Mpelalis Reviews

Mpelalis Reviews

Κυριακή 13 Σεπτεμβρίου 2026

"Το «καλάθι» Μητσοτάκη, η νέα πτώχευση και το μεγάλο ξεπούλημα" Νίκος Στραβελάκης


Ποια είναι η «πολιτική» που μας ανακοίνωσε ο κ. Μητσοτάκης με το πολυδιαφημισμένο «καλάθι» του; Ο διδάσκων στο Τμήμα Οικονομικών Επιστημών του ΕΚΠΑ, Νίκος Στραβελάκης μας την είχε αποκαλύψει πριν την ομιλία Μητσοτάκη στη ΔΕΘ. Και δυστυχώς ότι μας είπε επιβεβαιώθηκε.
Το «μείγμα πολιτικής Μητσοτάκη» σύμφωνα με τον κ. Στραβελάκη είναι «πιάνω τους στόχους,προπληρώνω το χρέος, τακτοποιώ τους φίλους μου κι αν περισσέψει κάτι θα δώσω σε συνταξιούχους και δημοσίους υπαλλήλους, αλλά όχι σε μόνιμη βάση».
Ο κ. Στραβελάκης αποδομεί όσα ανακοίνωσε ο κ. Μητσοτάκης για συνταξιούχους και δημοσίους υπαλλήλους.
Σχολιάζει όσα ανακοίνωσε για το «σπίτι 3» και εξηγεί ,γιατί αυτά που ανακοίνωσε ο κ. Μητσοτάκης όχι μόνο δεν θα λειτουργήσουν θετικά αλλά θα επιδεινώσουν το μεγάλο στεγαστικό πρόβλημα.
Χαρακτηρίζει απόλυτη κοροϊδία τις ανακοινώσεις για αύξηση 80 ευρώ στο βασικό μισθό, γιατί όπως λέει έχουν ακυρωθεί ήδη από τον πληθωρισμό.
Επαναφέρει το θέμα των 60 δις που μοίρασε ο κ. Μητσοτάκης χωρίς οι πολίτες να δουν κάποια βελτίωση στη ζωή τους. Αντιθέτως βελτιώθηκε πολύ η ζωή επιχειρήσεων και επιχειρηματιών.
Απαντά  στο «αίτημα» του Άδωνι Γεωργιάδη ότι θα έπρεπε να συζητηθεί το θέμα μισθοδοσίας των υπουργών όπως συμβαίνει στη Σιγκαπούρη! 
Πάει η χώρα σε νέα πτώχευση ,όπως προέβλεψε η κυρία Λούκα Κατσέλη σε ραδιοφωνική της συνέντευξη; Ο κ. Στραβελάκης απαντά στο ερώτημα υπενθυμίζοντας το ξεπούλημα του ελληνικού κράτους σε κρατικές εταιρείες ξένων χωρών!!!  «Αυτό που λέει η κυρία Κατσέλη λέει ότι δόθηκαν επιδοτήσεις που έφθασαν το 30% του ΑΕΠ και το αποτέλεσμα είναι αυτό το ξεπούλημα», λέει ο κ. Στραβελάκης.

Άνω-Κάτω
Νόρα Ράλλη

Η ανακαίνιση της Δημοτικής Αγοράς Χανίων έχει ήδη δύο συμβάσεις συνολικού ύψους 12,13 εκατομμυρίων ευρώ, με εξασφαλισμένη χρηματοδότηση που φτάνει τα 15 εκατ. Για τα εγκαίνια, ο Δήμος Χανίων επιστρατεύει την Εθνική Λυρική Σκηνή, σχεδιάζει μια «μεγάλης κλίμακας καλλιτεχνική δράση» και καλεί καλλιτέχνες απ’ όλους τους χώρους να γεμίσουν την ανακαινισμένη Αγορά με το έργο τους.
Μόνο που δεν σκοπεύει να τους πληρώσει! Δεν τους ζητά, μάλιστα, να περάσουν για… ένα τραγούδι της παρέας. Ούτε μιλάμε για έναν συνοικιακό σύλλογο, δίχως πόρους, που ζητά από πέντε φίλους μουσικούς να παίξουν εθελοντικά σε ένα πανηγύρι. Ο δήμος τώρα ζητά από τους καλλιτέχνες να μελετήσουν την ιστορία της Αγοράς, να συλλάβουν πρωτότυπο concept, να σχεδιάσουν ειδική παρουσίαση διάρκειας 10 έως 20 λεπτών, να συγκροτήσουν ομάδα, να υποβάλουν φάκελο υποψηφιότητας, λίστα συντελεστών, φωτογραφίες, ηχητικά δείγματα και βίντεο προηγούμενων έργων. Όλα τζάμπα αυτά. Και αν επιλεχθούν, πάλι τζάμπα! Άσε που δήμος και Λυρική θα μπορούν να ζητήσουν αλλαγές στη διάρκεια, στον χώρο και στον τρόπο παρουσίασης.
«Η συμμετοχή είναι αφιλοκερδής», ανακοινώνουν με την άνεση εκείνου που θεωρεί ότι ο πολιτισμός παράγεται από αέρα και ότι ο καλλιτέχνης πληρώνει το νοίκι του με «προβολή». Ο Γ. Κουμεντάκης προφανώς συμφωνεί με όλα αυτά. Ή όχι; Αν ο Δήμος Χανίων θέλει επαγγελματικές προτάσεις, επαγγελματική προετοιμασία και επαγγελματικό αποτέλεσμα, οφείλει να καταβάλει επαγγελματική αμοιβή. Διαφορετικά, ας εγκαινιάσει την Αγορά με τους εργολάβους. Οι καλλιτέχνες δεν είναι το δωρεάν ντεκόρ των εκατομμυρίων.

Η “εναλλακτική” ιατρική και ο μπλε σκορπιός

Η συμβατική ιατρική είναι για τους πολλούς. Οι λίγοι ψάχνουν κάτι πιο ειδικό… SOOC.

Για ποιο λόγο οι άνθρωποι καταφεύγουν σε «εναλλακτικές θεραπείες» και αμφιβόλου ασφάλειας και αποτελεσματικότητας σκευάσματα; Είναι τόσο αφελείς; Οχι. Κάποιοι είναι απελπισμένοι. Και κάποιοι άλλοι αναζητούν τη θεραπεία που είναι για λίγους και κάνει θαύματα…

Κώστας Γιαννακίδης

Θα εξομολογηθώ την αμαρτία μου. Πριν από είκοσι χρόνια ήμουν σε μία παρέα που συγκέντρωσε χρήματα προκειμένου να φέρει από την Κούβα αντικαρκινικό σκεύασμα με το «δηλητήριο του μπλε σκορπιού». Δεν το πίστευα, αλλά ήταν η τελευταία ελπίδα για τους συγγενείς καλού φίλου που έσβηνε από τον καρκίνο.
Αλλωστε είχαμε διαβάσει για πειράματα στο εργαστήριο, σύμφωνα με τα οποία το δηλητήριο κατέστρεφε τα καρκινικά κύτταρα. Ομως από αυτή τη διαπίστωση μέχρι τη θεραπεία του καρκίνου υπάρχει αστρονομική απόσταση. Και εμείς είχαμε κάθε λόγο να τη αγνοήσουμε. Βρέθηκε άνθρωπος στην Κούβα. Προμηθεύτηκε το σκεύασμα. Και από εδώ ξεκίνησε άλλος άνθρωπος, πήγε στην Αβάνα, πήρε το μπουκάλι και επέστρεψε με την επόμενη πτήση. Στο αεροπλάνο συνάντησε άλλους δύο συμπατριώτες μας που ταξίδεψαν για τον ίδιο λόγο. Το «φάρμακο» ήρθε στην Αθήνα. Ο φίλος μου το πήρε. Πέθανε μετά από λίγες μέρες. Το μπουκάλι δόθηκε σε μία άλλη οικογένεια που τοποθέτησε στον μπλε σκορπιό τις τελευταίες ελπίδες και προσευχές για τον άνθρωπο της.
Για ποιο λόγο οι άνθρωποι καταφεύγουν σε «εναλλακτικές θεραπείες» και αμφιβόλου ασφάλειας και αποτελεσματικότητας σκευάσματα; Είναι τόσο αφελείς; Οχι, αλλά είναι απελπισμένοι. Και απλώς διοχετεύουν την απελπισία τους σε διαφορετικά πεδία. Κάποιοι θα αναζητήσουν σωτηρία στον μπλε σκορπιό. Και άλλοι στο θαυματουργό λείψανο.
Αλλά ας πούμε ότι πρόκειται για ακραίες περιπτώσεις. Η τραγική ιστορία του Γιώργου Μαζωνάκη μας δείχνει ότι δεν είναι λίγοι οι ευκατάστατοι συμπολίτες, κυρίως εκείνοι που εξασφαλίζουν την ευημερία τους από τη show biz, οι οποίοι αναζητούν στις εναλλακτικές θεραπείες το πορτρέτο του Ντόριαν Γκρέι -να γερνάει εκείνο, όχι οι ίδιοι. Δεν κάνουν τυχαίες επιλογές. Πηγαίνουν συστημένοι. Από κάποιον που κατέφυγε στις ίδιες λύσεις και δηλώνει ενθουσιασμένος. Και εσύ αναρωτιέσαι αν έχουν χάσει τα λογικά τους.
Ομως δεν είναι ακριβώς έτσι. Οταν ένας άνθρωπος, που δεν έχει καμία σχέση με το αντικείμενο, λάβει συστάσεις, ακούσει αφηγήσεις και κάνει μία επιφανειακή αναζήτηση στο δίκτυο, είναι εξαιρετικά πιθανό να καταφύγει στην εναλλακτική προσέγγιση. Εκτός των άλλων, το υψηλό κόστος της θεραπείας παρουσιάζεται και ως επιβεβαιωτικό της επιτυχίας. Δεν είναι για όλους. Είναι για εκείνους που μπορούν.
Η πολυτέλεια μεταμφιέζει την ανορθολογικότητα σε προνόμιο. Αν το μπουκαλάκι έκανε 15 ευρώ και το πουλούσαν στη λαϊκή, ο εύπορος πελάτης πιθανότατα θα γελούσε. Αν όμως η «θεραπεία» κοστίζει χιλιάδες, γίνεται σε ιδιωτικό χώρο, φτάνεις εκεί μόνο με σύσταση και σου εξηγούν ότι πρόκειται για κάτι που «δεν έχει έρθει ακόμη στην Ελλάδα», αποκτά κύρος. Η τιμή παύει να είναι κόστος και γίνεται πιστοποιητικό αξιοπιστίας. Επίσης η μαρτυρία είναι πιο ισχυρή από τη στατιστική. Ακόμα και αν δεις αποτελέσματα κλινικών μελετών, το πιθανότερο είναι να πιστέψεις τον φίλο σου που δοκίμασε τη θεραπεία και «είδε αποτελέσματα».
Εδώ θα μπορούσαμε να σταματήσουμε ώστε να στοχαστούμε πάνω στο φόβο της φθοράς και στην αγωνία που φέρνει το γήρας, ειδικά σε ανθρώπους που πορεύονται επαγγελματικά χρησιμοποιώντας την εικόνα τους. Γιατί γνωρίζουν ότι το κοινό γίνεται πολύ σκληρό όταν διαπιστώνουν φθορές στο «προϊόν».
Το ερώτημα είναι αν οι αρμόδιοι φορείς μπορούν να ασκήσουν αποτελεσματικό έλεγχο. Ρώτησα δύο πολύ γνωστούς γιατρούς των Αθηνών. Με μία φωνή μου είπαν ότι, πρακτικά, κανένας έλεγχος δεν μπορεί να εντοπίσει κάτι παράνομο ή εκτός πρωτοκόλλου, αν ο υπεύθυνος θέλει να το κρύψει. Οσες κανονιστικές παρεμβάσεις και αν γίνουν, αν κάποιος θέλει να πουλήσει μία ιατρική υπηρεσία, θα βρει το κοινό του.
Και βέβαια δεν πρέπει να λησμονούμε αυτό που συμβαίνει στον τομέα της ψυχικής υγείας. Εκεί όπου ο καθένας μπορεί να κρεμάσει μία πινακίδα προσφέροντας τις υπηρεσίες «συμβούλου ψυχικής υγείας» ή, ακόμα καλύτερα, «life coach».
Συνεπώς είναι μάλλον άκαιρο να απορούμε για την αποτελεσματικότητα των σχετικών ελέγχων. Από ένα σημείο και μετά το κράτος και οι αρμόδιοι φορείς δεν μπορούν να σε προστατεύσουν. Υπάρχει όμως κάτι πιο απλό. Η λογική σου. Η κοινή λογική.
Ομως, για να είμαστε ειλικρινείς, η κοινή λογική μπορεί εύκολα να πνιγεί μέσα σε ένα μπουκάλι. Και εκείνο το μπουκάλι, με το δηλητήριο του μπλε σκορπιού, δεν πετάχτηκε όταν πέθανε ο φίλος μου. Δόθηκε στον επόμενο. Σαν να μην είχε αποτύχει το φάρμακο αλλά ο ασθενής.

