Τελικά οι δημοσκοπήσεις στην Ελλάδα προσπαθούν να προβλέψουν το εκλογικό αποτέλεσμα ή να το διαμορφώσουν; «Ξεκάθαρα ισχύει το δεύτερο», υποστηρίζει ο κ. Νίκος Στραβελάκης, διδάσκων στο Τμήμα Οικονομικών Επιστημών του ΕΚΠΑ. «Στην Ελλάδα κατορθώσαμε να έχουμε προεκλογική περίοδο, χωρίς να έχουν προκηρυχθεί εκλογές…Οι δημοσκοπήσεις προσπαθούν με τεχνάσματα, να αναστήσουν το ενδεχόμενο αυτοδυναμίας της ΝΔ, κάτι που δεν υπάρχει, αφού το ποσοστό της κυμαίνεται από 20 έως 22%…Η χαριστική βολή για τον κ. Μητσοτάκη θα είναι το κόμμα Σαμαρά», λέει ο κ. Στραβελάκης. Επισημαίνει το παράδοξο του «συνωστισμού» όλων των κομμάτων προς το κέντρο, σε μια κοινωνία που είναι πολύ θυμωμένη…Το βέβαιο είναι ,όπως λέει ότι πάμε σε κυβερνήσεις συνεργασίας και σε ένα πολιτικό σκηνικό που δεν θα περιλαμβάνει τον κ. Μητσοτάκη. Όπως λέει ο κ. Στραβελάκης «αυτό είναι κατ’ αρχήν θετικό ,αλλά δεν αποτελεί από μόνο του λύση για τα σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζει ο κόσμος». Ο κ. Στραβελάκης αποδομεί πλήρως το επιχείρημα-απειλή του κ. Μητσοτάκη περί ακυβερνησίας σε περίπτωση που δεν του δοθεί αυτοδυναμία, εξηγώντας ότι η κυβερνησιμότητα του, κοστίζει πάρα πολύ ακριβά στους πολίτες. Τόσο που ενδέχεται να είναι προτιμότερη η δήθεν ακυβερνησία που λέει ο κ. Μητσοτάκης ότι θα προκύψει.
Mpelalis Reviews
Τετάρτη 17 Ιουνίου 2026
Έξι αποδείξεις ότι οι ΗΠΑ ηττήθηκαν στον πόλεμο με το Ιράν
Αναμένοντας τις λεπτομέρειες του μνημονίου ειρηνευτικής συμφωνίας μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν μπορούμε να προχωρήσουμε σε ορισμένες βασικές παρατηρήσεις:
1) Η λήξη των εχθροπραξιών όχι μόνο δεν φέρνει τους αντιμαχόμενους στο Status quo ante – το οποίο από μόνο του θα συνιστούσε πρωτοφανή αποτυχία της αμερικανικής υπερδύναμης – αλλά ενισχύει το κύρος του Ιράν στην περιοχή. Ο Τραμπ αναγκάζεται να «πληρώσει» για να κρατήσει ανοιχτά τα Στενά του Ορμούζ – τα οποία ο ίδιος έκλεισε. Ακόμη και αν δεν υπάρξουν τέλη για τη διέλευση, η Ουάσινγκτον θα αναγκαστεί να άρει βασικές κυρώσεις εναντίον του Ιράν, ενώ αρκετοί μιλούν και για άμεση μεταφορά κεφαλαίων προς την Τεχεράνη, μέσω συμμαχικών χωρών.
2) Τα πολύ επιτυχημένα πλήγματα του Ιράν εναντίον αμερικανικών βάσεων στις χώρες του Περσικού Κόλπου και η αποτυχία του Πενταγώνου να αναχαιτίσει αυτές τις πυραυλικές επιθέσεις επιβεβαιώνουν ότι η φιλοξενία ξένων στρατιωτικών εγκαταστάσεων, όχι μόνο δεν προσφέρει ασφάλεια, αλλά μετατρέπει τις χώρες σε πιθανούς στόχους. Οι εικόνες των εγκαταλελειμμένων βάσεων και των αμερικανικών στρατιωτών που κρυβόταν σε πολυτελή ξενοδοχεία (μετατρέποντας τα σε ανθρώπινες ασπίδες), είναι σε συμβολικό επίπεδο ανάλογη με την απομάκρυνση των Αμερικανών διπλωματών από την πρεσβεία της Σαϊγκόν μετά την ήττα στο Βιετνάμ.
3) Αποτέλεσμα του προηγούμενου είναι ότι πλήττεται ανεπανόρθωτα η αρχιτεκτονική του πετροδολαρίου – η υπόσχεση των ΗΠΑ ότι θα προστατεύουν τις πετρελαιοπαραγωγές χώρες και σε αντάλλαγμα αυτές θα ελέγχουν τις τιμές του πετρελαίου, θα αγοράζουν αμερικανικά όπλα και θα διατηρούν το δολάριο σαν μοναδικό μέσο συναλλαγών στην αγορά ενέργειας.
Ομολογουμένως η παρουσία του δολαρίου ως παγκόσμιου νομίσματος δεν απειλείται άμεσα – η τιμή του εκτινασσόταν μαζί με κάθε κλιμάκωση των εχθροπραξιών, αποδεικνύοντας ότι ακόμη θεωρείται ασφαλές καταφύγιο σε περιόδους κρίσης. Η σύγκρουση όμως, έφερε στο προσκήνιο το πετρογουάν και συνέβαλε στην ανάπτυξη ενός παράλληλου συστήματος συναλλαγών πέρα και έξω από το σύστημα του δολαρίου.
