Mpelalis Reviews

Mpelalis Reviews

Τετάρτη 11 Μαρτίου 2026

Κερδοσκοπία και ανύπαρκτος έλεγχος

 
Γιώργος Λεχουρίτης

Πρόεδρος ΙΝΚΑ Γενικής Ομοσπονδίας Καταναλωτών Ελλάδας  

Και όμως αληθινό, ζούμε ακόμα μια φορά στην εποχή του πολέμου για τη Μέση Ανατολή και στην εποχή της αισχροκέρδειας κερδοσκοπίας παντού στην αγορά στην Ελλάδα. Ηταν στραβό το κλίμα της ακρίβειας και τώρα το έφαγε ο γάιδαρος και το αποτέλειωσε.
Ως ΙΝΚΑ Γενική Ομοσπονδία Καταναλωτών Ελλάδας όλα αυτά τα χρόνια δίνουμε κάθε μέρα τη μάχη ενάντια στα θέλω της κυβέρνησης και της αγοράς. Δυστυχώς για τη χώρα μας, με τη βαριά βιομηχανία του τουρισμού, εάν συνεχιστεί αυτή η κατάσταση, θα έχουμε πολλά πλήγματα για την ελληνική οικονομία.
Ανεργία, κλείσιμο επιχειρήσεων, μείωση εσόδων θα είναι η μεγαλύτερη οικονομική ασφυξία και κρίση. Οι έλεγχοι στην αγορά είναι τυπική διαδικασία και όχι ουσιαστική. Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της αγοράς και προστασίας του καταναλωτή με δήθεν ελέγχους στην αγορά, αλλά όταν καταργείται το ποσοστό κέρδους στις 31/6/2025 πώς είναι δυνατόν να μπει έλεγχος των τιμών; Μας δουλεύουν ψιλό γαζί όλοι μαζί, υπουργός Ανάπτυξης, υπουργείο Ανάπτυξης και ανεξάρτητες Αρχές. Εχουμε πάνω από 10 ανεξάρτητες Αρχές και προστασίας του πολίτη καταναλωτή. Αποτέλεσμα; Μηδέν.
Ισως να φταίει που δεν έχουμε μια σνεξάρτητη Αρχή που θα ελέγχει τις ανεξάρτητες Αρχές. Και όλα αυτά που συμβαίνουν με την κυβέρνηση της ακρίβειας παντού στην αγορά να παρακολουθεί το μέλλον. Αντί να πάει για έλεγχο στα διυλιστήρια, πηγαίνει για έλεγχο στα πρατήρια καυσίμων. Αντί να πάει να ελέγξει την τιμή αγοράς στο χωράφι, πηγαίνει για έλεγχο στο σούπερ μάρκετ. Εχουμε μπλέξει με μια κυβέρνηση που λειτουργεί έπειτα από τις εξελίξεις. Θυμός, εκνευρισμός, αγανάκτηση εις βάρος αυτών που καθορίζουν τη ζωή μας χωρίς εμάς. Κάθε μέρα και χειρότερα. Ενοίκια στο ζενίθ, καύσιμα στα ύψη, ρεύμα στον Θεό.
Και όμως τα παπαγαλάκια της κυβέρνησης, τα τρολάκια της Ν.Δ. και η «Ομάδα Αλήθειας» βουτηγμένα στο ψέμα. Εχουμε χαμηλούς μισθούς, μας λένε. Μα άμα αυξήσεις τους μισθούς, τότε και ο επιχειρηματίας θα αυξήσει τις τιμές των προϊόντων. Συμπέρασμα, πληθωρισμός. Ενα είναι σίγουρο πως η κυβέρνηση θέλει την ακρίβεια παντού στην αγορά, γιατί έτσι βάζει περισσότερα λεφτά στα κρατικά ταμεία. Και μετά θα δούμε επιδόματα «ψίχουλα», όπως το ανέκδοτο του Χότζα. Υπάρχει λύση; Και βέβαια υπάρχει και το ξέρουν, απλώς δεν θέλουν να το εφαρμόσουν. Δεν είναι ανίκανοι, όχι είναι ικανότατοι που εξυπηρετούν 10 με 20 οικογένειες στην Ελλάδα. Αντί να εφαρμόσουν το παρατηρητήριο τιμών στις 27 χώρες της Ε.Ε., έχουν το e-katanalotis, έτσι για χωρίς ουσία.
Πού είναι η δέσμευση του υπουργού Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκου για αναγραφή διπλής τιμής νωπών προϊόντων; Τιμή παραγωγού και τιμή καταναλωτή; Τι περιμένουν να φτάσει το μαρούλι στα 4 ευρώ το ένα; Εμείς, ως ΙΝΚΑ Γενική Ομοσπονδία Καταναλωτών Ελλάδας, και εγώ προσωπικά, ως πρόεδρος του Δ.Σ. της Ομοσπονδίας Καταναλωτών, τα λέω κάθε μέρα. Η κυβέρνηση ακούει; Ομως το χειρότερο όλων αυτών δεν είναι οι τιμές, αλλά η ποιότητα των προϊόντων διατροφής.
Η τιμή φαίνεται, η ποιότητα όχι. Δεν μπορούν να αγοράζουν έναν τόνο πατάτα Νάξου, να εισάγουν 20 τόνους πατάτες Αιγύπτου, να τις αναμειγνύεουν και να τις πουλάνε ως ελληνικές. Δεν μπορούν να εισάγουν γάλα και κρέας και να τα βαφτίζουν ελληνικά. Δεν γίνεται να κολλούν ετικέτες αυτοκόλλητα στα φρούτα εισαγωγής και να τα κάνουν starting Βόλου. Πού είναι οι υπηρεσίες ΕΦΕΤ; Δυστυχώς, έχουν διαλύσει το κράτος και τη δημόσια διοίκηση. Ζητούμενο είναι ένα καλύτερο αύριο και μέλλον για τα παιδιά μας, τα εγγόνια μας, τους φίλους και συγγενείς.
Για την Ελλάδα, ρε γαμώτο, για την αξιοπρέπεια των γερόντων και όχι μόνο. Μήπως έχουμε υγεία, παιδεία, ασφάλεια και κοινωνικό κράτος; Μήπως έχουμε ανεξάρτητες Αρχές και Δικαιοσύνη; Τι από όλα αυτά έχουμε;
Πηγή: antinews.gr

Σοσιαλισμός! Μόδα τώρα και στις ΗΠΑ


Οι  Αμερικάνοι, πάλι, που δοξάζουν το χρήμα και  μόνο το  χρήμα, δυσκολεύονται να το χωνέψουν.

Χρήστος Ξανθάκης


Το έχω γράψει πολλές φορές ότι οι Αμερικάνοι είναι οι καλύτεροι δυτικοί που έχω συναντήσει.
Το γράφω και το υπογράφω, άσε τώρα τις  κυβερνήσεις τους που αρέσκονται συχνά πυκνά να εγκληματούν κατά της ανθρωπότητος.
Το έχουν κάνει και οι Άγγλοι, το έχουν κάνει και οι  Γάλλοι και μην ανοίξω καν το στόμα μου για  τους Γερμανούς, δεν τους  ξεπλένει ούτε ο Δούναβης.
Αλλά άμα το πας σε απλή,  καθημερινή καλοσύνη, απ’ αυτή που κρίνει αν κάποιος θα σου προσφέρει χείρα βοηθείας όταν είσαι  πεσμένος καταή, σόρυ, δεν υπάρχει ανταγωνισμός.
Στη Δύση τουλάχιστον, τ’ Αμερικανάκια είναι τα πιο εντάξει παιδιά.
Εκτός κι αν μπούνε στη μέση τα λεφτά…
Ε ναι, εκεί σκαρτεύει το πράγμα και ο αμνός μεταμορφώνεται σε μπουλντόγκ.
Πιο εύκολο είναι να του κατουρήσεις το χαλί του μέσου Αμερικάνου, παρά να του τσουρνέψεις είκοσι δολάρια.
Κι αν το καταφέρεις ακόμη, προσωπικά θα το πάρει και  δεν θα ησυχάσει μέχρι να τα γυρίσει πίσω στην πορτοφόλα του.
Δεν είναι τυχαίο ότι στην πέρα ακτή του Ατλαντικού γεννήθηκε η  έκφραση “τα φράγκα μιλάνε κι οι μπούρδες περπατάνε”.
Ούτε άσχετο είναι που εκλέξανε πρόεδρο έναν σεσημασμένο  παραμυθατζή, μόνο  και μόνο επειδή τους υποσχέθηκε χρήμα με ουρά…
Οπότε μοιάζει κάπως παράδοξη σε πρώτη ανάγνωση η πρόσφατη δημοσκόπηση του “Fox News” (βλέπε Ρούπερτ Μέρντοχ, βλέπε πιο δεξιά τρακάρεις πάνω στον Ταμερλάνο), όπου εμφανίζει ο Σοσιαλισμός ρεκόρ δημοφιλίας στις  Ηνωμένες Πολιτείες.
Μάλιστα, όπως το διαβάσατε, μην ψάχνετε για νοσοκόμο, μην ψάχνετε για γιατρό, μην ψάχνετε καν για τον υπουργό Υγείας, δεν αδειάζει, τρέχει στα δικαστήρια τον Λαζόπουλο!
Μοδάτος ο  Σοσιαλισμός  στην Αμερική και μάλιστα (τίποτα δεν είναι τυχαίο…) κατά τη διάρκεια προεδρίας Τραμπ.
Όπως και την προηγούμενη φορά, που είχε πάρει τα ‘πάνω του!
Το σπάω σε πενηνταράκια και ποσοστά, γιατί όπως είπε κι  ο  λόρδος  Κέβιν “άμα δεν μπορείς να εκφράσεις κάτι σε αριθμούς, τότε ξέχνα το,  δεν το κατέχεις”.
Ορίστε λοιπόν: Το 38 % των ερωτηθέντων  στην έρευνα, υποστήριξε ότι ο Σοσιαλισμός είναι “καλή ιδέα”.
Θα μου πεις το 61 %  δήλωσε ότι  ο Σοσιαλισμός είναι “κακή ιδέα”, θα σου απαντήσω ότι με τέτοια δυσφήμιση  που έχουν  εισπράξει τις τελευταίες δεκαετίες τα σοσιαλιστικά ιδεώδη στις ΗΠΑ (του Μέρντοχ πρωτοστατούντως…),  κανονικά θα έπρεπε να μιλάμε για αρνητικό μερίδιο άνω του 90 %.
Για δείτε και τα δικά μας, δηλαδή, που καμαρώνουμε για τον ασυμβίβαστο Αντρέα Παπανδρέου:
Υπάρχουν όντως τέσσερεις στους δέκα, έτσι πραγματικά να γουστάρουν Σοσιαλισμό, χαρντκοράδικο  και  παρεξηγημένο όπως Αμερική;
Όχι πείτε, υπάρχουν;
Και γίνεται ακόμη καλύτερο, άπαξ  και ρίξεις μια ματιά στις λεπτομέρειες.
Όπου ανακαλύπτεις ότι η πλειοψηφία (μάλιστα κυρία μου,  η πλειοψηφία!) όσων υποστηρίζουν  τους Δημοκρατικούς γουστάρει Σοσιαλισμό.
Ποσοστό 55 %, έναντι του σχετικώς φυσιολογικού 22 % όσων δηλώνουν Ρεπουμπλικάνοι και ενδέχεται να μην το πιάσανε ακριβώς το ερώτημα.
Παρεμπιπτόντως κομπλέ τα πάει η αποδοχή του Σοσιαλισμού (38 %) και στους Ανεξάρτητους, που εδώ και κάποιες δεκαετίες κρίνουν τις εκλογικές μάχες.
Συμβαίνουν αυτά, όταν σου  έχουν υποσχεθεί μπερντέ κι ο μπερντές δεν έρχεται.
Μία  με τους δασμούς στις εισαγωγές, μία με τους διωγμούς στα φτηνά εργατικά χέρια, μία με το πετρέλαιο στα εκατό δολάρια το βαρέλι (surprise!), αντί να μπει το δάχτυλο στο μέλι μπήκε στη μπρίζα.
Οι Ανατολίτες, μπορεί και να μιλάγανε για  κισμέτ.
Οι  Αμερικάνοι, πάλι, που δοξάζουν το χρήμα και  μόνο το  χρήμα, δυσκολεύονται να το χωνέψουν.
Κι επειδή είναι πρακτικοί άνθρωποι, σκέφτονται ότι αφού δεν δουλεύει η άσπρη γάτα, γιατί να μη δοκιμάσουμε τη μαύρη;
Αρκεί να πιάνει ποντίκια, δε θα τα χαλάσουμε στα χρώματα…

Πόλεμος πάντων πατήρ εστί


Κανένας δεν είναι τόσο αφελής ώστε να πιστεύει τις δικαιολογίες του Τραμπ.