Επίδομα ανεργίας: Η τιμωρία των ανέργων είναι πάγια πολιτική της κυβέρνησης Μητσοτάκη – Εμπαιγμός το «όποιος θέλει δουλειά, βρίσκει»


Ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Υπαλλήλων ΟΑΕΔ (νυν ΔΥΠΑ) Γ. Μακράκης, αποδομεί το κυβερνητικό αφήγημα ότι φταίνε οι άνεργοι που δεν βρίσκουν δουλειά και τεκμηριώνει ότι η τιμωρία των ανέργων δεν είναι προσωπική άποψη αλλά κυβερνητική επιλογή. Μόνο οι 2 στους 10 λαμβάνουν επίδομα ανεργίας.


Αφροδίτη Τζιαντζή


Η κυνική πρόταση του κυβερνητικού εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη ότι το επίδομα ανεργίας δεν πρέπει να ξεπερνά τους δύο μήνες προκάλεσε δικαίως σάλο. Καταδικάστηκε ομόφωνα από την αντιπολίτευση, ενώ δημιούργησε ρωγμές και στο κυβερνητικό στρατόπεδο. Η υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως έσπευσε να δηλώσει ότι ο κυβερνητικός εκπρόσωπος εκφράζει «Αυστηρά προσωπική του θέση», διευκρινίζοντας το αυτονόητο: ότι το επίδομα ανεργίας δεν είναι προνοιακό βοήθημα, αλλά ασφαλιστικό ανταποδοτικό δικαίωμα. Με άλλα λόγια, το έχουμε ήδη πληρώσει καθ’ όλη τη διάρκεια του εργασιακού μας βίου, με εισφορές και κρατήσεις.
Η κυβέρνηση μπορεί να «άδειασε» τον εκπρόσωπό της και ο ίδιος να οδηγήθηκε σε μερική αναδίπλωση μετά την κατακραυγή, όμως το μήνυμα έχει δοθεί: αν η ΝΔ εκλεγεί κυβέρνηση για τρίτη συνεχή  θητεία, θα έχει το «πράσινο φως» να εφαρμόσει τα πιο ακραία νεοφιλελεύθερα μέτρα εις βάρος των εργαζομένων δήθεν για το καλό τους. Δεν θα είναι η πρώτη φορά. Όπως το 13ωρο βαφτίστηκε αίτημα των εργαζομένων και οι απλήρωτες υπερωρίες έναντι ρεπό βαφτίστηκαν «τετραήμερη εργασία», έτσι και το τσεκούρωμα των ούτως ή άλλως πενιχρών επιδομάτων που δικαιούνται οι άνεργοι, βαφτίζεται «εξορθολογισμός».

Φταίνε οι άνεργοι, για όσα τους συμβαίνουν
Καθώς βρισκόμαστε σε προεκλογική περίοδο, που κυριαρχεί το «ψηφίστε με και θα σας δώσω», προτάσεις όπως «ψηφίστε με και θα σας κόψω το επίδομα ανεργίας», δεν ακούγονται ιδιαίτερα θελκτικές. Κι όμως ο κυβερνητικός εκπρόσωπος ξέρει πολύ καλά τι έλεγε και γιατί, και κυρίως σε ποιο ακροατήριο απευθύνεται.
Το ένα χέρι τάζει, έστω και ψίχουλα προς άγραν ψήφων. Το άλλο χέρι υπόσχεται ότι θα τιμωρήσει «τους τεμπέληδες που δεν δουλεύουν», επίσης προς άγραν ψήφων ενός σκληρού νεοφιλελεύθερου πυρήνα, που έχει εκπαιδευθεί με το δόγμα του κοινωνικού αυτοματισμού. Ο ισχυρισμός ότι «δεν υπάρχει άνθρωπος που να θέλει να βρει δουλειά στη χώρα αυτή τη στιγμή και να μη βρίσκει» δεν είναι απλώς αλαζονικός αλλά είναι και εξωπραγματικός.
Η ΕΛΣΤΑΤ κατέγραψε το α’ τρίμηνο του 2026 πάνω από μισό εκατομμύριο ανέργους (508.400), που είναι άμεσα διαθέσιμοι για εργασία είτε αναζητούν ενεργά δουλειά. Το ίδιο διάστημα οι κενές θέσεις εργασίας ανέρχονταν σε 52.000.
Δηλαδή ακόμα και με τη μεθοδολογία της ΕΛΣΤΑΤ, που υποεκτιμά τα ποσοστά ανεργίας, για κάθε κενή θέση εργασίας διαγωνίζονταν 10 άνεργοι. Με βάση τη Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλισης (ΔΥΠΑ, πρώη ΟΑΕΔ), η αναλογία είναι ακόμα πιο δυσμενής. Αν ίσχυε η λογική του κυβερνητικού εκπροσώπου, οι 9 στους 10 ανέργους φταίνε οι ίδιοι που δεν βρίσκουν δουλειά.
Ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας
 Υπαλλήλων ΟΑΕΔ Γ. Μακράκης
Η δραστική μείωση της ανεργίας το β’ τρίμηνο του 2026, κατά 120.000 άτομα οφείλεται πρωτίστως σε εποχικές θέσεις εργασίας, εν όψει της θερινής τουριστικής σεζόν και δεν επιβεβαιώνει τον ισχυρισμό «όποιος θέλει βρίσκει».
Το τι ισχύει πραγματικά με τους ανέργους στην Ελλάδα, το γνωρίζουν καλύτερα και από πρώτο χέρι οι άνθρωποι που συναλλάσσονται καθημερινά μαζί τους, στα κατά τόπους Κέντρα Προώθησης Απασχόλησης της ΔΥΠΑ.
Γι’αυτό και μέσω των σωματείων τους (Ομοσπονδία Υπαλλήλων ΟΑΕΔ και ΠΑΝΣΥΠΟ), καταδίκασαν από την πρώτη στιγμή την πρόταση για δραστική περικοπή του επιδόματος ανεργίας στους δύο μήνες, χαρακτηρίζοντάς τη «κοινωνικά άδικη» και «τιμωρητική».  Χωρίς να περιορίζονται σε ένα στείρο καταγγελτικό λόγο, παρουσιάζουν χειροπιαστά στοιχεία, που καταρρίπτουν τους ισχυρισμούς του Παύλου Μαρινάκη περί «εθελούσιας ανεργίας».
Ο Γιώργος Μακράκης, πρόεδρος της Ομοσπονδίας Υπαλλήλων ΟΑΕΔ, εξηγεί με παραδείγματα το πώς η στοχοποίηση των ανέργων δεν είναι «προσωπική άποψη», αλλά πάγια πολιτική της κυβέρνησης Μητσοτάκη.

«Κόφτες» και ποινολόγιο στους ανέργους
«Η κυβέρνηση συνεχίζει σταθερά την προβοκατόρικη αλλά και την επί της ουσίας επίθεση προς τους ανέργους» δηλώνει στο in o κ. Μακράκης. «Ξεκίνησε με το νόμο ‘Δουλειές Ξανά’ του τότε υπουργού Εργασίας Κ. Χατζηδάκη, το 2022, που μετονόμασε τον ΟΑΕΔ σε ΔΥΠΑ και θέσπισε ποινές για τους ανέργους», μας λέει ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Υπαλλήλων ΟΑΕΔ.
«Όταν ένας άνεργος ξεχνάει να δηλώσει ηλεκτρονική παρουσία διαγράφεται από το μητρώο και χάνει το επίδομα ανεργίας ως και δύο μήνες. Ποινές επιβάλλονται και σε μη επιδοτούμενους ανέργους. Αν κάποιος παραπεμφθεί τρεις φορές σε θέση εργασίας και δεν την αποδεχθεί, διαγράφεται από τα μητρώα από έξι μήνες έως δύο χρόνια. Πρόκειται για αυστηρές και δυσανάλογες ποινές, αφού η άρνηση μπορεί να οφείλεται σε πολλούς λόγους, όπως το ότι η θέση δεν αρμόζει στον άνεργο ή ότι ο εργοδότης είναι προβληματικός, κάτι που είναι γνωστό στις τοπικές κοινωνίες όπου δραστηριοποιείται ο ΟΑΕΔ», μας λέει ο κ. Μακράκης.
Ο νόμος προέβλεπε επίσης ότι όποιος παρακολουθήσει σεμινάριο αλλά αποτύχει ή αποκλειστεί από τις εξετάσεις πιστοποίησης διαγράφεται από το μητρώο ανέργων, ακόμη κι αν έχει ολοκληρώσει την παρακολούθηση.
Βοήθησαν οι παραπάνω κινήσεις να «ξεφουσκώσουν» τα μητρώα της ΔΥΠΑ; «Ναι, θεωρώ ότι η τεχνητή μείωση των ανέργων μέσω μαζικών διαγραφών ήταν εξαρχής ένας από τους σκοπούς αυτών των διατάξεων», απαντά ο συνομιλητής μας.
επίδομα ανεργίας

Το φιάσκο με την προπληρωμένη κάρτα
Ακολούθησε η καθιέρωση της προπληρωμένης κάρτας επί υπουργίας Γεωργιάδη, σύμφωνα με την οποία ο άνεργος μπορεί να αντλήσει σε μετρητά μόνο το 50% του επιδόματος ανεργίας. Η Ομοσπονδία είχε τότε καταθέσει τις αντιρρήσεις της στην αρμόδια επιτροπή της Βουλής, χαρακτηρίζοντας τη ρύθμιση κοινωνικά καταστροφική και άδικη για τους ανέργους.
Εκτός από τα πρακτικά προβλήματα που δημιουργεί το μέτρο της κάρτας, «σπάζοντας» στα δύο ένα ούτως ή άλλως ανεπαρκές επίδομα, έχει δημιουργήσει πλήθος προβλημάτων και καθημερινές εντάσεις στις υπηρεσίες της ΔΥΠΑ.
«Συχνά ο άνεργος δεν έχει παραλάβει την κάρτα, παρότι η απόφαση για το επίδομά του έχει ήδη εκδοθεί, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να πληρωθεί. Χαρακτηριστικό πρόσφατο παράδειγμα ήταν η περίπτωση στην Κηφισιά, όπου άνεργος που δεν είχε παραλάβει την κάρτα του απείλησε συναδέλφους με καραμπίνα. Η ρύθμιση αντιμετωπίζει έναν άνεργο με επίδομα 570 με 600 ευρώ σαν εν δυνάμει φοροφυγά, ενώ πρόκειται για χρήματα που προέρχονται σε μεγάλο βαθμό από τις εισφορές των ίδιων των εργαζομένων και όχι από κάποια χάρη».

«Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος χαρακτηρίζει τους 715.000 ανέργους ως τεμπέληδες»
«Ο ισχυρισμός ότι όλοι οι άνεργοι μπορούν εύκολα να βρουν δουλειά είναι γελοίος», μας λέει ο Μακράκης. «Με τις δηλώσεις του ο κυβερνητικός εκπρόσωπος ουσιαστικά χαρακτηρίζει τους εγγεγραμμένους ανέργους ως ανθρώπους που δεν θέλουν να εργαστούν. Τους αποκαλεί εμμέσως τεμπέληδες», συμπληρώνει.
Σύμφωνα με τα τελευταία στατιστικά στοιχεία της ΔΥΠΑ, τον Ιούλιο του 2026 οι εγγεγραμμένοι άνεργοι ανέρχονταν σε 715.000, εκ των οποίων 371.000 ήταν εγγεγραμμένοι πάνω από δώδεκα μήνες, δηλαδή μακροχρόνια άνεργοι. Από το σύνολο, μόλις 148.000 ελάμβαναν οποιασδήποτε μορφής επίδομα τακτικό ή μακροχρόνιας ανεργίας. Πρόκειται κυρίως για εποχικά εργαζόμενους του τουρισμού, οικοδόμους, εκπαιδευτικούς κ.λπ. Το ποσοστό των επιδοτούμενων ανέργων στην Ελλάδα δεν ξεπερνά ποτέ το 15% με 20% των εγγεγραμμένων, ανάλογα με την εποχικότητα. «Ο ΕΦΚΑ χρωστάει στη ΔΥΠΑ πάνω από δέκα δισεκατομμύρια ευρώ»
«Η ανεργία αποτελεί δομικό στοιχείο του συστήματος και δεν πρόκειται ποτέ να εκλείψει, γι’ αυτό και η στήριξη των ανέργων αποτελεί υποχρέωση της πολιτείας. Το επίδομα ανεργίας χρηματοδοτείται από εισφορές εργαζομένων και εργοδοτών, οι οποίες μάλιστα μειώθηκαν επί της παρούσας κυβέρνησης με το πρόσχημα ότι θα αυξηθούν οι μισθοί, κάτι που στην πράξη μεταφράστηκε σε αύξηση μόλις δύο με τριών ευρώ για τους εργαζομένους. Υπενθυμίζω ότι ο ΕΦΚΑ, που εισπράττει τις εισφορές, χρωστάει στη ΔΥΠΑ πάνω από δέκα δισεκατομμύρια ευρώ, ποσό που εκτιμώ πως δεν πρόκειται ποτέ να αποδοθεί», λέει ο κ. Μακράκης.

Λέλα Καραγιάννη: Η ηρωίδα της Αντίστασης που εκτελέστηκε λίγο πριν από την Απελευθέρωση


Στις 8 Σεπτεμβρίου 1944, οι φασίστες εκτελούν την ηρωίδα της Αντίστασης Λέλα (Ελένη) Καραγιάννη (25 Μαρτίου 1898 – 8 Σεπτεμβρίου 1944).
Η Καραγιάννη γεννήθηκε στη Λίμνη Ευβοίας το 1899. Ήταν κόρη του Αθανασίου Μηνόπουλου και της Σοφίας Μπούμπουλη. Ο πατέρας της γεννήθηκε στο Πήλι της βόρειας Εύβοιας. Η μητέρα της καταγόταν από τις Σπέτσες και ήταν συγγενής της αγωνίστριας του 1821, Λασκαρίνας Μπουμπουλίνας.
Έμενε στην Αθήνα με τον Σμυρνιό φαρμακοποιό Γεώργιο Καραγιάννη, με τον οποίο απέκτησε επτά παιδιά.
Από τον Μάιο του 1941 συγκροτεί αντιστασιακή ομάδα και αρχίζει τον αγώνα ενάντια στον κατακτητή. Κατά την Κατοχή, έγινε μέλος της Αντίστασης, μετατρέποντας το σπίτι της σε αρχηγείο της οργάνωσης «Μπουμπουλίνα». Την οργάνωση δημιούργησε και χρηματοδότησε η ίδια, το 1941.
Τον Οκτώβριο του 1941 συνελήφθη και μετά από επτά μήνες απελευθερώθηκε.
Η οργάνωση, με 140 άνδρες και γυναίκες, είχε κατασκοπευτικό χαρακτήρα. Μεταξύ άλλων, συγκέντρωσε πληροφορίες για τις κινήσεις των γερμανικών πλοίων, υπέκλεψε σχεδιαγράμματα αεροδρομίων και διοχέτευσε πληροφορίες για Έλληνες συνεργάτες των Αρχών Κατοχής.
Κύρια δράση της ήταν η φυγάδευση Βρετανών στρατιωτών –είχε οργανώσει δίκτυο 150 στρατιωτών– στο Κάιρο, αλλά και οι δολιοφθορές κατά του εχθρού.
Η οργάνωση διώχθηκε ανηλεώς από τη Διεύθυνση Ειδικής Ασφαλείας του Κράτους, κάτι που οδήγησε, μεταπολεμικά, στην καταδίκη των μελών της Ειδικής Ασφάλειας.
Με κέντρο ένα σπίτι στην οδό Φυλής και το φαρμακείο του άντρα της στην Πατησίων, οργανώνει δίκτυο απόκρυψης, περίθαλψης και φυγάδευσης στρατιωτών.
Με τη δράση της βυθίστηκαν πλοία των κατακτητών, ανατινάχτηκε το αεροδρόμιο του Τατοΐου και κάηκαν αποθέματα βενζίνης και πυρομαχικών.
Η Λέλα Καραγιάννη είχε γίνει και συνεργάτης του κατασκοπευτικού δικτύου «Απόλλων».
Συνελήφθη ξανά μαζί με πέντε από τα παιδιά της στις 11 Ιουλίου του 1944 και βασανίστηκε στα κρατητήρια της οδού Μέρλιν.
Η σύλληψη έγινε καθώς ο συνεργάτης των Γερμανών, Γιώργος Ριζόπουλος, ζήτησε από την Καραγιάννη να μεσολαβήσει για να τον συνδέσει, μαζί με τον αρχηγό των Ταγμάτων Ασφαλείας Βασίλειο Ντερτιλή, με το δίκτυο του «Απόλλωνα».
Ο Ριζόπουλος, όμως, συνελήφθη και κατέδωσε την Καραγιάννη, με αποτέλεσμα τη σύλληψή της μαζί με δύο συνεργάτες της.
Κατά μία εκδοχή, η Καραγιάννη εκτιμούσε ότι, σε μελλοντική απόβαση των Βρετανών, τα Τάγματα Ασφαλείας θα μπορούσαν, αν ήθελαν, «να προσφέρουν μεγάλες υπηρεσίες».
Μεταφέρθηκε στο στρατόπεδο συγκέντρωσης Χαϊδαρίου και, ύστερα από λίγο διάστημα, εκτελέστηκε από τους Γερμανούς κατακτητές στο παρακείμενο άλσος Χαϊδαρίου, μαζί με άλλους 59 αγωνιστές της Αντίστασης, στην πλειονότητά τους συνεργάτες της S.O.E., περίπου έναν μήνα πριν από την Απελευθέρωση.
Χαράματα της 8ης Σεπτεμβρίου 1944 οδηγήθηκε, μαζί με εξήντα άνδρες και γυναίκες, στο δάσος Χαϊδαρίου, όπου εκτελέστηκε τραγουδώντας και εμψυχώνοντας τους μελλοθάνατους.
Μετά θάνατον της απενεμήθη το Βραβείο Αρετής και Αυτοθυσίας από την Ακαδημία Αθηνών και, το 2011, ο τιμητικός τίτλος του Δικαίου των Εθνών από το Γιαντ Βασσέμ, το Ίδρυμα για τη Μνήμη των Μαρτύρων και των Ηρώων, ενώ το 2020 της απενεμήθη ο βαθμός του Ταξιάρχου επί τιμή.
Στη συμβολή των οδών Λέλας Καραγιάννη αριθ. 1 και Σταυροπούλου, στην Αθήνα, κοντά στην Πλατεία Αμερικής, υπάρχει η Οικία Λέλας Καραγιάννη.
Μαρμάρινη προτομή της Λέλας Καραγιάννη τοποθετήθηκε στην οδό Τοσίτσα στα Εξάρχεια το 1963, έργο της γλύπτριας Λουκίας Γεωργαντή, όπως και στην παραλία της Χαλκίδας.
Πολλές οδοί σε πόλεις της Ελλάδας φέρουν το όνομά της, όπως στη Θεσσαλονίκη, την Ερμούπολη, τον Χολαργό, τη Χαλκίδα, το Χαϊδάρι, το Ρέθυμνο, τον Πολύγυρο κ.ά.
Το σπίτι της, στην οδό που φέρει σήμερα το όνομά της, κοντά στην Πλατεία Αμερικής, έχει αναμνηστική πλακέτα του Δήμου Αθηναίων και ανακηρύχθηκε διατηρητέο. Για δεκαετίες ήταν κατειλημμένο από αντιεξουσιαστές.

Σάββατο 12 Σεπτεμβρίου 2026

«Σε κάθε απόφαση του κ. Μητσοτάκη, ακολούθα το χρήμα» Στέλιος Κούλογλου


Militaire News

Ο Στέλιος Κούλογλου, πρώην ευρωβουλευτής, πρωτοπόρος της ελληνικής ερευνητικής δημοσιογραφίας, στην κλασική πλέον σειρά ντοκιμαντέρ στην ΕΡΤ με τον τίτλο «Ρεπορτάζ Χωρίς Σύνορα», ερεύνησε και ανέλυσε ιστορικά και σύγχρονα πολιτικά και κοινωνικά γεγονότα, από τον ελληνικό και τον διεθνή χώρο. Σήμερα διευθύνει την ιστοσελίδα ανεξάρτητης ενημέρωσης, με τον τίτλο «tvsx», που ο ίδιος προ ετών δημιούργησε.
Στην παρούσα συνέντευξη στα «Περιγράμματα», ο κ. Κούλογλου απαντάει σε ζητήματα που αφορούν την κατάσταση της δημοσιογραφίας σήμερα στην χώρα μας και στον κόσμο, τις νέες τεχνικές παρακολουθήσεων και κατασκοπείας, και, τέλος, την παρουσία ή απουσία της Ευρώπης και της Ελλάδας στις διεθνείς εξελίξεις. Επίσης θέτει το ζήτημα της διαφάνειας και αδιαφάνειας των εξοπλιστικών προγραμμάτων, σε ένα τομέα με πλούσια την παράδοση της μίζας εν ονόματι «εθνικών» μυστικών.  
Ειδικότερα τα θέματα που διαλαμβάνει η σημερινή μας συζήτηση είναι: (1) η κατασκευή ψευδών (fake) ειδήσεων και η χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης, (2) οι παρακολουθήσεις, οι πιθανοί εκβιασμοί, το Predator και άλλα προγράμματα κατασκοπείας εταιρειών ισραηλινών συμφερόντων, (3) ο «Θόλος του Αχιλλέα», ο θόλος του Ισραήλ και η μονοπρόσωπη ελληνική διαπραγμάτευση, (4) το δοκιμαζόμενο δόγμα «ο εχθρός του εχθρού φίλος», (5) η στρατιωτική συνεργασία με την Σαουδική Αραβία μετά την περίφημη «συμφωνία της Μέκκας» και ο ρόλος της πυροβολαρχίας Patriot στην χώρα της Aramco, (6) η άνοδος της ακροδεξιάς στην Ευρώπη, η περίπτωση του γερμανικού AFD και το Rearm Europe and Turkey, (7) η ηχηρή απουσία της Ευρώπης, όπως και της χώρας μας, από το πεδίο των διπλωματικών πρωτοβουλιών, και ενώ οι πόλεμοι μαίνονται στην ευρύτερη γειτονιά.

ΔΕΘ: Η ετήσια έκθεση εξουσιαστικής απληστίας των πολιτικών ηγετών…


Εκεί όπου επιβεβαιώνεται ότι πολιτική είναι η ικανότητα να παρουσιάζεις σήμερα τι θα γίνει αύριο και να εξηγείς αύριο γιατί δεν έγινε

 
γράφει ο Νίκος Τσαγκρής


Θυμάστε εκείνη την παλαιά διαφήμιση στην οποία ο αρτοποιός έλεγε με έπαρση «σαράντα χρόνια φούρναρης, έχω ψήσει!...»; Ε, λοιπόν, σαράντα χρόνια δημοσιογράφος, έχω παρακολουθήσει (έχω «καλύψει», έχω διαχειριστεί) τις αυτοεκθετικές – πολιτικές ρητορείες όλων των πρωθυπουργών της μεταπολίτευσης, καθώς και τις διαμάχες τους με τους αρχηγούς της μείζονος και ελάσσονος αντιπολίτευσης στο πλαίσιο της ΔΕΘ.  Βαρετές και ανούσιες και αναξιόπιστες πρόζες, «οι ετήσιες εκθέσεις … ιδεών των πολιτικών αρχηγών», όπως λέγαμε μεταξύ μας οι δημοσιογράφοι – πολλοί το γράφαμε κιόλας. Μόνο το περίφημο «πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης» του ΣΥΡΙΖΑ (ΔΕΘ 2014) αποδείχτηκε πολιτικά διαφορετικό. Και κοινωνικά διαδραστικό, αφού, κατά κάποιο τρόπο, «έβγαλε κυβέρνηση». Κι ας φάνηκε, εκ του αποτελέσματος, ότι δεν ήταν παρά μια προγραμματική αυταπάτη…
Κατά τα λοιπά, η φθινοπωρινή ΔΕΘ και το Βελλίδειο Συνεδριακό Κέντρο είναι ο τόπος και ο χρόνος όπου επιβεβαιώνεται ετησίως ο μυθικός σαρκασμός του Βρετανού πρωθυπουργού Ουίνστον Τσώρτσιλ για την πολιτική, όταν, γερασμένος και απογοητευμένος απ’ τους διαδόχους του, κατέληγε στο απόφθεγμα ότι «Πολιτική είναι η ικανότητα να παρουσιάζεις σήμερα τι θα γίνει αύριο και να εξηγείς αύριο γιατί δεν έγινε».
Αυτό, υπό την έννοια ότι, ως συνήθως, από τις πολιτικές υποσχέσεις προς τους πολίτες και τα προγράμματα διακυβέρνησης που παρουσιάζονται αυτές τις μέρες στην ΔΕΘ εκ μέρους των κυβερνώντων και των αντιπολιτευόμενων ηγετών – φερέλπιδων διαδόχων τους, τίποτε δεν θα πραγματοποιηθεί στο εγγύς ή στο απώτερο μέλλον από κανέναν εξ αυτών. Και, φεύ, είναι αμφίβολο ότι στις μέρες μας (61 χρόνια μετά τον θάνατο του Τσόρτσιλ) θα βρεθεί κάποιος από δαύτους να μας… εξηγήσει κάποτε γιατί δεν πραγματοποιήθηκαν τα υπεσχημένα.
Συνήθως τα υπεσχημένα δεν πραγματοποιούνται γιατί ως επί το πλείστον είναι φούμαρα, εκατοντάδες μεγαλόσχημες υποσχέσεις οραματικού τύπου εφ’ όλης της κυβερνητικής ύλης (για μια τέλεια νέα ζωή σε μια τέλεια νέα χώρα), όπως οι Σαλονικιές υποσχέσεις του Αλέξη Τσίπρα την προηγούμενη Τετάρτη, με μόνες… αριθμημένες δύο εξ αυτών τις οποίες απαξιώ να σχολιάσω: «1.000 ευρώ ο κατώτατος μισθός (σ. σ: από 920 που είναι σήμερα) και 50.000 νέες… προσιτές (sic) κατοικίες»… Ή όπως η φημολογούμενη… «μεγάλη περίμετρος θετικών μέτρων ύψους άνω των 2 δισ. ευρώ» που, σύμφωνα με τους ρεπόρτερ, ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα υποσχεθεί το προσεχές Σαββατοκύριακο στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης. Η φετινή εκθεσιακή πρωθυπουργική υπόσχεση (σ. σ: διάβαζε ταχυδακτυλουργία) θα κάνει focus, λέει, «σε 7 πορτοφόλια» (σ. σ: διάβαζε «σε 7 κατηγορίες εργαζομένων») που ο Μητσοτάκης χρειάζεται να «ανοίξει και να τους τα…χώσει», προκειμένου να τα… ξαναπάρει μαζί του στις επερχόμενες εκλογές.
Λεπτομέρεια: σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας «Το Βήμα», το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης των μέτρων που θα εξαγγείλει σήμερα ο κ. Μητσοτάκης στη ΔΕΘ, «αποκαλύπτει τις επιλογές που έχει η κυβέρνηση για προκήρυξη εκλογών ακόμη και στις αρχές του 2027». Ακολούθως το δημοσίευμα εξηγεί ότι «η αρχιτεκτονική διάσταση των μέτρων και κυρίως το πότε αυτά θα φανούν στην τσέπη των ωφελούμενων δείχνει ότι πρόσφοροι μήνες για εκλογές μπορεί να μην είναι ο Απρίλιος ή ο Μάιος αλλά ο Ιανουάριος ή οι αρχές Φεβρουαρίου»!.. Αλλά αυτή η… «αρχιτεκτονική διάσταση των μέτρων» και κυρίως το γεγονός ότι το πότε «θα φανούν στην τσέπη των ωφελούμενων» ζυγίζεται με την πιθανότητα πρόωρων εκλογών (σ. σ: αν θα δοθούν πριν ή μετά απ’ αυτές) μοιάζει με σχέδιο εκλογικού εκβιασμού των… «ωφελούμενων», του τύπου «ψηφίστε με για  να τα πάρετε». Έτσι δεν είναι;   
Δυστυχώς, έτσι είναι: «Η πολιτική και η μοίρα της ανθρωπότητας διαμορφώνονται από ανθρώπους χωρίς ιδανικά και χωρίς μεγαλείο: Άνθρωποι που έχουν μεγαλείο μέσα τους δεν ασχολούνται με την πολιτική» έγραψε ο Αλμπέρ Καμύ, σε κάποια στιγμή ακραίας απογοήτευσης απ’ τους πολιτικούς ηγέτες της εποχής του, προφανώς. Φυσικά, δεν είναι όλοι ίδιοι… Απ’ τον Κωνσταντίνο Καραμανλή και τον Ανδρέα Παπανδρέου ως τον Κώστα Σημίτη, τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη, τον Αλέξη Τσίπρα και τον τωρινό πρωθυπουργό, οι ποιοτικές διαφορές των πολιτικών ηγετών μας κυμαίνονται από το  μεγαλείο, την αξιοπρέπεια και την ευπρέπεια ως την ευτέλεια, την    αναξιοπρέπεια, τη μικρότητα και την ποταπότητα. Ωστόσο, η ετήσια έκθεση της εξουσιαστικής απληστίας τους κατά τη διάρκεια των καθιερωμένων εμφανίσεών τους στην ΔΕΘ, είναι καθολική…   

Η «συγκλονιστική ευημερία» του Άδωνη


Η ευημερία, δυστυχώς για τον Άδωνη, δεν είναι μόνο ένας πίνακας Excel.

Ντάμα

Ο Άδωνης Γεωργιάδης δεν είναι απ’ αυτούς που θα αφήσει αναπάντητο κάτι. Θα επιχειρήσει να βαφτίσει το ψάρι σε κρέας για να πείσει τους χειροκροτητές του και τα συστημικά ΜΜΕ – που τρέχουν να δημοσιεύσουν ό,τι ανεβάσει στον λογαριασμό του στην πλατφόρμα X – ότι έχει δίκιο. Πόσω μάλλον όταν έχει προκαλέσει σάλο αντιδράσεων για κάτι που έχει πει. Θα επιστρέψει, θα το εξηγήσει, θα το τεκμηριώσει μπουρδουκλώνοντας νούμερα, έννοιες, κανόνες και ό,τι άλλο μπορεί και στο τέλος, θα καταλάβεις ότι το πρόβλημα δεν ήταν η δήλωση. Εσύ ήσουν.

*** Έτσι έγινε και με τη «συγκλονιστική περίοδο ευημερίας» που, κατά τον υπουργό Υγείας, διανύει η χώρα από την 7η Ιουλίου 2019 μέχρι σήμερα. Επειδή κάποιοι κακοπροαίρετοι δεν αντιλήφθηκαν τη συγκλονιστική ευημερία την ώρα που πλήρωναν το σούπερ μάρκετ, το ενοίκιο, το ρεύμα και τη βενζίνη, ο Άδωνης επανήλθε με στοιχεία. Ανάπτυξη, ανεργία, χρέος προς ΑΕΠ, AMECO, Ευρωπαϊκή Ένωση, εξαετίες, ποσοστιαίες μονάδες. Ένας ολόκληρος πίνακας για να αποδειχθεί ότι, εάν ο λογαριασμός δεν βγαίνει στο τέλος του μήνα, μάλλον δεν έχεις μελετήσει αρκετά καλά τους μακροοικονομικούς δείκτες. Στάθηςστο X
 
*** Το καλύτερο, όμως, το φύλαξε για μετά. Προειδοποίησε ότι θα αρχίσουν οι «λαϊκιστές» να λένε πως «ο κόσμος περνάει δύσκολα» και εξήγησε ότι πάντα υπήρχαν και πάντα θα υπάρχουν άνθρωποι που «τα καταφέρνουν δυσκολότερα».
Μάλιστα. Οπότε, αν δεν σας βγαίνει ο μήνας, αν μετράτε τα ευρώ στο σούπερ μάρκετ και αν ο μισθός τελειώνει πριν τελειώσουν οι λογαριασμοί, μην μπερδεύεστε. Η χώρα εξακολουθεί να ζει μια «συγκλονιστική ευημερία». Εσείς απλώς είστε από αυτούς που «τα καταφέρνουν δυσκολότερα». Άδωνις Γεωργιάδηςστο X
 
*** Έχει ένα μικρό προβληματάκι, βέβαια, όλη αυτή η ανάλυση του Άδωνη. Άλλο πράγμα η βελτίωση ορισμένων μακροοικονομικών δεικτών και άλλο η «συγκλονιστική ευημερία» μιας κοινωνίας. Γιατί ο υπουργός διάλεξε τρεις δείκτες – ανάπτυξη, ανεργία και χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ, διαπίστωσε ότι κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση και κάπως έτσι κατέληξε ότι ζούμε περίπου τις καλύτερες μέρες μας. Μόνο που η ευημερία δεν μετριέται έτσι. «Αν ήταν έτσι, θα αρκούσε να πέφτει το χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ και θα έπρεπε αυτομάτως να πανηγυρίζουμε όλοι στα μπαλκόνια», μου είπε ένας φίλος οικονομολόγος που τον ρώτησα. Και όχι, δεν ψηφίζει Τσίπρα. Απέχει γιατί δεν θέλει να βλέπει και να ακούει κανέναν τους. Proper Greek Analystστο X

*** Και μιας και ο Άδωνης αγαπάει τόσο πολύ τα στοιχεία, ας δούμε και μερικά ακόμη. Το 2025 η ανεργία στην Ελλάδα ήταν 8,9%, όταν στην ΕΕ ήταν 6%. Τρίτη χειρότερη επίδοση στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Στο ποσοστό απασχόλησης των πολιτών 20 έως 64 ετών, μάλιστα, η Ελλάδα ήταν τελευταία στην ΕΕ. Όσο για τη θεαματική πτώση του χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ, την οποία παρουσιάζει ως το μεγάλο τεκμήριο της «ευημερίας», το ίδιο το ΔΝΤ εξηγεί ότι συνέβαλε σε αυτήν και ο υψηλός πληθωρισμός. Εκείνος δηλαδή που τσάκισε την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών βοήθησε ταυτόχρονα να φαίνεται καλύτερος ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ. Αυτά είναι τα περίεργα της οικονομίας. Μπορείς να τη μεταφράσεις όπως θες, αλλά στο τέλος της ημέρας μετρά μόνο η άποψη του πολίτη.

*** Ακόμη πιο περίεργο είναι να παίρνεις τρεις μακροοικονομικούς δείκτες, να αφήνεις στην άκρη ό,τι συμβαίνει στην τσέπη του πολίτη και μετά να χαρακτηρίζεις «λαϊκιστή» εκείνον που σου λέει ότι δυσκολεύεται να βγάλει τον μήνα. Γιατί εκεί ακριβώς βρίσκεται το πρόβλημα της δήλωσης του Άδωνη. Δεν είπε ότι η ελληνική οικονομία έχει βελτιωθεί. Είπε ότι ζούμε «την πιο συγκλονιστική περίοδο ευημερίας». Και η ευημερία, δυστυχώς για τον Άδωνη, δεν είναι μόνο ένας πίνακας Excel.

ΝΔ και Ακροδεξιά αναπνέουν το ίδιο πολιτικό οξυγόνο


του Γιώργου X. Παπασωτηρίου

“Η Νέα Δημοκρατία δεν έχει δώσει πολιτικό οξυγόνο σε ακροδεξιά κόμματα για να γιγαντωθούν”, δήλωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης κατά τη διάρκεια της καθιερωμένης συνέντευξης Τύπου στην 90ή Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης. Αλλά δεν μας είπε πώς το κατάφερε. Δεν μας είπε ότι το κόμμα του έχει “αναπνευστήρες” (Γεωργιάδης, Πλεύρης, Βορίδης…) που εισπνέουν μεγάλο μέρος από το ακροδεξιό “πολιτικό οξυγόνο”. Ότι ο Κυρ. Μητσοτάκης κινείται πολιτικά από την κεντροδεξιά μέχρι την ακροδεξιά με μεγάλη ευκολία. Πολλές φορές μάλιστα ακολουθεί ακροδεξιά πολιτική και υπερηφανεύεται γι’ αυτό. Χθες επί παραδείγματι υπερηφανεύτηκε ότι την πολιτική της κυβέρνησής του στο μεταναστευτικό την υιοθέτησε η Ευρωπαϊκή Ένωση. Δεν μας είπε όμως ότι αυτό συνέβη με τη σύμπραξη της Ακροδεξιάς. 
Θυμίζω ότι τον περασμένο Ιούνιο, το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα -των Γερμανών Χριστιανοδημοκρατών, της Φον ντερ Λάιεν και του Κυρ. Μητσοτάκη-  υπερψήφισε μαζί με την Ακροδεξιά την απάνθρωπη διάταξη της άμεσης επιστροφής των μεταναστών και τη δημιουργία στρατοπέδων συγκέντρωσης εκτός Ευρώπης.
Η συμμαχία Δεξιάς, Κεντροδεξιάς και Ακροδεξιάς, έχει υπάρξει πάνω από 20 φορές στο Ευρωκοινοβούλιο από το 2024, αλλά αυτή τη φορά παραβιάστηκε η άτυπη αρχή των ευρωπαϊκών πολιτικών δυνάμεων του αντιφασιστικού τόξου να μην επιτρέπουν στην ακροδεξιά, τον ναζισμό και τον φασισμό να αιματοκυλίσουν ξανά τον κόσμο.  Αυτό το “τείχος προστασίας” απέναντι στην Ακροδεξιά κατέρρευσε. Το ακροδεξιό AfD “καλπάζει” στην Γερμανία. Και το “πολιτικό οξυγόνο” του το παρέχουν οι χριστιανοδημοκράτες της Φον ντερ Λάιεν και οι νεοδημοκράτες του Μητσοτάκη.
Είναι αλήθεια ότι πριν εφαρμοστεί από το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα στο Ευρωκοινοβούλιο η συμμαχία με την ακροδεξιά, αυτή εφαρμόστηκε στην Ελλάδα με την «υβριδική» στρατηγική διακυβέρνησης από τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Η στρατηγική αυτή βασίστηκε στην ταυτόχρονη πολιτική συμπερίληψη μιας κεντρώας/εκσυγχρονιστικής πτέρυγας, της λαϊκής δεξιάς και της ακροδεξιάς εντός του κόμματος της ΝΔ, αλλά και της ευκαιριακής πολιτικής συμμαχίας στο ελληνικό κοινοβούλιο τόσο με την κεντροαριστερά, όσο και με την ακροδεξιά (πιο συστηματικά με την Ελληνική Λύση).
Όπως σημειώνει σε σχετικό άρθρο η βρετανική εφημερίδα Guardian, το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (ΕΛΚ) – ο πολιτικός φορέας των Χριστιανοδημοκρατών (CDU/CSU) της Γερμανίας αλλά και της ΝΔ - λειτουργεί πλέον πατώντας σε δύο βάρκες. Αυτός ο “δυισμός” φέρνει πλησίστια στην εξουσία την Ακροδεξιά, που δεν χρειάζεται να καταλάβει αυτοδύναμα την εξουσία, αλλά να συγκυβερνά με την Δεξιά.
Τον Ιούλιο, το ΕΛΚ κάλυψε την ακροδεξιά μπλοκάροντας μια ποινική παραπομπή σχετικά με παράτυπες δαπάνες από το PfE (η ακροδεξιά ομάδα του ευρωκοινοβουλίου που ίδρυσε ο Όρμπαν) επιτρέποντας να επιστρέψει τα χρήματα και να κλείσει η υπόθεση. Μέρες αργότερα, οι ευρωβουλευτές του PfE βοήθησαν να προστατευθεί ο Matej Tonin του ΕΛΚ από τη δίωξη που ζητούσαν οι σλοβενικές αρχές. Χέρι-χέρι Δεξιά και Ακροδεξιά πλέον.
Αυτή η νέα πλειοψηφία οδηγεί στην πλήρη κατάργηση των προστατευτικών αρχών της ΕΕ σε θέματα μετανάστευσης, κλιματικής κρίσης, εταιρικής λογοδοσίας και τεχνητής νοημοσύνης.
Αυτή είναι μια διαφορετική Ευρώπη, μια Ευρώπη που είναι βίαιη στα σύνορα και ανεκτική απέναντι στην επιχειρηματική και περιβαλλοντική καταστροφή, σημειώνει ο Guardian. Η ακροδεξιά δεν χρειαζόταν να καταλάβει τους θεσμούς της Ευρώπης. Χρειαζόταν μόνο να βρει ένα κυρίαρχο κόμμα, όπως το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, που θα ήταν πρόθυμο να μετατρέψει τις προτεραιότητές της σε ευρωπαϊκό δίκαιο… Δεξιά και Ακροδεξιά συμπλέουν λοιπόν, αναπνέοντας το ίδιο “πολιτικό οξυγόνο”... 
Πηγή: artinews.gr

Παρασκευή 11 Σεπτεμβρίου 2026

"Το AfD ανοίγει το χορό στην Ευρώπη" Σταύρος Λυγερός

Αντίσταση, αν όχι Εξέγερση


Το σημερινό πρόβλημα βρίσκεται στην κοινωνία

του Ολύμπιου Δαφέρμου
Πρέσβης Αϋφαντής: «Ο Άδωνις είπε μπροστά μου “Αν δεν σου βρουν τα κλεμμένα, δεν υπάρχει πρόβλημα”» (tvxs 4.9.2026).
Παράδοξο για πολιτικό και δη υπουργό; Μα ο συγκεκριμένος, σε πλήρη εναρμόνιση με την ακροδεξιά του τοποθέτηση και με τον κυνισμό του, ουδόλως ενδιαφέρεται για τις ανάγκες της πλειονότητας των πολιτών. Το μόνο που τον απασχολεί είναι να προωθείται όπως-όπως η πολιτική του καριέρα, γι’ αυτό και επιδιώκει να εστιάζεται αποκλειστικά και μόνο στην εξυπηρέτηση των συμφερόντων των ισχυρών, δηλαδή αυτών από τους οποίους στις προσεχείς εκλογές προσδοκά να εξασφαλίσει χιλιάδες ψήφους. Το πρόβλημα επομένως βρίσκεται στην κοινωνία, δυστυχώς. Γιατί αν η κοινωνία είχε απλά το κριτήριο να διακρίνει ποιος πολιτικός ενδιαφέρεται για τη χώρα και τους ανθρώπους της και ποιος όχι, ο εν λόγω και οι όμοιοί του και θα μπορούσαν να πολιτεύονται. Το κριτήριο αυτό προηγείται της επιλογής κόμματος.
Φαίνεται πως ένα σημαντικό τμήμα της κοινωνίας στερείται αξιακού συστήματος.
Η κατάρρευση του σοβιετικού μπλοκ βύθισε την Αριστερά και γενικότερα την αμφισβήτηση σε κρίση, αν όχι σε παρακμή. Οπότε έσβησαν και οι ελπίδες για μια καλύτερη ζωή. Είναι γνωστό πως οι ελπίδες για μια κοινωνία ισότητας, ελευθερίας, δικαιοσύνης, αλληλεγγύης και ανθρωπιάς προέρχονται πάντα από τις προοδευτικές, αντιδεξιές πολιτικές δυνάμεις. Σήμερα, όπως δείχνουν τα πράγματα, αυτές οι δυνάμεις δεν εμπνέουν, δεν συνεπαίρνουν. Έτσι βλέπουμε την όποια κοινωνική δυσαρέσκεια, που προκαλείται από τον απάνθρωπο νεοφιλελευθερισμό, να εκφράζεται, τουλάχιστον σε ευρωπαϊκό επίπεδο, από τους βρικόλακες του παρελθόντος. Νεοφασίστες και νεοναζί. Οι τελευταίοι, πέρα από την απάνθρωπη ιδεολογία τους, ή μάλλον σε συνάρτηση με αυτήν, δεν διαθέτουν ηθική ούτε συνέπεια, δεν τηρούν τις δεσμεύσεις τους και δεν ορρωδούν μπροστά σε τίποτα όταν πρόκειται για το ατομικό τους συμφέρον.
Έτσι μας προέκυψαν και εμάς ως υπουργοί – και όχι μόνο -τα ορφανά των χουνταίων με την άθλια συμπεριφορά τους, η οποία συνοδεύεται από την κυβερνητική τους αυθαιρεσία που καταστρέφει την χώρα θεσμικά και οικονομικά, διαπαιδαγωγώντας επιπλέον τους ανθρώπους στον ατομισμό και την καταπάτηση κάθε κώδικα ηθικής και δεοντολογίας (σκάνδαλα, παρανομίες, αγνόηση συντάγματος και άλλα). Αυτή η πρακτική υπονομεύει μακροπρόθεσμα την ορθολογική και ηθική λειτουργία της πολιτείας. Είναι τουλάχιστον ντροπή να έχουμε σήμερα, εν έτει 2026, υπουργούς αυτού του ήθους.
Αυτό που χρειάζεται είναι η αντίσταση, αν όχι η εξέγερση, της κοινωνίας, αφού οι σκορπισμένες προοδευτικές δυνάμεις δεν αναγιγνώσκουν σωστά την ρέουσα πραγματικότητα και δεν δρουν ανάλογα. Αν η κοινωνία δεν εξεγερθεί, πράγμα δύσκολο με την κρίση που την διακατέχει, τότε θα πηγαίνουμε από το κακό στο χειρότερο προς δόξα των τυχάρπαστων δεξιών και ακροδεξιών πολιτικών και της καταστροφικής τους πολιτικής.

Τρεις μονομάχοι, μία πολιτική: Το θέατρο της διαφοράς


Κι εμείς θεατές του απόλυτου αδιεξόδου…

Απόστολος Αποστόλου

Τρεις αρχηγοί. Τρεις σημαίες. Τρεις διαφορετικές ρητορικές. Και από κάτω, μια όλο και πιο γνώριμη πολιτική πραγματικότητα: η μεγάλη αντιπαράθεση συχνά αφορά περισσότερο το ποιος θα διαχειριστεί την ίδια ατζέντα παρά το ποια ατζέντα θα αλλάξει.
Μητσοτάκης, Τσίπρας και Ανδρουλάκης χρειάζονται ο ένας τον άλλον. Όχι μόνο ως πολιτικούς αντιπάλους, αλλά ως καθρέφτες της δικής τους πολιτικής ταυτότητας. Ο καθένας κατασκευάζει τον εαυτό του μέσα από την αντίθεση προς τους άλλους δύο. Ο ψηφοφόρος, όμως, καλείται να διακρίνει τεράστιες ιδεολογικές αποστάσεις εκεί όπου συχνά υπάρχουν κυρίως διαφορετικές αποχρώσεις στη διαχείριση.
Ο Μητσοτάκης εμφανίζεται ως ο εκσυγχρονιστής και εγγυητής της «σταθερότητας». Ο Τσίπρας ως η προοδευτική απάντηση στη Δεξιά. Ο Ανδρουλάκης ως ο εκπρόσωπος της σοσιαλδημοκρατικής εναλλακτικής. Κι όμως, κανείς δεν θέτει πραγματικά υπό αμφισβήτηση το βασικό πλαίσιο μέσα στο οποίο λειτουργεί η χώρα.
Η αγορά παραμένει κυρίαρχη. Η ευρωπαϊκή οικονομική αρχιτεκτονική θεωρείται περίπου αδιαπραγμάτευτη. Η προσέλκυση επενδύσεων παρουσιάζεται ως σχεδόν αυτονόητη λύση. Το κράτος καλείται κυρίως να γίνει «αποτελεσματικότερο», όχι να επαναπροσδιορίσει ριζικά τις σχέσεις δύναμης και  η κοινωνία καλείται, για ακόμη μία φορά, να προσαρμοστεί.
Εδώ ακριβώς βρίσκεται η τεχνητή πόλωση: οι πολιτικοί τσακώνονται με πάθος για το ποιος θα οδηγήσει το αυτοκίνητο, ενώ πολύ λιγότερο συζητούν για το ποιος αποφάσισε τη διαδρομή.
Ο Τσίπρας είναι ίσως το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα. Η πολιτική του διαδρομή έδειξε πόσο εύκολα η «ρήξη» μπορεί να μετατραπεί σε διαχείριση και η αντισυστημική γλώσσα σε κυβερνητικό ρεαλισμό. Ο Μητσοτάκης, από την άλλη, μετέτρεψε την αποτελεσματικότητα σε κεντρικό πολιτικό αφήγημα, συχνά παρουσιάζοντας τις πολιτικές επιλογές ως τεχνική αναγκαιότητα. Και ο Ανδρουλάκης παλεύει να πείσει ότι υπάρχει τρίτος δρόμος, χωρίς πάντοτε να αποδεικνύει ότι υπάρχει και τρίτη πολιτική.
Αυτό είναι το πραγματικό πρόβλημα: όχι ότι οι τρεις συμφωνούν σε όλα  ασφαλώς και δεν συμφωνούν,  αλλά ότι εκεί όπου θα περίμενε κανείς τη μεγάλη πολιτική σύγκρουση, συχνά συναντά τη συναίνεση. Και εκεί όπου υπάρχουν διαφορές, αυτές διογκώνονται επικοινωνιακά ώστε να παραχθεί η απαραίτητη εκλογική ένταση.
Η ψυχαναλυτική ανάγνωση γίνεται εδώ αμείλικτη: το πολιτικό σύστημα χρειάζεται να κατασκευάζει εχθρούς για να κρύψει τις συγγένειές του.
Ο Μητσοτάκης αρχικά  χρειαζόταν τον «κίνδυνο Τσίπρα», στη συνέχεια είδε με τρόμο  ότι μπροστά του υπάρχει ένας  μη τεχνητός «κίνδυνος»  ο Αντώνης  Σαμαράς.
Ο Τσίπρας πάλι, χρειάστηκε τον «κίνδυνο Μητσοτάκη». Ενώ ο Ανδρουλάκης χρειάζεται και τους δύο για να αποδείξει ότι υπάρχει. Και οι τρεις, όμως, έχουν ανάγκη από το ίδιο πράγμα: να μη γίνει ο ψηφοφόρος τόσο απαιτητικός ώστε να ρωτήσει τι ακριβώς αλλάζει όταν αλλάζει η κυβέρνηση.
Και οι τρεις επενδύουν σε εκείνο που ο Φρόυντ αποκαλούσε «ναρκισσισμό των μικρών διαφορών» που δημιουργεί ένα αίσθημα  συναίνεσης και μια φανταστική ενότητα.  Η αδυναμία των πολιτικών (Μητσοτάκη, Τσίπρα, Ανδρουλάκη το επαγγελματικό κλαμπ εξουσίας) έγκειται στην έλλειψη τους να ξεχωρίσουν τη Διαφορά από τις διαφορές. Και αυτό γιατί  η πρώτη  ενέχει  την πολιτική έμπνευση και  δημιουργία,  ενώ οι διαφορές (που επικαλείται το τρίο Μητσοτάκης, Τσίπρας, Ανδρουλάκης, «οι διεκδικητές ένοικοι του Μαξίμου») είναι δοσμένες ως σκηνοθετημένες νόρμες, ως εξυπηρετήσεις συμφερόντων και ως συνήθειες πολιτικής διαχείρισης.
Εξάλλου έχει ξεκινήσει ένα σχέδιο ολοκλήρωσης. Εθνικές εκλογές λίγο πριν την ανάληψη της προεδρίας της χώρας μας (προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης) και μαζί μια πρόταση που έχει πέσει στο τραπέζι για συγκυβέρνηση  εθνικού σκοπού των τριών κομμάτων ΝΔ, ΕΛ.ΑΣ, ΠΑΣΟΚ. Και βέβαια η πρόταση μάλλον  έχει γίνει δεχτή. Ας σκεφτούμε ότι ο κ. Γιώργος Σιακαντάρης (συνεργάτης και σύμβουλος του Αλέξη Τσίπρα  στερούμενος βέβαια  θεσμικού ρόλου, αλλά προερχόμενος από το χώρο της ανανεωτικής αριστεράς ΕΛ.Α.Σ), έχει προτείνει ανοιχτά τη συνεργασία ή τη συγκυβέρνηση δυνάμεων, αυτό τα λέει όλα. Και μάλιστα έχει ανοίξει συζήτηση για κυβερνητικές συνεργασίες που ξεπερνούν τις παραδοσιακές κομματικές γραμμές, μιλώντας ανοιχτά χωρίς επιφυλακτικότητα για ανοιχτή προώθηση συγκυβέρνησης με τη Νέα Δημοκρατία.
Ίσως, τελικά, η πιο ανατρεπτική ερώτηση δεν είναι ποιος από τους τρεις θα κερδίσει, γιατί αναμένεται συνεργασία, είναι αν, όταν κάποιος από τους τρεις  κέρδιζε, θα άλλαζε πραγματικά το παιχνίδι – ή απλά θα ήταν ένας άλλος  διαχειριστής.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------
Καθηγητής Πολιτικής και Κοινωνικής Φιλοσοφίας

«Μπορεί να μην είναι η ερώτησή σας, αλλά αυτή είναι η απάντησή μου»


του Γιώργου Τραπεζιώτη

«Μπορεί να μην είναι η ερώτησή σας, αλλά αυτή είναι η απάντησή μου» 

Ο Ζωρζ Μαρσέ, ιστορικός ηγέτης του Γαλλικού Κομμουνιστικού Κόμματος, στην διάρκεια εμφάνισής του στη γαλλική τηλεόραση στις 3 Φεβρουαρίου 1981, είχε δώσει μια χαρακτηριστική απάντηση που πέρασε στην Ιστορία όταν οι τηλεοπτικοί δημοσιογράφοι της εποχής επιχείρησαν να κατευθύνουν τη συζήτηση εκεί όπου οι ίδιοι ήθελαν, ενώ φούντωνε η αντιπαράθεση στους κόλπους της γαλλικής Αριστεράς.
«Μπορεί να μην είναι η ερώτησή σας, αλλά αυτή είναι η απάντησή μου», είπε χαρακτηριστικά θέτοντας τα ζητήματα που εκείνος έκρινε σκόπιμο να τεθούν στο δημόσιο διάλογο κόντρα στις επικοινωνιακές «τρικλοποδιές». Με την φράση του βέβαια να μην αποτελεί απλώς μια «έξυπνη ατάκα», αλλά επί της ουσίας μια ολοκληρωμένη πολιτική αντίληψη για τα πράγματα. Σαφώς ο πολιτικός δεν μπορεί να επιλέξει τις ερωτήσεις που θα δεχθεί. Μπορεί, όμως, να επιλέξει αν θα αφήσει τις παρελκυστικές ερωτήσεις να καθορίσουν τη συζήτηση – κατ’ επέκταση να οριοθετήσουν και τον δημόσιο διάλογο, θέτοντας την «ατζέντα».
Σε καιρούς επικοινωνιακά πονηρούς σαν και τους σημερινούς δε, αυτό το σημείο έχει ιδιαίτερη σημασία.
Χθες ο Αλέξης Τσίπρας, στη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου που παραχώρησε στο πλαίσιο της 90ης ΔΕΘ, επιχείρησε να θέσει στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος τη συζήτηση που αφορά στην επόμενη ημέρα της χώρας. Στο παραγωγικό μοντέλο, στην οικονομική πολιτική που πρέπει να εφαρμοστεί, στον τρόπο με τον οποίο μπορεί να δημιουργηθεί νέος πλούτος και να αυξηθούν τα εισοδήματα, αλλά και ευρύτερα στη δημοκρατική διακυβέρνηση με λαϊκό και ταξικό πρόσημο. Περιέγραψε δηλαδή μια εντελώς διαφορετική πολιτική κατεύθυνση – προς τα αριστερά. Εντελώς διαφορετική κι εκ διαμέτρου αντίθετη από εκείνη που έχει επιλέξει η κυβέρνηση Μητσοτάκη, η οποία αντιμετωπίζει μεγάλο μέρος των κοινωνικών πιέσεων που η ίδια επιτρέπει να δημιουργούνται μέσα από παροχές κι επιδόματα. Και η διαφορά ανάμεσα στις δυο «σχολές σκέψεις» για πώς πρέπει να γίνουν τα πράγματα ασφαλώς και δεν είναι απλώς «τεχνική», αλλά βαθύτατα πολιτική.
Κι ακριβώς για αυτό τον λόγο είναι μια συζήτηση που αξίζει όχι απλώς να γίνει, αλλά πρέπει και να μην θαφτεί ή να μην χαθεί, μέσα στα διάφορα «θέματα της επικαιρότητας» που κατασκευάζει συστηματικά το γνωστό σύστημα της φιλοκυβερνητικής προπαγάνδας.
Το τελευταίο διάστημα, αντιμέτωπα με αυτή την πρακτική ήρθαν πρόσωπα που συνδέονται με την ΕΛ.Α.Σ. Ο Γιώργος Παππάς, μιλώντας για την «πατριωτική εισφορά», έκανε μια άστοχη αναφορά και στη συνέχεια έσπευσε άρον-άρον να διευκρινήσει τη θέση του – ενώ η ουσία της «πατριωτικής εισφοράς» δεν είναι άλλη από τη φορολόγηση του 1% των πλουσίων της χώρας κι όχι βέβαια οι θυρίδες ή τα χρυσαφικά. Προχθές, ο Γιώργος Σιακαντάρης, που συμμετείχε στη συγγραφή της διακήρυξης της ΕΛ.Α.Σ., αλλά δεν είναι στέλεχος του κόμματος, έκανε μια παρέμβαση στα κοινωνικά δίκτυα για τη γερμανική πολιτική πραγματικότητα όπως διαμορφώνεται μετά την εκλογική επικράτηση της ακροδεξιάς AfD στο κρατίδιο της Σαξονίας/Άνχαλτ. Ένα ποστ όμως που διαστρεβλώθηκε από το ΠΑΣΟΚ και τελικά αποτέλεσε την τεχνητή αφορμή για να στηθεί μια συζήτηση περί δήθεν συνεργασίας του νέου κόμματος του Αλέξη Τσίπρα, με την… Νέα Δημοκρατία.
Αν κάτι πρέπει να κρατήσει κανείς από αυτά τα δύο περιστατικά (που δεν είναι όμως και τα μοναδικά), είναι πως και στις δύο περιπτώσεις, το πολιτικό περιεχόμενο, η ουσία δηλαδή της συζήτησης, υποχώρησε μπροστά στη διαχείριση της εντύπωσης που άφησε. Σαφώς δεν είναι κάτι πρωτοφανές. Σαφώς οι πολιτικοί αντίπαλοι της νεοσύστατης ΕΛ.Α.Σ θα αξιοποιήσουν μια κακή διατύπωση, ή θα απομονώσουν μια φράση. Θα της δώσουν τη δική τους ερμηνεία. Κι αυτό είναι μέρος της πολιτικής πραγματικότητας – και δεν πρόκειται να αλλάξει.
Αυτό που μπορεί να αλλάξει όμως, είναι ο τρόπος με τον οποίο ένας νέος πολιτικός χώρος αντιδρά σε αυτήν την παραδοσιακή πρακτική συστηματικής εκτόξευσης λάσπης. Την στιγμή κατά την οποία αισθάνεσαι την ανάγκη να απαντήσεις «στις ερωτήσεις», αυτόματα παραχωρείς την πρωτοβουλία απέναντι. Κι όταν δαπανάς τον πολιτικό σου χρόνο εξηγώντας τι δεν εννοούσες, έχεις ήδη απομακρυνθεί από αυτό που αρχικά ήθελες κι έπρεπε να πεις.
Στο σημείο αυτό εντοπίζεται η πραγματική πρόκληση για τα νέα στελέχη της ΕΛ.Α.Σ. Τα οποία δεν χρειάζεται να είναι «αλάνθαστα». Χρειάζεται όμως – εκτός από προσεκτικά – να καταλαβαίνουν, να αντιλαμβάνονται ότι ρόλος τους είναι να θέτουν ατζέντα κι όχι να απαντούν στην κατασκευασμένη ατζέντα των αντιπάλων τους.
Η ΕΛ.Α.Σ. έχει την ευκαιρία πέραν του επικεφαλής της και σε επίπεδο στελεχών να μιλήσει απλά, κατανοητά και ουσιαστικά για το δικό της πολιτικό σχέδιο. Και να εξηγήσει – όπως έκανε χθες και ο εμπειρότερος πλέον Τσίπρας – τι σημαίνει στην πράξη αυτό το διαφορετικό παραγωγικό μοντέλο που παρουσιάστηκε χθες στη ΔΕΘ και γιατί αυτό συνιστά πραγματική πολιτική εναλλακτική.
Εκεί βρίσκεται και η ουσία της πολιτικής ηγεμονίας. Όταν εσύ ορίζεις, αποφασίζεις το τί θα συζητηθεί. Το πιο σημαντικό; Όταν συγχρόνως πετυχαίνεις να κάνεις την κοινωνία να συζητά τα ζητήματα που εσύ έθεσες δίχως να επιτρέπεις στους «απέναντι» να ορίσουν εκείνοι το ποια είναι η ερώτηση που «έχει σημασία».

Πριν από έξι μήνες, το Ιράν υποτίθεται ότι θα κατέρρεε. Δείτε τι συνέβη τελικά.


Μια εκστρατεία που είχε ως στόχο να συντρίψει την Τεχεράνη σε δύο εβδομάδες έχει μετατραπεί σε έναν δαπανηρό πόλεμο που επιταχύνει την παρακμή της αμερικανικής επιρροής.

Του Φάραντ Ιμπραγκίμοβ (Farhad Ibragimov)

Στις 28–29 Αυγούστου συμπληρώθηκαν έξι μήνες από την έναρξη της στρατιωτικής εκστρατείας πλήρους κλίμακας—ή, για να είμαστε πιο ακριβείς, της εντελώς απρόκλητης αμερικανο-ισραηλινής επιθετικής ενέργειας—εναντίον του Ιράν. Το σχέδιο βασιζόταν στη λογική μιας «επίθεσης αποκεφαλισμού»: να εξαλειφθεί η ηγεσία της χώρας, να παραλύσει η κυβέρνηση και να ωθηθεί ο πληθυσμός προς μια «έγχρωμη επανάσταση». Η Δυτική Ιερουσαλήμ υπολόγιζε ότι η εκστρατεία δεν θα διαρκούσε περισσότερο από δύο εβδομάδες, μετά τις οποίες η Τεχεράνη θα αναγκαζόταν να αποδεχτεί τους όρους που της επιβλήθηκαν.
Αυτή ήταν η λογική πίσω από την προσπάθεια εξόντωσης βασικών προσώπων. Ο Αλί Χαμενεΐ δολοφονήθηκε την πρώτη κιόλας ημέρα της επιθετικής ενέργειας, το πρωί της 28ης Φεβρουαρίου, μαζί με αρκετούς άλλους υψηλόβαθμους αξιωματούχους. Στις 17 Μαρτίου, μια επίθεση στα προάστια της Τεχεράνης σκότωσε τον Αλί Λαριτζάνι – τον πρώην πρόεδρο του κοινοβουλίου, γραμματέα του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας, διαπραγματευτή για τα πυρηνικά και μακροχρόνιο σύμβουλο του Χαμενεΐ. Ήταν μία από τις λίγες προσωπικότητες του ιρανικού κατεστημένου που συνέδεε τον μηχανισμό ασφαλείας με το διπλωματικό σώμα. Μετά τον θάνατο του Χαμενεΐ, ο Λαριτζάνι είχε ουσιαστικά αναδειχθεί σε κύριο συντονιστή του συστήματος. Με τη δολοφονία του, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ ήλπιζαν να καταφέρουν το τελικό πλήγμα στη δομή λήψης αποφάσεων του Ιράν. Ωστόσο, το κράτος δεν παράλυσε.
Η φυσική εξόντωση των ηγετών του Ιράν δεν απέφερε το επιθυμητό αποτέλεσμα. Η ιεραρχία δεν κατέρρευσε, οι υπηρεσίες ασφαλείας δεν αποστάτησαν και η χώρα δεν παραδόθηκε. Η εξουσία αναδιανεμήθηκε γρήγορα μεταξύ του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας και του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης. Το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης αναδείχθηκε ως ένα ακόμη ισχυρότερο κέντρο στρατιωτικής και πολιτικής εξουσίας. Ο θάνατος των κορυφαίων αξιωματούχων της χώρας τροποποίησε την εσωτερική ισορροπία στο Ιράν, αλλά δεν κατέστρεψε το σύστημα.
Οι προσδοκίες για μια εσωτερική έκρηξη αποδείχθηκαν επίσης αβάσιμες. Η ιρανική κοινωνία και οι ελίτ της χώρας συσπειρώθηκαν, παρόλο που παρέμειναν τα παράπονα για τον πληθωρισμό και την ευρύτερη οικονομική κατάσταση. Η ίδια η επίθεση πυροδότησε ένα κύμα εθνικής συνοχής. Ακόμη και πολλοί επικριτές της Ισλαμικής Δημοκρατίας αρνήθηκαν να συνδέσουν την πολιτική αλλαγή με τις ξένες αεροπορικές επιδρομές. Η αναμενόμενη εξέγερση δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ. Αντίθετα, ο πόλεμος ενίσχυσε τις δυνάμεις που υποστήριζαν εδώ και δεκαετίες ότι ο συμβιβασμός με τη Δύση δεν μπορούσε να εγγυηθεί την ασφάλεια του Ιράν.
Το Στενό του Ορμούζ αποτέλεσε την πιο ξεκάθαρη απόδειξη των δυνατοτήτων της Τεχεράνης. Πριν από τον πόλεμο, περίπου το 25% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου διέρχονταν από αυτή τη θαλάσσια οδό. Οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορεί να διαθέτουν έναν πολύ πιο ισχυρό ναυτικό, αλλά το Ιράν δεν χρειάζεται τον συμβατικό έλεγχο της θάλασσας. Αρκεί να διατηρήσει την ικανότητα να ναρκοθετεί τμήματα του στενού, να επιτίθεται σε πλοία και να αυξάνει το κόστος μεταφοράς. Η αποκατάσταση της κανονικής ναυτιλίας έχει πλέον καταστεί αντικείμενο διαπραγματεύσεων, στις οποίες η Τεχεράνη θέτει τους δικούς της όρους. Η Ουάσιγκτον υποσχέθηκε να στερήσει το Ιράν από το πλεονέκτημά του· αντίθετα, αναγκάζεται να διαπραγματευτεί τους κανόνες που διέπουν τη διέλευση από το στενό.
Η Τεχεράνη μπορεί επίσης να συνεχίσει να βασίζεται σε συμμαχικές δυνάμεις σε ολόκληρη την περιοχή. Ο «Άξονας της Αντίστασης» έχει υποστεί απώλειες, αλλά δεν έχει εξαφανιστεί. Το κίνημα Ansar Allah της Υεμένης, γνωστότερο ως Houthis, η Kataib Hezbollah και άλλες ομάδες και σύμμαχοι που ευθυγραμμίζονται με το Ιράν εξακολουθούν να διαθέτουν πυραύλους και drones. Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, οι Houthis συντόνισαν επιθέσεις με ιρακινές δυνάμεις, συμπεριλαμβανομένων επιθέσεων κατά της πετρελαϊκής υποδομής της Σαουδικής Αραβίας. Η Kataib Hezbollah παραμένει η ισχυρότερη δύναμη στο πλαίσιο της Ισλαμικής Αντίστασης στο Ιράκ. Ως αποτέλεσμα, οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να υπερασπιστούν βάσεις, λιμάνια και γραμμές ανεφοδιασμού που εκτείνονται από τον Περσικό Κόλπο έως την Ερυθρά Θάλασσα.
Το Ισραήλ υπερεκτίμησε την ικανότητά του να μετατρέψει την υπεροχή του στον τομέα των πληροφοριών και της τεχνολογίας σε πολιτική νίκη. Οι επιθέσεις εναντίον εγκαταστάσεων και υψηλόβαθμων αξιωματούχων δημιούργησαν την ψευδαίσθηση ότι ένα κράτος μπορεί να διαλυθεί με την εξουδετέρωση ενός στόχου τη φορά. Όμως το Ιράν είναι μια χώρα με 90 εκατομμύρια κατοίκους, με μια εδραιωμένη γραφειοκρατία, ισχυρούς θεσμούς ασφαλείας και δεκαετίες εμπειρίας στο να ζει υπό πίεση.
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπέντζαμιν Νετανιάχου απέτυχε να εξασφαλίσει μια ταχεία λύση. Αντίθετα, εγκλωβίστηκε – και παρέσυρε τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ σε έναν πόλεμο χωρίς σαφή διέξοδο. Αυτό που υποτίθεται ότι θα ήταν μια εκστρατεία δύο εβδομάδων έχει μετατραπεί σε μια δέσμευση αόριστης διάρκειας.
Το κόστος αυτής της λανθασμένης εκτίμησης γίνεται όλο και πιο εμφανές εντός των Ηνωμένων Πολιτειών. Τον Αύγουστο, το εθνικό χρέος ξεπέρασε για πρώτη φορά τα 40 τρισεκατομμύρια δολάρια, ενώ το ετήσιο κόστος εξυπηρέτησης του χρέους ανέρχεται πλέον σε περίπου 1 τρισεκατομμύριο δολάρια. Ο πόλεμος έχει ήδη κοστίσει δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια και έχει ωθήσει τις τιμές του πετρελαίου και της βενζίνης προς τα πάνω. Σύμφωνα με δημοσκόπηση του Reuters τον Αύγουστο, μόνο το 33% των Αμερικανών εγκρίνει την απόδοση του Τραμπ, ενώ μόλις το 31% υποστηρίζει την εκστρατεία κατά του Ιράν. Ακόμη και μεταξύ των Ρεπουμπλικάνων, η υποστήριξη έχει μειωθεί από 77% τον Μάρτιο σε 69%. Για έναν πρόεδρο που υποσχέθηκε να τερματίσει τους «ατέρμονους πολέμους» της Αμερικής, αυτό αποτελεί οδυνηρό πλήγμα.
Αφού απέτυχε να αναγκάσει το Ιράν να παραδοθεί στο πεδίο της μάχης, η Ουάσιγκτον μετατοπίζει την πίεση στο οικονομικό μέτωπο. Η «Επιχείρηση Οικονομικός Παρίας», που ανακοίνωσε ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Μπέσεντ, επιβάλλει νέες κυρώσεις σε δεκάδες εταιρείες, πλοία και μεσάζοντες. Ωστόσο, το Ιράν έχει περάσει δεκαετίες μαθαίνοντας πώς να επιβιώνει υπό περιορισμούς. Ο «σκιώδης στόλος» του, οι συναλλαγές μέσω μεσαζόντων, τα συστήματα επανεγγραφής φορτίων, τα εμπορικά κανάλια μέσω των ΗΑΕ και της Ασίας και – το πιο σημαντικό – η κινεζική ζήτηση, όλα αυτά αποδυναμώνουν τον αντίκτυπο της «μέγιστης πίεσης».
Οι κυρώσεις θα επιδεινώσουν την οικονομική κατάσταση του Ιράν, αλλά είναι απίθανο να αναγκάσουν την Τεχεράνη να παραδοθεί. Η Ουάσιγκτον έχει αποφύγει μέχρι στιγμής να στοχεύσει τα μεγαλύτερα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα της Κίνας και των ΗΑΕ, καθώς ένα τέτοιο επίπεδο κλιμάκωσης θα έβλαπτε και τις ίδιες τις ΗΠΑ και τις σχέσεις τους με βασικούς εταίρους. Αυτό δεν σημαίνει ότι η οικονομία του Ιράν είναι κατά κάποιον τρόπο απρόσβλητη από τις κυρώσεις· αναμφισβήτητα προκαλούν σοβαρή ζημιά. Ωστόσο, επιβάλλοντάς τις, η Ουάσιγκτον βασίζεται στους σημαντικότερους εταίρους της Τεχεράνης να διακόψουν οικειοθελώς τις σχέσεις τους με το Ιράν.
Δεν είναι τυχαίο ότι ο Τραμπ τηλεφώνησε προσωπικά στους ηγέτες αρκετών χωρών – γεγονός που αναγνώρισε ο ίδιος ο Μπέσεντ, χωρίς να τους κατονομάσει – και ουσιαστικά τους παρακάλεσε να διακόψουν τις υπάρχουσες σχέσεις τους με την Τεχεράνη. Ουσιαστικά, αυτό υποδηλώνει την παρακμή της γεωπολιτικής επιρροής των ΗΠΑ. Μόλις στις αρχές της δεκαετίας του 2000, μια τέτοια κατάσταση θα ήταν σχεδόν αδιανόητη.
Η εγκατάλειψη των ψευδαισθήσεων όσον αφορά τις αμερικανικές εγγυήσεις ασφάλειας αυξάνεται επίσης σε ολόκληρο τον Κόλπο. Οι αμερικανικές βάσεις δεν προστάτευσαν την περιοχή από τον πόλεμο· αντίθετα, μετέτρεψαν τις χώρες που τις φιλοξενούν σε πιθανούς στόχους. Το Ριάντ, η Ντόχα και το Αμπού Ντάμπι αναζητούν πλέον πρόσθετους μηχανισμούς ασφάλειας, διαφοροποιώντας τις συνεργασίες τους και διατηρώντας διάλογο με την Τεχεράνη. Η αμερικανική παρουσία παραμένει, αλλά η εμπιστοσύνη στην ικανότητα της Ουάσιγκτον να διαχειρίζεται μονομερώς την περιφερειακή τάξη έχει αποδυναμωθεί.
Η «Συμφωνία της Μέκκας», που συνήφθη μεταξύ της Τουρκίας, της Σαουδικής Αραβίας και του Πακιστάν στις αρχές Αυγούστου, αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της μεταβολής. Η Μέση Ανατολή εισέρχεται σε μια εποχή πολυκεντρισμού, και οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν μπορούν να κάνουν πολλά για να το σταματήσουν. Αυτό δεν σημαίνει ότι η Αμερική πρέπει ήδη να θεωρηθεί εκτός παιχνιδιού, και κανείς δεν γνωρίζει πώς θα εξελιχθεί η κατάσταση σε πέντε, δέκα ή 15 χρόνια από τώρα. Δεν υπάρχει όμως καμία αμφιβολία ότι ο πόλεμος κατά του Ιράν έχει επιφέρει ένα ακόμη πλήγμα στην αμερικανική ηγεμονία και, τουλάχιστον, έχει υπονομεύσει περαιτέρω την επιρροή των ΗΠΑ στην περιοχή.
Έχει αποδειχθεί ότι έξι μήνες πολέμου είναι δυνατό να προκαλέσουν σοβαρή ζημιά στο Ιράν. Το να το αναγκάσουν να συνθηκολογήσει, όμως, με τίποτα. Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ ξεκίνησαν αυτή την εκστρατεία ως επίδειξη απόλυτης υπεροχής. Έξι μήνες αργότερα, δεν έχουν καμία νίκη, καμία σαφή στρατηγική εξόδου και καμία από την παλιά τους αυτοπεποίθηση ότι μπορούν να ενεργούν ατιμώρητα. Το Ιράν άντεξε, ενώ η Ουάσιγκτον απέδειξε για άλλη μια φορά ότι της είναι πολύ πιο εύκολο να ξεκινήσει έναν πόλεμο παρά να τον κερδίσει.
Από: Russia Today
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Farhad Ibragimov, Λέκτορας στη Σχολή Οικονομικών Επιστημών του Πανεπιστημίου RUDN, επισκέπτης λέκτορα στο Ινστιτούτο Κοινωνικών Επιστημών της Ρωσικής Προεδρικής Ακαδημίας Εθνικής Οικονομίας και Δημόσιας Διοίκησης.

Πέμπτη 10 Σεπτεμβρίου 2026

Χρήστος Ξανθάκης "Η... ελεημοσύνη στη ΔΕΘ, το ηλεκτροσόκ και μια ιστορία για το... φιλόπτωχο"

Επιθυμεί ο Κυριάκος Μητσοτάκης να γίνει εργαζόμενος συνταξιούχος;


Γεράσιμος Χολέβας 

Ακούγοντας τον πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη, στη συνέντευξη του στη ΔΕΘ να καμαρώνει «για τους 200.000 συνταξιούχους που σήμερα εργάζονται νόμιμα», μου ήρθε στο μυαλό ο 73χρονος οικοδόμος που, την Τετάρτη 26 Αυγούστου 2026, δηλαδή λίγες μέρες πριν, έχασε τη ζωή του την ώρα της δουλειάς.
Σύμφωνα με την καταγγελία του Συνδικάτου Οικοδόμων Αθήνας, έπεσε στο φρεάτιο του ανελκυστήρα σε νεοαναγειρόμενη οικοδομή στην περιοχή του Ελληνικού. Κλιμάκιο του ΣΕΠΕ που πήγε στην οικοδομή για έλεγχο διαπίστωσε την απουσία των απαιτούμενων μέτρων ασφάλειας, σύμφωνα με την ίδια καταγγελία.
Την «ευκαιρία» στην εργασία για τους συνταξιούχους η κυβέρνηση την έχει δώσει ως αντιστάθμισμα στις μειωμένες και πενιχρές συντάξεις. Η πραγματικότητα είναι πως γνωρίζουν πολύ καλά ότι εάν υπήρχε σύνταξη (μετά από δεκαετίες δουλείας) που θα μπορεί να δίνει τη δυνατότητα διαβίωσης και όχι επιβίωσης, δεν θα χρειαζόταν αυτή η «προσφορά». Όσο κι αν θέλουν να το παρουσιάσουν διαφορετικά δεν είναι τίποτα άλλο από μια απαξιωτική οδηγία: «Εάν δεν σου φτάνει η σύνταξη, τράβα δούλεψε, για να τα βγάλεις πέρα».

«Δημιουργικότητα» και «υγιής γήρανση»
Ο πρωθυπουργός, στην ίδια τοποθέτηση του, στη ΔΕΘ, μας ενημέρωσε, επίσης, ότι οι 200.000 εργαζόμενοι συνταξιούχοι δουλεύουν «για να βγάλουν παραπάνω χρήματα, προφανώς. Αλλά εργάζονται γιατί θέλουν να είναι δημιουργικοί. Άρα, η υγιής γήρανση, η έμφαση στην πρόληψη που δίνουμε, όλα αυτά έχουν πολύ μεγάλη σημασία».
Δεν γνωρίζουμε πώς φαντάζεται τον εαυτό του κύριος Μητσοτάκης, στο μέλλον, όταν θα είναι σε ηλικία για σύνταξη. Μπορεί να θέλει να είναι ακόμα πρωθυπουργός και δικαίωμα του. Σίγουρα, πάντως, θα επιθυμεί να μην χρειάζεται να έχει μια σύνταξη και να εργάζεται, παράλληλα, από ανάγκη (ας αφήσουμε τα περιουσιακά του στοιχεία στην άκρη για αυτή την υπόθεση εργασίας). Εκτιμούμε, επίσης, ότι δεν θα αναζητά να εκφράσει «τη δημιουργικότητα του» σε μια δουλειά (από ανάγκη) στα 70 και βάλε.
Ευχόμαστε, ειλικρινά, να είναι καλά και να μπορεί να το κάνει σε ό,τι τον συναρπάζει. Ας σταματήσει, όμως, το δούλεμα, αυτός και η κυβέρνηση του, για την «υγιή γήρανση» μέσω μιας δουλειάς από ανάγκη για επιβίωση, αφού έχει λάβει κάποιος σύνταξη. Είναι προκλητικό. Ο 73χρονος οικοδόμος που έχασε τη ζωή του δεν έψαχνε ούτε «υγιή γήρανση», ούτε «δημιουργικότητα» από την εργασία του. Θα μπορούσε να τα αναζητήσει αλλού και όχι στις οικοδομές, στην ηλικία που ήταν. Για να το έκανε αυτό, βέβαια, θα έπρεπε να είχε επαρκή σύνταξη για να μπορεί να ζήσει, ώστε να είναι και δημιουργικός και να μεγαλώνει με υγεία.

Στο γήπεδο του Κυριάκου η αντιπολίτευση με τον τρόπο που κοστολογούνται τα προγράμματα


του Κώστα Μελά 

Το δίπολο “κοστολογημένα προγράμματα vs οικονομίας και πολιτικής” αγγίζει τον πυρήνα της σύγχρονης δημοκρατίας: Τη σύγκρουση ανάμεσα στον καθεστωτικό τεχνοκρατισμό της δήθεν συνεχούς δημοσιονομικής προσαρμογής και τις θεμελιώδεις αρχές της Πολιτικής, αλλά και της Οικονομικής θεωρίας.
Η ουσία της πολιτικής αντιπαράθεσης είναι απλή: Η κυβέρνηση συχνά κατηγορεί την αντιπολίτευση ότι κάνει “ανεξέλεγκτες” προεκλογικές υποσχέσεις, χωρίς να εξηγεί πώς θα χρηματοδοτηθούν τα οικονομικά τους προγράμματα. Η κοστολόγηση παρέχει, υποτίθεται, με έναν ανεξάρτητο θεσμικό τρόπο τη δυνατότητα να ελεγχθεί αν μια πρόταση “κλείνει” δημοσιονομικά. Η πολιτική αντιπαράθεση εστιάζει στην κοστολόγηση των προτάσεων! Η πολιτική ως λογιστική απεικόνιση… Με μεγάλο σεβασμό για τους λογιστές.
Με λίγα λόγια: Δεν είναι απλώς τεχνικό εργαλείο δημοσιονομικής διαφάνειας – έγινε και πολιτικό όπλο/επιχείρημα, αφού η κυβέρνηση το χρησιμοποιεί για να πιέσει την αντιπολίτευση να δικαιολογήσει τα οικονομικά της προγράμματα, ενώ η αντιπολίτευση θα έπρεπε να αντιδρά, αμφισβητώντας τη μεθοδολογία, ή την ουδετερότητα εφαρμογής του.
Όμως τα περισσότερα κόμματα της αντιπολίτευσης (προεξαρχόντως των δύο κομμάτων που χαρακτηρίζονται κεντροαριστερά και πιστεύουν ότι θα κυβερνήσουν) στη χώρα μας, κινούμενα στο ίδιο πλαίσιο της καθεστωτικής – κυβερνητικής αντίληψης (τουτέστιν ιδεολογικά υπόδουλα και φορείς της ίδιας αντίληψης ) σπεύδουν να αποδεχτούν ασμένως την υποτιθέμενη πρόκληση της κοστολόγησης για τα προγράμματα τους… Ειρήσθω εν παρόδω, παρά την επιβολή του μέτρου της κοστολόγησης των κομματικών προγραμμάτων, το δημόσιο χρέος στην ΕΕ αλλά και στις ΗΠΑ αυξάνεται ραγδαία.

Δημοσιονομική πολιτική και λογιστική απεικόνιση
Είναι γνωστόν ότι η δημοσιονομική πολιτική, σημαντικό μέσο της οικονομικής πολιτικής, διαφέρει από την λογιστική απεικόνιση δεδομένου ότι επενεργεί σχεδόν στο σύνολο της οικονομικής δραστηριότητας. Συνεπώς και το μελλοντικό της αποτύπωμα είναι αβέβαιο, λόγω ότι τα πάντα στην οικονομία λειτουργούν σε καθεστώς αβεβαιότητας.
Επομένως η στατική-λογιστική απεικόνιση δεν σημαίνει τίποτε για τη δυναμική μιας δημοσιονομικής πράξης. Πρόκειται για την κλασική αντίθεση “static scoring”, έναντι “dynamic scoring” στη δημοσιονομική ανάλυση, που γίνεται σε όλο τον κόσμο, όχι μόνο στην Ελλάδα. Μια δημοσιονομική παρέμβαση δεν είναι απλώς μια γραμμή σε έναν ισολογισμό. Έχει:
  • Μακροοικονομικά feedback effects: πχ μια αύξηση συντάξεων αυξάνει την κατανάλωση, άρα και τα έσοδα ΦΠΑ, κάτι που δεν φαίνεται σε μια στατική εκτίμηση κόστους.
  • Συμπεριφορικές αντιδράσεις: Αλλαγές φορολογίας μπορεί να αλλάξουν συμπεριφορές (πχ εργασία, επενδύσεις, φοροδιαφυγή).
  • Δευτερογενείς επιδράσεις σε αγορές: Επιτόκια, επενδυτική εμπιστοσύνη, spreads.
  • Χρονική διάσταση: Το κόστος ενός έτους μπορεί να διαφέρει δραστικά από το συσσωρευτικό κόστος 4ετίας, ειδικά αν η μεταρρύθμιση έχει “ενσωματωμένη” δυναμική (π.χ. δημογραφικές συνταξιοδοτικές δεσμεύσεις).
Κάθε δυναμικό υπόδειγμα για την εξέταση των δημοσιονομικών επιδράσεων εισάγει δικές της υποθέσεις-παραδοχές – πολλαπλασιαστές, ελαστικότητες, χρονικά lag – που είναι εξίσου (αν όχι περισσότερο) αμφισβητήσιμες και μπορούν να επιλεγούν ώστε να ευνοήσουν το συμπέρασμα που θέλει κανείς. Άρα η στατική εκτίμηση απαντά σε ένα συγκεκριμένο, στενό ερώτημα: «Πόσο κοστίζει αυτό ceteris paribus», και όχι «τι θα συμβεί στην οικονομία».
Όμως από τη στιγμή που κοστολογείται ένα μέτρο και έχει δημοσιονομικό αποτύπωμα το αμέσως επόμενο ερώτημα είναι πως θα χρηματοδοτηθεί. Αυτό μπορεί να γίνει με ανακατεύθυνση των εσόδων προς διαφορετικές δαπάνες, ή με αύξηση των εσόδων, ή με ανακατεύθυνση δαπανών, ή με νέο δανεισμό. Όταν εισέλθει κανείς σε αυτή τη διαδικασία ουσιαστικά εισέρχεστε στη δυναμική οικονομική πολιτική, διότι ότι και να επιλέξει θα υπάρξουν μεταβολές στις μακροοικονομικές μεταβλητές του συνολικού οικονομικού υποδείγματος.
Ως εκ τούτου η στατική απεικόνιση του κόστους ουσιαστικά δεν σημαίνει τίποτε. Το ουσιαστικό είναι η χρηματοδότηση της δαπάνης και μάλιστα διαχρονικά, συμπεριλαμβανομένων όλων των αλλαγών στη συμπεριφορά των μακροοικονομικών μεταβλητών. Πέρα που υπάρχουν δαπάνες, όπως η αναλογούσα στη 13η σύνταξη, που η εκτίμησή της χρειάζεται μακροχρόνια αναλογιστική μελέτη.
Αυτό ακριβώς είναι το αντικείμενο του κλάδου που λέγεται “generational accounting” ή long-term fiscal sustainability analysis – εργαλείο που χρησιμοποιεί το ΔΝΤ, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (στις Ageing Reports) ακριβώς επειδή η στατική κοστολόγηση ενός έτους είναι παραπλανητική για μέτρα με μόνιμο χαρακτήρα.

Τα προγράμματα και το ΕΔΣ
Το σύστημα κοστολόγησης που ανακοίνωσε το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο (ΕΔΣ) φαίνεται να επικεντρώνεται σε ετήσιο/τετραετές δημοσιονομικό αποτύπωμα ανά μέτρο, με κατώφλι 50 εκατ. ευρώ. Το ΕΔΣ εκτιμά καταρχάς τον άμεσο δημοσιονομικό αντίκτυπο των προτεινόμενων μέτρων.
Όμως σε περίπτωση που μια πρόταση πολιτικής αναμένεται να επιφέρει σημαντικές (;) μεταβολές στην οικονομία, θα εξετάζονται και οι έμμεσες επιπτώσεις σε χρονικό ορίζοντα τετραετίας – χαρακτηριστικό παράδειγμα η μείωση ενός φόρου. Δηλαδή η εκτίμηση γίνεται σε δύο επίπεδα:
  1. Άμεσο δημοσιονομικό κόστος (η “λογιστική” πλευρά που δεν αρκεί).
  2. Έμμεσες επιπτώσεις σε τετραετή ορίζοντα, όταν το μέτρο κρίνεται αρκετά σημαντικό ώστε να αλλάξει συμπεριφορές/οικονομία (ακριβώς η “δυναμική” διάσταση).
Θα πρέπει να πούμε στο σημείο αυτό ότι κάθε δημοσιονομικό μέτρο επιφέρει αλλαγές μέχρι να… εξαντληθεί. Στην πράξη, δεν υπάρχει “στατικό” μέτρο. Κάθε δημοσιονομική πράξη έχει κάποιο βαθμό δευτερογενούς επίδρασης – έστω ελάχιστες. Ακόμα και μια απλή μεταφορά πόρων μεταξύ δύο δαπανών επηρεάζει κατανάλωση, αποταμίευση, φορολογικά έσοδα, σε κάποιο βαθμό. Άρα το κριτήριο του ΕΔΣ, «αν αναμένεται να επιφέρει σημαντικές μεταβολές στην οικονομία» δεν είναι binary (ναι/όχι) – είναι ζήτημα βαθμού, και κάπου πρέπει να μπει ένα υποκειμενικό όριο ανάμεσα σε “αμελητέο” και “σημαντικό”.
Αυτό ακριβώς είναι το πρόβλημα: Ποιος αποφασίζει το όριο, και με ποια κριτήρια; Δεν νομίζω ότι έχει καθορισθεί ποσοτική προδιαγραφή (π.χ. “πάνω από Χ% του ΑΕΠ θεωρείται σημαντικό”) – άρα φαίνεται να μένει στην κρίση του ίδιου του Συμβουλίου με όλα τα συνεπαγόμενα.

Το παράδοξο με τα προγράμματα
Το ότι έχει επιλεχθεί η τετραετία ως μέγιστο χρονικό διάστημα ανάλυσης εκ μέρους του ΕΔΣ δεν είναι τυχαία επιλογή – αντιστοιχεί στον συνήθη ορίζοντα του Μεσοπρόθεσμου Πλαισίου Δημοσιονομικής Στρατηγικής (ΜΠΔΣ) που χρησιμοποιεί η ΕΕ ως βασικό εργαλείο δημοσιονομικού σχεδιασμού. Είναι δηλαδή “δανεισμένος” ορίζοντας από διοικητική σύμβαση, όχι από την πραγματική φύση του εκάστοτε μέτρου. Αυτό δημιουργεί μια πραγματική ασυμμετρία ανάλογα με τον τύπο του μέτρου:
Εφάπαξ/παροδικά μέτρα (π.χ. έκτακτο επίδομα): Η τετραετία υπερκαλύπτει τη διάρκεια ζωής του μέτρου – καλή προσέγγιση.
Δομικές/μόνιμες δεσμεύσεις (13η σύνταξη, μόνιμη μείωση φόρου, νέο ασφαλιστικό δικαίωμα): Η τετραετία δείχνει μόνο “τη μύτη του παγόβουνου” – καταγράφει το αρχικό κόστος αλλά κόβει ακριβώς εκεί που αρχίζει να πραγματικά ενδιαφέρει, δηλαδή στη σωρευτική/διαγενεακή επίδραση.
Άρα καταλήγουμε σε ένα παράδοξο: Όσο πιο σημαντικό και μόνιμο είναι ένα μέτρο, τόσο λιγότερο επαρκής γίνεται ο ορίζοντας ανάλυσης που προβλέπεται – ακριβώς το αντίστροφο απ’ ό,τι θα περίμενε κανείς από ένα εργαλείο που σκοπό έχει να αποτρέψει “ανεδαφικές” προεκλογικές υποσχέσεις. Τα πιο επικίνδυνα δημοσιονομικά μέτρα (μόνιμες δεσμεύσεις με μακρά ουρά κόστους) είναι ακριβώς αυτά που το τετραετές παράθυρο αναλύει λιγότερο ρεαλιστικά.

ΥΓ: Χωρίς εναλλακτική θεωρία στην οικονομία δεν υπάρχουν εναλλακτικές οικονομικές πολιτικές, υπάρχουν πιθανά μικρά συμπληρώματα στο ίδιο καθεστωτικό πλαίσιο. Εξ’ αυτού προκύπτει η συμπληρωματικότητα μεταξύ του κόμματος της ΝΔ, και των κομμάτων της κεντροαριστεράς στο πλαίσιο του λεγόμενου Καπιταλιστικού Ρεαλισμού! Αλλά το πιο σημαντικό: Όλα αυτά τα έχουμε ξαναζήσει στο πρόσφατο παρελθόν και της αλήστου μνήμης Σημιτικής περιόδου…
Το πνεύμα εκείνης της περιόδου απογυμνωμένο από τα ψήγματα στοιχειώδους κοινωνικής προστασίας έχει επιστρέψει γυμνό και κυνικό την περίοδο των κυβερνήσεων της ΝΔ. Άλλωστε ο σημιτικός εργαλειακός «εκσυγχρονισμός» ζει και βασιλεύει, όχι μόνο θεωρητικά, αλλά και με την παρουσία των πρωτοπαλίκαρων του σημιτισμού στους υπουργικούς θώκους.
Πηγή: slpress.gr