Ομολογουμένως η παρουσία του δολαρίου ως παγκόσμιου νομίσματος δεν απειλείται άμεσα – η τιμή του εκτινασσόταν μαζί με κάθε κλιμάκωση των εχθροπραξιών, αποδεικνύοντας ότι ακόμη θεωρείται ασφαλές καταφύγιο σε περιόδους κρίσης. Η σύγκρουση όμως, έφερε στο προσκήνιο το πετρογουάν και συνέβαλε στην ανάπτυξη ενός παράλληλου συστήματος συναλλαγών πέρα και έξω από το σύστημα του δολαρίου.
4) Όσο σύντομα και εάν επανέλθει η ροή πετρελαίου από τα Στενά του Σουέζ, η διακοπή θα έχει ωθήσει την παγκόσμια αγορά ενέργειας πιο μακριά από τα ορυκτά καύσιμα και πιο κοντά σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, όπου κυριαρχεί η κινεζική και όχι η αμερικανική βιομηχανία. Μόνο το Μάρτιο του 2026 οι κινεζικές εξαγωγές συστημάτων ηλικιακής ενέργειας διπλασιάστηκαν, ενώ σύμφωνα με τους Financial Times, διεθνείς επενδυτές πραγματοποιήσαν σημαντική στροφή προς τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Πρόκειται για τη δεύτερη ήττα της Pax Americana στην οποία αναφερόταν ο νομπελίστας ΠολΚρουγκμαν.
5) Ο πόλεμος έδειξε ότι παρά τον πολεμικό προϋπολογισμό του ενός τρισεκατομμυρίου δολαρίων, οι ΗΠΑ δεν είναι σε θέση να ανανεώνουν σε ικανοποιητικό βαθμό τα αντιβαλλιστικά συστήματα που χρησιμοποιούν οι ίδιες και τα οποία προσφέρουν στους συμμάχους τους. Η ανάγκη μεταφοράς συστημάτων αεράμυνας από την ανατολική Ασία πίσω στη Μέση Ανατολή και η ανάγκη να «δανειστούν» πυραύλους ακόμη και από την Ελλάδα για την προστασία της Σαουδικής Αραβίας, δείχνει το μέγεθος του προβλήματος. Η αμερικανική πολεμική βιομηχανία βρέθηκε απροετοίμαστη να αντιμετωπίσει τα απαρχαιωμένα, αλλά πολυάριθμα πυραυλικά συστήματα του Ιράν και κυρίως τα χαμηλού κόστους drones, η αναχαίτιση των οποίων απαιτούσε τη χρήση συστημάτων εκατομμυρίων δολαρίων. Ο Πόλεμος εναντίον του Ιράν αντί για επίδειξη της αμερικανικής υπεροπλίας, έστειλε το μήνυμα ότι οι ΗΠΑ ξέρουν πολύ καλά να βομβαρδίζουν σχολεία και πλοία που συμμετέχουν σε ασκήσεις, αλλά δεν είναι αήττητες σε μια μεγάλη μάχη.
6) Ο πόλεμος δοκίμασε στα όρια της αντοχής της τη στρατηγική συμμαχία με το Ισραήλ και το αποτέλεσμα ήταν καταστροφικό. Αν η γενοκτονία στη Γάζα κινητοποίησε τα πιο προοδευτικά ανακλαστικά της αμερικανικής κοινωνίας, ο πόλεμος στο Ιράν δημιούργησε ένα νέο ρήγμα στο εσωτερικό του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος και της MAGA Αμερικής σχετικά με τα οφέλη και τις ζημιές που προκαλεί η συμμαχία με το Ισραήλ. Το σιωνιστικό όραμα του Μεγάλου Ισραήλ κρίνεται πλέον ως επικίνδυνο από την πλειονότητα των Αμερικανών ψηφοφόρων, αλλά και από μέλη του πολιτικού και στρατιωτικού κατεστημένου.
Όπως εξηγούσε από τις πρώτες εβδομάδες της αμερικανο-ισραηλινής επίθεσης ο Ρίτσαρντ Σίρεφ, πρώην αναπληρωτής ανώτατος διοικητής του ΝΑΤΟ, «το Ιράν θα κέρδιζε αν δεν έχανε και οι ΗΠΑ θα έχαναν αν δεν κέρδιζαν». Η κατάληξη του πολέμου αποδείχθηκε πολύ χειρότερη για τους επιτιθέμενους. Το γεγονός ότι οι ΗΠΑ μαζί με το Ισραήλ – που έχουν το ένα τρίτο των παγκόσμιων δαπανών για πολεμικούς εξοπλισμούς – δεν κατάφεραν να αντιμετωπίσουν μια χώρα που βρίσκεται εδώ και δεκαετίες σε καθεστώς εξοντωτικών κυρώσεων δεν είναι απλώς «μη νίκη», είναι καθαρή ήττα.
Οι ΗΠΑ δεν βγήκαν ηττημένες στις διαπραγματεύσεις. Ηττήθηκαν τη στιγμή που αναγκάστηκαν να διαπραγματευτούν.
Όπως εξηγούσε από τις πρώτες εβδομάδες της αμερικανο-ισραηλινής επίθεσης ο Ρίτσαρντ Σίρεφ, πρώην αναπληρωτής ανώτατος διοικητής του ΝΑΤΟ, «το Ιράν θα κέρδιζε αν δεν έχανε και οι ΗΠΑ θα έχαναν αν δεν κέρδιζαν». Η κατάληξη του πολέμου αποδείχθηκε πολύ χειρότερη για τους επιτιθέμενους. Το γεγονός ότι οι ΗΠΑ μαζί με το Ισραήλ – που έχουν το ένα τρίτο των παγκόσμιων δαπανών για πολεμικούς εξοπλισμούς – δεν κατάφεραν να αντιμετωπίσουν μια χώρα που βρίσκεται εδώ και δεκαετίες σε καθεστώς εξοντωτικών κυρώσεων δεν είναι απλώς «μη νίκη», είναι καθαρή ήττα.
Οι ΗΠΑ δεν βγήκαν ηττημένες στις διαπραγματεύσεις. Ηττήθηκαν τη στιγμή που αναγκάστηκαν να διαπραγματευτούν.
Πηγή: INFO-WAR
Ο αποκλεισμός της Καρυστιανού και ο καθεστωτισμός που κρατά καθηλωμένο το ΠΑΣΟΚ
Η ακύρωση της εκδήλωσης της Μαρίας Καρυστιανού στον Δικηγορικό Σύλλογο Αθηνών δεν είναι ένα απλό επεισόδιο διαχείρισης μιας αίθουσας. Είναι πολιτικό γεγονός. Και μάλιστα γεγονός αποκαλυπτικό. Διότι φωτίζει, με τρόπο σχεδόν ωμό, τη βαθύτερη μετάλλαξη ενός μέρους του πολιτικού συστήματος: από φορέα κοινωνικής εκπροσώπησης σε μηχανισμό αυτοπροστασίας.
Ο ΔΣΑ υποστηρίζει ότι η αίθουσα είχε παραχωρηθεί για μια επιστημονική εκδήλωση με θέμα τη Δικαιοσύνη και το Κράτος Δικαίου και ότι η παραχώρηση ανακλήθηκε όταν η εκδήλωση εμφανίστηκε ως πολιτική εκδήλωση κόμματος. Αν αυτός είναι ο κανόνας, τότε οφείλει να ισχύει για όλους. Όχι επιλεκτικά. Όχι κατά περίσταση. Όχι όταν ο πολιτικός φορέας είναι ανεπιθύμητος στο κατεστημένο. Όχι όταν το πρόσωπο που μιλά δεν ανήκει στις γνώριμες διαδρομές της εξουσίας.
Διότι το αρχείο των δημόσιων εκδηλώσεων δείχνει ότι ο Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών δεν υπήρξε ποτέ ένας αποστειρωμένος χώρος όπου απαγορεύεται ο πολιτικός λόγος. Στους χώρους του έχουν φιλοξενηθεί εκδηλώσεις με πολιτικά πρόσωπα, κομματικούς εκπροσώπους, πρώην υπουργούς, βουλευτές και αρχηγούς ή στελέχη κομμάτων. Έχουν συζητηθεί οι θέσεις πολιτικών κομμάτων για τη Δικηγορία και τη Δικαιοσύνη. Έχουν γίνει εκδηλώσεις για τη συνταγματική αναθεώρηση, για φορολογικά ζητήματα, για εθνικά θέματα, για το κράτος δικαίου. Και σωστά έγιναν. Διότι η Δικαιοσύνη δεν είναι τεχνικό ζήτημα. Είναι θεσμικό, κοινωνικό και βαθύτατα πολιτικό ζήτημα.
Άρα το ερώτημα δεν είναι αν ο ΔΣΑ μπορεί να φιλοξενεί πολιτικές συζητήσεις. Το έχει κάνει. Το ερώτημα είναι γιατί στην περίπτωση της Καρυστιανού ενεργοποιήθηκε ξαφνικά μια αυστηρότητα που δεν φάνηκε με την ίδια ένταση σε άλλες περιπτώσεις.
Εδώ αρχίζει το πρόβλημα. Διότι όταν ένας θεσμός εφαρμόζει τον κανόνα όχι ως αρχή αλλά ως εργαλείο αποκλεισμού, τότε ο κανόνας παύει να είναι θεσμικός και γίνεται καθεστωτικός. Και καθεστωτισμός δεν είναι μόνο η αυθαιρεσία της κυβέρνησης. Είναι και η νοοτροπία των ενδιάμεσων μηχανισμών εξουσίας που αισθάνονται ότι έχουν δικαίωμα να αποφασίζουν ποιος θα μιλήσει, ποιος θα ακουστεί και ποιος θα μείνει έξω από τον δημόσιο χώρο.
Από τη Νέα Δημοκρατία μια τέτοια συμπεριφορά δεν εκπλήσσει. Είναι κόμμα εξουσίας με βαθιά οργανική σχέση με το κράτος, με τους μηχανισμούς και με τις θεσμικές ισορροπίες που το ευνοούν. Εκείνο που προκαλεί πολιτική απογοήτευση είναι η καταγγελλόμενη συμμετοχή ή σύμπλευση στελεχών που πρόσκεινται στο ΠΑΣΟΚ. Διότι το ΠΑΣΟΚ δεν γεννήθηκε ως κόμμα διαχείρισης του φόβου. Γεννήθηκε ως δύναμη ρήξης με το μετεμφυλιακό κατεστημένο, ως φορέας κοινωνικής ανόδου, ως πολιτική στέγη στρωμάτων που ζητούσαν θέση στην Ιστορία.
Το ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα Παπανδρέου δεν ήταν απλώς ένα κόμμα. Ήταν κοινωνικό ρεύμα. Εξέφρασε ανθρώπους που μέχρι τότε ένιωθαν αποκλεισμένοι από τους μηχανισμούς ισχύος. Έβαλε στο προσκήνιο στρώματα που το προηγούμενο σύστημα κρατούσε στην περιφέρεια. Έδωσε γλώσσα, αυτοπεποίθηση και πολιτική ορατότητα σε κοινωνικές δυνάμεις που ζητούσαν αναγνώριση.
Αυτό το ΠΑΣΟΚ, όμως, μέσα στη μακρά μεταπολιτευτική του διαδρομή, αστικοποιήθηκε με την ταξική έννοια του όρου. Έγινε κόμμα συστήματος. Τα ριζοσπαστικά του αντανακλαστικά αντικαταστάθηκαν από τεχνικές διαχείρισης. Η κοινωνική του ένταση μετατράπηκε σε θεσμική αυτοπροστασία. Η κάποτε αντισυστημική του ενέργεια ενσωματώθηκε σε έναν μηχανισμό που πλέον φοβάται ό,τι γεννιέται έξω από αυτόν.
Η περίπτωση Καρυστιανού είναι ακριβώς αυτό που δεν αντέχει το σημερινό σύστημα. Μια γυναίκα που δεν προέκυψε από κομματικό σωλήνα, δεν αναδείχθηκε από μηχανισμό, δεν οφείλει την παρουσία της σε εσωκομματικές ισορροπίες. Προέκυψε από μια εθνική τραγωδία, από την οδύνη, από την απαίτηση για Δικαιοσύνη. Και, κυρίως, εξέφρασε κάτι που το πολιτικό σύστημα δεν θέλει να ακούσει: ότι η κρίση Δικαιοσύνης, η ατιμωρησία, η συγκάλυψη, η περιφρόνηση των πολιτών είναι παθολογίες ενός συστήματος που έχει μάθει να αυτοσυντηρείται.
Γι’ αυτό η αντίδραση απέναντί της είναι δυσανάλογη. Δεν φοβούνται απλώς μια εκδήλωση. Φοβούνται το σύμβολο. Φοβούνται ότι γύρω από το αίτημα της Δικαιοσύνης μπορεί να συγκροτηθεί μια νέα κοινωνική εκπροσώπηση. Φοβούνται ότι στρώματα πολιτικά, κοινωνικά και οικονομικά περιθωριοποιημένα θα βρουν φωνή έξω από τα υπάρχοντα κανάλια. Φοβούνται ότι η οργή για τις παθογένειες του συστήματος μπορεί να αποκτήσει πολιτική μορφή.
Και εδώ βρίσκεται η ιστορική ειρωνεία για το ΠΑΣΟΚ. Αυτό που έκανε το ΠΑΣΟΚ το 1974 —να μετατρέψει την κοινωνική περιφέρεια σε πολιτικό υποκείμενο— σήμερα το φοβάται όταν επιχειρεί να το κάνει κάποιος άλλος. Αντί να αναγνωρίσει το φαινόμενο, το αντιμετωπίζει ως απειλή. Αντί να ακούσει τα κοινωνικά ρεύματα που αναδύονται, τα βλέπει ως ανταγωνιστές. Αντί να διορθώσει τις παρενέργειες του συστήματος, μοιάζει να τις υπερασπίζεται.
Αυτός ο καθεστωτισμός είναι που κρατά το ΠΑΣΟΚ καθηλωμένο. Δεν είναι μόνο θέμα αρχηγού. Δεν είναι μόνο θέμα επικοινωνίας. Δεν είναι μόνο θέμα τακτικής. Είναι θέμα πολιτικής αύρας. Όποιος κι αν βρισκόταν στην ηγεσία του, όταν το κόμμα αποπνέει φόβο απέναντι σε κάθε αυθεντική κοινωνική κινητοποίηση, δεν μπορεί να γίνει πλειοψηφικό ρεύμα. Μπορεί να γίνει εφεδρεία. Μπορεί να γίνει συμπλήρωμα. Μπορεί να γίνει διαπραγματευτής καρέκλας. Δεν μπορεί, όμως, να γίνει φορέας αλλαγής.
Η καταγγελλόμενη σύμπραξη στελεχών ή παραγόντων που πρόσκεινται σε ΠΑΣΟΚ και ΝΔ στο ζήτημα της ακύρωσης δείχνει και κάτι ακόμα: ότι πίσω από τις φραστικές αντιπαραθέσεις υπάρχει μια βαθύτερη συγγένεια καθεστωτικής νοοτροπίας. Όταν απειλείται ο κλειστός κύκλος της εξουσίας, οι παλιές διαχωριστικές γραμμές ξεθωριάζουν. Η ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ μπορούν να συγκρούονται ρητορικά, αλλά να συναντώνται πρακτικά όταν το διακύβευμα είναι η προστασία του υπάρχοντος πολιτικού οικοσυστήματος.
Αν ο ΔΣΑ θέλει να αποκλείει κομματικές εκδηλώσεις, ας τις αποκλείει όλες. Με σαφή, δημόσιο, γραπτό και ομοιόμορφο κανόνα. Αν όμως επιτρέπει πολιτικές συζητήσεις, παρουσιάσεις κομματικών θέσεων, παρεμβάσεις βουλευτών και εκδηλώσεις πολιτικών φορέων, τότε δεν μπορεί να κλείνει την πόρτα μόνο όταν εμφανίζεται η Καρυστιανού. Αυτό δεν είναι θεσμική ουδετερότητα. Είναι επικίνδυνη απόκλιση από τη δημοκρατική ισονομία.
Και ο Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών έχει ιδιαίτερη ευθύνη. Δεν είναι μια οποιαδήποτε αίθουσα. Είναι θεσμός που συνδέεται με το δικηγορικό σώμα, με την υπεράσπιση δικαιωμάτων, με τη δημόσια συζήτηση για τη Δικαιοσύνη. Σε μια χώρα όπου η εμπιστοσύνη στους θεσμούς δοκιμάζεται, όπου η Δικαιοσύνη βρίσκεται στο κέντρο της κοινωνικής αμφισβήτησης, ο ΔΣΑ δεν μπορεί να λειτουργεί ως θυρωρός του κατεστημένου. Οφείλει να λειτουργεί ως χώρος ελεύθερου θεσμικού διαλόγου.
Η υπόθεση Καρυστιανού δεν είναι απλώς υπόθεση μιας εκδήλωσης που ακυρώθηκε. Είναι καθρέφτης. Δείχνει ποιοι φοβούνται τον δημόσιο λόγο όταν δεν τον ελέγχουν. Δείχνει ποιοι επικαλούνται τους θεσμούς για να περιορίσουν τη δημοκρατική έκφραση. Δείχνει ποιοι, ενώ μιλούν για ανανέωση, αντιδρούν με αντανακλαστικά παλαιού καθεστώτος.
Και κυρίως δείχνει κάτι που αφορά το ΠΑΣΟΚ: ότι δεν μπορείς να διεκδικείς την κληρονομιά του Ανδρέα Παπανδρέου και ταυτόχρονα να στέκεσαι απέναντι σε ένα νέο κοινωνικό αίτημα Δικαιοσύνης. Δεν μπορείς να επικαλείσαι τη δημοκρατική παράδοση και να συναινείς στον αποκλεισμό μιας φωνής επειδή ενοχλεί. Δεν μπορείς να λες ότι θέλεις να εκφράσεις την κοινωνία και να φοβάσαι τη στιγμή που η κοινωνία βρίσκει μόνη της φωνή.
Αν οι πολιτικές εκδηλώσεις αποκλείονται, να αποκλείονται για όλους. Αν επιτρέπονται, να επιτρέπονται και στην Καρυστιανού. Οτιδήποτε άλλο δεν είναι κανόνας. Είναι επιλεκτική φίμωση. Και η επιλεκτική φίμωση, όταν γίνεται στο όνομα της θεσμικότητας, είναι η πιο επικίνδυνη μορφή καθεστωτισμού.
H επιβολή της υγιεινής ζωής είναι ήδη μία μόνιμη ασθένεια
Η ζωή - όχι ως ιερό δώρο της φύσης ή του Θεού, αλλά ως ολοένα και πιο λεπτομερή σύνολα δεδομένων και οι μέσοι όροι τους. Έχει αναφερθεί ότι το «προσδόκιμο υγιούς ζωής» στο Ηνωμένο Βασίλειο έχει μειωθεί κατά την τελευταία δεκαετία. Έχει περιγραφεί η διαφορά μεταξύ του «προσδόκιμου υγιούς ζωής» των ανθρώπων σε διαφορετικές περιοχές του Ηνωμένου Βασιλείου. Έχει υποστηριχθεί ότι υπάρχει ένα χάσμα 20 ετών μεταξύ του «προσδόκιμου υγιούς ζωής» των ανθρώπων στο Richmond και του «προσδόκιμου υγιούς ζωής» των ανθρώπων στο Blackpool.
Η έννοια του «προσδόκιμου υγιούς ζωής» έχει διαδοθεί σαν να την χρησιμοποιούσαμε από πάντα.
Ο πρόδρομός της, ο «υγιεινός τρόπος ζωής», είναι ήδη πανταχού παρών. Ο διάδοχός της, σίγουρα θα είναι η «υγιεινή διάρκεια ζωής».
Αλλά η έννοια της «υγιεινής ζωής – οτιδήποτε» θα έπρεπε να είναι άχρηστη. Δεν θα έπρεπε να λέει τίποτα. Όπως «ανύπαντρος εργένης».
Ή «δωρεάν δώρο». Ή «βιολογικά τρόφιμα».
Τι είναι η υγεία εκτός από τη ζωή; Η αδιάκοπη εξέλιξη της ζωής. Η εμβάπτιση στα έργα της ζωής. Η εμπλοκή με τη ζωή. Η αδιαφορία για οτιδήποτε εκτός από τη ζωή.
Δεν υπάρχει «υγιεινή ζωή». Υπάρχει μόνο ζωή.
Λέμε ότι αρρωσταίνουμε. Αλλά αν η ασθένεια είναι μια πτώση, είναι μόνο επειδή η υγεία είναι η συνέχιση της ζωής, ενσωματωμένη στις σκόπιμες δαπάνες ενέργειας και προσοχής μας, που θεωρούνται δεδομένες.
Μόνο η ασθένεια είναι εμφανής. Μόνο η ασθένεια είναι κάτι.
Τώρα που η υγεία είναι κάτι – το μεγαλύτερο από όλα – είναι σαν ασθένεια.
Υποβάλλουμε δείγματα στο «NHS μας» ή κατεβάζουμε λίστες με «κετογονικά» τρόφιμα ή ανταλλάσσουμε τσιγάρα με «ατμιστικά» ή εγγραφόμαστε σε ένα πρόγραμμα προπόνησης μαραθωνίου – οι λεπτομέρειες δεν έχουν καθόλου σημασία.
Αυτό που έχει σημασία είναι ότι η αδιαφορία για την υγεία που είναι απαραίτητη για την υγεία έχει εξαφανιστεί.
Δεν υπάρχει πλέον πραγματική διαφορά μεταξύ υγείας και ασθένειας. Υπάρχει μόνο το θέαμα της διαφοράς μεταξύ τους και το επίχρισμα του συναισθήματος με το οποίο εκδηλώνεται.
Οι «υγιείς» ορδές στο Park Run είναι σχεδόν αδιάκριτες από τη στοίβα «άρρωστων» σε κοντινές ογκολογικές μονάδες: παραμορφωμένα σώματα δεμένα σε συσκευές μέτρησης του ενός ή του άλλου είδους, άρρωστα από το ένα ή το άλλο τιμωρητικό καθεστώς, σύμφωνα με τη μία ή την άλλη κλωστή εμπειρογνωμοσύνης. Όσοι «μάχονται με ασθένειες» συναγωνίζονται εκείνους που είναι «πλήρως υγιείς», ευαισθητοποιώντας το κοινό ή συγκεντρώνοντας χρήματα. Ακόμα και τα φάρμακα είναι κοινά. Το Park Run χρηματοδοτείται από ένα gel ανακούφισης πόνου.
Η υγεία και η ασθένεια περιλαμβάνουν τώρα τις ίδιες αλληλεπιδράσεις, τις ίδιες απώλειες, τις ίδιες νίκες, τις ίδιες παρακολουθήσεις από τις ίδιες συσκευές και τους ίδιους θεσμούς.
Μέσα από αυτές τις ίδιες ρουτίνες διαθλώνται οι μηχανισμοί ελέγχου μας: οι μερίδες και οι ανταμοιβές, οι συλλογές δεδομένων, οι ευκαιρίες για τους καταναλωτές, οι αναβαθμονομήσεις της διατροφής, της άσκησης, του ύπνου. Διαρκώς ανανεούμενες λύσεις σε προβλήματα που παράγονται από διαλέξεις και φάρμακα.
Η υγεία και η ασθένεια δεν είναι πλέον εναλλακτικές λύσεις. Δεν είναι καν τα δύο άκρα ενός φάσματος. Είναι μόνο γεύσεις της ίδιας υποταγής: στην απεριόριστη επιτήρηση, στην απάνθρωπη μηχανική, στις εταιρικές έννοιες και προϊόντα, στις εκτοπισμένες εμπειρίες που καταγράφουμε και αναπαράγουμε για να τις έχουμε και που μας περνούν ως ζωή.
Ο Foucault περιέγραψε λεπτομερώς την εκτέλεση το 1757 του Damiens του βασιλοκτόνου. Δημόσια, αιματηρή στο μεγαλείο, αποτελεί παράδειγμα μιας μορφής κυριαρχίας πάνω στους ανθρώπους που ήταν ουσιαστικά θεαματική, χαραγμένη με υπερβολή στους λίγους, ώστε να παράγει υποταγή στους πολλούς.
Ο θάνατος ήταν το νόμισμα αυτής της μορφής κυριαρχίας – επιβεβλημένη με καλλιτεχνία και εκλατισμό, ή ανεσταλμένη θεατρικά την τελευταία ώρα. Όσο για τη ζωή, μπορούσε να συνεχιστεί όπως θα συνέβαινε κάτω από το σοκ και το δέος.
Τώρα υπάρχει μια διαφορετική διάταξη θεάματος και δύναμης.
Η δύναμη του βασιλιά ήταν εγγενής στη μεγάλη επίδειξη της δύναμής του. Για να κυβερνήσει, πρέπει να φαίνεται κάτι περισσότερο από ανθρώπινο, με άπειρη εμβέλεια και απόλυτη θέληση. Η υποταγή μας βασίζεται σε μια μεγάλη επίδειξη των πάντων εκτός από τη δύναμη.
Τίποτα από όσα μας δείχνουν δεν είναι αυτό που μας κάνουν. Τίποτα από όσα μας κάνουν δεν είναι αυτό που μας δείχνουν.
Το θέαμα της εποχής μας – το τρομερό θέαμα της «υγείας» – δεν ενισχύει τη δύναμη που λειτουργεί πάνω μας, αλλά μας αποσπά την προσοχή από αυτήν. Δεν μας κάνει να βλέπουμε περισσότερη δύναμη από όση είναι ανθρωπίνως δυνατή, αλλά μας εμποδίζει να δούμε οποιαδήποτε δύναμη.
Η δική μας είναι μια μετριοπαθής τυραννία. Δεν βασίζεται στο φως της δημοσιότητας, αλλά ξεδιπλώνεται στις σκιές, παρακολουθώντας κάθε μας παλμό και κάνοντας διαγνώσεις και θεραπείες, ώστε να μας σταθεροποιήσει ή να μας κατευθύνει ή να μας σταματήσει.
Η ζωή είναι το νόμισμα της δικής μας τυραννίας. Η ζωή – όχι ως ιερό δώρο της φύσης ή του Θεού, αλλά ως ολοένα και πιο λεπτομερή σύνολα δεδομένων και οι μέσοι όροι τους. Αυτά τα δεδομένα συλλέγονται και επεξεργάζονται πίσω από την πλάτη μας, ένα ήσυχο τίποτα, που αντιμετωπίζει τη ζωή στην πιο αδιαμφισβήτητη μορφή της – την πιο ουδέτερη, την πιο γυμνή της.
Αλλά η γυμνή ζωή δεν είναι ουδέτερη. Είναι ένα κατασκευασμένο φαινόμενο, μια επικάλυψη βιοπολιτικής μοντελοποίησης που αναδιαμορφώνει την ανθρώπινη ζωή ως ζώα, που πρέπει να εκτρέφονται και όχι τόσο ανθρώπινα.
Τι μας κάνει να υποτασσόμαστε;
«Υγιεινή ζωή», αυτό είναι. Το μεγάλο θέατρο της «υγιεινής ζωής». Το οποίο όχι μόνο μας αποσπά την προσοχή από την αναδιατύπωσή μας ως γυμνά ζώα, αλλά μας ωθεί σε μηχανισμούς που ταυτόχρονα αποτελούν γυμνή ζωή και αποδεκατίζουν τρόπους ζωής πολύ άγριους για να καλλιεργηθούν.
Όλες οι πτυχές των παλαιότερων τρόπων ζωής μεταφέρονται μπροστά μας τώρα ως ζητήματα υγείας, ως «υγιεινή ζωή»: σχέσεις, αναψυχή, γνώση, φιλοδοξία, ύπνος, φαγητό, έρωτας. Πόλεμος και εργασία στον κλάδο των παντοπωλείων: ζητήματα «ψυχικής υγείας».