Χρύσα Κακατσάκη


Από τον Ηράκλειτο ως τον «Τρίτο άνθρωπο» ένας πόλεμος δρόμος. Ο αρχαίος φιλόσοφος, με την περιβόητη φράση ότι ο πόλεμος είναι ο πατέρας όλων, συναντά τον Χάρι Λάιμ στη ρημαγμένη Βιέννη. Πουλά νοθευμένη πενικιλίνη από την οποία πεθαίνουν παιδιά, γκρεμίζοντας κάθε έννοια ανθρωπισμού. Γι’ αυτό και η σημαντικότερη σκηνή δεν είναι η τελευταία με τη θεαματική καταδίωξη αλλά εκείνη στο λούνα παρκ, όπου ξεστομίζει στον φίλο του την πιο κυνική ατάκα ever. «Οι Ιταλοί επί 30 χρόνια κάτω από τους Βοργίες είχαν πολέμους, τρόμο και αιματοχυσίες, αλλά έβγαλαν τον Μικελάντζελο, τον Ντα Βίντσι και την Αναγέννηση. Στην Ελβετία για 500 χρόνια είχαν δημοκρατία, ειρήνη και αδελφική αγάπη. Τι έβγαλαν; Το ρολόι τοίχου».
Κανένας επομένως δεν είναι τόσο αφελής ώστε να πιστεύει τις δικαιολογίες του Τραμπ ότι η κοινή επίθεση ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν έγινε για να εξαλείψει τον ισλαμικό φονταμενταλισμό, να οδηγήσει τη χώρα στον εκδημοκρατισμό και να βελτιώσει τη θέση των γυναικών. Τις 168 μαθήτριες και τις 40 παίκτριες βόλεϊ οι έξυπνες» βόμβες του Ισραήλ τις «απελευθέρωσαν» από τα δεσμά της πατριαρχίας, στέλνοντάς τες κατευθείαν στον φεμινιστικό παράδεισο του νεκροταφείου.
Άλλωστε οι επεμβάσεις της Δύσης σε αρκετά κράτη της Μέσης Ανατολής και της Αφρικής άφησαν πίσω τους εκατομμύρια νεκρούς, εκατομμύρια πρόσφυγες και κατεστραμμένες χώρες.
Ο σερίφης της Αμερικής και ο μακελάρης της Γάζας είναι αμφότεροι ζορισμένοι. Ο πρώτος λόγω των αρχείων Επστάιν μετατοπίζει την προσοχή της κοινής γνώμης σε έναν πόλεμο, όπως ακριβώς είχε κάνει ο Μπιλ Κλίντον όταν ξέσπασε το σκάνδαλο Λιουίνσκι. Ο δεύτερος διεθνώς καταζητούμενος και κατηγορούμενος στη χώρα του για διαφθορά ισχυρίζεται ότι ακολουθεί την εντολή της Βίβλου για την απόλυτη κυριαρχία στην περιοχή. Και φυσικά ως περιούσιος λαός δεν χρειάζεται να λογοδοτεί σε κανέναν για τα πυρηνικά και πυραυλικά συστήματα που διαθέτει. Όσο για τον Τραμπ, που θεωρεί το διεθνές δίκαιο ανοησίες, που αγνοεί το Κογκρέσο, τον ενδιαφέρει μόνο να κάνει μπίζνες και να έχει υπό τον έλεγχό του κράτη μαριονέτες. Αν μάλιστα κάποιος τολμήσει να ορθώσει ανάστημα, όπως ο Σάντσεθ στην Ισπανία, αρχίζει τις απειλές και τις προσβολές.
Σ’ αυτό το πλαίσιο, η στάση των Ευρωπαίων ηγετών αμήχανη, διχασμένη αλλά τελικά υπάκουη μέσω Κύπρου, παρότι αυτοί κυρίως θα πληρώσουν τον λογαριασμό. Οι δύο φρεγάτες και τα τέσσερα μαχητικά αεροσκάφη που έστειλε η Ελλάδα λόγω της ιστορικής εμπειρίας φαινομενικά αποτελούν εύλογες ευαισθησίες. Ποιον όμως προστατεύουν; Τη μεγαλόνησο ή τις βρετανικές βάσεις που το 1974 δεν παρενέβησαν για να αποτρέψουν τον διαμελισμό; Σήμερα ποια είναι η στρατηγική λογική της άμεσης ελληνικής εμπλοκής για την υπεράσπιση εγκαταστάσεων ενός ξένου κράτους; Μήπως το προφίλ του περιφερειακού παράγοντα σταθερότητας μετατραπεί σε δυνητικό μέρος μιας ευρύτερης σύρραξης; Μήπως η πιθανή αύξηση της βενζίνης, η μείωση του τουρισμού και οι παρενέργειες στις ελληνοτουρκικές σχέσεις μετριάσουν τελικά τον εθνικό οίστρο; Τα ερωτήματα θα απαντηθούν από τις εξελίξεις.
Με απρόβλεπτη ακόμη την έκβαση των επιχειρήσεων, συνεχίζουμε να βλέπουμε πυραύλους να πέφτουν σαν φωτοβολίδες στη μικρή οθόνη. Ίσως να μη συμβεί ούτε τώρα το τέλος της Ιστορίας, σίγουρα όμως θα βιώσουμε τον θάνατο της πραγματικότητας, όπως την ξέραμε.

Να το πάρουμε από την αρχή, τι λέτε;


Κυκλοθυμικός


Είμαστε μια χώρα βαθιά τραυματισμένη.
Δεν ξέρω αν έχουμε αποφασίσει να μπούμε σε μια συλλογική απώθηση, αν είναι ένας μηχανισμός άμυνας ή αν είναι ξανά ένα μπάζωμα της ιστορίας για να προστατευθούν οι ηθικοί αυτουργοί μιας ακόμα εθνικής καταστροφής, άλλωστε αν σε κάτι είμαστε καλοί σίγουρα είναι αυτό.
Πάντως η Ελλάδα πέρασε πολύ πρόσφατα μια αδιανόητη κρίση που κράτησε σχεδόν μια δεκαετία και την πετσόκοψε σε κάθε της τομέα ξεχωριστά. Κι ύστερα κερασάκι οι καραντίνες να καταπιούν και την τελευταία ρανίδα υγείας στο ανθρώπινο σώμα και μυαλό. Ναι ξέρω, σωθήκαμε, αλλά αυτό το «σώσιμο» επί της ουσίας δημιούργησε συνθήκες καταστροφής, στο παρόν και κυρίως στο μέλλον. Τα μνημόνια ήταν βομβαρδισμός στις συνθήκες ζωής μας αλλά ταυτόχρονα έγιναν κι η σκουριά στα θεμέλια της χώρας. Μιας χώρας που διαρκώς διαβρώνεται κι αν την κοιτάς με απόσταση κάθε 5 χρόνια μοιάζει και με άλλη.
Τα μνημόνια άφησαν πίσω τους 600 με 700 χιλιάδες λιγότερους νέους ανθρώπους. Φυσικά ούτε όσοι έφυγαν ήταν όλοι διάνοιες ούτε όσοι έμειναν είναι άχρηστοι και καθάρματα. Όμως πιάνουμε λίγο το νούμερο; Είναι συνθήκη πολέμου. Οι πόλεμοι δεν ξεκληρίζουν τους πληθυσμούς μόνο με τις σφαγές, αλλά και με την προσφυγιά. Η Ελλάδα ξέμεινε από νέους κι έχασε ένα μεγάλο ποσοστό ανθρώπων που είχε δουλέψει σκληρά για να τους μορφώσει, να τους δώσει προσόντα, να τους καλλιεργήσει και στην πιο παραγωγική τους ηλικία τους έχασε για πάντα, μαζί έχασε και με τις οικογένειες που θα δημιουργήσουν.
Την ίδια ώρα η Παιδεία λαβώθηκε όσο λίγοι τομείς. 36% μείωση στα έξοδα στην εκπαίδευση, 30 χιλιάδες αποχωρήσεις εκπαιδευτικών, που αντικαταστάθηκαν, όσοι αντικαταστάθηκαν με το απαράδεκτο μοντέλο των αναπληρωτών, μισθοί στα τάρταρα, που ντρέπεσαι και να τους πεις, συνθήκες εργασίας που μοιάζουν με εξορία, χιλιάδες συγχωνεύσεις, κλείσιμο σχολείων, απαξιωμένη ειδική αγωγή, 30% λιγότερο προσωπικό στα πανεπιστήμια, 50-60% μείωση στην χρηματοδότηση των πανεπιστημίων, κλείσιμο ερευνητικών προγραμμάτων, παντελής αδιαφορία για τις υλικοτεχνικές υποδομές.
Συνολικά, η χώρα έχασε το 26% του ΑΕΠ της σε ελάχιστο διάστημα, η ανεργία υπερπολλαπλασιάστηκε, στους νέους ξεπέρασε το 60%, οι μισθοί –όταν δίνονταν όπως δίνονταν- έπεσαν πάνω από 25% μέσο όρο, 35% του πληθυσμού βρέθηκε σε άμεσο κίνδυνο φτώχειας. Αυτά είναι νούμερα πολέμου και κατοχής, όχι «σωσίματος».
Πίσω του αυτό έχει αφήσει διάλυση των εργασιακών σχέσεων, κατάργηση των εργατικών νόμων, ακόμα και του 8ωρου, ενταντικοποίηση των σχέσεων εργασίας σε βαθμό κακουργήματος, κυριολεκτικά, εκατοντάδες εργοδοτικές δολοφονίες τον χρόνο. Περιοχές ρήμαξαν, νομοί ολόκληροι και περιοχές εξαθλιώθηκαν, λουμπενοποιήθηκε ένα τεράστιο μέρος του πληθυσμού. Εκτοξεύτηκαν ο αριθμός των ανθρώπων που είναι εθισμένοι στον τζόγο, στις ουσίες. Τεράστια αύξηση και στα ψυχοφάρμακα, στα ψυχικά νοσήματα. Άνοιξε ο δρόμος για την εγκληματικότητα, ναρκωτικά, λαθραία, τράφικινγκ, προστασίες, εκβιασμοί, νύχτα, μπραβιλίκια, μαφίες απλώθηκαν μέσα στην κοινωνία περισσότερο από ποτέ, άγγιξαν ένα τεράστιο κομμάτι του οικοδομήματος της χώρας, της οικονομίας της.
Ναζιστικοποιήθηκε -κι όχι τυχαία- ένα μέρος αυτού του λουμπενοποιημένου πληθυσμού, ριζοσπαστικοποιήθηκε στον ρατσισμό, στην απανθρωπιά, στο μισογυνισμό, στην ομοφοβία. Όχι μόνο λόγια κι οργισμένα μηνύματα, αλλά και συμμετοχή σε εγκληματικές πράξεις που ξεκίνησαν από «αγανακτισμένους» πολίτες που έκαναν πογκρόμ και κατέληξαν σε επίσημες δράσεις από το λιμενικό και την αστυνομία. Συνηθίσαμε την ακραία βία, το χυδαίο μίσος, την ανείπωτη οργή. Ψάχνουμε τον πιο αδύναμο να τον πατήσουμε στο λαιμό. Κάποιες φορές και κυριολεκτικά. Μετράμε νεκρούς, μεγαλώνουν οι λίστες, σε μια κοινωνία ξεχαρβαλωμένη, πτωχεύμενη, που το κοινωνικό συμβόλαιο έχει γίνει κομματάκια.
Κι όλα αυτά σε έναν κόσμο που καταρρέει. Από όταν ο καπιταλισμός έγινε μονοκρατορία και μεταλλάχθηκε πλήρως σε αυτό το νεοφιλελεύθερο τέρας ξεκίνησε ένα σχέδιο αυτοκαταστροφής χωρίς γυρισμό, με γεωμετρική πρόοδο. Ο ατομικισμός καταπάτησε κάθε ηθική αξία, έφαγε σα σκόρος όλη την περιουσία του ανθρώπινου πνεύματος, τον πολιτισμό, τις τέχνες, την φιλοσοφία. Ένα αγελαίο ζώο μετατράπηκε σε έναν άγριο λύκο της στέπας, έναν νταή κυνηγό που γύρω του βλέπει μόνο εχθρούς που πρέπει να κατασπαράξει με νόμους της ζούγκλας. Όλα έγιναν σχετικά κι όλα φυσιολογικοποιήθηκαν και σιωπηρά νομιμοποιήθηκαν. Δεν έχει αλλοτριωθεί ποτέ ο άνθρωπος όσο τώρα. Η τεχνολογία χρησιμοποιημένη με αυτόν τον τρόπο έφτιαξε ένα δυστοπικό περιβάλλον που σχεδόν βιομηχανικά γεννάει απληστία, ανταγωνισμό, μοναξιά, κακοποίηση, ημιμάθεια, σπατάλη, ματαιοδοξία, κατάρρευση.
Κι όλο αυτό δεν είναι ένα φιλοσοφικό σχήμα, μια υπαρξιακή δυστοπία, είναι εφαρμοσμένη καταστροφή. Η κλιματική αλλαγή, η υπερθέρμανση του πλανήτη, το οικολογικό ολοκαύτωμα μοιάζουν πιο κοντά από ποτέ, μοιάζουν πιο αναπόδραστα από ποτέ. Και στην πιο κρίσιμη αυτή στιγμή δεν είναι ότι βουτάμε ακόμα πιο βαθιά το πρόσωπο στο πιάτο, είναι ότι είμαστε στην αυγή ενός παγκόσμιου πολέμου. Σκίζονται σιγά σιγά όλες οι παρθενορραφές που ράψαμε στο τέλος του Β Παγκοσμίου Πολέμου, πλέον μιλάει η «προσωπική ηθική» σύγχρονων Χίτλερ που σε προχωρημένα γηρατειά θέλουν να αφήσουν μια ανεξίτηλη στάμπα στην ανθρωπότητα, ακόμα και μια πυρηνική καταστροφή για να ταΐσουν τους αδηφάγους ανταγωνισμούς τους στις αδιέξοδες αρένες τους. Πύραυλοι πάνω από τα κεφάλια μας, νεκρά παιδιά στο χώμα, τεμαχισμένα κράτη, τεμαχισμένα κορμιά, κι όλα αυτά σαν ένα κύμα που υψώνεται καθώς φτάνει στην παραλία κι είναι έτοιμο να πνίξει και τον πιο ξέγνοιαστο λουόμενο.
Σε αυτόν τον κόσμο μεγαλώνουν σήμερα τα παιδιά, σε αυτές τις ηθικές αξίες, σε αυτήν την οικονομική κι υλική εξαθλίωση, σε αυτήν την έλλειψη κινήτρων κι ονείρων, σε αυτή τη διάβρωση, σε αυτή τη βία, σε αυτό το μίσος, σε αυτή την απαξίωση της ζωής, σε αυτήν την αρένα, σε αυτήν την τροφική αλυσίδα ανάμεσα σε ανθρώπους, κράτη και λυκοσυμμαχίες.
Και βλέπουν και την επόμενη εκδοχή του παρηκμασμένου καπιταλισμού, η Gen Z είναι έτοιμη να βουτήξει στο πιο απατηλό όνειρο της φρίκης που συνάντησε την αλαζονεία σε αυτήν την τέλεια νεροποντή. Πάει ο καπιταλισμός του «δούλεψε πολύ σκληρά και σπούδασε όσο αντέχεις και θα ζήσεις το αμερικάνικο όνειρο», είναι μπανάλ. Τώρα θα γίνεσαι πλούσιος ξεκούραστα, θα αγοράσεις κρύπτο, θα παράγεις κόντεντ στο ίντερνετ, θα ανοίξεις onlyfans, θα αγοράζεις χρηματοπιστωτικά σκουπίδια από το κινητό σου, θα διαφημίζεις αέρα κοπανιστό, θα μαρεκτάρεις το τίποτα, θα έχεις Airbnb διαμερίσματα, θα φτιάχνεις γκουρμέ αηδίες, θα κλωτσάς μια μπάλα, με ένα δάνειο θα γίνεσαι αφεντικό κι επιχειρηματίας κτλ.
Θα δουλεύουν κάτι ξωτικά σε κάποια μάλλον φανταστική πλευρά του πλανήτη για να έχεις όλα τα αγαθά, κι εσύ από τον καναπέ σου θα έχεις ψηφιακή περιουσία χωρίς να προσφέρεις τίποτα, χωρίς να κάνεις τίποτα, χωρίς να αξίζεις τίποτα.
Ωραίο;
Κι αν όλα αυτά είναι ένα μέρος της διαλεκτικής εξήγησης της κατάστασης που οδηγεί στην αύξηση όλων αυτών των προβλημάτων που αφορούν τα παιδιά και τους εφήβους και τα σχολεία και τους καθηγητές κι εν γένει την οικογένεια σήμερα πέφτουμε πάνω σε έναν ανείπωτο ναρκισσισμό κι ένα θυμικό σκαλισμένο στα υπόγεια των ΜΚΔ που μας συντρίβει.
Μα η κοινωνία μας είναι τέλεια, εδώ διαβάζουμε ότι εκατομμύρια άνθρωποι από την Μέση Ανατολή, την Ασία, την Αφρική, κτλ. μπαίνουν σε βάρκες, βάζουν τη ζωή τους σε κίνδυνο μόνο και μόνο για να μας διαβρώσουν τον γαμάτο πολιτισμό μας ζηλεύοντας τον τρόπο ζωής μας. Έχουν άλλη έγνοια στο Αφγανιστάν και στη Σομαλία από το πώς να σου πάρουν μια από τις 15 εκκλησίες που έχεις στο χωριό σου;
Νομίζουμε ότι είμαστε η συνέχεια του Μεγαλέκου, με ρωτούσαν στα σοβαρά κάτι Ελληναράδες, όταν ζούσα έξω, αν όταν τους λέω ότι είμαι από Ελλάδα αν κλαίνε, αν με προσκυνάνε, αν ανατριχιάζουν από συγκίνηση. Αυτοί πάλι με ρωτούσαν αν έχουμε εμβόλια. Άντε να απαντήσω ότι έχουμε, αλλά δεν τα χρησιμοποιούμε γιατί δε μας αφήνει ο παπάς της ενορίας μας.
Χώρια ο Κίσινγκερ που δεν τον ένοιαζε τίποτα άλλο από το να διαβρώσει την Ελλάδα, ο Τσόρτσιλ που έλεγε ότι οι Έλληνες πολεμάνε σαν ήρωες, άσε τα ελληνικά που για μια ψήφο δεν είναι η παγκόσμια γλώσσα.
Άρα ναι. Ποιος φταίει για τον σχολικό εκφοβισμό; Για την εγκληματικότητα στους εφήβους; Για την αύξηση της βίας; Για την κατάσταση στα σχολεία;
Τα κωλόπαιδα. Σωστή απάντηση κερδίσατε έναν λουκουμά.
Άρα λοιπόν τι προτείνουν οι διαδικτυακοί ψυχολόγοι με τις στρατιωτικές σχολές; ΕΞΟΝΤΩΣΗ. Ιδανικά θα ήθελαν όχι απλώς να επαναφέρουν την θανατική ποινή, αλλά να την επεκτείνουν και στο σχολεία. Τόσους τοίχους έχουν, να αξιοποιηθούν κάπως. Η βία, η απειλή, η τρομοκρατία, οι τιμωρίες, ο φόβος, η «πειθαρχία» είναι η απάντηση. Ίσως φτιαχτούν ξανά και δρόμοι έτσι, παράθυρα ανοιχτά κι ουδείς νεκρός στον χώρο του Πολυτεχνείου. Κρατάνε ένα σφυρί κι είναι έτοιμοι να λύσουν όλα τα προβλήματα.
Στα σοβαρά και κλείνω. Τα παιδιά είναι ο καθρέφτης μας. Αν δε σ’ αρέσει αυτό που βλέπεις στον καθρέφτη κι αποφασίσεις να τον σπάσεις για να το αποφύγεις, και τα χέρια σου θα γεμίσουν αίμα και θα συνεχίσεις να είσαι αυτό που σιχαίνεσαι. Να το πάρουμε από την αρχή, τι λέτε;

Τρίτη 10 Μαρτίου 2026

"Στον τοίχο της Καισαριανής κάποιοι θέλουν να εκτελέσουν και την ιστορία μας" Νίκος Παπαδάτος


Οι συγκλονιστικές φωτογραφίες της εκτέλεσης των 200 πατριωτών στην Καισαριανή από τους Γερμανούς, ανήκουν πλέον στο ελληνικό κράτος και αποτελούν ένα επίσημο ιστορικό ντοκουμέντο. Παρόλα αυτά η προσπάθεια αναθεώρησης της ιστορίας ,δυστυχώς όχι μόνο από τους Γερμανούς που είναι οι θύτες αλλά και από κάποιους στο εσωτερικό της χώρας συνεχίζεται με επιμονή. Ο κ. Νίκος Παπαδάτος , ιστορικός , διδάκτωρ Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Γενεύης, μιλά για το ιστορικό γεγονός που αποτυπώνουν οι φωτογραφίες, επισημαίνοντας πρώτα απ’  όλα τις καλοδουλεμένες προσπάθειες των Γερμανών να μας πείσουν ότι «έχουμε κοινές μνήμες απέναντι στον ολοκληρωτισμό»! Αυτό δήλωσε πριν μερικές μέρες ο Γερμανός πρέσβης και ο κ. Παπαδάτος εξηγεί το παράδοξο της τοποθέτησης του και υπενθυμίζει σε όσους θέλουν να ξεχάσουμε ,ποια είναι η πραγματική ιστορία. Ο κ. Παπαδάτος συγγραφέας σημαντικών βιβλίων για την ιστορική περίοδο του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και όσων ακολούθησαν στην Ελλάδα, επισημαίνει τον κίνδυνο οι δόλιοι αναθεωρητές της ιστορίας μας να κατορθώσουν αν σβήσουν ή να ξαναγράψουν σημαντικά κεφάλαια της σύγχρονης ιστορίας μας. Η προσπάθεια αναθεώρησης της ιστορίας δεν αφορά μόνο στην Ελλάδα. Αυτό το «εργαλείο» χρησιμοποιείται κάθε φορά που οι ισχυροί του πλανήτη θέλουν να δημιουργήσουν έναν «εχθρό», έναν «άξονα του κακού» ή οτιδήποτε διευκολύνει το αφήγημα τους για να ξεκινήσουν έναν ακόμη αιματηρό πόλεμο. Το ζούμε και αυτές τις ημέρες…Ο κ. Νίκος Παπδάτος μιλά για την εξαιρετικά δραματική ιστορική περίοδο που ακολούθησε το τέλος του πολέμου στην Ελλάδα, καταρρίπτοντας μύθους που σε ένα μέρος της ελληνικής κοινής γνώμης έχουν γίνει πεποίθηση. Όπως για παράδειγμα ότι το ΚΚΕ στόχευε το 1944 στην κατάληψη της εξουσίας. Ο κ. Παπαδάτος με ντοκουμέντα αποδεικνύει ότι μόνο αυτό δεν είχε ως στόχο και το γνώριζαν πάρα πολύ καλά και οι Άγγλοι.

Πόση δημοσιογραφία χωράει στις «αλήθειες» του Μητσοτάκη;

 
«Η κυβέρνηση Μητσοτάκη δεν τα πάει καλά με την αλήθεια. Την κρύβει, την παραποιεί και τελικά την υποκαθιστά με το ψέμα»

Γιώργος Λακόπουλος
«Αν η κυβέρνηση θέλει να το μάθεις, προφανώς δεν είναι αλήθεια» – Γκρεγκ Μάρεϊ, Βρετανός διπλωμάτης
Πρόσφατα στο «πρες – ρουμ» ο κυβερνητικός εκπρόσωπος δεν βρήκε του γούστου του μια ερώτηση δημοσιογράφου και – αφού τον απείλησε με …μήνυση – τον στόλισε με διάφορα «κοσμητικά» επίθετα.
Καθόλου κολακευτικό για κυβέρνηση που δεν έχει και πολλές διακρίσεις στο τομέα της ενημέρωσης. Καταγγελίες και βατόμουρα συλλέγει.
Την επομένη ο Παύλος Μαρινάκης ανήγγειλε: «Θα κάνουμε συνέδριο για την παραπληροφόρηση, παρουσία του Πρωθυπουργού».
Μερικοί κατάλαβαν ότι, αφού θα μιλήσει και ο Μητσοτάκης, η κυβέρνηση θέλει να …τιμήσει την παραπληροφόρηση – ως έργο των χειρών της. Αλλά δεν εννοούσε αυτό.
Την προσεχή Τρίτη η Γραμματεία Επικοινωνίας και Ενημέρωσης, δηλαδή το κράτος και ακριβέστερα η κυβέρνηση, διοργανώνει το «Athens Alitheia Forum».
Με θέμα: «Αντιμετωπίζοντας τις ψευδείς ειδήσεις και τον τοξικό λόγο». Εδώ αρχίζουν οι αντιφάσεις.
Συνέδριο για την αλήθεια και την ενημέρωση με καμία 15αριά υπουργούς δεν πείθει για τις αγαθές προθέσεις του. Είναι σαν να οργανώνει ο δήμιος τιμητική εκδήλωση για τη λαιμητόμο του.
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη δεν τα πάει καλά με την αλήθεια. Την κρύβει, την παραποιεί και τελικά την υποκαθιστά με το ψέμα.
Διαπρέπει σε δράσεις χειραγώγησης στα δυο κατ’ εξοχήν πεδία άνθισης της αλήθειας: στην Ενημέρωση και τη Δικαιοσύνη.
Τις διανθίζει μάλιστα με αποκλεισμούς και απειλές σε δημοσιογράφους, φραγές σε κρατικές πηγές πληροφόρησης και παρακολουθήσεις. Συν πρωθυπουργικές συνεντεύξεις σε ελεγχόμενο περιβάλλον και συντήρηση παρακρατικών μηχανισμών προπαγάνδας.
Προφανώς, στο συνέδριο θα επιχειρήσει να εμφανιστεί ως αμυνόμενη στην τοξικότητα που απλώνεται στο δημόσιο χώρο.
Προκλητικό αν ληφθεί υπόψη η ρητορική υπουργών της σαν τονΆδωνι, τη Βούλτεψη, τον Πλέυρη και τον… Φλωρίδη– που θα είναι και ομιλητής στο συνέδριο. Ή από τη χρηματοδότηση της διαβόητης «Ομάδας αλήθειας».
Κάποιοι μειδιούν: θα είναι σαν την εαρινή σύναξη των αγροφυλάκων της «λίστας Πέτσα» και άλλων «στοχευμένων» κρατικών εκταμιεύσεων σε ΜΜΕ, υπέρ κυβερνητικής «αλήθειας».
Δεν είναι ακριβές. Αυτά τα λεφτά κατευθύνονται στους ιδιοκτήτες των μέσων -ορισμένοι από τους οποίους θα είναι παρόντες -και όχι σε δημοσιογράφους.
Ο έλεγχος των εργαζόμενων στα ΜΜΕ είναι άλλου τύπου- και περνάει από τη συνείδηση του καθενός.
Πάντως οι περίπου 50 κληθέντες δημοσιογράφοι, με επιλογή που απέκλεισε προερχόμενους από ορισμένα μέσα, θα έχουν την ευκαιρία να αποδείξουν ότι δεν βρίσκονται εκεί για να στηρίζουν το αφήγημα ότι η κυβέρνηση είναι θύμα ψευδών ειδήσεων και ιερομάρτυρας της αλήθειας.
Είναι απλό: αρκεί να πουν την αλήθεια και να μην λειτουργήσουν συμπληρωματικά με τους εκπροσώπους της κυβέρνησης.
Η σύνθεση δεν είναι ελπιδοφόρα. Υπάρχουν ανάμεσα τους, επαγγελματίες του κλάδου που κάνουν ευσυνείδητα τη δουλειά τους και προφανώς έτσι θα τοποθετηθούν.
Αλλά υπάρχουν και δακτυλοδεικτούμενοι υπερασπιστές των χειροτέρων κυβερνητικών πεπραγμένων, κρατικοδίαιτοι προπαγανδιστές και χρήστες των non papers του Μεγάρου Μαξίμου.
Από δραστήριους επικριτές της κυβερνητικής πρακτικής και στον τομέα της ενημέρωσης, ο Στ. Κούλογλου και ένας δυο ακόμη.
Θα μετέχουν όμως πρόσωπα που έχουν καταδικαστεί από τα πειθαρχικά όργανα του επαγγελματικού σωματείου, ακόμη και για fake news, απεργοσπάστες και φανατισμένοι απολογητές της κυβερνητικής πρακτικής.
Η ενημέρωση για να αναδεικνύει την αλήθεια πρέπει να είναι ανεξάρτητη και συνεπώς ασύμβατη με συνέδρια που οργανώνουν όσοι τη φοβούνται και τη συσκοτίζουν.
Σε κάθε περίπτωση η ευθύνη είναι προσωπική υπόθεση και ο καθένας θα δείξει επί τόπου τι ακριβώς εκπροσωπεί.
«Το έργο μας είναι ο έλεγχος της εξουσίας και η έρευνα της αλήθειας» τονίζει συχνά η ΕΣΗΕΑ.
Η αξιολόγηση της δημοσιογραφικής συνεισφοράς σ’ αυτό το συνέδριο που δεν κρύβει ότι είναι κυβερνητική δράση, θα γίνει εκ των υστέρων.
Και με κριτήριο μια φράση του Γιάννη Μαρίνου:
«Ο καλός δημοσιογράφος, δεν έχει φίλους πολιτικούς και επιχειρηματίες- οι ισχυροί επιδιώκουν την επαφή μαζί του, αλλά τον φοβούνται».

Γιώργος Βότσης: Η δημοσιογραφία κάποτε…


Με αφορμή τον θάνατο του Γιώργου Βότση, τι είναι αυτό που κάνει την ενημέρωση και τη δημοσιογραφία καλύτερη;

Γιώργος Καρελιάς
 
Γιατί έχει τέτοια ανταπόκριση στα κοινωνικά δίκτυα ο θάνατος ενός παλιού δημοσιογράφου, όπως ο Γιώργος Βότσης, ο οποίος είχε αποσυρθεί εδώ και πολλά χρόνια από την ενεργό δράση;
Ας παραθέσουμε τρεις λόγους:

1.Διότι ο θάνατος προκαλεί συγκίνηση σε όσους τον γνώριζαν και τον διάβαζαν( ή λένε τώρα ότι τον διάβαζαν).
2.Διότι συχνά το παρελθόν εξιδανικεύεται και νομίζουμε ότι τότε η ενημέρωση ήταν καλύτερη και η ελευθεροτυπία «πετούσε». Και αρχίζουμε τα εγκώμια γι’ αυτό το παρελθόν.
3.Διότι έχει τέτοια χάλια σήμερα ο χώρος της ενημέρωσης και της επαγγελματικής δημοσιογραφίας που η οριστική απουσία ενός απόντος εδώ και πολλά χρόνια προκαλεί αναπόφευκτες συγκρίσεις.

Είχα την τύχη να ζήσω επαγγελματικά αυτό το παρελθόν, ζω και γνωρίζω και το σημερινό τοπίο, αλλά δυσκολεύομαι να πω ποια από τις τρεις παραπάνω εξηγήσεις είναι η σωστή. Γι’ αυτό  θα προσπαθήσω να δώσω απάντηση σε ένα άλλο ερώτημα: τι είναι αυτό που κάνει την ενημέρωση και τη δημοσιογραφία καλύτερη; Η απάντηση συντίθεται από δύο σκέλη:
Πρώτον, οι καλοί εργοδότες, που ενδιαφέρονται για το προϊόν που παράγουν και δεν το χρησιμοποιούν για τις άλλες δουλειές τους. Και δεύτερον, οι δημοσιογράφοι, που αμείβονται καλά και δεν τρέχουν σε πολλές δουλειές, έχουν την υποστήριξη των εργοδοτών τους και είναι αποφασισμένοι να κάνουν έντιμα τη δουλειά τους και όχι δημόσιες σχέσεις.
Και τα δύο πρέπει να συντρέχουν, αλλιώς έντιμη ενημέρωση (δεν συμφωνώ με τον όρο «αντικειμενική») δεν μπορεί να υπάρξει.
Στην έκδοση της ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑΣ το 1975 συνέτρεχαν και οι δύο αυτές προϋποθέσεις.
Ο ιδιοκτήτης της Κίτσος Τεγόπουλος έπιασε το σφυγμό και τις ανάγκες της εποχής και έβγαλε την εμβληματικότερη εφημερίδα της Μεταπολίτευσης. Ήταν μόνο εκδότης και η βιωσιμότητα του «μαγαζιού» του στηριζόταν σε αυτό που πουλούσε, «στο περίπτερο» όπως λέγαμε τότε. Η νέα εφημερίδα «πετούσε» κυκλοφοριακά, τα ταμεία της γέμιζαν κάθε μέρα από το αντίτιμο που πλήρωναν οι χιλιάδες αναγνώστες της και θυμάμαι τον μακαρίτη οικονομικό διευθυντή της Διονύση Αυγουστινιάτο να λέει «όσο πουλάμε τουλάχιστον 50.000 φύλλα δεν έχουμε ανάγκη κανέναν, είμαστε αυτοδύναμοι». Σήμερα δεν υπάρχει ούτε μία εφημερίδα που να πλησιάζει αυτόν τον αριθμό.
Ο Τεγόπουλος ήξερε ότι, για να το πετύχει αυτό, έπρεπε να δώσει στο αναγνωστικό κοινό κάτι νέο. Και αυτό ήταν η αίσθηση ότι η εφημερίδα και οι δημοσιογράφοι της δεν έχουν εξαρτήσεις και γράφουν ελεύθερα (για να λέμε όλη την αλήθεια, αυτό δεν είχε καθολική ισχύ, αλλά σε μεγάλο βαθμό). Ήταν η πρώτη φορά στην ιστορία του ελληνικού Τύπου που αποτυπώθηκε η αίσθηση αυτή της μεγάλης ελευθερίας και ο Γιώργος Βότσης ένας από τους εκφραστές της, ίσως ο πρώτος.
Ήταν αδιανόητο τότε να μη δημοσιευθεί το άρθρο του Βότση στην 9η σελίδα όσο «προκλητικό» κι αν ήταν. Κοντά σ΄αυτόν και κάποιοι νεότεροι μάθαμε να γράφουμε υπεύθυνα και ελεύθερα, ακόμα κι αν καμιά φορά το άρθρο γνώμης μπορεί να ήταν κόντρα στη «γραμμή» της εφημερίδας. Η πρωτοφανής- μέχρι τότε- αυτή ελευθερία του συντάκτη ήταν συστατικό στοιχείο, αλλά και έξυπνη επιχειρηματική κίνηση, διότι έφερε και τις μεγάλες κυκλοφορίες.
Η άνθηση της ελευθεροτυπίας, λοιπόν, οφειλόταν και στο καλό «μαγαζί» και σε δημοσιογράφους όπως ο Βότσης, που εκμεταλλεύθηκαν την ευκαιρία και συνέβαλαν στην οικοδόμηση αυτού που μπορούμε να λέμε ελευθερία της έκφρασης στον (σχεδόν…) ύψιστο βαθμό. Ίσως και να την επέβαλαν.
Κάπως έτσι διαμορφώθηκε ο μεταπολιτευτικός «μύθος» της ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑΣ, που δεν ήταν καθόλου μύθος.
Οι εποχές έχουν αλλάξει άρδην. Σήμερα και περισσότερες πηγές ενημέρωσης υπάρχουν και καλοί δημοσιογράφοι που θέλουν να γράφουν ελεύθερα. Αλλά η αίσθηση ότι δεν υπάρχει έντιμη και ανεξάρτητη ενημέρωση κυριαρχεί. Γιατί; Διότι τα (πλείστα) ΜΜΕ δεν είναι αυτοδύναμα οικονομικά, εξαρτώνται από άλλες δουλειές των ιδιοκτητών τους. Κι αν αυτές οι δουλειές εξαρτώνται από τις κυβερνήσεις ή από άλλες εξουσίες, καταλαβαίνουμε ότι η ελευθεροτυπία έρχεται σε δεύτερη ή τρίτη μοίρα.
Η ενημέρωση δεν είναι δωρεάν. Για να είναι καλή, πρέπει να πληρώνεται. Η έντυπη οπωσδήποτε. Αλλά η κουλτούρα του τζάμπα έχει κυριαρχήσει. Θυμίζω ότι την «Αυγή», που εξέφραζε ένα μεγάλο κομματικό χώρο, δεν την αγόραζαν ούτε τα κομματικά στελέχη. Και η Εφημερίδα των Συντακτών πουλήθηκε σε μεγάλο επιχειρηματία, επειδή δεν την αγόραζαν λίγες χιλιάδες αναγνώστες που χρειαζόταν για να είναι οικονομικά αυτοδύναμη.

Οι μουλάδες του Ισραήλ και των ΗΠΑ


Ο πολιτικός ορθολογισμός δίνει τη θέση του σε αντιλήψεις περί εκλεκτών του Θεού που έχουν απευθείας εντολή να χτίσουν το κράτος του και να δράσουν κατά το δοκούν.

Κώστας Βαξεβάνης

Ποιος θυμάται πώς ξεκίνησε ο πόλεμος στο Ιράκ το 2003; Ελάχιστοι φαντάζομαι, αν και αυτή η γνώση είναι πολύ χρήσιμη και για τον πόλεμο που βρίσκεται σε εξέλιξη και για όσους θα ακολουθήσουν. Στις 7 Οκτωβρίου 2002 ο Βρετανός πρωθυπουργός Τόνι Μπλερ παρουσίασε στο υπουργικό συμβούλιο την «έκθεση των 45 λεπτών». Σύμφωνα με την έκθεση, το Ιράκ ήταν σε θέση να κατασκευάσει χημικά όπλα και όπλα μαζικής καταστροφής σε 45 λεπτά. Τη διαβεβαίωση αυτή υποτίθεται ότι έδιναν η ΜΙ6, η CIA και κάποιος χημικός του Ιράκ, που τελικώς αποδείχτηκε ανύπαρκτος. Τον Ιανουάριο του 2003 ο Τόνι Μπλερ παρουσίασε την έκθεση στο κοινοβούλιο, διαβεβαίωσε ότι ο Σαντάμ Χουσεΐν έχει χημικά όπλα και ζήτησε άμεση προληπτική επέμβαση από τη διεθνή κοινότητα για να αποτραπεί το κακό.
Λίγες μέρες αργότερα όσοι Ελληνες πολεμικοί ανταποκριτές ετοιμάζαμε τις αποσκευές μας για τη Βαγδάτη αναγκαστήκαμε να περάσουμε από το σχολείο χημικού πολέμου του Ελληνικού Στρατού, όπου παρακολουθήσαμε φρικτά βίντεο για το τι μπορούσαμε να πάθουμε αν έπεφτε χημική βόμβα και μάθαμε ελάχιστα πράγματα για το πώς μπορούσαμε να σωθούμε. Στην πραγματικότητα δεν μπορούσαμε, αλλά λάβαμε από τον στρατό δύο ειδικές ενέσεις με διπλή ουσία που θα αντιδρούσε όταν θα καρφώναμε αποφασιστικά στον μηρό μας τη βελόνα και μια αντιασφυξιογόνο μάσκα. Παρηγοριά στον μελλοθάνατο σκεφτόμουν τότε. Η μάσκα, όπως και η τρομερή ένεση, είναι από τα σουβενίρ που έχω στο σπίτι μου. Αλλοι τα αποκαλούν ενθύμια, εγώ τα λέω πειστήρια ενός εγκλήματος.
Ο πρόεδρος Μπους ο νεότερος χρησιμοποίησε την έκθεση Μπλερ για να επιτεθεί στο Ιράκ. Φυσικά δεν αποκαλύφθηκαν χημικά όπλα, ο Σαντάμ απαγχονίστηκε και ο κόσμος συνέχισε να ζει σε άθλιες συνθήκες. Μόνο τα πετρέλαια πλέον τα έχουν εταιρείες.
Το Ιράκ, προτού υπάρξει η κοιτίδα του κακού για τους Αμερικανούς, υπήρξε σύμμαχός τους. Οταν το 1979 επικράτησε στο Ιράν ο αγιατολάχ Χομεϊνί, οι Αμερικανοί έπεισαν τον Σαντάμ Χουσεΐν να ξεκινήσει πόλεμο εναντίον του. Ετσι τον έριξαν σε έναν οκταετή πόλεμο με το Ιράν, έχοντας την προσδοκία ότι θα καταρρεύσει το καθεστώς του Χομεϊνί. Οχι μόνο δεν συνέβη, αλλά ο Σαντάμ μετατράπηκε σε ανεξέλεγκτο παράγοντα με ηγεμονικές τάσεις στον αραβικό κόσμο. Ετσι το 1991 ξεκίνησαν την «Καταιγίδα της Ερήμου» εναντίον του, μέχρι που το 2003 φύτεψαν στην κοινή γνώμη την πεποίθηση ότι θα μας σκοτώσει με τα χημικά και θα εξαγάγει τρομοκρατία.
Την περίοδο που οι ΗΠΑ χτυπάνε το ισλαμικό καθεστώς στο Ιράν (1979) σε ένα άλλο σημείο του πλανήτη, στο Αφγανιστάν, χρηματοδοτούν ισλαμιστές μουτζαχεντίν για να διώξουν τους Σοβιετικούς. Μεταξύ των μουτζαχεντίν είναι και ένας νεαρός, ο Οσάμα μπιν Λάντεν. Οι Σοβιετικοί φεύγουν από το Αφγανιστάν ενώ καταρρέει η Σοβιετική Ενωση και οι συνέταιροι των ΗΠΑ ιδρύουν το δικό τους ισλαμικό κράτος. Ο Οσάμα μπιν Λάντεν εμφανίζεται πλέον με την Αλ Κάιντα και γίνεται εχθρός των ΗΠΑ. Η συνέχεια της ιστορίας είναι γνωστή. Οι ΗΠΑ βομβαρδίζουν το Αφγανιστάν για να σώσουν τον κόσμο από το ακραίο ισλάμ και την μπούργκα και το καταλαμβάνουν. Αποχωρούν ύστερα από μια εικοσαετία παραδίδοντας τη χώρα και πάλι στους ακραίους ισλαμιστές/Ταλιμπάν, στα βασανιστήρια και στην μπούργκα.
Μία άλλη επιτυχία των ΗΠΑ είναι η προσπάθεια «απελευθέρωσης» της Συρίας από το «τυραννικό» καθεστώς Ασαντ. Το τρομοκρατικό ISIS των αποκεφαλισμών και της τρομοκρατίας πολεμά και αυτό τον Ασαντ. Ο Ασαντ πέφτει και οι ΗΠΑ εγκαθιστούν τον Μοχάμεντ αλ Τζολάνι, στέλεχος του ISIS και πρώην επικηρυγμένο με 11 εκατομμύρια δολάρια από το FBI, ως τον άνθρωπό τους για να φέρει την ειρήνη και τη δημοκρατία.
Τα τελευταία 30 χρόνια ΗΠΑ και Ισραήλ κατηγορούν το Ιράν για κατασκευή πυρηνικών όπλων. ∆ύο φορές μάλιστα βομβάρδισαν και κατά τις διαβεβαιώσεις τους κατέστρεψαν το πυρηνικό του πρόγραμμα (Ιούνιος 2025). Να όμως που τώρα εμφανίζεται η «έκθεση της εβδομάδας», η οποία διαβεβαιώνει ότι θα κατασκευάσει πυρηνικά σε μία εβδομάδα. Κατά έναν περίεργο τρόπο όμως, ενώ η επίθεση στο Ιράν που μόλις ξεκίνησε είχε στόχο τα πυρηνικά, έγινε στη συνέχεια επίθεση «για να πέσουν οι μουλάδες» και καταλήγει ως ένα βίτσιο του Τραμπ να εγκαταστήσει τον ηγέτη της αρεσκείας του. Φυσικά από όλες τις επεμβάσεις των ΗΠΑ για τη δημοκρατία και την απελευθέρωση λείπει η Σαουδική Αραβία, η οποία συνεχίζει να αποκεφαλίζει και να ακρωτηριάζει ανθρώπους κάθε Παρασκευή. Το Ριάντ δεν έχει δημοκρατία αλλά έχει πετρέλαια που δίνει στις ΗΠΑ.
Ο πόλεμος που ξεκίνησε είναι ένας παράνομος πόλεμος. Το Ισραήλ και οι ΗΠΑ βομβάρδισαν ένα κράτος ως προληπτικό χτύπημα και εξόντωσαν την ηγεσία του. Η ενέργεια αυτή, που έγινε έξω από κάθε έννοια διεθνούς δικαίου, προβάλλει ως επιχείρημα ότι το Ισραήλ έχει δικαίωμα να εξασφαλίζει τον ζωτικό του χώρο γιατί δεν ανέχεται να ξαναγίνει το θύμα της Ιστορίας.
Μόλις προχθές ο πρώην τηλεπαρουσιαστής και υπουργός Πολέμου των ΗΠΑ Πίτερ Χέγκσεθ ανέλυσε το νέο δόγμα Τραμπ: «Ο πρόεδρος Τραμπ σχεδίασε έναν νέο στρατηγικό χάρτη από τη Γροιλανδία μέχρι τον Κόλπο της Αμερικής, τη ∆ιώρυγα του Παναμά και τις γύρω χώρες. Στο υπουργείο Πολέμου ονομάζουμε αυτόν τον στρατηγικό χάρτη “Ευρύτερη Βόρεια Αμερική”. Γιατί; Επειδή κάθε κυρίαρχο έθνος και έδαφος βόρεια του Ισημερινού, από τη Γροιλανδία μέχρι τον Ισημερινό και από την Αλάσκα μέχρι τη Γουιάνα, δεν αποτελεί μέρος του “Παγκόσμιου Νότου”. Είναι η άμεση περίμετρος ασφαλείας μας σε αυτήν τη μεγάλη γειτονιά στην οποία ζούμε όλοι. Καθεμία από αυτές τις χώρες συνορεύει είτε με τον Βόρειο Ατλαντικό είτε με τον Βόρειο Ειρηνικό».
Το διεθνές δίκαιο, οι πανανθρώπινες αξίες και η αυτονόητη απαίτηση για ειρήνη έχουν παραδώσει τη θέση τους σε μια αυθαίρετη λειτουργία, όπου χώρες όπως το Ισραήλ και οι ΗΠΑ καθορίζουν τον «ζωτικό τους χώρο» και αποκτούν το δικαίωμα να επεμβαίνουν και να δολοφονούν για να τον εξασφαλίσουν. Το δόγμα αυτό δεν το εφηύρε ούτε ο Τραμπ ούτε ο Νετανιάχου. Είναι δημιούργημα του Αδόλφου Χίτλερ, ο οποίος ξεκίνησε τον Β ́ Παγκόσμιο Πόλεμο έχοντας περιγράψει στο έργο του «Ο αγών μου» την ανάγκη να έχει το γερμανικό έθνος τον ζωτικό του χώρο (Lebensraum). Για να εξασφαλίσει αυτόν τον ζωτικό χώρο και την ασφάλεια μπορούσε να εισβάλει στην Ευρώπη ή να κάψει 6,5 εκατομμύρια Εβραίους (αυτούς τότε είχε περιγράψει ως άξονα του κακού). Σήμερα στο Ισραήλ διαμορφώνεται ένας νέος φονταμενταλισμός.
Ο πολιτικός ορθολογισμός δίνει τη θέση του σε αντιλήψεις περί εκλεκτών του Θεού που έχουν απευθείας εντολή να χτίσουν το κράτος του και να δράσουν κατά το δοκούν. Στον Λευκό Οίκο ο Τραμπ κλείνει τα μάτια και προσεύχεται (οι εικόνες είναι γελοίες ή ανατριχιαστικές ανάλογα με το πώς τις βλέπεις) με τους ποιμενάρχες του Θεού να πάνε καλά οι σκοτωμοί του.

ΥΓ.: Στον πρώτο πόλεμο στο Ιράκ οι Αμερικανοί χτύπησαν με δύο πυραύλους το καταφύγιο Αμρίγια στη Βαγδάτη και σκότωσαν 408 αμάχους. Ο πρώτος πύραυλος ήταν διατρητικός. Ανοιξε τρύπα σε μπετόν πολλών μέτρων για να περάσει ο δεύτερος που εξερράγη. Οσοι έχουν πάει στο Αμρίγια θυμάμαι να χωρίζονται σε δύο κατηγορίες: αυτούς που θαυμάζουν το πώς κατάφεραν τέτοια ακρίβεια οι Αμερικανοί και αυτούς που στέκονται με φρικώδες δέος μπροστά στις σκιές των εξαερωμένων ανθρώπων που έχουν αποτυπωθεί στους τοίχους. Σήμερα λοιπόν μπορείς να θαυμάζεις τα εξελιγμένα όπλα ή να σιχαίνεσαι αυτό που κάνουν.

Δευτέρα 9 Μαρτίου 2026

Το σκίτσο της ημέρας

Φάτε μάτια ψάρια και κοιλιά περίδρομο…

 
Ετοιμάζεται μελέτη απ’ αυτό το καινούριο το Ινστιτούτο Αντιμετώπισης της Ακρίβειας (ή όπως δγιάλο το λένε), που θα εξηγήσει πως μας ρουφάνε το  αίμα με το μπουρί της σόμπας οι κερδοσκόποι παρά τις άοκνες προσπάθειες της κυβερνήσεως.

Χρήστος Ξανθάκης

Ακόμη θυμάμαι  τον πατέρα μου να γαμοσταυρίζει.
Να κατεβάζει καντήλια γιατί στο ψωμί το άσπρο κάτασπρο, το πολυτελείας είχε ανακαλύψει ποντικοκούραδα.
Και να παίρνει το δρόμο ακολούθως ως το φούρνο της γειτονιάς για να πλακωθεί με τον φούρναρη (μην ανοίξω τώρα το στόμα μου, θα  γελάσει και το παρδαλό κατσίκι)  κι ο φούρναρης να του λέει με πλατύ χαμόγελο “έλα μωρέ Αρχοντή, αφού ξέρεις ότι φτιάχνω σταφιδόψωμα και πέφτουν κομμάτια απ’ τις σταφιδούλες στα καρβέλια”.
Δυο μέτρα ο τύπος, ένα εξηντακάτι ο μπαμπάς λόγω κατοχής, που να  κάτσει να πλακωθεί;
Του γύρναγε την πλάτη κι έφευγε βρίζοντας από  μέσα του…
Σκηνές από μια άλλη εποχή, που δεν αποκλείεται  να τις ξαναζήσουμε λίαν συντόμως.
Πόλεμος γαρ και  νταξ δεν θα  περάσει απ’ το τραπέζι μας το περιβόητο “σκουπιδόψωμο” αλλά έχω την εντύπωση ότι τη βιταμίνα και το ιχνοστοιχείο θα τα ψάχνουμε με το ντουφέκι.
Αυτά είναι τα μπαντ νιούζ, που γίνονται ήβεν γουόρς αν σκεφτεί κανείς την ανάπτυξη των παιδιών και πόσο κατά  διαόλου θα  πάει παρέα με το μεταβολισμό τους.
Τα  γκουντ νιούζ, από την άλλη, είναι ότι παιδιά δεν έχουμε…
Μαύρο χιούμορ και  πικρό, το γνωρίζω.
Και πως αλλιώς να αντιμετωπίσεις την καταιγίδα της ακρίβειας, με καταγραμμένη αύξηση +4,2 % στα τρόφιμα τον  περασμένο Ιανουάριο  και  +4,6 % τον περασμένο Φεβρουάριο;
Με τον Μάρτιο να παραμονεύει στη γωνία, λυμένο το ζωνάρι  σαν κουτσαβάκι  του παλιού καιρού, έρχεται μίνιμουμ ένα ακόμη ταληράκι ανόδου στα  τρόφιμα.
Το οποίο το βλέπει ο κόπανος της τάξης που δεν μπορούσε να λύσει ούτε πρωτοβάθμια εξίσωση και πετάει το γνωστό “σιγά μωρέ και οι μισθοί αυξήθηκαν”.
Ορθόν, να μην κάνουμε τους χαζούς τώρα, μόνο που η αύξηση  η μία δεν  συγκρίνεται με την αύξηση την άλλη.
Το πέντε, το  οκτώ, το δέκα  τοις εκατό που αυξήθηκαν οι  μισθοί είναι  ένα τίποτα μπροστά στο είκοσι, στο τριάντα, στο πενήντα τοις εκατό που αυξήθηκαν οι τιμές των τροφίμων.
Οι οποίες πλέον θα εκτοξευθούν στα ύψη, ενώ τις αποδοχές των εργαζομένων ειλικρινά δεν  τις βλέπω να απογειώνονται.
Πρέπει να σκεφτούμε και  τον  εργοδότη γκαντάμιτ, υποφέρει απ’ τον πόλεμο πιο πολύ απ’ όλους  μας…
Οπότε, τι;
Οπότε ετοιμάζεται μελέτη απ’ αυτό το καινούριο το Ινστιτούτο Αντιμετώπισης της Ακρίβειας (ή όπως δγιάλο το λένε), που θα εξηγήσει πως μας ρουφάνε το  αίμα με το μπουρί της σόμπας οι κερδοσκόποι παρά τις άοκνες προσπάθειες της κυβερνήσεως.
Αξιέπαινη προσπάθεια το ομολογώ, τα πάνω  κάτω θα  φέρει  στην αγορά και θα καθίσει κάθε κατεργάρη στον πάγκο του.
Μ’ ένα μικρό θεματάκι:
Το νωρίτερο που  θα είναι έτοιμη η  μελέτη αυτή, θα είναι τα τέλη του 2026!
Μάλιστα, καλά το διαβάσατε, δεν σας βάρεσε πρόωρα η πρεσβυωπία:
Πριν τα τέλη του 2026, δεν θα μάθουμε τίποτε απολύτως για το πως μας δουλεύουν.
Κι ως τότε;
Ως τότε μπορούμε να είμαστε υπερήφανοι και  υπερήφανες για την νέα πρωτοβουλία της κυβερνησάρας, που θα υποχρεώσει τις βιομηχανίες τροφίμων να αποκαλύπτουν μέσω στίκερ το σρινκφλέσιο!
Το κολπάκι, δηλαδή, να βάζουν μικρότερη ποσότητα προϊόντος στην νορμάλ συσκευασία και να το προσφέρουν στον  καταναλωτή στην ίδια τιμή.
Λες και είμαστε τόσο χάπατα ώστε δεν το είχαμε πάρει διόλου χαμπάρι, ενώ βράζουν τα σόσιαλ με τη συγκεκριμένη  πρακτική, εδώ και κάνα δυο  χρόνια.
Βράζουν  και κοχλάζουν και φύλλο δεν κουνιέται.
Σαν τον  συγχωρεμένο τον πατέρα μου έχουμε καταλήξει όλοι  και όλες, που το ήξερε το δίκιο του.
Αλλά που να το βρει;  

Ο… Θεόσταλτος Τράμπ, η φλόγα – σήμα στο Ιράν και ο επερχόμενος Αρμαγεδδών


Όχι, δεν είναι fake news: τα αμερικανικά στρατεύματα ενημερώνονται απ’ τους διοικητές τους ότι ο πόλεμος κατά του Ιράν είναι μέρος «Θεϊκού σχεδίου»


γράφει ο Νίκος Τσαγκρής 


Ο Ντόναλντ Τράμπ λέει ότι σκότωσε τον ανώτατο ηγέτη της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, επειδή ήταν ένας διαβολικός άνθρωπος, «ένας από τους πιο κακούς ανθρώπους στην ιστορία». Αν έβγαινε σήμερα στους δρόμους της Αθήνας, των Παρισίων, του Τόκιο ή της Νέας Υόρκης κάποιος δημοσιογράφος με το… μαρκούτσι του στο χέρι και ρωτούσε τους περαστικούς «ποιος είναι ο πιο κακός άνθρωπος στην παγκόσμια ιστορία», οι μισοί θα απαντούσαν «ο Χίτλερ», οι άλλοι μισοί «ο Τράμπ» και μόνο κάτι λίγοι… αντικομμουνιστές θα απαντούσαν «ο Στάλιν».
Εντάξει, «και ο Πούτιν κακός είναι», θα μου πείτε, αλλά αυτός, ως ο πλέον κυνικός άρχων – τύραννος των ημερών μας, κρύβεται πίσω απ’ τη σκιά του Στάλιν και των άλλων, παλαιότερων και τωρινών, ομοίων του. Ο Ρώσος πρόεδρος γνωρίζει καλά ότι οι δικτάτορες, που συγκεντρώνουν τόση δύναμη όσο αυτοί και… αυτός, τείνουν να εγκαταλείπουν την εξουσία με έναν από τους εξής δύο τρόπους: «Είτε με χειροπέδες είτε μέσα σε ένα φέρετρο». Γι’ αυτό, ενώ καταδίκασε τη δολοφονία του Χαμενεΐ ως «κυνική παραβίαση των κανόνων της ανθρώπινης ηθικής και του διεθνούς δικαίου», απέφυγε χαρακτηριστικά να κατονομάσει τον Τράμπ, τον Νετανιάχου και τις χώρες τους, που κρύβονται πίσω από τη δολοφονία.
Εκτός κι αν πιστεύει κι εκείνος, όπως κάποιοι αξιωματούχοι των ενόπλων δυνάμεων των ΗΠΑ, ότι… «ο Πρόεδρος Τράμπ είναι Θεόσταλτος,  κεχρισμένος από τον Ιησού να ανάψει τη φλόγα – σήμα στο Ιράν, προκειμένου να προκαλέσει τον Αρμαγεδδώνα και να σηματοδοτήσει την επιστροφή του στη Γη». Όχι, δεν είναι fake news αυτό, αληθινή είδηση είναι. Διασταυρωμένη και δημοσιευμένη στα πλέον έγκυρα ΜΜΕ των καιρών μας: «Οι στρατιωτικοί διοικητές των ΗΠΑ, απευθυνόμενοι προς τα ετοιμοπόλεμα στρατεύματα, επικαλούνται εξτρεμιστική χριστιανική ρητορική σχετιζόμενη με την βιβλική εσχατολογία, προκειμένου να  δικαιολογήσουν τη συμμετοχή των ΗΠΑ στον πόλεμο του Ιράν», αναφέρει δημοσίευμα του Guardian υπό τον τίτλο «Τα αμερικανικά στρατεύματα ενημερώθηκαν ότι ο πόλεμος κατά του Ιράν ήταν μέρος ενός Θεϊκού σχεδίου»…
Το δημοσίευμα στηρίζεται, μεταξύ άλλων, και σε περισσότερες από 200 καταγγελίες μελών των ενόπλων  δυνάμεων όλων των κλάδων (συμπεριλαμβανομένων των πεζοναυτών, της αεροπορίας και της διαστημικής δύναμης), που έλαβε και κοινοποίησε το Ίδρυμα Θρησκευτικής Ελευθερίας του Στρατού (MRFF). Είναι χαρακτηριστικό ότι  ένας καταγγέλλων, ο οποίος αναγνωρίστηκε ως υπαξιωματικός (NCO) σε μονάδα επιχειρήσεων κατά του Ιράν, δήλωσε στο MRFF – σε μια καταγγελία διασταυρωμένη απ’ τον Guardian –  ότι «ο διοικητής μας, μας είχε προτρέψει να πούμε στα στρατεύματά μας ότι όλα αυτά ήταν ‘μέρος Θεϊκού σχεδίου’ και αναφέρθηκε συγκεκριμένα σε πολυάριθμες παραπομπές από το Βιβλίο της Αποκάλυψης που αναφέρονται στον Αρμαγεδδώνα και την επικείμενη επιστροφή του Ιησού Χριστού»…
Πάντως όχι, οι πληροφορίες που διέρρευσαν σε ελληνικά ΜΜΕ και social media και υποστηρίζουν πως και ο «δικός μας» (σ. σ: ο Έλληνας πρωθυπουργός κ. Μητσοτάκης) πιστεύει ότι η επίθεση στο Ιράν είναι θέλημα Θεού και ότι ο Πρόεδρος Τράμπ είναι χρισμένος από τον Ιησού να… «ανάψει τη φλόγα – σήμα στο Ιράν προκειμένου να προκαλέσει τον Αρμαγεδδώνα και να σηματοδοτήσει την επιστροφή του στη Γη», ελέγχονται ως ανακριβείς. Μπορεί ο κ. Μητσοτάκης να αιφνιδιάστηκε προς στιγμήν, στηρίζοντας την δολοφονία «ενός από τους πιο κακούς ανθρώπους στην ιστορία» (σ. σ: του Αγιατολάχ Χαμενεΐ) εκ μέρους των ηγετικών ειδώλων του (σ. σ: των Τράμπ και Νετανιάχου), ωστόσο στις επίσημες αντιδράσεις του το… γύρισε το μπιφτέκι και, τσάτρα – πάτρα,  ευθυγραμμίστηκε με τις – θλιβερές, κατά γενική ομολογία – αντιδράσεις των Ευρωπαίων ηγετών, στις αμερικανο – ισραηλινές δολοφονικές επιθέσεις κατά του Ιράν. Οι οποίες, σύμφωνα με το καλαντάρι του POLITIKO που τις κατέγραψε, ήσαν απλά επιφυλακτικές απέναντι στις αμερικανο – ισραηλινές επιθέσεις… «που σκότωσαν τον Ανώτατο Ηγέτη του Ιράν», ενώ παράλληλα καταδίκαζαν τα «αντίποινα της Τεχεράνης» και… τίποτε άλλο.
Αφήνοντας μόνο κι έρημο τον γενναίο Ισπανό ηγέτη Πέδρο Σάντσεθ να σηκώνει το βάρος της συντετριμμένης στους καιρούς μας ευρωπαϊκής ιδέας της «διεθνούς (ειρηνικής) νομιμότητας», και να αντιδρά μαχόμενος ενάντια στο δίδυμο των ουτιδανών δολοφόνων Τραμπ και Νετανιάχου, όπως ο αδιάλλακτος ιδεολόγος και ιππότης της ελπίδας, ο πατριώτης του Δον Κιχώτης: «Η θέση της Ισπανίας είναι η ίδια όπως στην Ουκρανία ή στη Γάζα. Όχι στην παραβίαση του διεθνούς δικαίου που μας προστατεύει όλους. Όχι στην επίλυση συγκρούσεων με βόμβες. Όχι στον πόλεμο»!..

ΥΓ: Ο θάνατος του Χαμενεΐ είναι μια στιγμή ρήξης. Αλλά τα μεγάλα, συνεκτικά κράτη σπάνια καταρρέουν ακριβώς κάτω από αεροπορική επίθεση. Η αλλαγή καθεστώτος από τον ουρανό έχει επανειλημμένα αποδειχθεί ψευδαίσθηση – στο Αφγανιστάν, το Ιράκ και τη Λιβύη. Η απομάκρυνση ηγετών δεν είναι το ίδιο με την αναμόρφωση της πολιτικής μιας χώρας. Ίσως ο Τραμπ θέλει μια υπάκουη Τεχεράνη, όπως του έχει δώσει η παράνομη απαγωγή του Νικολάς Μαδούρο τη Βενεζουέλα. Ωστόσο, το ερώτημα* δεν είναι μόνο αν ο πόλεμος του Τράμπ αποδυναμώνει το Ιράν. Είναι αν αποδυναμώνει το σύστημα κανόνων από το οποίο εξαρτάται η παγκόσμια σταθερότητα. Μόλις ο προληπτικός πόλεμος ομαλοποιηθεί, μπορεί να χρησιμοποιηθεί από οποιοδήποτε κράτος θεωρεί ότι απειλείται μακροπρόθεσμα. Αυτό αποτελεί επικίνδυνο προηγούμενο σε μια εποχή επέκτασης των πυραυλικών οπλοστασίων, των κυβερνοαπειλών και του πυρηνικού πολλαπλασιασμού.
* Το ερώτημα αυτό τίθεται από το editorial του Guardian για την αμερικανο - ισραηλινή επίθεση στο Ιράν

Η ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ συγκλονιστική εξομολόγηση του Γιώργου Βότση...


Για τις Αρχές ήταν «τρομοκράτης» και «αρχηγός» της 17Ν, ενώ για την Αριστερά «προβοκάτορας». Δηλώνει αντιστασιακός εκ φύσεως ...

Γιάννης Πανταζόπουλος 

Για τις Αρχές ήταν «τρομοκράτης» και «αρχηγός» της 17Ν, ενώ για την Αριστερά «προβοκάτορας». Δηλώνει αντιστασιακός εκ φύσεως και πιστεύει ότι η «Ελευθεροτυπία» της δικής του εποχής δεν μπορεί να ξαναβγεί. Ο θρυλικός δημοσιογράφος που απεβίωσε σήμερα αφηγήθηκε την πολυτάραχη ζωή του.

Γεννήθηκα το 1938 στη Λάβδανη Ιωαννίνων, στο Πωγώνι, δίπλα στα ελληνοαλβανικά σύνορα. Μετά από δύο χρόνια, επειδή κηρύχθηκε ο πόλεμος, έπρεπε να φύγουμε από το χωριό με προορισμό τη μεγαλούπολη. Μπορεί να μεγάλωσα στον Πειραιά, αλλά την Ήπειρο την κουβαλώ πάντα μέσα μου. Αν και ήμουν μόλις 2 ετών όταν έφυγα από εκεί, αισθάνομαι ότι είμαι εκατό φορές Ηπειρώτης. Ακούω κλαρίνο και γεμίζει η ψυχή μου, αλλά πονάει και η καρδιά μου.
∎ Τα παιδικά μας χρόνια είναι καθοριστικά για την ύπαρξή μας. Όταν ήταν ήμουν πέντε ετών μού πήραν τον πατέρα μέσα απ’ το σπίτι, όταν ήμουν δέκα τον είδα να καταδικάζεται σε θάνατο – θα έλεγα ότι ήταν πολύ δύσκολα τα παιδικά μου χρόνια. Θυμάμαι τη μάνα μου τότε να μου λέει: «Αγόρι μου, να μην ξέρει κανείς ότι πουλάς φιστίκια αλλά και να μη γνωρίζει κανένας ότι ο πατέρας σου είναι καταδικασμένος σε θάνατο. Δεν θέλω να νιώθεις μειονεκτικά. Εγώ πάντα θα σε έχω καθαρό και σιδερωμένο». Επειδή πήγαινα στο μεικτό σχολείο της Κηφισιάς, δεν ήθελε να λέω την αλήθεια για να μην αισθάνομαι κατώτερος από τα άλλα παιδιά. Έπειτα ανέβηκα επαγγελματικά και έγινα σερβιτόρος στον Ελευθεριάδη στη Δροσιά. Όταν ήρθε να φάει στον Ελευθεριάδη η συμμαθήτριά μου η Καίτη, ο παιδικός μου έρωτας, με είδε με την ποδιά να σερβίρω. Ντράπηκα, μου έφυγε ο δίσκος απ’ τα χέρια. Εκείνη είπε τότε στους γονείς της: «Ο Γιώργος είναι ο καλύτερος μαθητής της τάξης».
∎ Αυτή που τραβούσε συνέχεια το κουπί στη ζωή μας ήταν η μάνα. Δεν είχε βγάλει καν το δημοτικό σχολείο. Αλλά διαπαιδαγωγήθηκα από εκείνη, όχι απ’ τον πατέρα μου, τον δάσκαλο. Η μάνα μου ήταν εκείνη που μου έδωσε ό,τι σημαντικότερο έχω, την αξιοπρέπεια. Αυτή μου τη δίδαξε, η σπουδαία, η Άννα. Αλλά και ο πατέρας μου ήταν ένας άνθρωπος που είχε σκληραγωγηθεί πολύ στη ζωή του.
«Με ανησυχούν σήμερα τα ψέματα που λένε οι πολιτικοί. Ο σκοπός είναι να ξέρει ο πολίτης πού πάει. Ε, δεν ξέρει. Δυστυχώς. Μας κυβερνούν οι πολιτικάντηδες και η δημοκρατία έχει εξελιχθεί σε καρικατούρα εξαιτίας της υπερσυγκέντρωσης των media και της παραπληροφόρησης. Κάνουν εξεταστικές επιτροπές για να εμπαίζουν τους ψηφοφόρους. Αλλά η κοινωνία είναι αυτή που γεννά την αντίσταση»
∎ Μικρός ήθελα να γίνω δάσκαλος. Άλλωστε είμαι γιος, εγγονός και αδελφός δασκάλων. Από τα παλιά, μια στιγμή που δεν λησμονώ είναι όταν ο δάσκαλός μου με σήκωσε στην τάξη για να διαβάσω μια έκθεσή μου. Το θέμα της ήταν οι καλοκαιρινές μας διακοπές. Σηκώθηκα να διαβάσω, αλλά άρχισα να κλαίω. Ποιες διακοπές; Ποιο καλοκαίρι; Ήταν η στιγμή που ήθελα να πω την αλήθεια, να μην κρύβομαι άλλο, να μάθουν οι συμμαθητές μου, ποιος ήμουν πραγματικά. Ο πατέρας μου μόλις είχε μπει στη φυλακή. Ωστόσο, δεν άντεξα. Όλα μου τα παιδικά χρόνια περνούσαν μέσα σε αυτές τις σελίδες. Βγήκα έξω από την τάξη και την έκθεσή μου τη διάβασε ο δάσκαλος, ο Γιώργος Σακκάς, ένας φοβισμένος εαμίτης. Εκεί όμως κατέκτησα τους συμμαθητές μου. Και, ναι, τότε ήθελα να γίνω δάσκαλος.
∎ Από νεαρή ηλικία έγραφα καλές εκθέσεις. Ένα τεφτέρι είχα, μη φανταστείς τίποτα σπουδαίο, ούτε καν τετράδιο. Κι έτσι εξέδωσα την πρώτη μου  εφημερίδα στο γυμνάσιο. Μπήκα σε πολύ καλή σειρά στη Νομική Αθηνών σε μια εποχή που δεν υπήρχαν φροντιστήρια και ξεκίνησα τη δημοσιογραφική μου διαδρομή σε ηλικία μόλις 19 ετών. Υπήρξα sui generis δημοσιογράφος. Δεν λογοκρίθηκα ποτέ. Πιστεύω ότι όλα αυτά που έγραφα ή, μάλλον, εύχομαι, όλα αυτά που έγραφα, να έπιασαν τόπο. Να μην τα διατύπωσα στον βρόντο. Για μένα ένας καλός δημοσιογράφος σήμερα απαιτείται να είναι επαρκής, να ξέρει τη δουλειά του. Εγώ δεν γνωρίζω αν ήμουν καλός ή κακός. Αλλά σίγουρα ήμουν επαρκής και αντικειμενικός, όπως και ειλικρινής.
Ο Γιώργος Βότσης με την Μελίνα Μερκούρη.
Φωτ.: Πάρις Ταβιτιάν/LiFO
∎ Ακούω και διαβάζω σήμερα τις συζητήσεις για την επανέκδοση της «Ελευθεροτυπίας». Δεν ξέρω. Αυτό για το οποίο είμαι βέβαιος είναι ότι δεν μπορεί να ξαναβγεί η «Ελευθεροτυπία» της δικής μας εποχής. Από την «Ελευθεροτυπία» κρατάω ότι ποτέ, μα ποτέ, δεν μου ζητήθηκε να αλλάξω ούτε μια αράδα από αυτά που έγραφα, ποτέ· και από κανέναν. Πιστεύω ότι το προσόν ενός δημοσιογράφου είναι η ανεξαρτησία του. Και ο πολύ έξυπνος Κίτσος Τεγόπουλος το γνώριζε καλά αυτό. Ο Σεραφείμ Φυντανίδης, ο καλύτερος διευθυντής που υπήρξε ποτέ σε εφημερίδα, επίσης δεν με λογόκρινε ποτέ. Επομένως, δεν ξέρω αν θα ξαναβγεί η «Ελευθεροτυπία» και αν θα έχει σχέση με αυτό που ήταν τότε. Η επιτυχία μιας εφημερίδας εξαρτάται από την ελευθερία του λόγου, από το αν έχει κομματικές δεσμεύσεις ή όχι. Στην «Ελευθεροτυπία» ο συντάκτης διαφέντευε το χειρόγραφό του. Ως εκ τούτου, η ελευθερία και η ανεξαρτησία που είχαμε δεν ξέρω αν μπορεί να υπάρξει ξανά στις μέρες μας. Τέλος, κομματισμός και δημοσιογραφία είναι έννοιες ασύμβατες. Σήμερα, οι περισσότεροι δημοσιογράφοι κομματίζονται και διατηρούν αργομισθίες. Είμαι βέβαιος ότι δεν θα χωρούσα σε αυτό το τοπίο, ακόμη και αν ήμουν πολύ νεότερος.
∎ Μέντοράς μου ήταν ο εξαίρετος Λούης Δάνος, μια ζωή συνοδοιπόρος της αριστεράς, ποτέ ενταγμένος σε αυτή. Αλλά ανατρέχω συχνά σε αυτόν και σε όσα μου έμαθε. Με βοήθησε πάρα πολύ. Έκανε και κάποιες «πονηριές» για να με βοηθήσει ή για να με αναδείξει. Για παράδειγμα, έκανε ότι ήταν άρρωστος για να πάω εγώ στη θέση του και να φανώ. Εξαίρετος άνθρωπος, μεγάλος γραφιάς. Λίγοι τον θυμούνται σήμερα, αλλά ανήκει στα «θηρία» της δημοσιογραφίας. Και ήταν αυτός που με έκανε να λέω αργότερα ότι θέλω να γίνω δημοσιογράφος. Σήμερα, δεν μου λείπει το γράψιμο. Αν υπάρχει κάτι που αναπολώ είναι εκείνες οι φωνές των δακτυλογράφων στην «Ελευθεροτυπία». Κάθε φορά μού έλεγαν: «Ρε Γιώργο, τι γράφεις πάλι εδώ; Δεν καταλαβαίνουμε τα κολλυβογράμματά σου». Δεν έμαθα ποτέ να γράφω στη γραφομηχανή. Όλα χειρόγραφα. Και με κολλυβογράμματα. Αν ανέβεις στη σοφίτα όπου είναι το γραφείο μου θα καταλάβεις. Πάντα τασσόμουν ενάντια στην επέλαση της τεχνολογίας. 
«Δεν έμαθα ποτέ να γράφω στη γραφομηχανή.
Όλα χειρόγραφα».
∎ Από την πλούσια δημοσιογραφική μου διαδρομή έχω πολλά να θυμάμαι. Κάποτε είχα πάει να καλύψω μια δεξίωση στο Προεδρικό Μέγαρο. Τότε ήταν Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ο Κωνσταντίνος Καραμανλής. Τον θυμάμαι να κατεβαίνει τις σκάλες κι εγώ να τις ανεβαίνω. Συναντηθήκαμε στο ενδιάμεσο και μου λέει: «Άκου να σου πω. Εγώ κι εσύ μοιάζουμε». Σήκωσα και τα δύο χέρια ψηλά και του είπα: «Αν ήμουν θρησκευόμενος, θα σας έλεγα: “Μα,πώς είναι δυνατό, Θεέ μου, πώς γίνεται αυτό, κύριε Πρόεδρε; Πού θα μπορούσαμε να μοιάζουμε, εκτός από το ζώδιο, που μάλλον έχουμε το ίδιο;”. Κι εκείνος συνέχισε: “Αυτό που σου λέω. Είμαστε και οι δυο αναρχικοί, ο καθένας με τον τρόπο του”». Επίσης, θυμάμαι που γυρίζαμε μια φορά από ένα πρωθυπουργικό ταξίδι στη Σκανδιναβία, από μια χώρα όπου κυριαρχεί το πράσινο. Κατά την επιστροφή μας, το αεροπλάνο έκανε μια βόλτα πάνω από λεκανοπέδιο Αττικής πριν προσγειωθεί. Από κάτω η Αθήνα, την εποχή που δεν ήταν στα καλύτερά της. Ο Κ. Καραμανλής είχε σηκωθεί, όπως πάντοτε, να μας αποχαιρετήσει και καθώς μιλούσαμε μαζί του, όρθιοι, του λέω: “Κύριε Πρόεδρε, για ρίξτε μια ματιά, πού είμαστε; Στο λεκανοπέδιο Αττικής ή στην έρημο Σαχάρα;”. Κι εκείνος, πιάνοντάς με απ’ το μούσι, απάντησε: “Είπα να πας να ξυριστείς. Δεν σου είπα να πας να ξυριστείς;”. Ήταν ένας άνθρωπος που ό,τι ήθελε σ’ το έλεγε ευθέως, αλλά γνώριζες ότι αν δεν ήθελε να σου πει κάτι, δεν του έπαιρνες κουβέντα. Όπως και ο Κωστής Στεφανόπουλος, ήταν η προσωποποίηση της αξιοπρέπειας.
∎ Αν κάτι με ανησυχεί σήμερα όσον αφορά τη δημόσια σφαίρα είναι τα ψέματα που λένε οι πολιτικοί. Ο σκοπός είναι να ξέρει ο πολίτης πού πάει. Ε, δεν ξέρει, δυστυχώς. Μας κυβερνούν οι πολιτικάντηδες και η δημοκρατία έχει εξελιχθεί σε καρικατούρα εξαιτίας της υπερσυγκέντρωσης των media και της παραπληροφόρησης. Κάνουν εξεταστικές επιτροπές για να εμπαίζουν τους ψηφοφόρους. Αλλά η κοινωνία είναι αυτή που γεννά την αντίσταση. Δηλώνω αναρχικός και όχι εξ ορισμού αριστερός. Η αριστερά είναι κάτι πολύ περισσότερο από μια ιστορική διάκριση. Είναι η σχέση σου με τον εαυτό σου και με την ανθρωπότητα. Είναι συνειδητή επιλογή, αποτελεί στάση ζωής. Κάποτε δεν χρειαζόταν να δώσεις ορισμό του τι εστί αναρχικός. Τώρα, δεν είμαι σίγουρος.
∎ Μια εποχή η αστυνομία με θεωρούσε «αρχηγό» της 17Ν. Ήταν την περίοδο που εξαιτίας αυτών των «έξυπνων» διωκτικών αρχών έφυγα διωκόμενος και ζήτησα καταφύγιο στο σπίτι του Νίκου Κούνδουρου, στον Άγιο Νικόλαο της Κρήτης. Ένα απόγευμα είκοσι τουλάχιστον αστυνομικοί επιχείρησαν να εισβάλουν στο σπίτι του Νίκου, ο οποίος τους φώναξε: “Επ, στο σπίτι μου ούτε οι Γερμανοί δεν μπήκαν”. Του είπα να τους αφήσει να κάνουν τις έρευνες που ήθελαν για να αποφύγουμε τα χειρότερα. Μεταξύ των αστυνομικών ήταν και μια συμπαθέστατη κοπέλα, την οποία έδειξε ο Κούνδουρος και είπε αστειευόμενος, για να σπάσει μάλλον ο πάγος: «Εγώ θέλω τη σωματική έρευνα να μου την κάνει αυτή». Όταν μπήκαν στο σπίτι, η αστυνομικός πήρε από τον τοίχο έναν πίνακα του 8ου αιώνα που έδειχνε την Παναγία να μαθαίνει τον μικρό Χριστό να περπατάει. «Αχ, τι χαριτωμένη», είπε. «Πόσο κάνει αυτή η εικόνα, κύριε Κούνδουρε;». «Κόρη μου, πόσα παίρνεις τον μήνα;» της απάντησε ο Κούνδουρος. Κι όταν του ανακοίνωσε το ποσό, πρόσθεσε εκείνος: «Με αυτόν τον μισθό, οι μισθοί ολόκληρων χρόνων δεν θα έφταναν για να αγοράσεις αυτή την εικόνα».
Ο Γιώργος Βότσης με τη συζυγό του
∎ Πάντως, ναι. Για κάποιους ήμουν ο εγκέφαλος της 17Ν. Θυμάσαι, φαντάζομαι, το «Άκου με, ένοπλε σύντροφε». Ήταν 1988, μετά τη δολοφονία του Αθανασιάδη-Μποδοσάκη, όταν έγραψα στην εφημερίδα μια «ανοιχτή επιστολή» προς την τρομοκρατική οργάνωση 17 Νοέμβρη με τον τίτλο: «Άκου με, ένοπλε σύντροφε». Από τα αριστερά έκανα κριτική για να απογυμνώσω τη 17Ν. Σε αυτό το άρθρο είπα πως δεν είναι επαναστάτες αλλά εγκληματίες. Τότε είχα γράψει: «Αν σ’ ενοχλεί η προσφώνηση “σύντροφε”, γιατί ενδεχομένως με κατατάσσεις σ’ αυτούς που (όπως λες και στην τελευταία σου προκήρυξη) “επαγγέλλονται τον αντιεξουσιαστή, ενώ βρίσκονται μέχρι τα μπούνια στα κέντρα της αυταρχικής καπιταλιστικής εξουσίας”, ξέχνα την. Τον οικείο τόνο όμως τον δικαιούμαι, μια και τόσα χρόνια με έχουν συνδέσει μαζί σου: με διώξεις, παρακολουθήσεις κι ενέδρες με εξαναγκάζουν να απολογούμαι». Τόνιζα, λοιπόν, ότι στο διά ταύτα διαφωνούσαμε ριζικά, στη βόμβα και στο κουμπούρι. Τότε μάλιστα η ΕΣΗΕΑ με απείλησε με διαγραφή.
∎ Για τις μυστικές υπηρεσίες ήμουν ο τρομοκράτης. Σκέψου, τότε μας είχαν καλέσει με τη γυναίκα μου, τη Λένα, σε ένα συνέδριο στη Νέα Υόρκη, όμως η Αμερικανική Πρεσβεία δεν μου έδωσε βίζα. Μεσολάβησαν κάποια μέλη της κυβέρνησης του Καραμανλή και την τελευταία στιγμή, παραμονή της αναχώρησης, τηλεφωνεί μια κυρία από το γραφείο τύπου της πρεσβείας για να μου αναγγείλει: «Τα καταφέραμε. Η βίζα σας είναι ok!». Και με πολύ ευγενικό τρόπο τής απάντησα: «Ευχαριστώ, αλλά τώρα δεν με ενδιαφέρει. Δεν θέλω να ταξιδέψω πλέον στην Αμερική, ήθελα να δοκιμάσω τη δημοκρατία σας».

Ο Γιώργος Βότσης με τον Ανδρέα Παπανδρέου.
∎ Στη ζωή μου έχω κάνει πολλά πράγματα που δεν λέγονται. Αλλά θέλω να πω κάτι με χιούμορ, που αφορά τον Περικλή Κοροβέση. Περπατούσαμε στο Παρίσι, συγκεκριμένα σε μία από τις γέφυρες του Σηκουάνα. Βάλαμε στοίχημα να περπατήσουμε πάνω στην κουπαστή, ο ένας πίσω από τον άλλον – ήμασταν σουρωμένοι. Όταν τα καταφέραμε χωρίς να πέσει κανείς στον Σηκουάνα, ενθουσιασμένος ο Περικλής έβγαλε τη μάλλινη ζακέτα του και την πέταξε στο ποτάμι και αμέσως μετά φώναξε: «Όχι ρε, είχα τα λεφτά του μήνα μέσα». Μια άλλη φορά ήμασταν στο Λονδίνο. Καθόμασταν σε ένα παγκάκι στην είσοδο του Σόχο. Μπροστά μας περνούσαν τα κορίτσια που θα έπιαναν δουλειά σε λίγο στο γειτονικό μπαρ. Μου δείχνει μία ο Περικλής και λέει: «Αυτή θα έρθει μεσάνυχτα στο σπίτι μου». Μετά από δύο ημέρες μού τηλεφωνεί και μου λέει «ήρθε». «Ποιος ήρθε;» Τι είχε συμβεί; Μια Σουηδέζα φίλη του Περικλή, η μεταφράστρια του βιβλίου του, είχε στείλει την κόρη της για να μείνει σε «δικό της άνθρωπο» στο Λονδίνο. Φτάνει, λοιπόν, η κοπέλα στο Λονδίνο και πηγαίνει στη διεύθυνση που της έδωσε η μητέρα της. Πανέμορφη κοπέλα. Αυτή έγινε γυναίκα του και μητέρα του παιδιού του. Πόσο μου λείπει ο αδερφός μου, ο Περικλής.
∎ Αν κάτι έχω κάνει στη ζωή μου, είναι πολύ καλούς φίλους. Σπουδαίο πράγμα η φιλία. Κάθε Τρίτη, σε όλη μου τη ζωή είχα τους χαρτοπαίκτες. Τους φίλους μου. Κάθε Τρίτη μια συνάντηση φίλων, σε άλλο σπίτι. Επίσης είχα γλέντια με φίλους στην Αθήνα αλλά και στο ησυχαστήριό μου, στο κτήμα μου στην Εύβοια, το δημιούργημά μου. Είναι ο παράδεισός μου. Χάιδευα εκεί τα φυτά που ο ίδιος είχα φυτέψει και πιστεύω πως ήταν «το ωραιότερο χάδι της ζωής μου». Γλέντια, ποτό –πολύ ποτό–, φίλοι –πολλοί φίλοι–, χαρά – πολλή χαρά. Και πολλά τσιγάρα, τα οποία, μετά την περιπέτεια της υγείας μου, έπρεπε να τα κόψω μαχαίρι. Πάντως, ωραία χρόνια. Αλησμόνητες στιγμές. Θα θυμόμαστε πάντα τα γλέντια που κάναμε. Τα αρνητικά τα σβήνει μόνη της η μνήμη μας.
∎ Τώρα που τα σκέφτομαι όλα και ανατρέχω δειλά στο παρελθόν είμαι σίγουρος ότι δεν έχω μετανιώσει για τίποτα. Υπήρξα ιδρυτικό μέλος του αντιστασιακού Πατριωτικού Μετώπου (ΠΑΜ) κατά τη διάρκεια της χούντας. Τότε ήμασταν μαζί με τον Μίκη Θεοδωράκη. Καταδικάστηκα ερήμην και διέφυγα στο Λονδίνο. Το ξέρεις ότι έχω περάσει όλα τα σύνορα με πλαστά διαβατήρια κατά την Επταετία; Έγινα όμως κοσμοπολίτης, γνώρισα την Ευρώπη. Μεγάλο σχολείο. Οπότε, δεν μετανιώνω για τίποτε απ’ αυτά που έζησα. Δύσκολα χρόνια, αλλά δεν θα άλλαζα τίποτα. Και τη δική μου τη γενιά, τη «γενιά της φάπας», που δεν αξιώθηκε να ζήσει την έξαρση και το μεγαλείο της Εθνικής Αντίστασης, αλλά γεύθηκε πικρά όλο τον κατατρεγμό της ήττας, τη στήλωσε στα πόδια της πρωτίστως ο Μίκης Θεοδωράκης – και όχι μόνο με τα τραγούδια του. Ο Μίκης είχε ένα κουσούρι. Στις κρίσιμες στιγμές πάντοτε παρέμενε ορθός, ρίχνονταν πρώτος στη μάχη, παίζοντας τη ζωή του κορόνα - γράμματα, κάτι που δεν μας έχουν συνηθίσει, παρά με ελάχιστες εξαιρέσεις, οι πολιτικοί μας ηγέτες. Ο Μίκης μια ζωή συμβόλιζε με τρόπο ενοχλητικό ότι η ελληνική αριστερά μόνο ως δύναμη πατριωτική μπορεί να μεγαλουργήσει.
∎ Είμαι ο μόνος που είδε τον δικτάτορα Γεώργιο Παπαδόπουλο στη φυλακή – δεν το λέω με καμάρι. Αλλά ήξεραν όλοι, και κυρίως οι αναγνώστες μου, ότι κανένας δεν με είχε πληρώσει ως δημοσιογράφο. Έτσι, λοιπόν, και τότε, δεν τολμούσε κανείς να πάει να τον δει. Πήγα το 1991. Πρώτα έγραψα το άρθρο όπου έλεγα ότι τα είκοσι χρόνια φυλακής είναι πολλά, ακόμα και για δικτάτορα. Πίστευα πως όλοι οι ισοβίτες πρέπει να βγαίνουν στα είκοσι χρόνια, ακόμα κι αν είναι δικτάτορες. Αυτό ίσως και να διαδραμάτισε κάποιο ρόλο στο ότι δέχτηκε να με δει. Πήγα με φοβερή περιέργεια. Τόσα χρόνια στην παρανομία, δεν τον ήξερα ούτε από την τηλεόραση. Ήταν παραμονή Χριστουγέννων. Ο στόχος μου τότε ήταν να τον πείσω να μου μιλήσει. Δεν είχα ούτε κάμερα, ούτε μαγνητόφωνο, ούτε καν στιλό. Βαθύτερο κίνητρο ήταν η περιέργειά μου να γνωρίσω από κοντά τον οργανωτή και ηγέτη του πραξικοπήματος, τον πανίσχυρο δικτάτορα που κυβέρνησε επί έξι χρόνια με ποικίλους τίτλους – πρωθυπουργός, αντιβασιλεύς, Πρόεδρος της Δημοκρατίας. Τα κοινά μας ήταν το όνομά μας, Γιώργος, και ότι ήμασταν γιοι δασκάλου και οι δύο. Από κει και πέρα, χάος. «Στον πόλεμο ο υπασπιστής μου ήταν κομμουνιστής», μου είπε τότε. «Ναι, αλλά εγώ δεν είμαι κομμουνιστής», του απάντησα. Και συμπλήρωσα: «Εγώ είμαι ελευθερόφρων αναρχοαριστερός».
«Για κάποιους ήμουν ο εγκέφαλος της 17Ν».
Φωτ.: Πάρις Ταβιτιάν/LiFO
∎ Αυτοί που δεν είχαν ποτέ καλή σχέση μαζί μου, εκτός από το παρακράτος και τις δυνάμεις ασφαλείας, ήταν κάποιοι της παραδοσιακής αριστεράς που με ονόμαζαν «χαφιέ» και «προβοκάτορα». Ωστόσο, δεν είχα ποτέ ιδεολογικές αγκυλώσεις. Θυμάμαι τον Άδωνι Κύρου, εκδότη τότε της «Εστίας». Φιλοβασιλικός, αλλά ευπατρίδης και με αρχές. Μια μέρα είμαστε σε μια πλαγιά στην Ήπειρο και βλέπουμε σε απόσταση διακοσίων μέτρων ένα εκκλησάκι. Πλησιάζουμε και είναι στην κόγχη ενός γκρεμού. Μου λέει: «Πρόσεξε μην πέσεις γιατί όλοι θα πουν: “Ο άθλιος ο ακροδεξιός τον έφαγε τον αγωνιστή’’». Και του αντέτεινα: «Πρόσεξε εσύ, γιατί αν πέσεις θα πουν: “Ο ληστοσυμμορίτης τον έφαγε τον πατριώτη’’».
∎ Πιο πολύ απ’ όλα αγάπησα τα ταξίδια. Με αντροπαρέα έχω κάνει τα ωραιότερα ταξίδια, στα Ιμαλάια, στον Ινδικό Ωκεανό, στο νησί Σοκότρα. Και τη ζωή μου, δεν έχω παράπονο, την έζησα. Βλέπω τους νεότερους και προβληματίζομαι. Τα νέα παιδιά είναι το θέμα. Πίστευα, ρε γαμώτο, κάποτε ότι τα παιδιά μας θα ζήσουν καλύτερα από μας. Παραμένω ένας άνθρωπος άνευ θρησκεύματος. Ουσιαστικά, είμαι άθεος. Σέβομαι την πίστη των ανθρώπων, αλλά δηλώνω άθεος. Τώρα, αν υπάρχει ευτυχία; Από την εμπειρία μου έμαθα ότι την ευτυχία μπορείς να τη βρεις παντού ή και πουθενά. Παρότι κυνηγημένος μια ζωή, ήμουν γρήγορος στα πόδια. Δεν έχω φάει ποτέ ξύλο. Ήμουν από το γυμνάσιο 800άρης.Το έσκασα από τους μπάτσους δυο φορές. Και από τους δικούς μου, που με είχαν στριμώξει και αυτοί τρεις φορές. Οι πρωτοβουλίες μου στον χώρο της αριστεράς κατά την διάρκεια της Αντίστασης αλλά και μετά δεν ήταν πάντοτε αρεστές. Η αριστερά δεν επέτρεπε να γίνεται κάτι χωρίς να το ελέγχει, πόσο μάλλον να πεις κάτι εναντίον της.
∎ Όσον αφορά την οικογένεια, άκουσέ με προσεκτικά. Ενώ ήμουν εκ πεποιθήσεως εναντίον του γάμου, τελικά έκανα τρεις γάμους. Με τη Λένα, τη γυναίκα μου, είμαστε μαζί εδώ και 38 χρόνια. Έχω δυο κόρες, τη Νικολέττα, που είναι συνάδελφος, και την Άννα, που σπούδασε κινηματογράφο στο Λονδίνο, αλλά τώρα ασχολείται με τα τουριστικά στην Κεφαλονιά. Η μεγάλη μου αγάπη είναι τα εγγόνια μου, ο Γιώργος και ο Γιάννης. Είμαι πλήρης και ευτυχισμένος. Κάθε φορά που έρχονται στο σπίτι έχω μεγάλη χαρά.
∎ Όσοι με γνωρίζουν καλά, ξέρουν ότι είχα μια έντονη ζωή. Ξενύχτια, ποτά, τσιγάρα, τραγούδια ηπειρώτικα και όχι μόνο. Ο αξέχαστος Μίκης, που έχω βάλει να παίζει τώρα που μιλάμε, είχε έρθει στο σπίτι μας κι είχε παίξει πιάνο. Τα πάρτι που έχουμε κάνει στο σπίτι μας στο Ψυχικό με τη Λένα έχουν αφήσει ιστορία.
∎ Ήμουν αιρετικός, ναι. Και επαναστάτης. Αλλά μου άρεσε που με ήθελαν όλοι στις παρέες τους, όχι μόνο οι ομοϊδεάτες μου αλλά και κάποιοι που βρίσκονταν στην αντίθετη πλευρά, γιατί ήμουν χωρίς παρωπίδες. Ήμασταν στην Κούβα με τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο για τα θυρανοίξια του ναού του Αγίου Νικολάου στην Αβάνα. Το βράδυ, στο περίφημο ξενοδοχείο National, ο τέως βασιλιάς Κωνσταντίνος με την Άννα-Μαρία και τους γιους του μας κάλεσαν με τη Λένα στο τραπέζι τους. Εκείνος σηκώθηκε, πρόσφερε τη θέση του στη Λένα, πήγε στο διπλανό τραπέζι και κουβάλησε μια καρέκλα για μένα. «Μου αρέσει να με υπηρετούν βασιλιάδες», του είπα γελώντας. Είχα καλές σχέσεις και με πολιτικούς, και με καλλιτέχνες, και με επιχειρηματίες με διαφορετική πολιτική τοποθέτηση, που όμως είχαμε αμοιβαία εκτίμηση. Όλα αυτά ξέρεις τι σημαίνουν για μένα; Μια απίστευτα γεμάτη και πλούσια ζωή. Πάντοτε ήμουν αντιστασιακός εκ φύσεως και ονειροπόλος με τα μάτια ανοιχτά.
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO.