Mpelalis Reviews

Mpelalis Reviews

Τετάρτη 15 Απριλίου 2026

Σταύρος Λυγερός "Γιατί ο ναυτικός αποκλεισμός του Ιράν έχει μεγάλα ρίσκα"

Το παιδί σου μετανάστης, ο Λαζαρίδης ακλόνητος


Για πόσο ακόμα οι πολίτες θα ανέχονται τον κάθε βολεμένο να τους κουνάει το δάχτυλο, την ώρα που τα παιδιά τους με πτυχία και μεταπτυχιακά αυτοεξορίστηκαν αναζητώντας ένα κράτος που να σέβεται τους κόπους τους;

Μάνος Χωριανόπουλος 

Η υπόθεση Λαζαρίδη θα μπορούσε να είναι η χαριστική βολή στο κυβερνητικό αφήγημα “αριστείας”, αν το αφήγημα δεν ήταν νεκρό εδώ και καιρό.
Εν μέσω προπαγανδιστικών τεχνασμάτων, θολών απαντήσεων και τακτικών προσανατολισμού με αναφορές στο παρελθόν, ένα είναι σαφές. Ότι ο Μακάριος Λαζαρίδης διορίσθηκε στο παρελθόν (2007 επί κυβέρνησης ξανά Νέας Δημοκρατίας βεβαίως) σε θέση ειδικού επιστημονικού συνεργάτη στο υπ. Παιδείας, θέση που απαιτεί μεταπτυχιακό και διδακτορικό, έχοντας μη αναγνωρισμένο για το δημόσιο πτυχίο από το “The College of Southeastern Europe”.
Ο ίδιος προσπαθώντας στα πλαίσια της “αριστείας” πάντα, να εξηγήσει πώς βρέθηκε εκεί, μίλησε για το “γενικότερο πλαίσιο” και για την “διοίκηση που τότε έκρινε ότι έχει τα προσόντα”, προσφέροντας, σε όποιον πολίτη θέλει να ακούσει προσεκτικά όσα λέει, μια καλή εικόνα για το πώς λειτουργεί το σύστημα για τα κομματόσκυλα, την ώρα που ο ίδιος ο πολίτης (που μπορεί να είναι και ψηφοφόρος των Λαζαρίδιδων) κάνει θυσίες για να σπουδάσει τα παιδιά του.
Στο παρελθόν, οι Έλληνες και οι Ελληνίδες, όταν δεν μπορούσαν, παρά τις σπουδές τους και τις προσπάθειές τους να ζουν αξιοπρεπώς στην Ελλάδα, έπαιρναν την πικρή απόφαση της μετανάστευσης.
Το τελευταίο τέτοιο συλλογικό βίωμα για τη χώρα μας ήταν με την χρεοκοπία και την κρίση του 2010, όταν ζήσαμε το λεγόμενο brain drain. Σε αντίθεση με τις μεταναστεύσεις περασμένων δεκαετιών, η τελευταία αφορούσε κυρίως πτυχιούχους με μεταπτυχιακά και διδακτορικά για τους οποίους η “διοίκηση δεν έκρινε” ότι ήταν επαρκώς κομματόσκυλα ώστε να απαλλαγούν από το άγχος της επαγγελματικής αποκατάστασης.
Ο κ. Λαζαρίδης λοιπόν με τα όσα λέει και κυρίως με το θράσος και τον επιθετικό τόνο του, προσφέρει υπηρεσίες σε οικογένειες και παιδιά, που δεν είχαν επιλογή επειδή ένας στρατός μετακλητών ορκίστηκαν στην κομματική “Αριστεία” και έλυσαν τα προβλήματα της ζωής τους. Τους αποκαλύπτει ότι είναι μεγάλα κορόιδα, ότι ίδρωσαν και πάλεψαν για να τους ειρωνεύονται κομματικοί, που τους συμπονούν και (κάνουν ότι) τους καταλαβαίνουν μόνο για 3 προεκλογικές εβδομάδες κάθε 4 χρόνια.
Οι πολίτες αυτοί ανεξαρτήτως πεποιθήσεων, οφείλουν να αναρωτηθούν αν τα συμφέροντά τους ταυτίζονται με όσους υπηρετούν αυτή την πολιτική και αυτή την ηθική ή αν αιτία των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν στις ζωές τους είναι ακριβώς αυτή η νοοτροπία.
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη τα τελευταία 7 χρόνια έχει εργαστεί με ύψιστο επαγγελματισμό, στην καλλιέργεια εξαρτημένων από αυτή ψηφοφόρων. Είναι μια δύσκολη διαδικασία που χρειάζεται πάρα πολλά χρήματα. Μια ματιά στις απευθείας αναθέσεις και στον ΟΠΕΚΕΠΕ όσον αφορά στο μοίρασμα και στις υποκλοπές όσον αφορά στον έλεγχο αρκεί.
Αυτή η εκλογική βάση ισχυροποιείται με την πάροδο του χρόνου και σίγουρα δεν ενοχλείται από πρακτικές τύπου Λαζαρίδη. Τις επικροτεί και ελπίζει να αρπάξει κάποιο ψίχουλο, μέχρι την επόμενη χρεοκοπία και το επόμενο “μαζί τα φάγαμε”.
Οι υπόλοιποι όμως που παραμένουν συντριπτική πλειοψηφία, είτε ψηφίζουν είτε όχι, είτε συμμετέχουν στα κοινά, είτε απλώς νευριάζουν στον καναπέ τους, οφείλουν να αναρωτηθούν για πόσο θα ανέχονται τον κάθε βολεμένο να τους κουνάει το δάχτυλο, την ώρα που τα παιδιά τους με πτυχία και μεταπτυχιακά αυτοεξορίστηκαν αναζητώντας ένα κράτος που να σέβεται τους κόπους τους.

Πότε παραιτείται ένας Πρωθυπουργός;


του Γιώργου Χ. Σωτηρέλη

Το τελευταίο διάστημα όλο και περισσότεροι συνειδητοποιούν ότι ο ορυμαγδός των σκανδάλων που ξετυλίγονται μπροστά στα μάτια μας, χωρίς να είναι πλέον δυνατή η απόκρυψη ή η υποτίμησή τους, έχει έναν κεντρικό πολιτικό υπεύθυνο, που δεν είναι άλλος από τον ίδιο τον Πρωθυπουργό.
Εχει δηλαδή καταστεί αναμφισβήτητο, για όποιον διαθέτει κοινή λογική, ότι δεν πρόκειται για σκάνδαλα του «βαθέος κράτους», όπως ισχυρίζεται παραπλανητικά (χρησιμοποιώντας έναν όρο που αποκήρυσσαν μετά βδελυγμίας τα δημοσιογραφικά εξαπτέρυγά του….) αλλά σκάνδαλα μιας προσωποπαγούς εξουσιαστικής δομής, που οικοδομήθηκε ευθύς εξ αρχής για την εξυπηρέτηση ιδιοτελών πολιτικών συμφερόντων (που ενδέχεται μάλιστα να αποδειχθεί, εάν κάποτε υπάρξει πραγματικά ανεξάρτητη δικαστική έρευνα, ότι δεν ήταν μόνο πολιτικά…).
Πρόκειται για το διαβόητο πλέον και σε κάθε περίπτωση ψευδεπίγραφο «επιτελικό κράτος», το οποίο, στελεχωμένο μόνο με εμπίστους, αφενός μεν υποκατέστησε πλήρως την κυβέρνηση (που ασκεί κατά το Σύνταγμα, με συντονισμό απλώς του Πρωθυπουργού, την εκτελεστική εξουσία), αφετέρου δε οδήγησε σε πλήρη αδρανοποίηση (και αφωνία…) όλα τα συλλογικά όργανα της Νέας Δημοκρατίας.
Αυτό λοιπόν το υπερπρωθυπουργείο, το οποίο σταδιακά μετεξελίχθηκε σε «καθεστώς» (παράγοντας αντίστοιχες νοοτροπίες και συμπεριφορές…), όχι μόνο αποτέλεσε την κύρια αιτία για την αλλοίωση του κοινοβουλευτικού συστήματος, τη δραματική υποβάθμιση του κράτους δικαίου και την ασφυκτική χειραγώγηση της Δικαιοσύνης (πάγια πρακτική της συγκεκριμένης πολιτικής οικογένειας…) αλλά και αποτέλεσε ένα νέο – εκσυγχρονισμένο… – άντρο πελατειασμού, διαφθοράς και διαπλοκής, που ευθύνεται για την παραγωγή όλων των σημαντικών σκανδάλων, με αιχμή του δόρατος τις υποκλοπές, τα Τέμπη, τον ΟΠΕΚΕΠΕ και τη σωρεία απευθείας αναθέσεων σε ημετέρους.
Με αυτά τα δεδομένα, το κύριο αίτημα της αντιπολίτευσης δεν πρέπει να είναι η προκήρυξη εκλογών (που ενδέχεται να λειτουργήσουν και σαν κολυμβήθρα του Σιλωάμ…) αλλά η πραγματική ανάληψη της πολιτικής ευθύνης για τα σκάνδαλα, η οποία ανήκει προεχόντως (αντικειμενικά και εις ολόκληρον) στον ίδιο τον Πρωθυπουργό. Μια τέτοια δε ανάληψη δεν σημαίνει ούτε εξιλαστήρια θύματα και αποδιοπομπαίους τράγους ούτε άλλα λόγια ν’ αγαπιόμαστε (όπως η πομφόλυγα για το ασυμβίβαστο υπουργικής και βουλευτικής ιδιότητας…).
Σημαίνει ατομική παραίτηση. Αυτό έκαναν ο Νίξον στις ΗΠΑ, ο Μπραντ στη Γερμανία, ο Κουρτς στην Αυστρία, ο Τζόνσον στην Αγγλία και ο Κόστα στην Πορτογαλία, ακόμη και για πολύ λιγότερο σημαντικούς λόγους (ο τελευταίος μάλιστα για μια απλή συνωνυμία με εμπλεκόμενο σε σκάνδαλο…). Από εκεί και πέρα, βέβαια, είναι θέμα της κυβερνητικής πλειοψηφίας να αποφασίσει αν η παραίτηση αυτή θα οδηγήσει σε απλή αντικατάστασή του ή σε εκλογές…
Θέλω να τονίσω, πάντως, ότι και από μόνο του το σκάνδαλο των υποκλοπών θα καθιστούσε, σε οποιαδήποτε προηγμένη δημοκρατικά χώρα, την παραίτηση του Πρωθυπουργού αυτονόητη, διότι είναι αναμφίλεκτο πλέον ότι αυτός ενορχήστρωσε προσωπικά – σε «επιτελικό» επίπεδο… – μία τόσο εκτεταμένη παραβίαση της ιδιωτικότητας πολιτικών, δημόσιων λειτουργών και πολιτών (αφήνοντάς τους, μάλιστα, έκθετους σε διαρκή εκβιασμό…), που μόνο σε ολοκληρωτικά καθεστώτα συναντούμε…
Οταν πρωτοαποκαλύφθηκε το σκάνδαλο, είχα απευθύνει επανειλημμένα, σε σχετικές εκδηλώσεις αλλά και στον Τύπο, το απλό ερώτημα: στις πόσες υποκλοπές καίγεται ένας Πρωθυπουργός, ο οποίος όχι μόνον υπήγαγε την ΕΥΠ στην αποκλειστική αρμοδιότητά του (αναθέτοντας τη λειτουργία της στον ανιψιό του, σε έναν φίλο του που δεν είχε τα προσόντα και σε μια εισαγγελέα-τροχονόμο) αλλά και τη συνέδεσε, εν είδει συγκοινωνούντων δοχείων, με παρακρατικές παρακολουθήσεις;
Τότε, βέβαια το κλίμα ήταν διαφορετικό. Από τη μία η ΕΡΤ και τα ιδιωτικά ραδιοτηλεοπτικά μέσα – με ελάχιστες εξαιρέσεις – υπηρετούσαν τυφλά την κυβερνητική προπαγάνδα και επέβαλλαν συνολική omertà, αποκλείοντας κάθε επικριτική άποψη… Από την άλλη η ηγεσία της Πολιτικής Δικαιοσύνης (πρόεδρος και – ιδίως – εισαγγελέας του Αρείου Πάγου) αρνείτο – έως πρόσφατα μάλιστα… – κάθε έλεγχο, συμπεριφερόμενη εν πολλοίς σαν προέκταση της κυβέρνησης. Αλλά και η τότε Πρόεδρος της Δημοκρατίας (και πρώην πρόεδρος του ΣτΕ…) δεν στάθηκε δυστυχώς στο ύψος των περιστάσεων, καθώς αρκέστηκε σε μερικές γενικόλογες κοινοτοπίες, με εμφανή τη μέριμνα να μη δυσαρεστήσει τον οφθαλμοφανώς παρεκτραπέντα Πρωθυπουργό (κάτι που τόλμησαν π.χ., όταν χρειάσθηκε, οι πρόεδροι της Ιταλίας Ναπολιτάνο και Ματαρέλα…).
Οσο δε για την κυβερνητική πλειοψηφία, οι πολιτικές απρέπειες που διαπράχθηκαν σε βάρος όσων ασκούσαν τον προσήκοντα έλεγχο θα αφήσουν ανεξίτηλο στίγμα ευτελισμού των αντιπροσωπευτικών μας θεσμών.
Τέλος, και στον χώρο της επιστήμης περίσσευαν ο κομφορμισμός και οι προσωπικές ατζέντες, ιδίως σε αυτούς που σήμερα, καθυστερημένα ή/και εκδικητικά, ξιφουλκούν κατά του Πρωθυπουργού… Απόρροια δε αυτού του κλίματος ήταν και το ότι ο άμεσα εμπλεκόμενος Νίκος Ανδρουλάκης, παρότι κινήθηκε υποδειγματικά σε δικαστικό επίπεδο, δεν τολμούσε ούτε καν να ψελλίσει το αίτημα της παραίτησης του Πρωθυπουργού (μην τυχόν και τον κατηγορήσουν ότι συμπλέει με άλλους αρχηγούς της αντιπολίτευσης…).
Ευτυχώς όμως υπάρχουν και αυτοί που αντιστέκονται, αυτοί που επιμένουν… Η υποδειγματική θεσμική στάση δύο Ανεξάρτητων Αρχών (και προσωπικά του Χρήστου Ράμμου), η θαρραλέα και ανεξάρτητη ερευνητική δημοσιογραφία, που τεκμηρίωσε με τεράστιο προσωπικό κόστος το ελληνικό Watergate, η αποφασιστικότητα των ελάχιστων θυμάτων που ακολούθησαν τη δικαστική οδό – ενώ η συντριπτική πλειονότητά τους εκτίθεται ανεπανόρθωτα… – αλλά και ένα ταπεινό Πρωτοδικείο, που έβαλε τα γυαλιά στην ηγεσία της Πολιτικής Δικαιοσύνης, έσωσαν την τιμή της Ελληνικής Δημοκρατίας και έδειξαν τον δρόμο όχι μόνο για την ποινική διερεύνηση όλων των πτυχών του σκανδάλου αλλά και για την πολιτική κάθαρση…
-------------------------------------------------------------------------------------------------------
 Ο Γιώργος Χ. Σωτηρέλης είναι καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών
Πηγή: www.tanea.gr

Κι αν το κακό έχει τον τελευταίο λόγο στην Ιστορία;


O Πάπας δήλωσε αορίστως πλην σαφώς ότι ο Θεός αγνοεί τις προσευχές των ηγετών που διεξάγουν πόλεμο και έχουν «τα χέρια τους γεμάτα με αίμα», σε μια προφανή επίπληξη της κυβέρνησης Τραμπ. 

τ
ου Δημήτρη Πολιτάκη

Ο Πάπας Λέων ΙΔ΄, είναι Αμερικανός, γεγονός που ίσως θα δικαιολογούσε, εν μέρει έστω, μια λίγο πιο έμμεση, διπλωματική και αφηρημένη προσέγγιση στον πόλεμο της χώρας του και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν. Παρ’ όλα αυτά, δεν δίστασε να χαρακτηρίσει χθες «εντελώς απαράδεκτο» το τελεσίγραφο του Ντόναλντ Τραμπ να εξαφανίσει «έναν ολόκληρο πολιτισμό» αν το Ιράν δεν υποχωρούσε στις ανοϊκές απειλές του. Σε δηλώσεις του προς τους δημοσιογράφους, ο ποντίφικας πρόσθεσε ότι οι επιθέσεις σε πολιτικές υποδομές πολιτών θα συνιστούσαν κατάφωρη παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου.
Ο Αρχιεπίσκοπος Αμερικής (ο οποίος κάποτε εμφανιζόταν ως «προοδευτικός», αλλά έτσι είναι τα politics) ανακήρυξε πριν από μερικές μέρες τον Τραμπ διάδοχο του Μέγα Κωνσταντίνου και ευχήθηκε να είναι η Αμερική «ανίκητη».
Προ ημερών επίσης, ο Πάπας δήλωσε αορίστως πλην σαφώς ότι ο Θεός αγνοεί τις προσευχές των ηγετών που διεξάγουν πόλεμο και έχουν «τα χέρια τους γεμάτα με αίμα», σε μια προφανή επίπληξη της κυβέρνησης Τραμπ και ειδικά του «αιμοσταγούς» φονταμενταλιστή υπουργού Πολέμου Πίτ Χέγκσεθ. Κατά τη διάρκεια της λειτουργίας της Κυριακής των Βαΐων στην πλατεία του Αγίου Πέτρου, ο Πάπας δήλωσε ξεκάθαρα ότι η σύγκρουση στο Ιράν είναι «ειδεχθής» και ότι ο Ιησούς δεν μπορεί να χρησιμοποιείται για να δικαιολογήσει τον πόλεμο.
Η στάση του Πάπα –που απλώς λέει τα απολύτως «χριστιανικά» και αυτονόητα– μοιάζει εξωτικά ριζοσπαστική και καίρια σε σύγκριση με τα αναστάσιμα μηνύματα των δικών μας θρησκευτικών ηγετών, που θα μπορούσαν να είναι τα ίδια (το ίδιο αφηρημένα δηλαδή), σε οποιαδήποτε άλλη χρονική στιγμή. Ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών κάνει λόγο γενικώς και αορίστως για «την ανασφάλεια του κόσμου», για «την αβεβαιότητα της σημερινής εποχής», για «πολέμους, συγκρούσεις, ταραχές και απειλές που σκοτεινιάζουν τον ορίζοντα και βαραίνουν την καρδιά πολλών», για την «αγωνία για το μέλλον που γίνεται συχνά σιωπηλή κραυγή μέσα στην ανθρώπινη ύπαρξη», καταλήγοντας ότι «το κακό δεν έχει τον τελευταίο λόγο, η βία δεν μπορεί να καταργήσει την αγάπη».
Σε αντίστοιχο πνεύμα κινήθηκε και το –πολύ πιο μακροσκελές και «ακαδημαϊκό»– μήνυμα του Οικουμενικού Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως, ο οποίος, κατά σύμπτωση, επίσης εξέφρασε την πίστη του «εἰς τήν ἀμετακίνητον βεβαιότητα ὅτι τό κακόν δέν ἔχει τόν τελευταῖον λόγον ἐν τῇ ἱστορίᾳ», τονίζοντας παράλληλα ότι «Ὁ πόλεμος, τό μῖσος καί ἡ ἀδικία ἀντιστρατεύονται τάς θεμελιώδεις χριστιανικάς ἀρχάς». Για να μην κάνουμε λόγο για τον Αρχιεπίσκοπο Αμερικής (ο οποίος κάποτε εμφανιζόταν ως «προοδευτικός», αλλά έτσι είναι τα politics) ο οποίος ανακήρυξε πριν από μερικές μέρες τον Τραμπ διάδοχο του Μέγα Κωνσταντίνου και ευχήθηκε να είναι η Αμερική «ανίκητη».
Φωτ.: Getty Images/ Ideal Image
Πηγή: LiFO

Τα Στενά του Όρμουζ ισχυρό όπλο του Ιράν: Πώς η αγορά του πετρελαίου μπορεί να αλλάξει για πάντα


Από iskra

Το ενεργειακό σοκ από τον πόλεμο στο Ιράν ενδέχεται να επιφέρει μακροχρόνιες αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας της παγκόσμιας αγοράς πετρελαίου, η οποία ανέρχεται σε τρισεκατομμύρια δολάρια, καθώς το πετρέλαιο μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως όπλο που μπορεί να αλλάξει την αγορά για πάντα, σύμφωνα με το Axios.
Το Ιράν συνειδητοποιεί πλέον ότι μπορεί να χρησιμοποιήσει τα Στενά του Ορμούζ ως νέο όπλο, προκαλώντας τεράστια διακοπή σε μια ζωτικής σημασίας αρτηρία για το παγκόσμιο πετρέλαιο, αναφέρει η ανάλυση του Αxios.
Σύμφωνα με ανάλυση του Axios, μια τέτοια αναδιάρθρωση θα σήμαινε, τουλάχιστον, υψηλότερες τιμές ενέργειας και πληθωρισμό, ενώ μακροπρόθεσμα θα μπορούσε ακόμη και να κλονίσει τα θεμέλια της παγκόσμιας οικονομίας που βασίζεται στο δολάριο και, μαζί με αυτήν, την ισχύ των ΗΠΑ.
Το Ιράν εξακολουθεί να έχει ουσιαστικά αποκλείσει το στρατηγικής σημασίας στενό του Ορμούζ, και οι τιμές του πετρελαίου έχουν ξαναρχίσει να ανεβαίνουν. Τα περισσότερα πλοία που έχουν πλεύσει μέσω των Στενών του Χορμούζ κατά τη χθεσινή ημέρα συνδέονταν με το Ιράν, όπως δείχνουν σήμερα τα στοιχεία ηλεκτρονικής ιχνηλάτησης της πορείας των πλοίων, με άλλα πλοία ν’ αναβάλουν τον απόπλου τους, παρά την εκεχειρία των δύο εβδομάδων που συμφωνήθηκε αυτή την εβδομάδα μεταξύ της Τεχεράνης και της Ουάσινγκτον, σύμφωνα με στοιχεία, αλλά και ναυτιλιακές πηγές.
Τρία τάνκερ, ένα υπερτάνκερ αργού πετρελαίου που μεταφέρει 2 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου, ένα δεξαμενόπλοιο εφοδιασμού καυσίμων, κι ένα μικρότερο πλοίο μεταφοράς πετρελαίου, όλα απέπλευσαν από ιρανικά ύδατα το τελευταίο 24ωρο, επί τη βάσει ξεχωριστής ανάλυσης δεδομένων από τις πλατφόρμες πληροφοριών Kpler και Lloyd’s List.
Τέσσερα πλοία ξηρού φορτίου, συμπεριλαμβανομένου κι ενός πλοίου φορτωμένου με μεταλλεύματα σιδήρου που είχε προορισμό την Κίνα, είχαν αποπλεύσει χθες, σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία.
Η τιμή του πετρελαίου είναι πλέον περίπου 50% υψηλότερη από ό,τι πριν την έναρξη του πολέμου.
Και οι τιμές στην αγορά φυσικού πετρελαίου έχουν φτάσει σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, καθώς χώρες και εταιρείες ανταγωνίζονται για τα ολοένα και πιο σπάνια βαρέλια.
«Αυτή είναι η “μητέρα όλων των διαταραχών στην εφοδιαστική αλυσίδα”», δηλώνει ο Νταν Γιέργκιν, συγγραφέας του βιβλίου «The Prize: The Epic Quest for Oil, Money and Power» και αντιπρόεδρος της S&P Global, στο Axios.


Τέτοιες κρίσεις στο παρελθόν έχουν οδηγήσει σε μόνιμες αλλαγές στην παγκόσμια οικονομία, και δεν υπάρχει λόγος να πιστεύουμε ότι αυτή θα είναι διαφορετική.
  • Η πανδημία ώθησε τις χώρες να επαναπροσδιορίσουν τη μεταποιητική τους βιομηχανία.
  • Ο πόλεμος στην Ουκρανία ανάγκασε τις ευρωπαϊκές χώρες να μειώσουν την εξάρτησή τους από το ρωσικό φυσικό αέριο.
  • Η πετρελαϊκή κρίση της δεκαετίας του 1970 οδήγησε τους Αμερικανούς να οδηγούν πραγματικά μικρά αυτοκίνητα.
Οι ενεργειακές κρίσεις μπορούν επίσης να μετατοπίσουν την παγκόσμια ισχύ. Η κρίση του Σουέζ — μια άλλη διαταραχή σε μια βασική πλωτή οδό της Μέσης Ανατολής — θεωρείται ως η στιγμή κατά την οποία το Ηνωμένο Βασίλειο έχασε τη θέση του ως παγκόσμια υπερδύναμη.
Η σύγκρουση δεν έχει τελειώσει ακόμα, και είναι ακόμη πολύ νωρίς για να γράψουμε το τέλος της, πόσο μάλλον να γνωρίζουμε τις μακροπρόθεσμες συνέπειες.
Η τελευταία φορά που ένα ή περισσότερα κράτη χρησιμοποίησαν αποτελεσματικά το πετρέλαιο ως όπλο ήταν το 1973, όταν τα αραβικά μέλη του ΟΠΕΚ μπλόκαραν τις εξαγωγές προς τις ΗΠΑ, προκαλώντας αύξηση των τιμών κατά περίπου 2.000% την επόμενη δεκαετία.
Oι χώρες έμαθαν με τον σκληρό τρόπο ότι η αγορά πετρελαίου είναι παγκόσμια και, είτε μας αρέσει είτε όχι, οι δυσκολίες ή οι πιέσεις σε ένα μέρος του κόσμου έχουν επιπτώσεις για όλους.
Αντί να χαράξουν ένα μέλλον όπου οι χώρες θα μάχονταν για κάθε βαρέλι, το μάθημα που αποκόμισαν ήταν η συνεργασία.
«Η πολυεθνική, διεθνής συνεργασία είναι προτιμότερη από την ατομική δράση», λέει ο Yergin.
«Ο κόσμος μαθαίνει ένα διαφορετικό μάθημα τώρα», υποστηρίζουν πρώην σύμβουλοι εθνικής ασφάλειας από τις κυβερνήσεις Ομπάμα και Τζορτζ Μπους στο περιοδικό Foreign Affairs.
«Στον σημερινό κατακερματισμένο, επιρρεπή σε συγκρούσεις κόσμο, πολλοί μπορεί να καταλήξουν στο αντίθετο συμπέρασμα», γράφουν ο Τζέισον Μπόρντοφ, πρώην σύμβουλος ενέργειας του Εθνικού Συμβουλίου Ασφαλείας (NSC) στην κυβέρνηση Ομπάμα, και η Μέγκαν Ο’Σάλιβαν, σύμβουλος υπό τον πρώην πρόεδρο Μπους.
Η αγορά ενδέχεται πλέον να έχει αλλάξει για πάντα.

Ούτε «ψεκασμένη», ούτε «εξεγερμένη»: η «αντισυστημική ψήφος» αναζητά την πολιτική αλλαγή


Στη σημερινή κρίση εκπροσώπησης, τις εκλογές θα κρίνει η «αντισυστημική ψήφος», αν όμως βρει ψηφοδέλτιο που πραγματικά την αντιπροσωπεύει

του Λευτέρη Θ. Χαραλαμπόπουλου

Εάν δεν υπήρχε η μαγική εικόνα που κατασκευάζουν τα, διαρκώς τροφοδοτούμενα με δημόσιο χρήμα ή «χορηγίες» από ευνοημένους από τη κρατική χρηματοδότηση, φιλοκυβερνητικά ΜΜΕ, η δημόσια σφαίρα στη χώρα μας θα αποτύπωνε αυτό που αισθάνεται η κοινωνία.
Ότι, δηλαδή, σήμερα στη χώρα κυβερνά μια αντιδημοφιλής κυβέρνηση, που στις δημοσκοπήσεις καταβαραθρώνεται, που έχει ως πρωθυπουργό έναν πολιτικό απέναντι στον οποίο οι πολίτες προτιμούν τον «Κανένα», και που πιστώνεται ταυτόχρονα μια σημαντική επιδείνωση της κατάστασης της μεγάλης πλειοψηφίας της κοινωνίας και μια εντυπωσιακή ακολουθία σκανδάλων που έχουν ως αποτέλεσμα η κυβέρνηση Μητσοτάκη να έχει την υψηλότερη συγκέντρωση υπόδικων στελεχών στην πρόσφατη ιστορία και να είναι ταυτισμένη στη συνείδηση των περισσοτέρων με τη συστηματική παραβίαση των κανόνων του κράτους δικαίου.
Επειδή, όμως, το μηντιακό τοπίο στη χώρα είναι ιδιαίτερα στρεβλωμένο, έχουμε φτάσει στο σημείο να διαβάζουμε καθημερινά για το πόσο ισχυρή είναι αυτή η κυβέρνηση και πόσο μεγάλη υποτίθεται ότι είναι η απόστασή της από το επόμενο κόμμα. Παραβλέποντας βέβαια ότι μεγάλη – ανυπέρβλητο εμπόδιο στην πράξη – είναι και η απόσταση της Νέας Δημοκρατίας από οποιοδήποτε ενδεχόμενο να πετύχει αυτοδυναμία.
Το αφήγημα που προσπαθεί να επιβάλλει η κυβέρνηση και τα φίλια, πάντα υπάκουα, ΜΜΕ είναι ότι αυτή τη στιγμή η Νέα Δημοκρατία εκπροσωπεί τη σταθερότητα και αυτό αποτυπώνει η σχετικά αυξημένη εκλογική συσπείρωσή της, τουλάχιστον σε σχέση με τα άλλα κόμματα. Αυτό συχνά συνδυάζεται με την άμεση ή έμμεση υπογράμμιση ότι πέραν του «λαού της σταθερότητας», που εκπροσωπείται κυρίως από τη Νέα Δημοκρατία, υπάρχει το «χάος» της «αντισυστημικής ψήφου» που απειλεί να φέρει στο προσκήνιο τα «άκρα» και την καταστροφή.
Μόνο που αυτή είναι μια εσφαλμένη ανάγνωση του κοινωνικού και πολιτικού τοπίου στη χώρα μας, αλλά και μια αδυναμία να γίνει κατανοητό τι πυροδοτεί σήμερα τη δυσαρέσκεια και την οργή γεννώντας την ανάγκη για «αντισυστημική ψήφο».
Καταρχάς πρέπει να πούμε ότι η ίδια έννοια της «αντισυστημικότητας» -κακοποιημένη παρεμπιπτόντως από όσους προωθούν την αντιδραστική και ανιστόρητη θεωρία των δύο άκρων- εντάσσεται σε ένα πλέγμα εννοιών που προσπαθούν να περιγράψουν τα πολιτικά πράγματα χωρίς να καταφύγουν σε έννοιες, όπως η Δεξιά και η Αριστερά.
Σε μερικές περιπτώσεις υποκρύπτει και την αντίληψη ότι κανονικά οι πολίτες θα έπρεπε να είναι όλοι «Κεντρώοι» και οτιδήποτε άλλο αποτελεί μια δυναμική αμφισβήτησης, που ελλοχεύει κινδύνους. Συνοδεύεται δε συνήθως από μια άλλη έννοια που συχνά γίνεται πολεμική κραυγή, αυτή του λαϊκισμού.
Ωστόσο, πιστεύω ότι μπορούμε να τη χρησιμοποιήσουμε περιγραφικά για να ορίσουμε όλους αυτούς που αμφισβητούν το πολιτικό σύστημα, δεν το εμπιστεύονται και θα ήθελαν μια διαφορετική κατάσταση.
Στην Ελλάδα αυτή η κατηγορία ενισχύθηκε σημαντικά στην περίοδο των μνημονίων γιατί οι άνθρωποι ένιωσαν να φεύγει το έδαφος κάτω από τα πόδια τους, είδαν το ΠΑΣΟΚ – το κόμμα με τη συμπαγέστερη εκλογική βάση για 30 χρόνια – να εφαρμόζει μνημόνια, είδαν και τη Νέα Δημοκρατία να ακολουθεί την ίδια κατεύθυνση και αισθάνθηκαν ότι εάν δύο βασικοί πυλώνες του πολιτικού συστήματος ευθύνονται για την κοινωνική καταστροφή, τότε χρειάζεται να αλλάξει το πολιτικό σύστημα.
Σίγουρα μέσα σε εκείνη τη συγκυρία βαθιάς πολιτικής κρίσης, αλλά και κρίσης των βασικών κομματικών εκπροσωπήσεων της Μεταπολίτευσης, εμφανίστηκαν και αρκετές μορφές «αμφισβήτησης» που εμπνεόταν από θεωρίες συνωμοσίας και «ψεκασμένες» ιδεολογίες και τοποθετήσεις. Ενδεικτικό το πώς εκμεταλλεύτηκε όλο αυτό η Χρυσή Αυγή για να βρεθεί από το περιθώριο στη Βουλή.
Όμως, ούτε και τότε ο κύριος όγκος της «αντισυστημικής ψήφου» πήγε σε «ψεκασμένες» κατευθύνσεις. Στον ΣΥΡΙΖΑ κατευθύνθηκε που στην πραγματικότητα διεκδίκησε να είναι κορμός μιας εκπροσώπησης των λαϊκών στρωμάτων και της μεσαίας τάξης, σε μια πολιτική που να βάζει φρένο στην καταστροφή και να υπόσχεται μεγαλύτερη δικαιοσύνη. Μεγάλο μέρος του κόσμου αυτού το κράτησε έως τις εκλογές του 2019, απέναντι σε μια Νέα Δημοκρατία που αποφάσισε να εκπροσωπήσει ένα αίτημα «κανονικότητας», πατώντας βέβαια πάνω στο ότι οι κυβερνήσεις του Αλέξη Τσίπρα είχαν καταφέρει να βγάλουν τη χώρα από τη Μνημόνια, να έχουν ρυθμίσει το χρέος και να έχουν διαμορφώσει ένα «χρηματοδοτικό μαξιλάρι».
Έτσι και σήμερα ο κύριος όγκος της αντισυστημικής ψήφου δεν είναι πρωτίστως «ψεκασμένοι» ούτε επιθυμούν να κάνουν μια «εκλογική εξέγερση», δηλαδή απλώς να ψηφίσουν «κόμματα διαμαρτυρίας», πέραν του πεπερασμένου ποσοστού που σήμερα εκπροσωπούν παραλλαγές της ακροδεξιάς. Οι άνθρωποι αυτοί ανήκουν σε ένα ευρύ κοινωνικό φάσμα, προερχόμενοι από όλες τις κατηγορίες, που σήμερα πλήττονται από την κρίση κόστους ζωής και μια οικονομική πολιτική που προσφέρει ανάπτυξη, αλλά όχι αναδιανομή. Είναι, δηλαδή, εργαζόμενοι, νέοι, αγρότες, ελεύθεροι επαγγελματίες, οι οποίοι βλέπουν στην οικονομική ανασφάλεια και απαισιοδοξία να προστίθεται και το σοκ από την έκταση της διαφθοράς, της διασπάθισης των δημόσιων και ευρωπαϊκών πόρων, της περιφρόνησης για τους θεσμούς.
Οι άνθρωποι αυτοί ανησυχούν για το μέλλον, γνωρίζουν ότι μετά το τέλος του Ταμείου Ανάκαμψης τα πράγματα στη χώρα θα γίνουν αρκετά πιο δύσκολα, τρομάζουν στη σκέψη ότι «ζουν από τύχη» και ότι ακόμη και ζητήματα όπως η ασφάλεια των μεταφορών δεν είναι εγγυημένα, και εξοργίζονται όταν βλέπουν μια κυβέρνηση να θεωρεί ότι έχει «διαρκές απαλλακτικό βούλευμα» για κάθε μικρότερη ή μεγαλύτερη παραβατική συμπεριφορά της.
Γι’ αυτόν τον λόγο δεν εμπιστεύονται την κυβέρνηση και δεν εμπιστεύονται και το πολιτικό σύστημα, ιδίως όταν η κυβέρνηση αυτοπαρουσιάζεται διαρκώς ως η μόνη επιτρεπτή και συνάμα εφικτή επιλογή.
Δεν ψάχνουν απλώς ένα αντιπολιτευτικό κόμμα που θα εκφράζει τα αισθήματά τους με πιο εύγλωττο τρόπο, άλλωστε έχουν μια δυσπιστία και απέναντι στις παραδοσιακές πρακτικές και τελετουργίες της πολιτικής σκηνής.
Αυτό δεν σημαίνει, όμως, ότι ψάχνουν και την «αντιπολιτική». Ή, για να το πω με μεγαλύτερη ακρίβεια, η αντιπολιτική μπορεί να τους ελκύει, για αυτόν τον χαρακτήρα της έντονης αποδοκιμασίας της κυρίαρχης πολιτικής, όμως δεν τους καλύπτει. Γι’ αυτό και παρά τη δημοφιλία της, η Μαρία Καρυστιανού βλέπει τη δυνητική επιρροή ενός κόμματος υπό την ηγεσία της να υποχωρεί.
Αυτό που αναζητούν αυτοί οι άνθρωποι είναι μια πολιτική κατεύθυνση που ταυτόχρονα να αποτελεί ρήξη και τομή με το σημερινό πολιτικό σύστημα, τις πολιτικές που ακολουθούνται, το ήθος και ύφος της εξουσίας που έχει κυριαρχήσει, αλλά και αξιόπιστη πρόταση διακυβέρνησης.
Αυτή ακριβώς είναι και η διπλή πρόκληση για όσους αναφέρονται σε μια δημοκρατική και προοδευτική διέξοδο. Από τη μια οφείλουν να είναι «αντισυστημικοί», δηλαδή να στέκονται απέναντι στο μοντέλο διακυβέρνησης που έχει κυριαρχήσει και τις βασικές πολιτικές επιλογές που έχουν γίνει σε κρίσιμους τομείς, και να δεσμεύονται για την ανάδειξη όλων των πραγματικών πολιτικών και ποινικών ευθυνών για τα σκάνδαλά της Νέας Δημοκρατίας. Λογικές του τύπου «ας μην μας πουν ‘ακραίους’» απλώς οδηγούν στην αναπαραγωγή ενός υποτονικού πολιτικού λόγου και αχνών διαχωριστικών γραμμών, που καμιά σχέση δεν έχει με την αναγκαία τομή που αποζητά η κοινωνία. Από την άλλη, οφείλουν να είναι σοβαροί, δηλαδή να έχουν προτάσεις και να είναι έτοιμοι να κυβερνήσουν.
Η συνειδητοποίηση ότι απαιτείται να απαντηθούν και οι δύο προκλήσεις είναι αναγκαία και για έναν επιπλέον λόγο. Αυτόν που αφορά την αντιμετώπιση της αποχής. Γιατί είναι σαφές ότι τα τελευταία χρόνια μεγάλο μέρος της κοινωνικής δυσαρέσκειας και απογοήτευσης μεταφράζεται και σε έλλειψη εμπιστοσύνης στη δυνατότητα η ψήφος να αποτελεί δρόμο για να αλλάξουν τα πράγματα. Η κυβέρνηση σε μεγάλο βαθμό θα ήθελε και θα επιδιώξει αυτή η τάση να ενταθεί, καθώς αυτό θα σήμαινε ότι σε ένα μικρότερο εκλογικό σώμα το δικό της ποσοστό θα ανέβαινε αναλογικά.
Η ύπαρξη όμως όλου αυτού του δυναμικού που δεν έχει πειστεί να ψηφίσει, σημαίνει ότι οι πραγματικές εκλογικές δεξαμενές για μια εναλλακτική πρόταση είναι πολύ μεγαλύτερες. Μόνο που για να εμπνευστεί αυτός ο κόσμος και να βγει από τον φαύλο κύκλο της απογοήτευσης και της αποχής, θα πρέπει ταυτόχρονα να πειστεί και για τη διάθεση ρήξης (τον «αντισυστημικό» χαρακτήρα) και για την ικανότητα διακυβέρνησης όσων του λένε να σηκωθεί από τον καναπέ και να πάει να ψηφίσει.
Εάν κινητοποιηθούν τότε οι πραγματικές πιθανότητες πολιτικής αλλαγής αυξάνουν. Ας μην ξεχνάμε ότι αυτή τη στιγμή όλα δείχνουν ότι μετά τις επόμενες εκλογές ούτε η Νέα Δημοκρατία θα έχει αυτοδυναμία, ούτε ο Κυριάκος Μητσοτάκης ή οποιαδήποτε επιλογή θα θεωρηθεί «συνέχειά» του και «διάδοχη κατάσταση» θα μπορέσουν να σχηματίσουν κυβέρνηση συνεργασίας (ακόμη και εάν αναζητήσουν ακροδεξιά στηρίγματα). Εάν σε εκείνη τη συγκυρία καταγραφεί σαφής συσχετισμός υπέρ μιας δημοκρατικής και προοδευτικής αλλαγής και διεξόδου, τότε είναι σαφές ότι θα ανοίγει ο δρόμος για μια νέα διακυβέρνηση, χωρίς να μπορεί να προχωρήσει οποιοδήποτε σχέδιο εκλογικού εκβιασμού από τη μεριά της Νέας Δημοκρατίας.
Όμως, αυτό σημαίνει ότι όσοι μοιράζονται το όραμα της ουσιαστικής πολιτικής αλλαγής δεν πρέπει να ξεχνούν ότι το ζήτημα στην πολιτική δεν είναι ποτέ μόνο να λες κάτι, αλλά να λες κάτι που έχει όντως απήχηση, δηλαδή κάτι που συναντιέται με τις αγωνίες, τις ανάγκες, και τις ελπίδες των ανθρώπων.
Πηγή: www.in.gr

Τρίτη 14 Απριλίου 2026

Η ελληνική ιστορία με νότες! Στέλιος Ελληνιάδης

Η ιστορία μας μέσα από τις νότες…Ο Στέλιος Ελληνιάδης , δημοσιογράφος που έχει αφιερώσει την καριέρα του στη μουσική και ειδικά στην ελληνική μουσική , μιλά για τη σημασία της στη γέννηση του νέου  κράτους ,μετά από την Επανάσταση. Παρακολουθώντας την ανάλυση του Στέλιου Ελληνιάδη είναι εκπληκτικά τα όσα μαθαίνουμε για τη σημασία που είχε κι έχει η μουσική στην πορεία της ιστορίας μας. Η ανάλυση ξεκινά από τη δημιουργία του ελληνικού κράτους και φθάνει μέχρι τη Μικρασιατική Καταστροφή του 1922. Θα ακολουθήσουν κι άλλες εκπομπές γι΄ αυτό το θέμα, πάντα με καλεσμένο τον Στέλιο Ελληνιάδη.

Για άλλη μια φορά, ΗΠΑ και Ισραήλ εξαπάτησαν το Ιράν

 
Η ψευτό-ανακωχή θα δώσει τη θέση της στις ανοιχτές συγκρούσεις μάλλον.

Θέμης Τζήμας

Η επίθεση του Ισραήλ εναντίον του Λιβάνου, τη Μεγάλη Τετάρτη 8 Απριλίου, πέρα από καταφανώς εγκληματική, θέτει το ερώτημα αν πρόκειται για προβοκάτσια εναντίον των ΗΠΑ ή αν έλαβε χώρα εν γνώσει τους.
Η αρχική εκτίμηση ίσως έτεινε προς την πρώτη εξήγηση. Όπως ήδη γράφαμε, το Ισραήλ δεν επρόκειτο να δεχτεί μια ανακωχή (πολύ περισσότερο μια ειρήνη) η οποία σαφώς καταδείκνυε τη νίκη του Ιράν. Εάν επρόκειτο για μια δική του προβοκατόρικη έναντι του προέδρου των ΗΠΑ, ενέργεια ενδεχομένως θα μπορούσε να περιμένει κανείς ότι οι ΗΠΑ με κάποιον τρόπο θα «μάζευαν» το Ισραήλ.  
Δεν χρειάστηκαν παρά λίγες ώρες προκειμένου να επιβεβαιωθεί ότι οι ΗΠΑ έστησαν μια ακόμα παγίδα εναντίον του Ιράν. Πρώτον, ψεύδονται όταν υποστηρίζουν ότι ο Λίβανος δεν περιλαμβάνεται στην ανακωχή, δεδομένου ότι και από πλευράς Πακιστάν επιβεβαιώνεται ότι ο Λίβανος περιλαμβάνεται κανονικώς.
Δεύτερον, αρνούνται ότι τα 10 σημεία του Ιράν αποτελούν βάση για περαιτέρω διαπραγμάτευση, όπως είχαν ανακοινώσει δια του προέδρου Τραμπ, λίγες ώρες πριν. Τρίτον, από συμμάχους των ΗΠΑ έλαβαν χώρα νέες επιθέσεις κατά του Ιράν. Τέταρτον, οι απειλές του Τραμπ περί επανέναρξης του πολέμου (και) εναντίον του Ιράν εάν δεν ανοίξουν άμεσα τα Στενά του Ορμούζ (πέρα από απόδειξη της αποτυχίας της πολιτικής του, δεδομένου ότι τα Στενά ήταν ανοιχτά πριν τον πόλεμο) πέρα από παραβίαση των συμπεφωνημένων, δείχνει ότι οι ΗΠΑ έχουν αποφασίσει πέραν πάσης αμφιβολίας τη συνέχιση του πολέμου.
Ο στόχος ΗΠΑ και Ισραήλ παραμένει ο ίδιος: η αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν και η διάλυση της χώρας. Ως εκ τούτου, οι αιτίες του πολέμου είναι παρούσες. Οι ΗΠΑ θέλουν να τεμαχίσουν τον άξονα της αντίστασης και ακόμα χειρότερα, να προκαλέσουν εσωτερικές εντάσεις στο Ιράν, μεταξύ «μεταρρυθμιστών» και «σκληροπυρηνικών», μέσα από διαφωνίες ως προς τη συμμετοχή ή όχι, στις διαπραγματεύσεις του Ισλαμαμπάντ ή και ακόμα περισσότερο ως προς μια τυχόν συμφωνία με τις ΗΠΑ. Το Ισραήλ δε, επιχειρεί και πετυχαίνει να αξιοποιήσει τον Τραμπ, εις το έπακρον.
Το Ιράν από την πλευρά του, γνωρίζει ότι δεν υπάρχει προοπτική ειρήνης, ούτε για το ίδιο, ούτε για τον άξονα της αντίστασης. Αυτό το οποίο πιθανότατα επιχειρεί είναι να μη φορτωθεί τις ευθύνες από την κατάρρευση των διαπραγματεύσεων και να κερδίσει χρόνο ενόψει της νέας έναρξης του πολέμου, χωρίς ταυτοχρόνως να φανεί ότι εγκαταλείπει τους συμμάχους του.
Επομένως, σε μόλις 12 ώρες, το Ισραήλ πέτυχε τον κύριο στόχο του -την καταστροφή των διαπραγματεύσεων του Ισλαμαμπάντ και έτσι την επιστροφή σε κατάσταση πολέμου στην περιοχή. Επιπλέον, φαίνεται ότι έχουν αποκτήσει έναν νέο ανοιχτό εταίρο στον πόλεμο -τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (και ίσως το Κατάρ), τα οποία συμμετέχουν πλέον ενεργά «στον πόλεμο». Αυτό ήταν αναμενόμενο, δεδομένου ότι μια χερσαία εισβολή στο Ιράν είναι πολύ πιθανό να ξεκινήσει από το έδαφος των Εμιράτων. Εκεί θα συγκεντρωθούν οι αμερικανικές χερσαίες δυνάμεις, τις οποίες οι Ισραηλινοί «εταίροι» τους «προσκαλούν» επίμονα να πραγματοποιήσουν μια χερσαία επιχείρηση.
Οι Σαουδάραβες, από την πλευρά τους, είναι εξαιρετικά επιφυλακτικοί με την ιδέα της ανάπτυξης αμερικανικών δυνάμεων εισβολής στο έδαφός τους και είναι πρόθυμοι να αποφύγουν την άμεση εμπλοκή σε οποιονδήποτε περαιτέρω πόλεμο. Δεδομένης της πιθανότητας ενός δεύτερου μετώπου στην Υεμένη (και γνωρίζουν πόσο καλά μπορούν να πολεμήσουν οι Υεμενίτες), ο σκεπτικισμός τους είναι κατανοητός. Ένας πόλεμος δύο μετώπων με την προοπτική της καταστροφής στρατηγικών υποδομών δεν τους ελκύει ιδιαίτερα. Όμως η πιθανότητα να ξεφύγουν από τις συγκρούσεις έχει γίνει ακόμη πιο απομακρυσμένη για αυτούς μετά τα χθεσινά γεγονότα.
Έτσι, είναι ασφαλές να πούμε ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχει επιστρέψει στις ίδιες μορφές και ένταση με προχθές. Κι όμως, το «ειρηνευτικό σχέδιο» που ανακοινώθηκε χθες έπαιξε καθοριστικό ρόλο. Κατέδειξε την έλλειψη εμπιστοσύνης των ΗΠΑ στις δικές τους δυνάμεις. Έδειξε επίσης ότι είναι έτοιμες να υποχωρήσουν ή και να συνθηκολογήσουν. Αυτό ανοίγει ήδη μια νέα πραγματικότητα για τον κόσμο, μια πραγματικότητα στην οποία όλοι θα πρέπει να συνεχίσουμε να ζούμε.
Εν τω μεταξύ, οι συνομιλίες στο Ισλαμαμπάντ δεν έχουν ακόμη ακυρωθεί. Η ψευτό-ανακωχή θα δώσει τη θέση της στις ανοιχτές συγκρούσεις μάλλον.

Ο πολιτικός φόβος ως αίτιος ανθρωπίνων παθών και μοχλευτής new gen κινημάτων

 
Από τα «Κίτρινα Γιλέκα» και το «Κίνημα της Σαρδέλας» ως το «BDS» και τα άλλα διεθνή κινήματα ενάντια στο νεοφασιστικό ηγετικό δίδυμο Τράμπ – Νετανιάχου
 
γράφει ο Νίκος Τσαγκρής

Εβδομάδα των Παθών. Μελαγχολία και ανυπόμονη πλήξη, εν αναμονή της αναστάσιμης Ουτοπίας. Σε μια  απόπειρα να ξεφύγω,  επιδίδομαι σε διαδικτυακές περιηγήσεις των ανθρωπίνων παθών: κάνω κλικ σε ένα παλαιότερο You Tube βίντεο, κι αμέσως ένα έκπληκτο στοπ καρέ, σε μια ωραία εικόνα. Πολιτικά ωραία, από την άποψη ότι δεν θυμίζει σε τίποτα τις στερεότυπες φωτογραφίες εκδηλώσεων διαμαρτυρίας παρελθόντων ετών, αντίθετα αποτυπώνει μια ευδιάκριτη κοινωνική πολυχρωμία. Πρόσωπα νεανικά, χαρούμενα, παιδιά   τραγουδούν και μάχονται με το ηχηρό σύνθημα «Να μην γίνει ο φόβος συνήθειά μας», ενάντια στην κρατική βία. «Η νέα γενιά δίνει τη δική της απάντηση στο δόγμα «Nόμος και Τάξη» διαβάζω στο ρεπορτάζ που συνοδεύει το βίντεο.
«Να μην γίνει ο φόβος συνήθειά μας»!.. Ωστόσο, το βλέπεις στο βλέμμα τους, το διαβάζεις στη γλώσσα των σωμάτων τους, ακόμα και όταν τραγουδούν «σιγά μην κλάψω / σιγά μην φοβηθώ», τα παιδιά της νεότερης γενιάς γητεύουν τον φόβο τους κόντρα στο τείχος της κρατικής βίας που υψώνεται απέναντί τους σαν τα παιδιά που σφυρίζουν τις νύχτες για να ξορκίσουν τον φόβο τους για το σκοτάδι: Ωστόσο, «ο πολιτικός φόβος είναι βασικός αίτιος των ανθρωπίνων παθών του 21ου αιώνα», σκέφτομαι…
Ο πολιτικός φόβος αποτελεί βασικό στρατηγικό όπλο του συστημικού νεοφιλελευθερισμού των καιρών μας. Θέλει την κοινωνία να βρίσκεται (να αισθάνεται ότι βρίσκεται) σε διαρκή κίνδυνο, απειλούμενη από συμμορίες τρομοκρατών, ορδές προσφύγων - λαθρομεταναστών, φανταστικές πολεμικές, εν γένει, απειλές που ανακατεύονται με τις πραγματικές, προκειμένου να διεγείρουν μαζικό φόβο, κοινωνικό φόβο, να αποσπάσουν πολιτικό φόβο: να τον αξιοποιήσουν στρατηγικά, επιβάλλοντας μέτρα στήριξης των – ποικίλων και αλληλοσυγκρουόμενων καθεστωτικών συμφερόντων –  συστημικών μοντέλων οικονομικής, πολιτικής και εργασιακής επιτήρησης και αυταρχισμού, και αστυνομικής βίας, και καταστολής. Πάντα με το πρόσχημα της… ασφάλειας και της προστασίας του πολίτη, βεβαίως.
«ΟΧΙ!.. Να μην γίνει ο φόβος συνήθειά μας», υψώθηκαν και έσμιξαν σε μια νέα κινηματική συμφωνία εκατομμύρια αυθόρμητες νεανικές φωνές του ευρωπαϊκού και του αμερικανικού Νότου την τελευταία δεκαετία (απ’ τα Προπύλαια των Αθηνών και την Πιάτσα Ματζόρε της Μπολόνια έως την πλατεία Ιταλίας της Χιλής και τη Λα Πας της Βολιβίας) ενάντια στην οικονομική και εργασιακή βαρβαρότητα, την ξενοφοβία, την κρατική βία και την καταστολή, τη μισαλλοδοξία, τον ρατσισμό, τον φασισμό.
 Βλέπετε, ο πολιτικός φόβος προκάλεσε κοινωνικό φόβο, και αυτός τα κινήματα νέας γενιάς  ενάντια στον πολιτικό φόβο: κινήματα αυθόρμητα, διαδικτυακής, κυρίως, ώσμωσης και οργάνωσης, όπως τα περίφημα «Κίτρινα Γιλέκα», που έκαναν την εμφάνισή τους στους δρόμους του Παρισιού στα τέλη του 2018 με αίτημα την οικονομική δικαιοσύνη∙ ή το παγκόσμιο κίνημα για την σωτηρία του Πλανήτη «Παρασκευές για το μέλλον», με την εμβληματική  καθοδήγηση της Γκρέτας Τούνμπεργκ∙ ή το διαδικτυακό… viral «Κίνημα της Σαρδέλας», που εμφανίστηκε προ εξαετίας στην Ιταλία ενάντια στην ξενοφοβική και ρατσιστική πολιτική του Ματέο Σαλβίνι, κλπ., κλπ.
Και βέβαια, τα πρόσφατα κινήματα ενάντια στο νεοφασιστικό ηγετικό δίδυμο των Τράμπ – Νετανιάχου και τα πρωτοφανή ιδιωτικά (κόντρα στη διεθνή νομιμότητα) πολεμικά τους εγκλήματα, την γενοκτονία των Παλαιστινίων και τον απρόκλητο πόλεμο κατά του Ιράν: Το διεθνές κίνημα BDS (Μποϊκοτάζ, Απόσυρση Επενδύσεων, Κυρώσεις), ας πούμε,  που ξεκίνησε ύστερα από το αίτημα της παλαιστινιακής κοινωνίας για ελευθερία, δικαιοσύνη και ισότητα και υποστηρίζει την απλή αρχή ότι οι Παλαιστίνιοι έχουν τα ίδια δικαιώματα με την υπόλοιπη ανθρωπότητα∙ ή το επίσης διεθνές αντι – Τραμπικό – αντιπολεμικό κίνημα διαμαρτυρίας «Διάλεξε έναν κλόουν, ετοιμάσου για τσίρκο» που διοργανώνει συλλαλητήρια σε όλο τον κόσμο ενάντια στους «παράνομους, ανήθικους, απερίσκεπτους και άστοχους, ατελείωτους πολέμους του Τράμπ»!..
Και αυτά, όπως όλα τα «αυθόρμητα» κινήματα του 21ου αιώνα,  δεν φοβούνται τον φόβο, αντίθετα γεννιούνται απ’ αυτόν και ζουν για να τον μάχονται. «Ο φόβος είναι φως, είναι η θέληση για ζωή, είναι αυτοπεποίθηση», έλεγε η θρυλική Ρωσίδα ποιήτρια Ναντέζτνα Μαντελστάμ*: «Τρέφεται από τον αυτοσεβασμό, την αίσθηση της προσωπικής αξιοπρέπειας, των προσωπικών δικαιωμάτων, των αναγκών, των απαιτήσεων και των επιθυμιών: ο φόβος και η ελπίδα είναι στοιχεία αλληλένδετα. Χάνοντας την ελπίδα, χάνουμε και τον φόβο -δεν έχουμε πια λόγο να φοβόμαστε...».
*Από το βιβλίο της «Ελπίδα στα χρόνια της Απελπισίας», εκδόσεις Μεταίχμιο

Σύγχρονα διδάγματα: αρετή και τόλμη


editorial του "Δρόμου" της αριστεράς 9 Απριλίου 2026
 
Στην τέταρτη ωδή, με τίτλο Εις Σάμον, ο Ανδρέας Κάλβος τόνιζε πως «θέλει αρετήν και τόλμην η ελευθερία». Αλλιώς «όσοι το χάλκεον χέρι βαρύ του φόβου αισθάνονται, ζυγόν δουλείας ας έχωσι». Μια ιρανική παροιμία λέει: «Αποκάλεσε κάποιον “αφέντη” και θα σε στείλει στο σκλαβοπάζαρο».
Η «Επική Οργή» των ΗΠΑ-Ισραήλ δεν έφερε τα αναμενόμενα αποτελέσματα για τους επιθετιστές ιμπεριαλιστές και σιωνιστές, επειδή ο αντίπαλος είχε αρετή και τόλμη. Δεν ήθελε να υποταχθεί στους κυνικούς δολοφόνους «αφέντες» που διαφημίζουν την «ελευθερία» όπως μια οδοντόκρεμα (ενώ εννοούν κατάκτηση, λεηλασία, αρπαγή).
Η λέξη αρετή είναι σχεδόν άγνωστη για το καπιταλιστικό-ιμπεριαλιστικό σύστημα, που «νοιώθει» μόνο την ανάγκη να κυνηγά το κέρδος και το υπερκέρδος με κάθε τρόπο, να ισοπεδώνει χώρες, ηπείρους, πολιτισμούς, οικονομικές δομές προκειμένου να απομυζά ζωντανή εργασία και να τρέφει τον άρρωστο από πολυκρίση, γερασμένο πλέον οργανισμό του. Αρετή θα πει: αξίες, ηθική, μέτρο, σωφροσύνη, ανθρωπιά, μεγαλοψυχία, τιμιότητα, ειλικρίνεια, ισορροπία με τη φύση, σεβασμός, προσήλωση σε στόχους που κάνουν τους ανθρώπους καλύτερους και την κοινωνία πιο δίκαιη. Αυτό, ο σύγχρονος δυτικός άνθρωπος, κυριευμένος από το κέρδος, τον εγωισμό, τον μηδενισμό, τον πραγματισμό και τον χυδαίο εμπειρισμό, δεν μπορεί να το διανοηθεί, ούτε να το καταλάβει. Η υπεροψία του, λόγω της περίπου 5 αιώνων ηγεμονίας του στον σύγχρονο κόσμο, έχει εκτιναχθεί και λάβει αρπακτικά, κτηνώδη χαρακτηριστικά. Αδυνατεί να διακρίνει το τι μπορεί να πετύχει ο συνδυασμός αρετής και τόλμης, πνεύματος αντίστασης και νέας συνείδησης-ιδεολογίας.
Στο Ιράν βρέθηκαν αντιμέτωποι με έναν αντίπαλο που είχε προετοιμαστεί, που είχε σχέδιο και στρατηγική, και δεν λύγισε μπροστά στην τεράστια καταστροφική δύναμη των επιθετιστών. Προς το παρόν άντεξε, και προξένησε ζημιές. Έδειξε πως υπάρχει ασύμμετρος πόλεμος, πως ακόμα και οι πλέον ισχυροί έχουν αδύναμα σημεία, συνδύασε την πολιτική και τον πόλεμο σε νέες μορφές, ενώ είχε ήδη καλλιεργήσει το φρόνημα και την περηφάνια του λαού του Ιράν απέναντι σε ΗΠΑ-Ισραήλ.
Ο ιρανικός λαός δεν τρομοκρατήθηκε. Ενώθηκε σε μια πατριωτική βάση υπεράσπισης της χώρας από τους εισβολείς, έδειξε τόλμη, δεν κρύφτηκε. Βγήκε στους δρόμους και στις πλατείες καταγγέλλοντας ΗΠΑ και Ισραήλ, αψηφώντας τελεσίγραφα και προστατεύοντας γέφυρες και πλουτοπαραγωγικές εγκαταστάσεις.
Άντε να καταλάβει ο δυτικός «ανθρωπάκος» τα λόγια των Ιρανών όταν λένε ότι τα τσιμέντα και τα σιδερικά που χαλάνε οι επιθετιστές θα τα ξαναφτιάξουμε, αφού υπάρχει ψυχή και αντίσταση. Τα πανίσχυρα ραντάρ της Δύσης δεν πιάνουν τέτοιες συχνότητες…
Το Ιράν είχε σχέδιο εθνικής κυριαρχίας και διεθνούς-περιφερειακής παρουσίας του, που το οικοδόμησε και το υπηρέτησε εδώ και δεκαετίες. Προετοιμαζόταν για αυτήν την αναμέτρηση χωρίς αλαζονεία και τυμπανοκρουσίες. Έδειξε ακόμα μια φορά ότι δεν είναι μοιραία η υποταγή σε έναν ισχυρότερο νταή επιτιθέμενο. Ανεξάρτητα από τη συνέχεια που θα έχει το σπιράλ πολέμων που έχει ανοίξει, ο ηρωισμός και ο πατριωτισμός του ιρανικού λαού σημαδεύει τα πρώτα 25 χρόνια του 21ου αιώνα.
Αλλάζει σημαντικά το γεωπολιτικό σκηνικό. Η Δύση φορτώνεται μια τεράστια ηθική, πολιτική, εν μέρει και στρατιωτική ήττα (δεν μπορούν οι κανονιοφόροι να επιβάλλουν τη θέληση των ιμπεριαλιστών όπου γης), και τώρα τρέχουν να μπαλώσουν, να δικαιολογήσουν, να «πανηγυρίσουν», ή και να ανατινάξουν την εκεχειρία πριν καν ξεκινήσει – οι βομβαρδισμοί που συνεχίζονται στον Λίβανο δείχνουν αυτό ακριβώς. Η κρίση στις ΗΠΑ, τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν ο Τραμπ και το Ισραήλ, είναι ενδεικτικά.
Αλλά, την ίδια στιγμή που έχουμε αυτές τις σημαντικότατες εξελίξεις, εδώ στο Ελλάντα τι γίνεται; Πρώτον, «γλύφουμε» όσο καλύτερα μπορούμε τις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Καμία απολύτως διαφοροποίηση. Ο πολύς κ. Δένδιας πλάι στην κ. Γκίλφοϊλ μάς ανακοινώνει πως υπογράφτηκε συμφωνία της Ελλάδας με την… Εθνοφρουρά της Φλόριντα. Συμφωνία μιας χώρας με μια πολιτεία των ΗΠΑ! Δεύτερον, η κυβέρνηση κηρύττει τον πόλεμο στο «ρουσφέτι» ενώ εγκαλείται για 3 πολιτικά μεγα-σκάνδαλα (Τέμπη-Υποκλοπές-ΟΠΕΚΕΠΕ), τέτοια που και μόνο του το καθένα έπρεπε να την τρέψει σε φυγή. Τρίτον, όλα επαφίενται, από όλους ανεξαιρέτως, στις επόμενες κάλπες. Το ποσοστό, ο προεκλογικός πυρετός μοιάζουν με το κυνήγι του κέρδους των καπιταλιστών, και καλλιεργείται η αυταπάτη πως κάτι θα προκύψει μέσα από τις δημοσκοπήσεις και τις ψήφους.
Η χώρα μετατρέπεται σε Πόρτο Γκρέκο, το πολιτικό σύστημα είναι οργανικό μέρος της νέας αποικιοποίησης και συνολικά διαβρωμένο, η διαφθορά εκτινάσσεται, και διαλύονται ταυτόχρονα όλες οι υποδομές και οι θεσμοί της χώρας. Όσοι «τα δίνουν όλα» στις επόμενες εκλογικές διαδικασίες κάνουν κάτι ανάλογο με ό,τι έκαναν όλο αυτό το διάστημα οι προανακριτικές και οι εξεταστικές της Βουλής για να «θάψουν» το πραγματικό αίτημα της κοινωνίας για κάθαρση, τιμωρία, δικαιοσύνη.
Το «θέλει αρετήν και τόλμην η ελευθερία» στις σημερινές συνθήκες είναι ο μόνος ρεαλισμός: Ένα μεγάλο κοινωνικό πολιτικό ρεύμα, μαζικό-αγωνιστικό, έλλογο και με ψυχή, που να θέσει σημαντικούς στόχους για την αντιμετώπιση του Υπαρξιακού Προβλήματος της χώρας σε πολύ ταραγμένους καιρούς.

Δευτέρα 13 Απριλίου 2026

102 χρόνια ΑΕΚ | AEK F.C.


ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΕΝΩΣΙΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ: Ένας μεγάλος σύλλογος, μια μεγάλη ιδέα. Ένα σύμβολο μνήμης με πελώρια παρουσία στην αθλητική δραστηριότητα στην Ελλάδα και στην Ευρώπη.
Όλα άρχισαν το 1924. Δύο χρόνια μετά την Μικρασιατική Καταστροφή, μια παρέα Κωνσταντινουπολιτών της Αθήνας αποφάσισε να ιδρύσει ένα σωματείο που θα θύμιζε τις αλησμόνητες πατρίδες και τον πολιτισμό χιλιάδων χρόνων, ο οποίος έσβησε μέσα στις στάχτες. Στις 13 Απριλίου 1924, στο κατάστημα αθλητικών ειδών του Κωνσταντίνου Δημόπουλου και των αδερφών Αιμίλιου και Μενελάου Ιωνά στην Οδό Βερανζέρου 24, οι Πολίτες αθλητές πήραν την ιστορική απόφαση και ένας νέος μεγάλος σύλλογος είχε ήδη αποκτήσει ζωή. Το καταστατικό υπέγραφαν 42 μέλη της Κωνσταντινουπολίτικης κοινότητας της Αθήνας. Έμβλημα ήταν ο Δικέφαλος Αετός της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας και χρώματα το κίτρινο και το μαύρo. Πρώτος πρόεδρος της ΑΕΚ ήταν ο Κωνσταντίνος Σπανούδης, αντιπρόεδρος ο καθηγητής Νίκος Ελεόπουλος, ενώ μέλη του πρώτου διοικητικού συμβουλίου αποτελούσαν οι Τιμολέων Τάγαρης, Μενέλαος Καροτσιέρης, Μίλτος Ιερεμιάδης και Κωνσταντίνος Δημόπουλος.
 
ΥΓ του blog: ...102 προσφυγιά ξεριζωμένη κι όπως λέει κι ο πρώην ΥΠΕΞ καθηγητής Νίκος Κοτζιάς στο τέλος της πρόσφατης συνέντευξης του (ΕΔΩ) στην HuffPost .."η προσφυγιά έφτιαξε το κόμμα (ΚΚΕ) και την ΑΕΚ"......

«Χριστός Ανέστη» του Μιχάλη Γκανά

Χριστός Ανέστη

Είχαμε πάρει το μονοπάτι για το σπίτι
θάλασσα ολούθε μπαμπακιά ο Απρίλης
κι όσο χωνόμασταν μες στα πλατάνια
τόσο σωπαίναν δεν φυσούσε
μόνο που με κοιτάζαν από μέσα μου
νωπά τα μάτια της απ’ τα κεριά
και σφύριζα θυμάμαι το Χριστός Ανέστη.
Ο ουρανός που λίγο πριν αστροφορούσε
σ’ άσπρο σεντόνι γύριζε και σε βρεγμένο.
Δυο βήματα απ’ τη βρύση ο αδερφός της,
έσταζε το βρακί και το παγούρι του
– Χριστός Ανέστη, πώς περνάς, τι να περνούσε
κόντευε χρόνο πεθαμένος.
Γύρισε να μας δει κι έφεξε ο τόπος
σαν κάποιος να μας φωτογράφιζε τη νύχτα.

Το ποίημα «Χριστός Ανέστη» εμπεριέχεται στη συλλογή «Μαύρα Λιθάρια» (1980).
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Ο Μιχάλης Γκανάς γεννήθηκε στον Τσαμαντά Θεσπρωτίας, στις 17 Γενάρη του 1944. Στα χρόνια του εμφυλίου η οικογένειά του ακολούθησε τους κατοίκους του χωριού, καταφεύγοντας στις σοσιαλιστικές χώρες, αφού κυνηγήθηκαν από τον Εθνικό Στρατό. Τα παιδικά του χρόνια τα έζησε στο χωριό Μπελογιάννης της Λαϊκής Δημοκρατίας Ουγγαρίας. Όταν επέστρεψε στην Ελλάδα, το 1962, γράφτηκε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, χωρίς όμως να την τελειώσει. Ο Μιχάλης Γκανάς εργάστηκε ως βιβλιοπώλης, επιμελητής τηλεοπτικών και ραδιοφωνικών εκπομπών και ως κειμενογράφος. Έχει τιμηθεί με διάφορα βραβεία. Μεταξύ αυτών είναι και το βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών, για το σύνολο του έργου του.
Έργα του – Ποίηση: Ακάθιστος Δείπνος (1978), Μαύρα Λιθάρια (1980), Γυάλινα Γιάννενα (1989), Παραλογή (1993), Τα μικρά (2000), Στίχοι: Μιχάλης Γκανάς, τραγούδια, Ο ύπνος του καπνιστή (2003), Άψινθος (2012) Ποιήματα 1978 – 2012  (2013) Μητριά πατρίδα (αφήγημα – 1981), Γυναικών, μικρές και πολύ μικρές ιστορίες (2010). Μετέφρασε τις Νεφέλες του Αριστοφάνη, για το Θέατρο Τέχνης – Κάρολος Κουν, τους Επτά επί Θήβας του Αισχύλου, για το ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Πατρών και το Άσμα Ασμάτων (ελεύθερη απόδοση). Στίχους του έχουν μελοποιήσει οι Νίκος Ξυδάκης, Μίκης Θεοδωράκης, Δημήτρης Παπαδημητρίου, Νίκος Μαμαγκάκης, Θανάσης Γκαϊφύλλιας, Άρα Ντινκτζιάν και άλλοι. Ο Μιχάλης Γκανάς  έφυγε από τη ζωή, στις 12 Νοέμβρη 2024, στην Αθήνα.

Ο Μητσοτάκης του 2016 και ο Περικλής


Η εξήγηση για το «διάγγελμα» της Δευτέρας που δεν το πιστεύουν ούτε οι επιτελείς του

του Δημήτρη Ψαρρά

Η Μεγάλη Βδομάδα του Κυριάκου Μητσοτάκη συνεχίζεται μετά το «διάγγελμά» του τη Μεγάλη Δευτέρα. Δεν μπορεί να πείσει ούτε τον Παύλο Μαρινάκη, ο οποίος δηλώνει ότι «ούτε ενθουσιάζομαι με την πρόταση αυτή, ούτε όμως ότι είμαι αρνητικός» («ΕΡΤNews»), ενώ ο Άδωνης Γεωργιάδης βγαίνει κάθε πρωί στον «Σκάι» για να εξηγήσει στον Άρη Πορτοσάλτε για ποιο λόγο όσα στελέχη της Ν.Δ. διερευνώνται από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, είναι αθώα θύματα άδικων διώξεων. Και βέβαια, Γεωργιάδης και Πλεύρης μαζί επικαλούνται λαθροχειρία του Περικλή, (του αρχαίου Περικλέως, βεβαίως, βεβαίως) στον οποίο αποδίδουν ότι διέθετε «οργανωμένο γραφείο διαμεσολαβήσεων» και άλλαξε νόμο για να αποδώσει την ιδιότητα του πολίτη στον εξώγαμο γιο του με την Ασπασία! Ε, αφού τα έκανε ο Περικλής…
Το χειρότερο είναι ότι ο κ. Μητσοτάκης υποτίθεται ότι με το «διάγγελμά» του τη Δευτέρα εισηγήθηκε ως σοφή λύση τη θέσπιση ασυμβίβαστου ανάμεσα στις ιδιότητες του βουλευτή και του υπουργού, ώστε να καταπολεμηθεί το ρουσφέτι. Και από τη στιγμή αυτή ξεκίνησε δημόσια αντιπαράθεση για το ζήτημα, ενώ στο εσωτερικό της Ν.Δ. προκλήθηκε σοβαρή ανησυχία. Το αστείο είναι ότι εκείνος που πρώτος υπέδειξε την ιδέα αυτή στον κ. Μητσοτάκη ήταν ο Γιώργος Καρατζαφέρης από τη μεσημεριανή τηλεοπτική του εκπομπή. Ο «δάσκαλος» του Γεωργιάδη και του Πλεύρη.
Αλλά ποιος ξαφνιάστηκε μ’ αυτό το «διάγγελμα» της Δευτέρας; Πριν από δέκα ακριβώς χρόνια, τον Απρίλιο του 2016, ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε μόλις αναδειχθεί πρόεδρος της Ν.Δ. και το πρώτο που έκανε ήταν να αλλάξει το καταστατικό του κόμματος. Το νέο καταστατικό εγκρίθηκε στο 10ο Συνέδριο του κόμματος τον Απρίλιο του 2016 και σχολιάστηκε ως βήμα προς «την ανανέωση και τον εκσυγχρονισμό» («Το Βήμα», 24.4.2016). Σύμφωνα με το φιλονεοδημοκρατικό «Πρώτο Θέμα», οι ριζοσπαστικές θέσεις του νέου προέδρου συνοψίζονταν σε δύο τομείς:
  • «Βασικό στοιχείο αποτελεί ο διαχωρισμός Κόμματος – Κράτους, καθώς εισάγονται ασυμβίβαστα για κομματικές και κυβερνητικές θέσεις».
  • «Ριζοσπαστική αλλαγή θεωρείται η καταστατική απαγόρευση δανεισμού της Νέας Δημοκρατίας από τις τράπεζες και υποχρέωση τήρησης ισοσκελισμένων προϋπολογισμών».
Αφήνω ασχολίαστο το δεύτερο σημείο και σημειώνω την προβολή του «ασυμβίβαστου» στο πρώτο. Γνωρίζουμε σήμερα όλοι πώς επιτεύχθηκε αυτός ο στόχος. Αλλά αυτό που πέτυχε με την προβολή αυτών των δύο ψεύτικων στόχων ο κ. Μητσοτάκης ήταν ότι δεν δόθηκε καθόλου προσοχή στη βασική αλλαγή που επέφερε ως νέος αρχηγός στο κόμμα, ότι δηλαδή κατάργησε την ισχύουσα καταστατική ρύθμιση για τον ορισμό των υποψήφιων βουλευτών και ανέλαβε ο ίδιος προσωπικά την κατάρτιση της εκλογικής λίστας!
Το έως τότε ισχύον καταστατικό είχε εγκριθεί στο 9ο Συνέδριο του κόμματος επί Αντώνη Σαμαρά και προέβλεπε στο άρθρο 19 («Επιλογή των υποψηφίων Βουλευτών») ότι ο πρόεδρος έχει αποκλειστική αρμοδιότητα στον ορισμό μόνο των υποψηφίων Επικρατείας και των υποψηφίων ευρωβουλευτών (παρ. 1). Όλοι οι υπόλοιποι υποψήφιοι επιλέγονταν από τα μέλη του κόμματος με μυστική ψηφοφορία. Η περιγραφή αυτής της διαδικασίας καταλάμβανε τρεις σελίδες του καταστατικού (600 λέξεις). Ο πρόεδρος είχε βέβαια και εδώ τον τελευταίο λόγο, αλλά με βάση τον πίνακα υποψηφίων που είχαν ψηφίσει τα μέλη. Το 10ο Συνέδριο που οργάνωσε ο κ. Μητσοτάκης εξαφάνισε εντελώς τις τρεις αυτές σελίδες. Οι 600 λέξεις του άρθρου 19 περιορίστηκαν σε μόλις 35 λέξεις του νέου άρθρου 30. Η αλλαγή διατηρήθηκε και στο ισχύον καταστατικό που υιοθετήθηκε από το 14ο Συνέδριο της Ν.Δ. τον Μάιο του 2022. Και τι λέει αυτό το νέο άρθρο;
«Ο Πρόεδρος του Κόμματος καταρτίζει τα ψηφοδέλτια των Εθνικών και Ευρωπαϊκών Εκλογών. Για την επιλογή των υποψηφίων βουλευτών εφαρμόζει σύστημα αξιολόγησης, συστήνει Μητρώο Υποψηφίων Βουλευτών και μπορεί να ζητεί τη γνώμη των μελών του Κόμματος».
Η εκπληκτική αυτή διατύπωση, ότι δηλαδή ο πρόεδρος αποφασίζει για όλα τα ψηφοδέλτια (όχι μόνο το Επικρατείας και των Ευρωεκλογών) και, αν θέλει, ρωτάει και τα μέλη, δεν έχει όμοιά της σε κανένα καταστατικό δημοκρατικού κόμματος. Αλλά κυρίως είναι αποκαλυπτική για τις πολιτικές προθέσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη από την πρώτη στιγμή. Μόλις ανέλαβε την αρχηγία της Ν.Δ. στόχος του ήταν να ελέγξει απολύτως το κόμμα, όπως απέδειξε και με την πρωτοφανή απόφασή του να διαλύσει σ’ αυτό το 10ο Συνέδριο την ΟΝΝΕΔ και να την «επανιδρύσει».
Η στέρηση από τα κομματικά μέλη έστω και του συμβουλευτικού ρόλου που είχαν μέχρι το 2016 στην κατάρτιση των εκλογικών ψηφοδελτίων ισοδυναμούσε στην πραγματικότητα με διάλυση και του κόμματος. Βέβαια, κακά τα ψέματα. Η Ν.Δ. δεν ήταν ποτέ κάτι παραπάνω από ένας εκλογικός μηχανισμός. Στη λογική όμως του Κυριάκου Μητσοτάκη ούτε αυτό δεν ήταν ανεκτό. Και κατάφερε χωρίς σημαντικές αντιδράσεις να αφαιρέσει από τα κομματικά μέλη ακόμα και αυτή τη στοιχειώδη αρμοδιότητα, εκμεταλλευόμενος το γεγονός ότι ανήλθε στην κομματική εξουσία μετά από μια δεύτερη εκλογική ήττα και μετά από μια άτυπη συμμαχία με την ακροδεξιά πτέρυγα του κόμματός του.
Είναι να μην ενθουσιάζονται οι Καρατζαφέρης, Πλεύρης και Γεωργιάδης;

Να μπει η μίζα σε άρθρο του Συντάγματος


Η κατάσταση δεν είναι πολιτικά διαχειρίσιμη για πολλούς ακόμη λόγους πέρα από το ποινικό σκέλος

Κώστας Βαξεβάνης

Ας ξεκινήσουμε από αυτό που αποτελεί είδηση. Εντεκα βουλευτές της Ν∆ είναι υπόδικοι για το μεγάλο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ. Με βάση την είδηση, που δεν επιδέχεται ωραιοποιήσεις του τύπου «μα δεν ξέρουμε αν είναι ένοχοι», οι έντεκα αντιπρόσωποι του ελληνικού κοινοβουλίου, θεματοφύλακες της δημοκρατίας και νομοθέτες, κατηγορούνται από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ότι παρέβησαν τον νόμο (και τον όρκο τους φυσικά) για να εξυπηρετήσουν όσους εξυπηρέτησαν. Εχουμε δηλαδή μια κυβέρνηση με έντεκα υπόδικους και συνολικά 15 ελεγχόμενους για το εν λόγω σκάνδαλο. Μιλώντας με νούμερα, το 10% των βουλευτών της κυβέρνησης μέχρι στιγμής έχει σχέση με ένα μόνο σκάνδαλο που έχει αποκαλυφθεί.
Εν ολίγοις, δεν έχουμε κάποιες παρεκκλίνουσες συμπεριφορές ή «μεμονωμένα περιστατικά», αλλά μια συνήθεια, έξη και ροπή των βουλευτών της κυβέρνησης σε σκανδαλώδη δράση που πιθανόν να αποδειχτεί και ποινικά κολάσιμη.
Η κατάσταση δεν είναι πολιτικά διαχειρίσιμη για πολλούς ακόμη λόγους πέρα από το ποινικό σκέλος. Κυβέρνηση με ολόκληρη ποινική συνιστώσα στο εσωτερικό της δεν έχει τη δεδηλωμένη. ∆εν αντιπροσωπεύει την ψήφο των πολιτών, οι οποίοι προφανώς δεν ψήφισαν βουλευτές για να έχουν παρτίδες με την εισαγγελία και το έγκλημα.
Οι συγκεκριμένοι βουλευτές δεν θα είναι στα ψηφοδέλτια, με ό,τι αυτό παράγει ως αποτέλεσμα. Η απουσία τους θα δημιουργήσει ανακατατάξεις και θα αλλάξει την τοπική πολιτική επετηρίδα, όπου πλέον οι τελευταίοι έσονται πρώτοι και οι φιλοδοξίες εκτρέπουν την κομματική τάξη. Εν ολίγοις, τα πράγματα δεν πάνε όπως θα τα ήθελε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.
Αυτήν τη φορά το τσουνάμι των αποκαλύψεων, διανθισμένο με επικοινωνίες των ίδιων των βουλευτών και όχι των «Φραπέδων» τους, έκανε την κυβέρνηση να αλλάξει τακτική. ∆εν κατηγόρησε την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ως μια κακόβουλη παρέμβαση από το εξωτερικό που απειλεί την ελληνική τάξη, αλλά επιχείρησε αρχικώς να ψελλίσει ότι η εισαγγελική ομοβροντία για τους έντεκα δεν σήμαινε ποινική δίωξη. Η αστειότητα του επιχειρήματος κατέρρευσε, αφού ορίζεται από το ίδιο το Σύνταγμα και τον κανονισμό της Βουλής πως όταν ζητείται άρση ασυλίας είναι γιατί υπάρχουν τα στοιχεία που οδηγούν σε δίωξη, αφού έχει γίνει η αντίστοιχη έρευνα.
Στη δεύτερη γραμμή άμυνας η κυβέρνηση ανακάλυψε την ελαφρότητα του αδικήματος. Πρόκειται, βρε αδερφέ, «για κάτι ρουσφέτια και εξυπηρετήσεις» που συνηθίζονται στην Ελλάδα από την εποχή του Κολοκοτρώνη. Εδώ έχουμε δύο προσπάθειες. Αφενός να χαρακτηριστούν οι πράξεις διαφθοράς που συνδέονται με ένα από τα μεγαλύτερα σκάνδαλα ως «ρουσφέτια», από την άλλη να αποδεχτούμε ότι τελικώς το ρουσφέτι και οι πελατειακές σχέσεις δεν είναι εγκληματική δράση κατά της δημοκρατίας αλλά μια κακή συνήθεια, από την οποία δεν μπόρεσαν να δραπετεύσουν οι κακόμοιροι βουλευτές της Ν∆. Ισως στο επόμενο υπουργικό συμβούλιο ο Μητσοτάκης να προτείνει μαζική ψυχοθεραπεία ως μέθοδο για να θεραπευτούν οι καθ’ έξιν παρανομούντες. Μια ομάδα ΕΠΑ (Επώνυμοι Πολιτικοί Απατεώνες), κατά τους ΑΑ (Ανώνυμους Αλκοολικούς).
Την τρίτη και φαρμακερή γραμμή άμυνας απέναντι σε όσα αποκαλύφθηκαν ανέλαβε ο ίδιος ο Μητσοτάκης. Ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε ότι την επόμενη τετραετία θα προχωρήσει σε αλλαγή του Συντάγματος ώστε να απαλλαγεί η χώρα από τη μάστιγα της διαφθοράς. Θα θεσπιστεί ασυμβίβαστο υπουργού και βουλευτή. Οποιος αναλαμβάνει κυβερνητική θέση θα παραιτείται του βουλευτικού αξιώματος και τη θέση του θα παίρνει ο πρώτος επιλαχών. Οταν, δε, πάψει να είναι υπουργός, θα επανέρχεται ως βουλευτής. Ο Μητσοτάκης δηλαδή θα δημιουργήσει μια ομάδα βουλευτών ρεπατζήδων που θα κάνει τα ρεπό όσων αναλαμβάνουν υπουργοί.
Το γελοίο του πράγματος δεν είναι ωστόσο το βασικό πρόβλημα.
Εδώ έχουμε τον πρωθυπουργό να κάνει σοβαρές παραδοχές συμμετοχής στο έγκλημα που θεραπεύει στη συνέχεια με άλμα λογικής. Παραδέχεται ότι υπάρχει διαφθορά, η οποία παράγεται και αναπαράγεται από τον δικό του πολιτικό χώρο, τους βουλευτές και τους υπουργούς του. Για έναν περίεργο λόγο, που δεν εξηγεί, αυτή η διαφθορά δημιουργείται γιατί οι βουλευτές γίνονται υπουργοί και παραμένουν βουλευτές. Κάτι δηλαδή υπάρχει στη σχέση αυτή που κάνει τους βουλευτές και τους υπουργούς του να βάζουν το χέρι στο μέλι και να παραβαίνουν το καθήκον τους. Σε κάθε περίπτωση, αφορά τον πολιτικό του χώρο και τους δικούς του ανθρώπους.
Για να αλλάξει αυτή η αμαρτωλή συνήθεια του εγκλήματος και της παραβατικότητας (γιατί περί αυτών πρόκειται) στο εσωτερικό της Ν∆, ο Μητσοτάκης θα αλλάξει τον θεμελιώδη και ανώτατο νόμο της χώρας. ∆εν διευκρινίζει ωστόσο πώς η αλλαγή του Συντάγματος θα πατάξει τη διαφθορά.
Είναι ελλιπές το Σύνταγμα και γι’ αυτό οι βουλευτές του εμπλέκονται στα σκάνδαλα; Η μοναδική εμφανής επιτηδευμένη ατέλεια του Συντάγματος είναι το άρθρο 86, το οποίο προβλέπει ιδιαίτερη νομική αντιμετώπιση για τους υπουργούς και δίνει τη δυνατότητα τα εγκλήματά τους να μένουν ατιμώρητα με αποφάσεις της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας. Ο Μητσοτάκης δεν μιλά γι’ αυτό το άρθρο. Αντιθέτως, όσες φορές υπουργοί του βρέθηκαν μπροστά σε απαίτηση της ∆ικαιοσύνης να ερευνηθούν, όπως στο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, η κυβέρνηση έκανε πλήρη χρήση της μετατροπής μιας νομικής διαδικασίας έρευνας στο κοινοβούλιο (προανακριτικές επιτροπές) σε πολιτικό εργαλείο (συγ)κάλυψης.
Εχει σημασία να θυμίσουμε ότι το άρθρο 86 και ο νόμος 3126/2003, που περιγράφουν τη διαδικασία μέσω της οποίας ένας υπουργός προσέρχεται ενώπιον της ∆ικαιοσύνης, δίνουν τη δυνατότητα στον υπουργό να ζητήσει μόνος του, ακόμη και για λόγους τιμής και αποκατάστασης του ονόματός του, να δικαστεί ώστε να αποδειχτεί η αθωότητά του. Τέτοια γενναιότητα από υπουργό έως σήμερα δεν έχουμε δει. Παρά τις επικλήσεις στην αθωότητα και την προσήλωση στη ∆ικαιοσύνη, δεν υπήρξε υπουργός που να έθεσε τον εαυτό του αυτοβούλως στη διάθεση της ∆ικαιοσύνης για να διαλύσει τις σκιές γύρω από το όνομά του. Ολοι –και φυσικά ο Μητσοτάκης– προτιμούν να ξιφουλκούν εκ του ασφαλούς με το επιχείρημα-καραμέλα της «πολιτικής δίωξης». Την ίδια ώρα ένα πολίτης για τον οποίο υπάρχουν έστω και ενδείξεις για τη διάπραξη κάποιου αδικήματος οδηγείται μπροστά στον δικαστή.
Η πρόταξη των αλλαγών του Συντάγματος ως φάρμακο προς πάσα χρήση είναι και προσχηματική και προσβλητική για τη δημοκρατία. Στη χώρα δεν λείπουν οι νόμοι, αλλά η εφαρμογή τους. Η διαφθορά υπάρχει επειδή συγκαλύπτεται, όχι γιατί δεν έχουμε νόμους και δικαστήρια.
Στη Γερμανία το Σύνταγμα του 1949 μένει επί δεκαετίες αμετάβλητο και έχουν αλλάξει μόνο διατάξεις ώστε να ανταποκρίνεται στις σύγχρονες συνθήκες. Στην Ελλάδα η φερόμενη πανάκεια της αλλαγής στο Σύνταγμα είναι μια δραπέτευση από αυτό που καταλαβαίνει η κοινωνία: είμαστε χώρα στην οποία δεν υπάρχει δικαιοσύνη και δεν γίνεται σεβαστός ούτε αυτός ο θεμελιώδης νόμος του Συντάγματος, ο οποίος αλλάζει για να εξυπηρετήσει πολιτικές σκοπιμότητες. Ενδεχομένως θα ήταν πιο τίμιο από την πλευρά του Μητσοτάκη να θεσμοθετήσει συνταγματικά τη μίζα να τελειώνουμε.
Τουλάχιστον να ξέρουμε συνταγματικά πόσο τοις εκατό πληρώνουμε στη διαφθορά. Αλλωστε ήδη βουλευτές της Ν∆ προπαγανδίζουν την κανονικότητα του «δώρου». Αυτοί ξέρουν…

Το αρχέτυπο του ‘’κατεργάρη’’ και ο Trump


του Αντώνη Ανδρουλιδάκη
Αναπτυξιακού & Κοινωνικού Ψυχολόγου,
Διδάσκοντα Ψυχολογίας Πανεπιστημίου Neapolis

Ο "Κατεργάρης-Απατεώνας" είναι - σύμφωνα με την Γιουνγκιανή τυπολογία - η μορφή που εμφανίζεται όταν τα πράγματα έχουν ήδη αρχίσει να σαπίζουν. Δεν έρχεται για να χτίσει, έρχεται για να αποκαλύψει. Παραβιάζει κανόνες, γελοιοποιεί θεσμούς, διαλύει βεβαιότητες. Κινείται ανάμεσα στο σοβαρό και το γελοίο, στο αληθινό και το υπερβολικό. Και γι’ αυτό προκαλεί ταυτόχρονα σοκ και ανακούφιση, καθώς "λέει" αυτό που πολλοί σκέφτονται, αλλά δεν τολμούν να εκφράσουν.
Έτσι εμφανίζεται ο Donald Trump.
Δεν λειτουργεί απλώς ως πολιτικός ηγέτης. Λειτουργεί ως φορέας αυτού του αρχέτυπου. Δεν σέβεται τους κανόνες του παιχνιδιού, τους εκθέτει απροσχημάτιστα. Δεν προσπαθεί να πείσει με συνέπεια, αλλά επιβάλλεται με ένταση. Δεν οικοδομεί ένα συνεκτικό αφήγημα, αλλά αποδομεί τα υπάρχοντα. Και μέσα από αυτή τη διαδικασία, αναδεικνύει κάτι που προϋπήρχε: την κενότητα, την υποκρισία και την αποσύνδεση-απονοηματοδότηση του ίδιου του συστήματος.
Αυτό εξηγεί και το παράδοξο της απήχησής του. Σε μια κοινωνία που έχει χάσει την πίστη της όχι μόνο στους θεσμούς, αλλά και σε οτιδήποτε, αυτός που τους γελοιοποιεί δεν θεωρείται απειλή, αλλά αυθεντικός. Η έλλειψη φίλτρου δεν εκλαμβάνεται ως πρόβλημα, αλλά ως ειλικρίνεια. Η υπερβολή δεν απορρίπτεται, αλλά λειτουργεί ως ένδειξη ισχύος.
Ο "Κατεργάρης", όμως, έχει διπλή φύση. Από τη μία, ίσως είναι απαραίτητος γιατί σπάει τις ψευδαισθήσεις, φέρνει τη Σκιά στην επιφάνεια, αποκαλύπτει αυτό που το σύστημα προσπαθεί να κρύψει. Από την άλλη, αν δεν ακολουθηθεί από μια νέα μορφή νοήματος, γίνεται παγίδα. Η αποδόμηση μετατρέπεται σε μόνιμη κατάσταση. Η κοινωνία αποσυντίθεται περαιτέρω.
Ο Τραμπ δεν δημιουργεί κάτι καινούριο. Λειτουργεί ως καταλύτης μιας διαδικασίας αποδόμησης της Δύσης που είχε ξεκινήσει εδώ και δεκαετίες.
Και αυτό είναι το κρίσιμο: δεν είναι η αιτία της κρίσης, αλλά η έκφρασή της. Ένα σύμπτωμα μιας κοινωνίας που δεν πιστεύει πια σε αυτά που έχει χτίσει, αλλά δεν έχει ακόμη βρει με τι θα τα αντικαταστήσει.
Ο «Κατεργάρης» δεν καταστρέφει τον κόσμο. Αποκαλύπτει ότι ο κόσμος έχει ήδη αρχίσει να καταρρέει. Αλλά όταν η αποδόμηση δεν συνοδεύεται από νέο νόημα, τότε δεν οδηγεί σε αναγέννηση.
Οδηγεί σε κενό. Και το κενό δεν μένει κενό. Γεμίζει με ένταση, με σύγκρουση, με ισχύ χωρίς κατεύθυνση.
Ο Donald Trump δεν είναι το τέλος της ιστορίας. Είναι η στιγμή που η Δύση αντικρίζει τον εαυτό της χωρίς τις δήθεν ορθολογικές της αυταπάτες.

Βιβλική Αρχαιολογία∙ ίδρυση του κράτους Ισραήλ, απο-αραβοποίηση της Παλαιστίνης


της Καλλιόπης Παυλή

Το κράτος είχε πολλές δυνατότητες να γίνει σοσιαλιστικό. Οι εκκοσμικευμένοι  ιδρυτές του δεν ήθελαν εμπλοκή των ραβίνων στην πολιτική (Theodor Herzl, 1896) και όσοι επέλεξαν να εγκατασταθούν στην Ιερουσαλήμ στα τέλη του 19ου αιώνα ζούσαν σε γειτονιές έξω απ’ την ιστορική πόλη. Ο ίδιος ο Ben-Gurion ήταν ηγέτης του Εργατικού Κόμματος και θιασώτης της κοινοτικής αγροτικής πολιτικής των κιμπούτς, εκ των οποίων τα πιο δραστήρια (Kibbutz Artzi και HaMeuchad) αποτελούσαν φυτώρια της λενινιστικής σκέψης. Ωστόσο, οι μεγάλες ιστορικές αφηγήσεις του εθνικισμού που κυριαρχούσαν στην Ευρώπη και ο πολυάριθμος αυτόχθων αραβικός πληθυσμός της Σιών –το θρησκευτικό όνομα που είχαν υιοθετήσει οι εκκοσμικευμένοι Σιωνιστές για την Παλαιστίνη–, τους συσπείρωσε γύρω από θρησκευτικά σύμβολα στην ανάδειξη της ανέκαθεν πατρίδας.  Έτσι, παρότι η ίδρυση του Medinat Yisrael από το Εθνικό Συμβούλιο, τα μεσάνυχτα 5 Iyar 5708/14.5.1948, έγινε στην αίθουσα του Μουσείου Tel-Aviv και όχι σε κάποια Συναγωγή, δηλώνεται ως Εβραϊκό με έμφαση στην θρησκευτική ταυτότητα. Η εθνικοποίηση της θρησκείας εξελισσόταν ταχύτατα και το 1950 όλοι, από το αριστερότερο Κόμμα Mapam μέχρι το δεξιότερο Heart, υπέγραψαν την ίδρυση κράτους στην Παλαιστίνη με θεμέλιο τη Βίβλο: «Κάθε άλλο Σύνταγμα πλην της Βίβλου στερείται νομικής βάσης», θα πει ο υπεύθυνος Εκπαίδευσης και Κουλτούρας Meir-David Levinstein. Ως πρωθυπουργός τώρα ο Ben-Gurion παραδέχτηκε πως «είναι αδύνατον να κατανοήσουμε την ανάσταση του εβραϊκού κράτους χωρίς να γνωρίζουμε την ιστορία των Εβραίων από τις μέρες του Πρώτου και του Δεύτερου Ναού, και την ιστορία των προφητειών» (Divrei Ha’Knesset). Στον κήπο του Κοινοβουλίου (Knesset) υψώθηκε η Επτάφωτη Λυχνία, παραπομπή στο Hanukkah της ανάκτησης του Ναού επί Μακκαβαίων, με το menorah να καίει αγνό ελαιόλαδο κατά το θαύμα του τότε ελάχιστου λαδιού που κράτησε 7 μέρες.
Ο υπουργός Εκπαίδευσης και Κουλτούρας μερίμνησε ώστε κάθε παιδί να είναι  άριστος γνώστης της Βίβλου, να εφοδιάζεται με χάρτες και αρχαιολογικούς οδηγούς, να εντρυφά στην ερασιτεχνική αρχαιολογία και να είναι σε θέση να ταυτοποιεί αρχαιολογικές θέσεις, Παιδιά 8-14 ετών είχαν τότε ερωτηθεί από ψυχολόγους εάν ο Ιησούς του Ναυή και οι Γιοί του Ισραήλ έπραξαν σωστά όταν κατακτούσαν την Makkedah και την Ιεριχώ και σκότωναν αμάχους και κατά πόσο ενέκριναν μια σύγχρονη επέμβαση του ισραηλινού στρατού στα αραβικά χωριά εάν κρινόταν αναγκαία, και η πλειονότητα τάχθηκε υπέρ (George Tamarin, 1963).
Η συσπειρωμένη στις εξιστορήσεις της Πεντατεύχου και στα προσκυνήματα «βιβλική αρχαιολογία», όπως την αποκάλεσε ο βιβλικός αρχαιολόγος William Albright, υπέταξε σε αυτή κάθε έκφανση της αρχαιολογίας στην περιοχή.  Ο στρατός του Ιησού του Ναυή είχε κατακτήσει την Ύστερη Χαλκή Εποχή (~1500-1200 π.Κ.Ε.) τις πόλεις που ο Θεός είχε παραχωρήσει στον «εκλεκτό λαό» του («Γένεση», «Αριθμοί»), ωστόσο, η έρευνα από ανεξάρτητους αρχαιολόγους κατέδειξε χρονική αναντιστοιχία: είτε οι πόλεις δεν κατοικούνταν κατά τον επικαλούμενο χρόνο των επιδρομών του, είτε οι ενδείξεις της καταστροφής δεν ταυτίζονταν με εκείνη την περίοδο. Ούτε αρχαιολογικές μαρτυρίες της 40ετούς περιπλάνησης στην έρημο ή κατασκήνωσης στο Σινά βρέθηκαν, ούτε η Ιεριχώ είχε σημάδια καταστροφής που να αντιστοιχούν στην κατάληψή της από τον Ναυή. Η Kathleen Kenyon που ανάσκαπτε επί έξι χρόνια αυτή την προκεραμική θέση της Νεολιθικής κατέληξε ότι  η  Ιεριχώ, της οποίας τον 13o αιώνα π.Κ.Ε. «τα τείχη έπεσαν μετά που ο στρατός του Ιησού του Ναυή βάδισε γύρω τους επτά ημέρες σαλπίζοντας», όχι μόνο δεν ήταν εντοιχισμένη αλλά εκτιμάται η ερήμωσή  της  από  τον  15o ως  τον 10o  αιώνα –όπως  ερημωμένες  ήταν και  οι γύρω περιοχές της Ιουδαίας και της Σαμάρειας (Kenyon, 1960). O αρχαιολόγος μέλος των Δυνάμεων Άμυνας (IDF) Yigael Yadin, δεινός οπαδός της ιδεολογικής χρήσης του παρελθόντος, ανέλαβε μέσω των ανασκαφών που το IDF χρηματοδοτούσε το χαναανίτικο βασίλειο Tel-Hazor. Εκτεινόμενο στον σημερινό Λίβανο, Παλαιστίνη, τμήμα της Συρίας και της Ιορδανίας ήταν κομβικό ιδεολογικά, πολιτικά και στρατιωτικά καθώς στην άνω Γαλιλαία, κοντά στα υψίπεδα του Golan και τα σύνορα με τον Λίβανο, υπερτερούσε το αραβικό στοιχείο και απαιτούνταν άμεση εβραιοποίησή του. Ο Yadin συμπέρανε ότι ο Ιησούς του Ναυή, το πρότυπό του, το είχε κατακτήσει τον ύστερο 13ο π.Κ.Ε. ανοίγοντας τον δρόμο για την εγκατάσταση στη Χαναάν. Ισραηλινοί αρχαιολόγοι που χρησιμοποιούν τον όρο «Συρο-Παλαιστινιακή αρχαιολογία» έδωσαν –βασισμένοι στην κεραμική, τη ραδιοχρονολόγηση και τις αιγυπτιακές πηγές– ημερομηνία καταστροφής στο πρώτο μισό του 13ου αιώνα, ακυρώνοντας την κατάκτηση από Ισραηλίτες (Israel Finkelstein 2005, Sharon Zuckerman, 2007).  Όχι, τα εδάφη του αρχαίου Tel-Hazor έκτοτε ανήκαν τελεσίδικα στο σημερινό Ισραήλ, εξάλλου το Μεγάλο Ισραήλ εκτεινόταν έως τη νότια Μεσοποταμία (σημερινό Ιράκ), αφού από εκεί κατάγεται ο γενάρχης Πατριάρχης Αβραάμ.
Οι «Πατριάρχες» δεν τεκμηριώνονται ως ιστορικά πρόσωπα. Ο Αβραάμ γεννήθηκε το 2062  (Ιώσηπος) ή το 1940 π.Κ.Ε. (Seder Olam Zutta) και η «Γένεση» αναφέρει πως, φτάνοντας στην Gerar, ο Φιλισταίος βασιλιάς τού έκλεψε την όμορφη γυναίκα. Ωστόσο παρουσία Φιλισταίων έχουμε κατά την Εποχή Σιδήρου Ι (~1200-1000 π.Κ.Ε.), αιώνες δηλαδή μετά τον Αβραάμ και τον Ισαάκ. Οι  ιερατικοί κύκλοι αναφέρουν το 16ο-15ο αιώνα π.Κ.Ε. έτος συγγραφής της Τορά και παρουσίας του Μωυσή, ωστόσο στην Πεντάτευχο αναφέρονται οι Φιλισταίοι που αφίχθησαν αιώνες αργότερα (William Dever, 2006). Από οστά εντοπίζεται και η βρώση χοιρινού τότε από Εβραίους. Η απουσία πραγματολογικού υπόβαθρου μαρτυρά ότι η Τορά γράφτηκε πολύ αργότερα, όταν θεσμοθετείται και ο διατροφικός νόμος που απαγορεύει το χοιρινό στους Εβραίους.
Η χρήση καμήλας από τον Αβραάμ και τους άλλους εμπόρους-«Πατριάρχες» αποτελεί επίσης αναχρονισμό. Η καμήλα δρομέας εξημερώθηκε και ευρέως χρησιμοποιήθηκε μετά από μια χιλιετία (11ο-10ο π.Κ.Ε.) και, παρά τη γοητευτική εικόνα που μας δίνει ένα καραβάνι από καμήλες, στην πραγματικότητα η μεταφορά προϊόντων γινόταν έως τότε από όνους και άλογα. Στα Αιγυπτιακά κείμενα και στα κείμενα των πολιορκητών της Ιερουσαλήμ Ασσυρίων τον 8ο αιώνα, απουσιάζουν αναφορές στη χρήση της πριν από τότε. Γενικότερα στη Μέση Ανατολή απουσιάζει ένας αξιόλογος αριθμός οστών που να πιστοποιεί την ευρεία χρήση της νωρίτερα: ραδιοχρονολόγηση σε μεγάλη συγκέντρωση οστών που βρέθηκε το 1981 στο Tel Jemmeh, κοντά στο αρχαίο λιμάνι της Γάζας, τα χρονολογεί γύρω στον 8ο-7ο αιώνα π.Κ.Ε (Paula Wapnish, 1981, Simon Davis, 1987, Finkelstein-Silberman, Sand).
Ισραηλινοί αρχαιολόγοι διαφωνούν και με τη βιβλική περιγραφή πως δώδεκα φυλές του Ισραήλ κατοικούσαν πριν από 3 χιλιάδες χρόνια στο βασίλειο του Δαβίδ, του οποίου η νίκη επί του γιγάντιου Γολιάθ τις ενοποίησε υποτάσσοντας σε κάποια 170 χιλιόμετρα γης (όσο ήταν το μήκος του βασιλείου του) τους Φιλισταίους. Κι ενώ στη Βίβλο φέρονται να εξουδετερώνονται, η μορφολογία της φιλισταϊκής αρχιτεκτονικής και κεραμικής (συγγενούς της Μυκηναϊκής ΙIΙΓ) συνεχίζονται και μετά τον θάνατό του, σχεδόν μέχρι τα ρωμαϊκά χρόνια. Τα νεο-ασσυριακά αρχεία αναφέρουν φιλισταϊκές  αλληλεπιδράσεις με γειτονικές ομάδες την Εποχή Σιδήρου Ι με ευρήματα που μαρτυρούν αφομοίωση και συνέχεια ανάμεσα στους λαούς της Παλαιστίνης και, αντί για αποδείξεις «βίαιης κατάκτησης», μετατόπιση από τον έναν τρόπο ζωής σε άλλο, από τις πρώιμες εγκαταστάσεις σε τεντόσπιτα στα ορθογώνια κιονωτά σπίτια.
Οι αντιφάσεις είναι ανεπίλυτες. Στην κραταιά μοναρχία του Δαβίδ δεν βρέθηκαν κατάλοιπα του μεγαλειώδους παρελθόντος με τα παλάτια, όπως περιγράφονται, ήταν ένα συνηθισμένο κρατίδιο φυλετικού τύπου τότε ακόμα πολυθεϊστικό. Οι Ισραηλίτες δεν ήταν ποτέ στην Αίγυπτο, δεν περιπλανήθηκαν στην έρημο ούτε κατέλαβαν τη γη με πόλεμο.  Στην «Έξοδο» αναφέρεται ο Ραμσής, ωστόσο ο πρώτος Φαραώ Ραμσής έζησε τέλη 14ου ενώ η βιβλική χρονολόγηση της Εξόδου, που προσφέρει το απαραίτητο βάθος χρόνου για μια ανέκαθεν ύπαρξη του Ισραήλ,  τοποθετείται είτε μέσα του 16ου (Ιώσηπος), είτε μέσα του 15ου (Seder Olam Zutta). Απουσιάζουν και τα ευρήματα που θα πιστοποιούσαν την ύπαρξη χώρων συγκέντρωσης σκλάβων στην Αίγυπτο, όσο και αρχεία με αναφορές στην Έξοδο. Εύλογο κατά τους βιβλικούς, οι Αιγύπτιοι δεν θα κατέγραφαν ποτέ τη μεγάλη ήττα τους. Καθόλου πειστικό δηλώνει ο αντίλογος, πρόκειται για μαζική έξοδο και τον πνιγμό του στρατού του Φαραώ που τους κυνήγησε, δηλαδή  μνημειακά γεγονότα που αν είχαν συμβεί θα είχαν ταλανίσει οικονομικά και πολιτικά το φαραωνικό βασίλειο (Dever). Πιθανότατα οι Ισραηλίτες δεν ήρθαν ποτέ από έξω από τη Χαναάν ως κατακτητές αλλά αποτελούσαν  κομμάτι της (Ze’ev Herzog 1999, Thomas Thompson, 2008, Finkelstein-Silberman, Sand) και ο καθορισμός των ορίων της στη «Γένεση» και τους «Αριθμούς» σαν να πρόκειται για περιοχή ξεχωριστής εθνότητας, είναι παραπλανητικός· οι Αιγύπτιοι χρησιμοποιούσαν τον όρο «Kinahhi» με γεωγραφική σημασία. Οι όροι «Χαναανίτες» και «Ισραηλίτες» από το Τμήμα Αρχαιολογίας του Hebrew University –αντί για το επιστημονικά αντικειμενικό «Tel-Hazor Μέσης Εποχής Χαλκού» και «Tel-Hazor Πρώιμης Εποχής Σιδήρου» αντίστοιχα, για να διατυπωθεί το πέρασμα της Παλαιστίνης από τη μια διακριτή  εθνότητα στην άλλη– είναι προβληματικοί: μιλούσαν και οι δυο γλώσσα σημιτική και είχαν κοινή τη λατρεία του Βάαλ όπως μαρτυρούν τα μπρούτζινα ταυρόμορφα ειδώλια του θεού του 12ου αιώνα π.Κ.Ε., τίποτα δηλαδή ξεχωριστό ή επαναστατικό. Τα οστά χοίρου στις κατοικίες μαρτυρούν ότι όλοι, και οι Εβραίοι, κατανάλωναν χοιρινό, οι Φιλισταίοι 20% περισσότερο, πιθανώς λόγω της διατροφής που είχαν φέρει από το Αιγαίο (Justin Samuel Elan Lev-Tov, 2000). Κατά τις ενδείξεις η ισραηλίτικη κουλτούρα αποτέλεσε υποκατηγορία της χαναανίτικης και η ανάδυση του Ισραήλ απόρροια της χαναανίτικης παρακμής, όχι το αίτιό της.
Με τη Νέα Διαθήκη αποκλεισμένη από τα σχολεία, με αναφορά μόνο για τους λάθους λόγους στον Τύπο ή ακόμα και να καίγεται από ραβίνους και στρατιωτικούς (Nur Masalha, 2014), το IDF συνεχίζει να χρηματοδοτεί τις ανασκαφές  με την εθελοντική συμμετοχή της νεολαίας, της οποίας  την εκπαίδευση αναλάμβανε στις αρχαιολογικές θέσεις. Άλλωστε επικρεμόταν απειλητική η διαπίστωση από μελετητές ότι δεν είναι όλοι οι Εβραίοι της κεντρικής Ευρώπης Σημίτες, όχι μόνο γιατί αποδυνάμωνε το μύθο της επιστροφής και το δικαίωμα της εγκατάστασης, αλλά και το ιδεολόγημα της ομοιογένειας. Έτσι πλήθαιναν οι ανασκαφές πάντα με διευθύνοντα τον Yadin, εστιάζοντας και στις σπηλιές-καταφύγιο των Ισραηλινών όταν καταδιώκονταν από τους Ρωμαίους κατά τις εξεγέρσεις τους, με έμφαση στο φρούριο Masada κοντά στη Νεκρά Θάλασσα. Εδώ οι Ζηλωτές αντιστάθηκαν (70-73 Κ.Ε.) ωσότου αυτοκτονήσουν για να αποφύγουν την ταπεινωτική αιχμαλωσία. Επιστήμονες αμφισβήτησαν τα εν θερμώ συμπεράσματα στις ανασκαφές του 1963-65 που προωθήθηκαν από τα media: οι έγκλειστοι δεν αριθμούσαν τις 960 ψυχές αφού δεν βρέθηκε αντίστοιχος ή σχετικός αριθμός οστών, ούτε  άντεξαν στους Ρωμαίους περισσότερο από 6-8 μήνες. Ο ρεαλισμός σκόνταψε στον «εθνικό μύθο» που αντιμετώπιζε  το χρονικό σαν άλλη περίπτωση γενοκτονίας εναντίον τους που στο διάβα τού χρόνου συναντούσε το Ολοκαύτωμα. Η ερμηνεία δίχασε και το θρησκευτικό κατεστημένο· ο ιουδαϊσμός αποστρέφεται την αυτοκτονία όπως μαρτυρά η απουσία του γεγονότος στο Talmud και το Midrash: «η Masada ήταν τραγική όχι γιατί ήταν αυτοκτονία όπως το  παρουσιάζει η προπαγάνδα των ανασκαφών, αλλά γιατί ήταν ανήθικη επιλογή και ως τέτοια δεν θα γίνει σύμβολο για τις γενεές» (εφημερ. Hamodea, 1964). Γνώστης πιθανώς αυτής της αντίληψης ο Titus Flavius, εμφανίζει τους πολιορκημένους αντί να αυτοκτονούν να αλληλοσκοτώνονται με την προτροπή του σικαριώτη Eleazar Ben-Yair για να μη σκλαβωθούν. Κι αυτό όμως περιπλέκει τα πράγματα, οι πολιορκημένοι αποκαλούνται από μελετητές-μέλη των Kibbutzim «δολοφόνοι». Πάντως τα οστά που ο Yadin ανέσυρε ενταφιάστηκαν δημοσία δαπάνη με τιμές «εθνομαρτύρων» σε τελετή πλαισιωμένη από στρατιωτικό άγημα, καίτοι  δεν αποδείχθηκε ότι σχετίζονται με την περίοδο της πολιορκίας, καίτοι υπάρχουν ενδείξεις ότι πρόκειται για οστά Ρωμαίων αφού βρέθηκαν έξω από το οχυρό. Αλλά η Masada  ήταν η ευκαιρία ενός διαχρονικού μαθήματος εθνικής αντίστασης, υπογραμμίζει την ιστορική συνέχεια του Ισραήλ και ενσαρκώνει  τη  θέλησή του για  επιβίωση: κάθε χρόνο πάνω σ’ αυτή την απομονωμένη πέτρα οι νεοσύλλεκτοι των ενόπλων  δυνάμεων  καταθέτουν  τον  όρκο, «Η Masada δεν θα πέσει ξανά!» (Nachman Ben-Yehuda,1995).
Κάθε κατάκτηση των αλλοφύλων σφετεριστών του Ισραήλ που «αποδείκνυε» η βιβλική αρχαιολογία συσχετιζόταν με τη σύρραξη του 1948, αργότερα και με την κατάκτηση της Δυτικής Όχθης το 1967.  Στις 28 Iyar 5727/7.6.1967 το IDF εισέβαλλε στην Ιερουσαλήμ ενώνοντας σύμβολα και προσκυνήματα, τον λόφο Moriah όπου οδηγήθηκε στη θυσία ο Ισαάκ («Γένεση»,  «Χρονικά») και υψώθηκε ο Ναός του Σολομώντα. Στο μικρό Ιουδαϊκό Τετράγωνο με τις συναγωγές Hurva και Tiferet Yisrael που είχε καταστραφεί στον πόλεμο με την Ιορδανία, άρχισαν άμεσα εργασίες αποκατάστασης. Οι συναγωγές των Ασκεναζίμ και των Σεφαρδίμ αναστηλώθηκαν και η «Καμένη Οικία», στην οδό Tiferet-Yisrael, έγινε μουσείο, και τα οστά χεριού δεκαεπτάχρονης εθνικό σύμβολο των διώξεων που υπέστησαν από τους Ρωμαίους μετά την καταστροφή του Ναού. Οι διεργασίες καλύπτονταν σε απ’ ευθείας μετάδοση από το εθνικό δίκτυο γράφοντας «εθνική ιστορία», ωστόσο η οικία θα μπορούσε να έχει καεί από ατύχημα, ή από Ρωμαίους ή από Ζηλωτές όπως συνήθιζαν το 67-70 για όσους Εβραίους θεωρούσαν συνεργάτες των Ρωμαίων. Ωστόσο ο αρχαιολόγος Nahman Avigad το 1969 αβασάνιστα κατέληξε ότι  είχε καεί από Ρωμαίους, καταγράφοντας μάλιστα την «ακριβή ημέρα» της καταστροφής  παρά την απουσία τεκμηρίων (Abu El-Haj, 1988). Πάμπολλα τα ευρήματα της εποχής του Σολομώντα και του Ηρώδη αλλά και πολλά ρωμαϊκά, βυζαντινά, Σταυροφόρων, Μαμελούκων και οθωμανικά, που όμως σε μεγάλο βαθμό σαρώθηκαν από μπουλντόζες ώστε να φτάσουν γρήγορα στο υπόστρωμα που υποσχόταν «εβραϊκά» ευρήματα. Μια ιστορία διάρκειας χιλίων τριακοσίων περίπου ετών συσσωρεμένη σε ένα χωμάτινο όγκο που δεν μελετήθηκε, στέρησε δια παντός ένα κομμάτι της εξέλιξης της πόλης. Όσα διασώθηκαν προσδιορίστηκαν με όρους «εβραϊκό», «χριστιανικό» ή «Εποχής Ηρώδη», και πάντως όχι «παλαιστινιακό» που παραπέμπει σε εθνότητα, αλλά «μουσουλμανικό» ή «αραβικό» που αποτελούσε γενικότητα. Αρνητικά σχολιάστηκε και η μη-τυποποίηση  των ευρημάτων κατά την αντικειμενική μη-εθνική χρονολόγηση (π.χ. «Εποχή Σιδήρου»). Η εξήγηση που δόθηκε από τους βιβλικούς αρχαιολόγους ήταν πως οι τίτλοι που προσδιορίζουν «κουλτούρες» είναι περισσότερο κατανοητές από τους επισκέπτες, ωστόσο άλλοι κατήγγειλαν πως ο πραγματικός στόχος είναι μια αρχαιολογική κατάταξη που να εκφράζει το σιωνιστικό μήνυμα. Το Υπουργείο Οικονομικών διέταξε απαλλοτριώσεις  και επέκταση έναντι μικρής αποζημίωσης στις οικογένειες των Παλαιστινίων, ώστε να εγκατασταθούν εβραϊκές οικογένειες που θα αποκαθιστούσαν την εβραϊκή ιστορία του χώρου. Το Μαροκινό Τετράγωνο κατεδαφίστηκε και οι Εβραίοι είχαν τώρα στη διάθεσή τους μια Πλατεία Προσευχής, σαν υπαίθρια Συναγωγή, μπροστά στο Δυτικό Τείχος, όπου μπορούσαν να προσέρχονται για να προσεύχονται. Οι μαθητές της πρώτης δημοτικού εδώ παραλαμβάνουν το πρώτο βιβλίο προσευχής αφήνοντας μια προσευχή ανάμεσα στις πέτρες, εδώ και την πρώτη Βίβλο, και το επισκέπτονται στις επετείους. Μια  φορά το χρόνο έρχονται και οι στρατιώτες του IDF φορώντας το kippah αντί για τους στρατιωτικούς μπερέδες και διαβάζουν ψαλμούς στο «Τείχος των Δακρύων», όπως το αποκαλούσαν περιηγητές και μισιονάριοι του 19ου αιώνα: ταξιδεύοντας στους Αγίους Τόπους έβλεπαν «αλλόκοτες σκηνές», Εβραίους να κλαίνε στις ογκώδεις πέτρες-κατάλοιπα κραυγάζοντας στον Θεό να το ανοικοδομήσει (Richard Burton, 1885).
Με παρέμβαση του υπουργού Θρησκευτικών Υποθέσεων Zerach Warhaftig το Τείχος ανασκάφτηκε ώστε να ανασυρθούν δυο ακόμη σειρές από τους τετραγωνισμένους λίθους, υψώνοντάς το σχεδόν δύο μέτρα ακόμα. Το γεγονός ότι το κορυφαίο εθνοθρησκευτικό σύμβολο αποτελείται, εκτός από τις 7 σειρές λίθων της εποχής του Ηρώδη από άλλες 18 σειρές της εποχής των Ομμεϋάδων, των Φατιμίδων και των Οθωμανών περιπλέκει τη «βιβλική ιδιοκτησία». Αποδεικνύεται     ιστορικοθρησκευτικό σύμβολο και για του Παλαιστίνιους, στων οποίων την παράδοση εδώ έδενε ο Προφήτης Μωάμεθ το μυθικό φτερωτό άλογό του Al-Burāq.
Τo 1995 το διεθνές ενδιαφέρον στρέφεται στην Ιερουσαλήμ για την επέτειο της «τρισχιλιετούς εβραϊκής κυριαρχίας» από όταν ο Δαβίδ έγινε απόλυτος κυρίαρχός της. Ο Yitzhak Rabin εγκαινιάζει την επέτειο λίγους μήνες πριν δολοφονηθεί από ακροδεξιό συμπατριώτη του  για την υπογεγραμμένη ειρήνη Ισραήλ και Παλαιστίνης.
Με τη βιβλική αρχαιολογία στο πλαίσιο μιας εκτεταμένης πολιτικής προπαγάνδας, η νίκη του Δαβίδ συμβόλιζε τους πολέμους του Ισραήλ εναντίον των Αράβων νομιμοποιώντας τον εποικισμό της σύγχρονης εποχής. Μετά την Πρώτη Ιντιφάντα το 1987 που συγκλόνισε τον κόσμο, επιστήμονες αμφισβητούν τα ιερά κείμενα στην ανασύνθεση της ιστορίας του πρώιμου Ισραήλ. Εξάλλου η βιβλική γενεαλογία ελάχιστα πλέον αφορά την αρχαιολογία. Αποτελεί μόνο στρατευμένη μελέτη για την ασυγκάλυπτη ατζέντα του Μεγάλου Ισραήλ που στρώνει τον δρόμο προς την κόλαση του Άλλου
----------------------------------------------------------------------------------.
Δρ Καλλιόπη Παυλή, Μεταδιδ. στην Αποικιοκρατία, Πάντειο Πανεπ/μιο Κοινωνικών & Πολιτικών Επιστημών
Πηγή: kommon.gr