Η ζωή κυριολεκτικά περνάει μπροστά από τα μάτια μας – ως «υγεία», δηλαδή, ως ασθένεια. Περιορίζεται σε ένα σύνολο προβλημάτων που περιμένουν λύσεις που μόνο οι ειδικοί μπορούν να πουν.
«Υγιεινή ζωή» και γυμνή ζωή: η έλξη και η ώθηση της υποταγής μας. Η μία: θεαματική· απόλυτη αφαίρεση. Η άλλη: μέτρια· απόλυτη εξαγωγή. Υποστηριζόμενη από μια διεπαφή ψηφιακών εφαρμογών που ενισχύουν την «υγιεινή ζωή» και υπηρετούν τη γυμνή ζωή.
Κάνουμε κλικ σε αυτές τις εφαρμογές στην αδιάκοπη αναζήτησή μας για τη μία ή την άλλη τελευταία λύση. Μια συνταγή χαμηλών υδατανθράκων, μια καλύτερη θεραπεία για τη φλεγμονή του γονάτου, έναν σύντροφο ζωής. Συναινώντας αφηρημένα στους μηχανισμούς της γυμνής ζωής, ώστε να επανεκκινήσουμε το θέαμα της «υγιεινής ζωής». Και η αδιαφορία που θα μας έκανε ακυβέρνητους διαβρώνεται.
Βυθισμένοι σε μια αδυσώπητη ασθένεια στην οποία δεν περιπέσαμε και δεν μπορούμε να περιπέσουμε, μια ασθένεια που την ονομάζουμε «υγεία» και την θεωρούμε λάθος για τη ζωή, διαχειριζόμαστε τα πάντα σαν να είναι σύμπτωμα. Στο βαθμό που εφαρμόζουμε τις στρατηγικές τους, τις συσκευές τους, τα προϊόντα τους και τις ιδέες τους για να τη διαχειριστούμε, μας διαχειρίζονται.
Κομμάτια ζωής μας παρέχονται μέσω εγκεκριμένων καναλιών – έννοιες hashtag, τελευταία τεχνολογία, «κοινές» εμπειρίες, «δημιουργημένες» αναμνήσεις. Όπως εμβόλια, εξασθενημένες δόσεις για να αντισταθούμε στο ίδιο το πράγμα (Tiqqun).
Όταν η ζωή έρχεται, σε μια θορυβώδη περίοδο, δεν κερδίζει τίποτα από εμάς. Την έχουμε ήδη δει. Την έχουμε ήδη. Είμαστε άτρωτοι.
Και όλο αυτό το διάστημα, τα απάνθρωπα δεδομένα που υποκαθιστούν την ανθρώπινη ζωτικότητα εξορύσσονται χωρίς έλεος.
Πώς πρέπει να ζήσω; Το ερώτημα που προκύπτει από όλα αυτά. Το ερώτημα ορίζει την εποχή μας.
Πώς πρέπει να ζήσω;
Τόσο αδύνατο να απαντηθεί όσο το, Πώς πρέπει να είμαι υγιής; Γιατί είναι το ίδιο ερώτημα. Και επειδή το να απαντήσουμε σε αυτό σημαίνει να καταστήσουμε σαφές αυτό που, εκ φύσεως, είναι σιωπηρό.
Αυτή είναι η απελπισία που είναι μοναδική στην εποχή μας. Δεν μπορούμε να βρούμε αυτό που ψάχνουμε – την υγεία, τη ζωή – επειδή η αναζήτηση το κρύβει από εμάς. Όπως η εμπιστοσύνη, συρρικνώνεται από το ανήσυχο βλέμμα μας.
Πώς θα ζήσω;
Το ερώτημα είναι μια παγίδα. Πολύ καλύτερα να αναρωτηθούμε ένα άλλο: Πώς θα πεθάνω;
Γιατί, όπως είναι, δεν πεθαίνουμε πια. Το καθεστώς διαχείρισης που έχει μετατρέψει την υγεία σε ασθένεια και την ασθένεια σε μια μόνιμη κατάσταση χωρίς πτώση, μπορεί να διαχειριστεί μόνο το ίδιο. Μπορεί μόνο να τερματιστεί.
Η γυμνή ζωή πρέπει να θανατωθεί. Και ο θάνατος γίνεται θέαμα.
Η έξαρση των νέων νόμων που επιτρέπουν την υποβοηθούμενη αυτοκτονία είναι μόνο μια παράσταση. Σαν να είναι η δολοφονία από το κράτος μια οριακή πιθανότητα, όταν τώρα είναι το προεπιλεγμένο τέλος στις ανθρώπινες ζωές.
Ξεχάστε την υγεία. Ξεχάστε τη ζωή. Αναζητώντας τες, τις καταστρέφουμε.
Καλύτερα να στρέψουμε τα μάτια μας σε αυτό που δεν εξαφανίζεται μπροστά τους. Ασθένεια. Θάνατος.
Η ασθένεια είναι φτιαγμένη για να φαίνεται. Ο θάνατος, φτιαγμένος για τελετουργική εμφάνιση. Αναζητώντας τους, δεν τους καταστρέφουμε.
Ας εκπαιδεύσουμε τα μάτια μας στην ασθένεια. Ας αποφασίσουμε ότι όταν έρθει, είναι πτώση.
Ας εκπαιδεύσουμε τα μάτια μας στον θάνατο. Ας αποφασίσουμε ότι όταν έρθει, δεν είναι έγκλημα.
-----------------------------------------------------------------------------------------
Η Sinead Murphy είναι Αναπληρώτρια Ερευνήτρια Φιλοσοφίας, στο Πανεπιστήμιο Newcastle,του Ηνωμένου Βασιλείου
Όταν ο Μήτσος συναντά τον Γκράμσι
Πολιτική δεν µπορεί να είναι οι εξαγγελίες µέτρων αλλά η επανασύνδεση µε τον κοινωνικώς δρώντα άνθρωπο.
Ο φίλος µου ο ∆ηµήτρης είναι συνταξιούχος της εστίασης. Εχει ζήσει όλη τη «νύχτα» και έχει γράψει χιλιόµετρα, ένσηµα και εµπειρίες. Με τρόπο που του παρέχει το δικαίωµα να λέει πως έχει ζήσει κι έχει µάθει όσο λίγοι. Είναι ένας ροµαντικός της Αριστεράς, που τα δύσκολα χρόνια της δικτατορίας, έφηβος ακόµη, βρέθηκε σε κρατητήρια λόγω ελλιπούς εθνικοφροσύνης καθότι η πολιτική καταγωγή του είχε χαλάσει το εθνικό DNA που διέκρινε κάποιος στο «όλον» του Παττακού.
Οταν µιλάει για τα πέτρινα χρόνια (µερικές φορές µάλιστα παρουσία του φίλου του πλέον αστυνοµικού που τον παρακολουθούσε τότε ως επικίνδυνο για τη δηµόσια ασφάλεια) δεν το κάνει µε διάθεση να αποδώσει στον εαυτό του αγωνιστικά εύσηµα. Αντιθέτως, έχοντας άκρως διαλεκτική αντίληψη για τη ζωή, περισσότερο λόγω «νύχτας» και λιγότερο λόγω µαρξισµού θεωρεί ότι η ζωή και οι αγώνες συνεχίζονται και άρα κάτι θα έπρεπε να µάθουµε από αυτό. Αναζητώντας αυτό το κάτι που µάλλον δεν µάθαµε, ο φίλος µου ο Μήτσος εδώ και δύο τρία χρόνια λέει συχνά: «Ισως πρέπει να πιάσουµε πάτο για να καταλάβουµε». Είτε µιλάει για την πολιτική Μητσοτάκη είτε για την «κατάντια» της Αριστεράς, η επωδός είναι ίδια: ο πάτος.
Παρότι δεν είµαι των εσχατολογικών θεωριών, οµολογώ ότι πολλές φορές αναρωτιέµαι µήπως ο Μήτσος έχει δίκιο. Μήπως πρέπει να ζήσουµε ένα κάποιο τέλος για να γεννηθεί η νέα αρχή. Μήπως ο Αντόνιο Γκράµσι είχε τόσο δίκιο για τα τέρατα που προφήτευε ότι γεννιούνται όταν πεθαίνει το παλιό και το νέο παλεύει για να γεννηθεί, όσο και ο Μήτσος που αναζητά τον πάτο ως µοιραία και τελικώς αναπόφευκτη εξέλιξη.
Στην Ελλάδα, είτε κοιτάξουµε την καθηµερινότητα είτε κοιτάξουµε την τσέπη µας είτε επιλέξουµε να βγάλουµε συµπεράσµατα µε όσα γράφονται στα social media ή στις δηµοσκοπήσεις, το συµπέρασµα είναι το ίδιο. Η πραγµατικότητα είναι ένα απειλητικό τέρας. Στην καλύτερη περίπτωση, το 30% από το 40% που προσέρχεται στις κάλπες, δηλαδή περί το 13% του συνολικού πληθυσµού, επιλέγει αυτή την επιζήµια κυβέρνηση. Η πλειοψηφία των πολιτών απέχει από την ενεργή πολιτική και αποδέχεται την πραγµατικότητα που διαµορφώνεται, θεωρώντας ότι δεν υπάρχουν λύση και προοπτική.
Σε όλες τις δηµοσκοπικές καταγραφές υπάρχει η βεβαιότητα ότι οι θεσµοί (∆ικαιοσύνη, Βουλή, δηµοσιογραφία κ.ά.) βρίσκονται σε αποδροµή και δεν τυγχάνουν καµιάς εκτίµησης. Η κατάσταση γίνεται όλο και χειρότερη. Πάρτε, για παράδειγµα, τη Βουλή. Η λειτουργία της έχει εκφυλιστεί σε επιβολή αντιδηµοκρατικών σχεδιασµών της κυβερνητικής πλειοψηφίας. Σε τέτοιο βαθµό που η Επιτροπή Θεσµών και ∆ιαφάνειας της Βουλής απλώς αρνείται να καλέσει τους Ταλ Ντίλιαν, Γρηγόρη ∆ηµητριάδη και Παναγιώτη Κοντολέων για να καταθέσουν ως µάρτυρες για την υπόθεση των υποκλοπών µετά τις νέες εξελίξεις. Σκεφθείτε, για παράδειγµα, ένα δικαστήριο που θέλει να αποδώσει δικαιοσύνη φτάνοντας στον πυρήνα των γεγονότων και αρνείται να καλέσει τους µάρτυρες που γνωρίζουν (όπως έχουν δηλώσει οι ίδιοι) για το έγκληµα.
Οσο πιο ξεκάθαρα προκλητική είναι η κυβερνητική πολιτική τόσο τα κόµµατα της αντιπολίτευσης µετατρέπονται στο άλλο κοµµάτι του παιχνιδιού.
Γιατί η αντιπολίτευση δεν έχει αποχωρήσει από τις ευτελισµένες κοινοβουλευτικές διαδικασίες που αναιρούν τον κοινοβουλευτισµό; Γιατί δεν βγαίνει σύσσωµη να καταγγείλει στο ίδιο τραπέζι, µε το ίδιο λεκτικό και την ίδια επιµονή, την κυβέρνηση Μητσοτάκη η οποία καταργεί πρακτικά τη Βουλή και µεταλλάσσει τη δηµοκρατία σε ανάταση των χεριών και όχι µόνο; Το ΠