που η ίδια τους ζητά. Και αυτό ακριβώς νομίζω ότι συμβαίνει (και) στην Ελλάδα σήμερα. Η πολιτική μιλάει σε ανθρώπους που εν πολλοίς δεν μπορούν ψυχικά καν να ακούσουν.  
Η έννοια του συλλογικού τραύματος δεν επιχειρεί να εξηγήσει τη γεωπολιτική ούτε να αντικαταστήσει την πολιτική οικονομία, είναι όμως παράγοντας τους. Γιατί, τα ιστορικά γεγονότα εγγράφονται στη συλλογική ψυχή και επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο μια κοινωνία εμπιστεύεται, φοβάται, θυμάται και τελικά πολιτικά συμπεριφέρεται.
Αν αυτό παρουσιάζεται ως η θέση ότι «η ψυχολογία αντικαθιστά την πολιτική», τότε φοβάμαι ότι δεν συζητάμε πλέον τη δική μου θέση, αλλά μια απλουστευμένη εκδοχή της. Και αυτό δεν βοηθά τον διάλογο.
Γιατί η πραγματική διαφωνία δεν είναι ανάμεσα στην πολιτική και την ψυχολογία. Η πραγματική διαφωνία είναι αν η πολιτική μπορεί να κατανοήσει τον άνθρωπο χωρίς να λάβει υπόψη και την ψυχική του πραγματικότητα. Εγώ πιστεύω πως δεν μπορεί! Και ίσως σήμερα, περισσότερο από ποτέ, χρειαζόμαστε μια πολιτική που να γνωρίζει όχι μόνο πώς λειτουργούν οι θεσμοί, αλλά και πώς πληγώνονται οι κοινωνίες.
Ο πολύ αγαπητός μου Αλέξανδρος Τσίγγος θέτει μια διαφορετική ένσταση από εκείνη του Γιάννη Ραχιώτη. Αν ο Γιάννης με καλεί να μη συγχέω την ψυχολογία με την πολιτική, ο Αλέξανδρος με καλεί να μη συγχέω το πρόσωπο με τη δομή. Είναι μια εξίσου σημαντική παρατήρηση. 
Γράφει ότι το πρόβλημα δεν είναι αν ένας ηγέτης είναι περισσότερο ή λιγότερο τραυματισμένος. Το πρόβλημα είναι οι δομές που αναπαράγουν διαρκώς τα ίδια φαινόμενα. Και έχει δίκιο. Αν η θεωρία του συλλογικού τραύματος κατέληγε να αναζητά κάθε φορά έναν «λιγότερο πληγωμένο ηγέτη», τότε θα ήταν μια βαθιά συντηρητική θεωρία. Θα άλλαζε τα πρόσωπα, αφήνοντας ανέπαφες τις δομές. Δεν είναι όμως αυτό που υποστηρίζω.
Γιατί το συλλογικό τραύμα δεν είναι θεωρία των προσώπων. Είναι θεωρία των σχέσεων. Και εδώ βρίσκεται, νομίζω, η διαφορά μας. Οι δομές ασφαλώς υπάρχουν. Όμως οι δομές δεν αναπαράγονται από μόνες τους. Δεν έχουν βούληση. Δεν έχουν συνείδηση. Δεν ενεργούν ερήμην των ανθρώπων. Αναπαράγονται επειδή συγκεκριμένοι τρόποι σχέσης επαναλαμβάνονται ξανά και ξανά.
Όταν μια κοινωνία δυσκολεύεται να εμπιστευθεί, όταν φοβάται τη διαφωνία, όταν αναζητά σωτήρες αντί για θεσμούς, όταν ταυτίζει την κριτική με την προδοσία ή την ενότητα με την ομοφωνία, τότε δεν αναπαράγεται μόνο μια πολιτική δομή. Αναπαράγεται ένας ψυχικός τρόπος οργάνωσης της συλλογικής ζωής. Και αυτός ο τρόπος δεν είναι ανεξάρτητος από την ιστορία που έχει προηγηθεί.
Η θεωρία του συλλογικού τραύματος δεν έρχεται, λοιπόν, να αντικαταστήσει την έννοια της δομής. Έρχεται να προσθέσει ένα ακόμη ερώτημα: Πώς οι δομές κατοικούν μέσα στους ανθρώπους; Πώς γίνονται φόβος. Πώς γίνονται δυσπιστία. Πώς γίνονται τρόπος σχέσης. Πώς γίνονται τελικά δεύτερη φύση.
Γιατί αν δεν απαντήσουμε και σε αυτό το ερώτημα, υπάρχει ένας κίνδυνος που θεωρώ εξίσου σοβαρό. Να αλλάζουμε διαρκώς τις δομές στα χαρτιά, χωρίς να αλλάζουν οι τρόποι με τους οποίους τις ενσαρκώνουν οι άνθρωποι. Και τότε, οι ίδιες παλιές σχέσεις εξουσίας θα επιστρέφουν μέσα από καινούργιους θεσμούς, και οι ίδιες μορφές εξάρτησης θα αναπαράγονται με διαφορετικό λεξιλόγιο.
Δεν πιστεύω λοιπόν ότι αρκεί να αλλάξουμε τους ανθρώπους. Ούτε πιστεύω ότι αρκεί να αλλάξουμε τις δομές. Πιστεύω ότι η ιστορία μάς διδάσκει κάτι πιο απαιτητικό: οι κοινωνίες μετασχηματίζονται πραγματικά μόνο όταν μετασχηματίζονται ταυτόχρονα οι θεσμοί και η ψυχική κουλτούρα μέσα στην οποία αυτοί λειτουργούν.
Υπάρχει, μάλιστα, ένα σημείο στο κείμενο του Αλέξανδρου με το οποίο αισθάνομαι ότι συμφωνώ σχεδόν απόλυτα. Γράφει: «Η εμπιστοσύνη μιας κοινωνίας δεν είναι ανεξάντλητη. Είναι απόθεμα... Αν και αυτή η φορά καταλήξει σε στάχτη, την επόμενη φορά ο κόσμος θα μείνει σπίτι του. Όχι από αδιαφορία. Από πείρα.»
Νομίζω ότι εδώ ο Αλέξανδρος περιγράφει με εξαιρετική ακρίβεια αυτό ακριβώς που προσπαθώ να ονομάσω συλλογικό τραύμα. Γιατί τι είναι, άραγε, ένα συλλογικό τραύμα, αν όχι η σταδιακή εξάντληση της δυνατότητας μιας κοινωνίας να εμπιστεύεται; Τι σημαίνει ότι «ο κόσμος θα μείνει σπίτι του από πείρα»; Σημαίνει ότι οι προηγούμενες διαψεύσεις δεν έμειναν μόνο στην πολιτική ιστορία. Εγγράφηκαν στην ψυχική ιστορία της κοινωνίας. Έγιναν δυσπιστία. Έγιναν παραίτηση. Έγιναν κυνισμός. Έγιναν η βαθιά πεποίθηση ότι «τίποτα δεν αλλάζει». Και αυτή ακριβώς είναι η θέση που προσπαθώ να αναπτύξω.
Το συλλογικό τραύμα δεν είναι μια μεταφορά. Είναι η διαδικασία μέσω της οποίας οι ιστορικές εμπειρίες μετασχηματίζονται σε συλλογικές προσδοκίες, σε συλλογικούς φόβους και σε συλλογικές συμπεριφορές.
Δεν διαφωνώ λοιπόν με την αγωνία του Αλέξανδρου. Αντιθέτως. Νομίζω ότι αυτή η αγωνία επιβεβαιώνει γιατί η ψυχοκοινωνική διάσταση δεν μπορεί να απουσιάζει από την πολιτική ανάλυση. 
Γιατί όταν μια κοινωνία χάνει την εμπιστοσύνη της, δεν χάνει απλώς μία εκλογική μάχη. Χάνει τη δυνατότητα να πιστεύει ότι η συλλογική δράση μπορεί να έχει νόημα. Και τότε το πρόβλημα δεν είναι μόνο πολιτικό. Είναι υπαρξιακό-αυτό δηλαδή που συμβαίνει στην πατρίδα μας σήμερα. 
Στην πραγματικότητα, το συλλογικό τραύμα δεν είναι η μνήμη του πόνου. Είναι η απώλεια της εμπιστοσύνης ότι ο πόνος είναι κοινός και ως εκ τούτου μπορεί να μετασχηματιστεί σε κοινή αντίσταση και δημιουργία.
Συμπερασματικά, η πολιτική χωρίς ψυχολογία κινδυνεύει να αλλάζει θεσμούς χωρίς να αλλάζει τρόπους σχέσης. Η ψυχολογία χωρίς πολιτική κινδυνεύει να θεραπεύει ανθρώπους μέσα σε παθολογικές δομές. Οι θεωρίες για το συλλογικό τραύμα δεν έρχονται να αντικαταστήσουν ούτε τη μία ούτε την άλλη. Έρχονται να τις συνδέσει...μπας και βγάλουμε άκρη «Τι μας έχει συμβεί». 

Όλοι εθνικοποιούν, αλλά η κυβέρνηση Μητσοτάκη ιδιωτικοποιεί


ARTI news

Την ώρα που η κυβέρνηση Μητσοτάκη προχωρά σε μια σειρά ιδιωτικοποιήσεων μεταξύ των οποίων και του νερού, ξένες κυβερνήσεις επιχειρούν να αντιμετωπίσουν τόσο την ακρίβεια όσο και τις γεωπολιτικές εντάσεις μέσω εθνικοποιήσεων.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, ο Άντι Μπέρναμ, σε ομιλία του υποστήριξε την ανάγκη το κράτος να «ανακτήσει τον έλεγχο βασικών υπηρεσιών όπως η ύδρευση, η στέγαση, η ενέργεια και οι μεταφορές» και υπερασπίστηκε την εξαγορά της Thames Water.
Η Γαλλία εθνικοποίησε τον ενεργειακό κολοσσό EDF για να ελέγξει τις τιμές του ρεύματος (Η ελληνική κυβέρνηση ως γνωστόν ιδιωτικοποίησε την ΔΕΗ).
Η Μεγάλη Βρετανία προχωρά στην εθνικοποίηση των σιδηροδρόμων (μέσω του φορέα Great British Railways), καθώς το ιδιωτικοποιημένο μοντέλο κατέρρευσε λειτουργικά. Στην Ελλάδα το μοντέλο ιδιωτικοποίησης κατέρρευσε τραγικά στην κοιλάδα των Τεμπών, αλλά η ιδιωτικοποίηση παραμένει “ιερό τοτέμ” για την κυβέρνηση Μητσοτάκη.
Η Γερμανία εθνικοποιεί τον τομέα του φυσικού αερίου.
Εθνικοποιήσεις κάνει ακόμα και ο Τραμπ για να αντιμετωπίσει τον κινέζικο ανταγωνισμό στις "σπάνιες γαίες". Το ίδιο κάνουν και μια σειρά αναπτυσσόμενες χώρες στην Λατινική Αμερική και στην Αφρική όπου εθνικοποιούν τον ορυκτό τους πλούτο.
Στην Ελλάδα, η κυβέρνηση αντίθετα με ό,τι κάνουν κυβερνήσεις της ίδιας νεοφιλεύθερης ιδεολογίας, έχοντας ανακλαστικά ραντανπλαν και “αδώνειες” ακροδεξιές εμμονές, ξεπουλάει τα πάντα, η ακρίβεια δεν έχει “ταβάνι”, ό,τι απέμεινε από τον πρωτογενή τομέα και τη γεωργική παραγωγή ψήνεται σε τεράστια “τηγάνια” από γυαλί και σίδερο (φωτοβολταϊκό πάρκο 1.063 στρεμμάτων στην Καμπή Άρτας), χωράφια και δάση αποψιλώνονται ή “καίγονται” για να εγκατασταθούν ανεμογεννήτριες... 
Να φύγουν για να σωθεί ό,τι απέμεινε, λένε πολλοί. Αλλά ποιος θα έρθει και με ποιο διαφορετικό πρόγραμμα; 
Σε κάθε περίπτωση, δεν θα γίνει τίποτα αν δεν αντιδράσουμε, αν δεν κινητοποιηθούμε, αν η κρίση μας δεν μπορεί να αξιολογήσει τα σημαντικά από τα ήσσονα, αν σκοτωνόμαστε για ένα άγαλμα, ενώ ήδη μας ετοιμάζουν το “τηγάνι” που θα μας τηγανίσει, αν κρίνουμε με βάση την πελατειακή μικροεξυπηρέτηση…
Να αντιδράσουμε μαζικά, συλλογικά. Η σωτηρία δεν θα έλθει “δια αναθέσεως”...

Δευτέρα 10 Αυγούστου 2026

"Στο Σαντιάγο" Δημήτρης Ζερβουδάκης

Το δόγμα της φωτιάς


Είναι η κυβέρνηση τελικώς ανίκανη ή επενδύει στην καταστροφή ως ευκαιρία; Πολύ φοβάμαι ότι το δεύτερο πλέον ισχύει περισσότερο από το πρώτο.

Pandora Newsroom

Επί διακυβέρνησης Μητσοτάκη, τα δάση δεν ήταν τόσο τυχερά. Από το 2019 έως σήµερα, µε βάση το σύστηµα Κοπέρνικος, έχουν καεί 5 εκατοµµύρια στρέµµατα δάσους. Πρόκειται για ανικανότητα; Για αντικειµενικές συνθήκες που οδηγούν στο αναπόφευκτο;
Η κυβέρνηση φαίνεται να επαναδιατυπώνει το δόγµα του Βύρωνα Πολύδωρα, βάζοντας στη θέση του «στρατηγού άνεµου», που ευθυνόταν για τις φωτιές, την «υπολοχαγό κλιµατική αλλαγή». Το επιχείρηµα ότι όλα προκύπτουν µοιραία και είναι αδύνατον να αντιµετωπιστούν γιατί υπάρχει η κλιµατική αλλαγή ή ο αέρας δεν είναι και τόσο τιµητικό για τον Μητσοτάκη. Γιατί, ειδικά επειδή υπάρχουν η κλιµατική αλλαγή και οι άνεµοι του Αυγούστου, η κυβέρνηση είναι υπεύθυνη να µας προστατεύσει. Κι όταν λέµε προστασία, εννοούµε ζωές, περιουσίες και περιβάλλον. Ολα και όχι κάποιο από αυτά.
Το ερώτηµα «γιατί η Ελλάδα καίγεται κάθε χρόνο» επεκτείνεται πολλές δεκαετίες προς τα πίσω, πριν από την περίοδο Μητσοτάκη που δικαίως φέρει τον τίτλο του «Νέρωνα». Κλείνω σχεδόν σαράντα χρόνια στη δηµοσιογραφία και δεν θυµάµαι µία χρονιά που να µην ήταν προβληµατική στην πυρόσβεση. Οι εποχικοί πυροσβέστες προσλαµβάνονταν κατόπιν φωτιάς, τα εναέρια µέσα πυρόσβεσης πάντα δεν έφταναν ή ήταν χαλασµένα, οι υποδοµές ήταν προβληµατικές. Προσπαθώντας να απαντήσω λόγω εµπειρίας στο ποιος είναι ο πυρήνας του προβλήµατος, εντοπίζω µια αδιόρατη πλευρά που δεν είναι άλλη από το χρήµα. Οι κυβερνήσεις δεν οργάνωναν το σύστηµα πυρόσβεσης µε βάση τα επιστηµονικά δεδοµένα και τις απαιτήσεις, αλλά τον κύκλο του χρήµατος. Για να αγοραστούν αεροπλάνα, να νοικιαστούν αεροπλάνα, να «ανακαλυφθούν» νέες θεωρίες και µέσα πυρόσβεσης.
Υπήρξαν κατά καιρούς αποκαλύψεις για υπερκοστολογηµένες ενοικιάσεις πτητικών µέσων αλλά και για αχρείαστες ρίψεις νερού πάνω στα βράχια για να γραφτούν υπερωρίες στην πυρόσβεση. Η κατάσταση σήµερα έχει αναβαθµιστεί. Τα πολυδιαφηµισµένα σχέδια AntiΝero, όπως αποκαλύπτει σήµερα το Documento, µοιάζουν περισσότερο µε διαδικασία διανοµής χρήµατος παρά µε προληπτικά αντιπυρικά σχέδια.
Αν δεν κάνουµε την παραδοχή ότι οι κυβερνήσεις κάνουν τα πάντα για να µην καίγεται η χώρα και θέσουµε το ερώτηµα αν τελικώς η πυρόσβεση είναι «αναδιανοµή χρήµατος» και µίζας, τότε τα πράγµατα εξηγούνται πιο εύκολα.
Γιατί µια κυβέρνηση, που θεωρεί ότι τα πάντα εξαρτώνται και προσδιορίζονται από το κέρδος, θα απαρνηθεί αυτή την αρχή για να προστατεύσει την κοινωνία την ώρα της φωτιάς; Σας φαίνεται τραβηγµένο ή και συνωµοσιολογικό; Ας πάµε λίγο πίσω.
Ο αρχιτέκτονας του νεοφιλελευθερισµού Μίλτον Φρίντµαν είχε διατυπώσει τη θεωρία ότι «µόνο µια κρίση –πραγµατική ή θεωρούµενη ως τέτοια– προκαλεί πραγµατική αλλαγή. Οταν συµβεί αυτή η κρίση, οι ενέργειες που αναλαµβάνονται εξαρτώνται από τις ιδέες που βρίσκονται ήδη διαθέσιµες». Το τι εννοούσε ο Φρίντµαν µε τη θεωρία του φάνηκε πρακτικά στη Χιλή. Οταν δολοφονήθηκε ο Αλιέντε και ανέλαβε η χούντα του Πινοτσέτ, ο Φρίντµαν αυτοπροσώπως και η Σχολή του Σικάγου εφάρµοσαν στη Χιλή το «δόγµα του σοκ». ∆ηλαδή επέφεραν στην κοινωνία, έχοντας «τις ιδέες διαθέσιµες», τεράστιες βλαπτικές αλλαγές, που δεν θα µπορούσαν να εφαρµοστούν αν δεν υπήρχαν η κρίση, η αµηχανία και ο φόβος.
Την εποχή της ελληνικής οικονοµικής κρίσης, η φαινοµενικά αθώα φράση «να κάνουµε την κρίση ευκαιρία» συµπύκνωνε όλο τον κυνισµό και τη βαρβαρότητα της Σχολής του Σικάγου και του Φρίντµαν. Τι αποδείχτηκε πρακτικά πλέον ότι σήµαινε η «ευκαιρία»; Στην αποδιοργανωµένη και ισοπεδωµένη Ελλάδα της κρίσης δεσµεύτηκε η κρατική περιουσία και τελικώς εκποιήθηκε σε ξένους σωτήρες, τα funds πήραν στα χέρια τους αρχικώς ακίνητα και σε λίγο και την πρωτογενή παραγωγή και η Ελλάδα ταϊλανδοποιήθηκε ως τουριστικός προορισµός στο όνοµα της ανάπτυξης.
Σε περίοδο κρίσης, ύστερα από φυσικές ή οικονοµικές καταστροφές, υπάρχουν οι φιλότιµοι που διαθέτουν τις διαθέσιµες ιδέες, το χρήµα και τις µεθόδους για να επιβάλουν τη «λύση» τους. Εχουν το µάνιουαλ και φροντίζουν να χρησιµοποιήσουν τον φόβο και την αµηχανία µετά την καταστροφή, ώστε να επικρατήσουν ως µοναδική και αναγκαία κατάσταση. Φυσικά απαραίτητο εργαλείο σε αυτήν τη διαδικασία είναι τα µέσα ενηµέρωσης.
Η φωτιά είναι µια φυσική καταστροφή. Στην ιστορία της ελληνικής πυρόσβεσης υπήρξαν δύο κοµβικά σηµεία. Το ένα ήταν η φωτιά στην Ηλεία το 2007, όπου έχασαν τη ζωή τους 49 άνθρωποι. Το άλλο ήταν η φωτιά στο Μάτι το 2018, που οδήγησε σε θάνατο 104 ανθρώπους. Η φωτιά στο Μάτι όχι µόνο χρησιµοποιήθηκε πολιτικά στον υπέρτατο βαθµό από τον Μητσοτάκη εναντίον της κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά άλλαξε όλη την τακτική της πυρόσβεσης.
Οι περιοχές όπου εκδηλώνεται η φωτιά εκκενώνονται πλέον για µην υπάρξουν θύµατα. Οι κάτοικοι πλέον δεν συνδράµουν στο έργο της πυρόσβεσης ούτε παρέχουν πληροφορίες και βοήθεια στους πυροσβέστες. Εγκαταλείπουν τα σπίτια τους και µετά το τέλος της κατάσβεσης (πολλές φορές γίνεται γιατί η φωτιά δεν έχει κάτι να κάψει) η κυβέρνηση δηλώνει ότι πέτυχε γιατί «δεν είχαµε Μάτι». Εκατοντάδες χιλιάδες στρέµµατα δάσους καίγονται και οι κυβερνητικοί παράγοντες απλώς παίζουν µε τις στατιστικές και τα νούµερα.
Είναι η κυβέρνηση τελικώς ανίκανη ή επενδύει στην καταστροφή ως ευκαιρία; Πολύ φοβάµαι ότι το δεύτερο πλέον ισχύει περισσότερο από το πρώτο. Παρά τω Μητσοτάκη υπάρχουν οι έτοιµοι από καιρό, µε διαθέσιµες ιδέες όπως έλεγε ο Φρίντµαν, για να κάνουν την καταστροφή ευκαιρία. Απαυδισµένη η κοινή γνώµη από την καταστροφή, θα δεχτεί τα νέα αεροσκάφη, τα ακριβά ελικόπτερα και τελικώς τους ιδιώτες της πυρόσβεσης για να µας σώσουν. Ηδη τα σχέδια πρόληψης AntiΝero υλοποιούνται από ιδιώτες που πρακτικά δεν βρίσκονται σε καµιά εποπτεία ή έλεγχο από το κράτος. Οι περιοχές όπου εφαρµόστηκε το πρώτο AntiΝero καίγονται, αλλά η κυβέρνηση, αντί να ζητήσει εξηγήσεις από τις εταιρείες που το υλοποίησαν, επιµένει ότι γλιτώσαµε µεγαλύτερη καταστροφή.
Θεωρητικά, τον πολίτη τον ενδιαφέρει η γάτα, είτε µαύρη είναι είτε άσπρη, να πιάνει ποντίκια. Το αν ιδιώτες ή κρατικοί υπάλληλοι είναι αυτοί που εξασφαλίζουν το να αποφύγουµε την καταστροφή τον αφήνει αδιάφορο. Θεωρητικά όµως. Γιατί πρακτικά µόνο το κράτος που λειτουργεί µε ζητούµενο την εξασφάλιση της κοινωνίας και της φύσης µπορεί να παράσχει ασφάλεια. Τα υπόλοιπα είναι στοιχήµατα µε το κέρδος και τους κολλητούς της κυβέρνησης που έχουν τα κατάλληλα σχέδια ανά χείρας. Οχι για να σβήσουν φωτιές αλλά για να κερδίσουν.

Μαθήματα πολιτικής αηδίας – Ενας ακόμα διασυρμός μιας πολύ σοβαρής υπόθεσης


της Δήμητρας Μυρίλλα

Πριν από λίγες ημέρες πληροφορηθηκαμε πως δύο “τιτάνες” αριστείας της κυβέρνησης Μητσοτάκη ξεδίπλωσαν πάλι – σε τέλειο συντονισμό πολιτικής ασπονδυλωσιάς – το διπλωματικό τους ταλέντο.
Ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης και ο γραμματέας της Π.Ε. της Ν.Δ. Κωνσταντίνος Κυρανάκης με δηλώσεις τους στην ακροδεξιά αμερικανική ιστοσελίδα Breitbart News σκέφτηκαν πως είναι σε θέση να βάλουν και το δικό τους λιθαράκι στην υπόθεση των Μαρμάρων του Παρθενώνα. Και κατάφεραν να γράψουν στην ιστορία της διεκδίκησης των κλεμμένων γλυπτών, άλλη μία σελίδα πραγματικής διπλωματικής και πολιτικής “φτήνιας”.
Τις συγκεκριμένες δηλώσεις επανέφερε η ιστοσελίδα με αφορμή νέο θέμα της για τα Μάρμαρα του Παρθενώνα στο Βρετανικό Μουσείο.
Κι έτσι πληροφορηθήκαμε το “μεγαλείο” των δύο πολιτικών ανδρών.
Απογειώνοντας τις επικύψεις αφοσίωσης στον Ντ.Τραμπ σε προηγούμενες δηλώσεις του ο Αδωνις Γεωργιάδης είχε πει στην εν λόγω ιστοσελίδα : “Είμαι απολύτως σίγουρος ότι ο πρόεδρος Τραμπ, ως ο φυσικός ηγέτης του Δυτικού κόσμου (…) θα μπορούσε να ασκήσει πίεση στη βρετανική κυβέρνηση ώστε να κάνει το σωστό»
Και ο Κ. Κυρανάκης στο ίδιο πνεύμα και στο ίδιο ακροδεξιό Μέσο Ενημέρωσης, συμπλήρωσε τον Γεωργιάδη: “Πιστεύουμε ότι ο πρόεδρος Τραμπ ως πραγματικός ηγέτης της Δύσης έχει την ευκαιρία να αφήσει μια κληρονομιά που θα αντέξει στους αιώνες”.
Κάπως έτσι αυτοί οι δύο “επιτελικοί” του Μητσοτάκη εγγράφονται στην ίδια ντροπιαστική σελίδα ευτελισμού μιας πολύ σοβαρής υπόθεσης που είχε ανοίξει ο Κ. Σημίτης το 2003, όταν παρακλητικά ως πρωθυπουργός, μετέτρεπε τη διεκδίκηση σε εκλογικό σωσίβιο και ζητούσε από τον Βρετανό Πρωθυπουργός Τ. Μπλέρ να πει κάτι καλό για την Επιστροφή των Μαρμάρων, επειδή “έχουμε και εκλογές”.
Κάνοντας μία σύντομη αναδρομή, το δίκαιο αίτημα και η αυτονόητη απαίτηση της επιστροφής των Γλυπτών, στην πρόσφατη ελληνική πολιτική ιστορία έχει καταγραφεί ως εξής:
  • Ως κολυμβήθρα του Σιλωάμ και εκλογικό σωσίβιο, με παρακλητικούς όρους και μάλιστα προς έναν άλλο πρωθυπουργό. Ο περίφημος διάλογος, το μακρινό 2003 μεταξύ του Κ. Σημίτη και του Τ.Μπλέρ, 20 χρόνια μετά έχει πλέον πάρει τη θέση του στην ιστορία των κυβερνητικών χειρισμών για την διεκδίκηση των Γλυπτών.
  • Ως χολυγουντιανό σώου, το 2014, επί κυβέρνησης Αντ. Σαμαρά και πρωταγωνίστρια την Αμάλ Αλαμουντιν από το οποίο εκτός από κάποια εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ προς το δικηγορικό γραφείο που εκπροσωπούσε η εν λόγω νομικός, δεν άφησε τίποτα ως παρακαταθήκη και πλεονέκτημα διεκδίκησης. Αντίθετα, μπέρδεψε και συσκότισε σχετικά με το ενδεχόμενο της δικαστικής οδού, κάτι που μέχρι εκείνη τη στιγμή θεωρούνταν απορριπτέο και εξακολουθεί να είναι.
  • Ως πεδίο άσκησης πολιτιστικής πολιτικής υποτέλειας, αφού το 2002 και 2003 με υπουργό Πολιτισμού τον Ευ. Βενιζέλο, το 2006 με υπουργό Πολιτισμού τον Γ. Βουλγαράκη, το 2010 με υπουργό Πολιτισμού τον Π. Γερουλάνο έμπαινε κατ’ επανάληψη στη συζήτηση με διάφορα γλωσσολογικά τερτίπια και φιοριτούρες η λύση του “μακροχρόνιου δανεισμού”, της “ανταπόδοσης”, της “φιλικής και συναινετικής λύσης”, της δημιουργίας “παραρτήματος” του Βρετανικού Μουσείου στο Μουσείο της Ακρόπολης!
  • Επι κυβέρνησης Κυριάκου Μητσοτάκη, όμως, προστέθηκε ένα νέο στοιχείο. Αυτό του προσωπικού χειρισμού και των εν κρυπτώ συναντήσεων με τον διευθυντή του Βρετανικού Μουσείου, διαπνεόμενος πιθανόν από φαντασιώσεις μελλοντικής αποθέωσης και βάζοντας ξανά στο τραπέζι το θέμα του “δανεισμού” αυτών που ανήκουν στον ελληνικό λαό και στο ίδιο το μνημείο και χρησιμοποιώντας όρους όπως “διευθέτηση”! Μάλιστα, η ακατανίκητη επιθυμία να επιτύχει αυτοκρατορικό δοξασμό, ευτελίζοντας τους όρους της διεκδίκησης των κλεμμένων γλυπτών, προκάλεσε μέχρι και διπλωματικό επεισόδιο με τον τότε ομόλογό του Ρίσι Σούνκα. Εδώ και εδώ διαβάστε αναλυτικότερα.
  • Στα παραπάνω έρχεται να προστεθεί αυτό το αδιανόητο κρεσέντο υποτέλειας στον Ντ. Τραμπ, από τον Αδ. Γεωργιάδη και τον Κ. Κυρανακή, βάζοντας στην υπόθεση των Γλυπτών ένα ακόμα παρακαλετό συνοδευμένο από υμνολογίες στον φασίστα αστοιχείωτο ¨πλανητάρχη”.
Συνοψίζοντας: Η κατρακύλα που ξεκίνησε με το πρωτοφανές διπλωματικό παρακαλετό του Κ. Σημίτη κύλισε και κατέληξε στην αηδία και την γλίτσα της αποθέωσης του Ντ. Τραμπ (το λένε και “γλείψιμο).
Δηλαδή, ένας κατήφορος, που στο πίσω του μέρος υποκρύπτει την τέλεια απαξίωση και τον πλήρη εκχυδαϊσμό ενός εθνικού ζητήματος διαχείρισης της πολιτιστικής κληρονομιάς, το οποίο καταντάει άσκηση δουλοφροσύνης των αμερικανοτσολιάδων προς τον… “ηγέτη” τους.
Ετσι κάθε φορά που λέμε δεν έχει πιο κάτω, συμβαίνει κάτι, ξεστομίζουν κάτι και μας αποδεικνύουν πως “ΝΑΙ”… το βαρέλι δεν έχει πάτο… έχει και πιο κάτω.

Ωραίο το αρχείο σου, κύριε εισαγγελέα…


Γίνεται ένας (νεοπροαχθείς…) εισαγγελέας να τα κάνει όλα αυτά; Δεν γίνεται. Ακόμα κι αν δεν αισθάνεται καμία υποχρέωση για την προαγωγή του, δεν αντέχει να σηκώσει τέτοιο βάρος. Γι’ αυτό και το αρχείο δεν είναι μεν απόδοση δικαιοσύνης (κουκούλωμα είναι), αλλά είναι, κατά τον ποιητή, «μια κάποια λύσις»…

Γιώργος Καρελιάς

Ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου (μόλις ένα μήνα μετά το διορισμό του από την κυβέρνηση…) απέρριψε τρία αιτήματα για ανάσυρση του σκανδάλου των υποκλοπών από το αρχείο. Ένα από τα αιτήματα ήταν του παρακολουθηθέντος (άγνωστο γιατί…) πρώην πρωθυπουργού Α. Σαμαρά.
Η απόφαση προκάλεσε εύλογες αντιδράσεις όλου του πολιτικού κόσμου. Όμως, εμείς πιστεύουμε ότι, παρά τις αντιδράσεις, ο εισαγγελέας έχει δίκιο. Κι επειδή αυτή η άποψη φαίνεται προκλητική, ιδού η αιτιολόγησή της.
Αν ο εισαγγελέας έβγαζε αντίθετη απόφαση, δηλαδή αν ανέσυρε την απόφαση από το αρχείο, έπρεπε αμέσως να κάνει την εξής ενέργειες:
Πρώτον, να καλέσει όλους τους επικεφαλής της ΕΥΠ την επίμαχη περίοδο και να τους πει ορθά κοφτά: «Γιατί παρακολουθούσατε υπουργούς, στρατηγούς, τον αρχηγό του ΠΑΣΟΚ, δημοσιογράφους και τόσους άλλους; Ποιο το αποτέλεσμα τη παρακολούθησης; Διαπιστώθηκαν κίνδυνοι για τη δημόσια ασφάλεια; Και από ποιους; Προσέξτε, τι θα απαντήσετε, γιατί θα σας ασκήσω ποινική δίωξη».
Δεύτερον, να καλέσει τον εποπτεύοντα την ΕΥΠ, τότε γραμματέα του πρωθυπουργού, Γρηγόρη Δημητριάδη και να του πει: «Ελέγξατε, ως είχατε υποχρέωση, τους λόγους και το περιεχόμενο των παρακολουθήσεων; Και ποιο αποτέλεσμα είχαν; Ποιον ενημερώσατε γι’ αυτό;». Και, ταυτόχρονα, να του θέσει και το παράλληλο ερώτημα: «Ποια ήταν η σφαίρα που φάγατε, όπως είπατε στη συνέντευξή σας;». Σε αυτόν δεν θα χρειαζόταν να πει τίποτα για τις ποινικές συνέπειες, διότι τις γνωρίζει πολύ καλά.
Τρίτον, να καλέσει τον ιδιοκτήτη της αλλοδαπής εταιρείας που πούλησε στην Ελλάδα το παράνομο λογισμικό και να του πει: «Πού το δώσατε και πόσο κόστισε;». Και να τον προειδοποιήσει ότι τα χρόνια που «έφαγε» από το Πλημμελειοδικείο ήταν «χάδι» μπροστά στα ισόβια που τον περιμένουν, αν του αποδώσει κατηγορία για συνέργεια σε κατασκοπία σε βάρος ξένης χώρας.
Τέταρτο και σημαντικότερο, να καλέσει τον πρωθυπουργό και να του πει: «Έχετε υπό την εποπτεία σας την ΕΥΠ. Ακόμα κι αν δεν γνωρίζατε, όπως είπατε, τις παρακολουθήσεις, έχετε αντικειμενική ευθύνη. Και θα διερευνήσουμε αν έχετε και άλλη για το παράνομο λογισμικό».
Αν, λοιπόν, ο εισαγγελέας δεν έβαζε την υπόθεση στο αρχείο, έπρεπε να κάνει όσα προαναφέραμε. Και η πολιτική ζωή να γίνει μπάχαλο. Οι ιδιώτες (διοικητές της ΕΥΠ, ιδιοκτήτης του Predator κ.α) να παραπεμφθούν σε δίκη και, ταυτόχρονα, η Βουλή να ενεργοποιήσει το περιβόητο άρθρο 86 για παραπομπή των πολιτικών στο Ειδικό Δικαστήριο.
Γίνεται ένας (νεοπροαχθείς…) εισαγγελέας να τα κάνει όλα αυτά; Δεν γίνεται. Ακόμα κι αν δεν αισθάνεται καμία υποχρέωση για την προαγωγή του, δεν αντέχει να σηκώσει τέτοιο βάρος. Γι’ αυτό και το αρχείο δεν είναι μεν απόδοση δικαιοσύνης (κουκούλωμα είναι), αλλά είναι , κατά τον ποιητή, «μια κάποια λύσις»…

ΥΓ: Πριν από ένα τέταρτο του αιώνα η πολιτική ζωή ταλανιζόταν από το «σκάνδαλο της Mayo», μια λιβεριανής offshore εταιρείας, μέσω της οποία είχε χρηματοδοτηθεί το ένα από τα δύο τότε μεγάλα κόμματα. Την υπόθεση ερεύνησε ένας πολύ γνωστός εισαγγελέας, ο οποίος αργότερα χρημάτισε και υπουργός. Ήμουνα μεταξύ των μαρτύρων που είχε καλέσει, επειδή τότε γράφαμε για την υπόθεση στην «Ελευθεροτυπία». Μόλις τελείωσε η κατάθεση, είπε στη γραμματέα να βγει από το γραφείο και κουβεντιάσαμε λίγο πολιτικά. Τον ρώτησα τι θα κάνει με την υπόθεση και μου είπε ανενδοίαστα: «Θα τη βάλω στο αρχείο»! Και όταν αντέτεινα «μα, είναι καραμπινάτο σκάνδαλο», μου απάντησε αφοπλιστικά: «Τσακώνονται δυο βουβάλια (τα δύο μεγάλα κόμματα) και θες να την πληρώσει ο βάτραχος, δηλαδή εγώ;». Μετά από λίγες μέρες ανακοίνωσε ότι την έβαλε στο αρχείο.
Κάπως έτσι απονέμεται η δικαιοσύνη. Με τις υγείες μας…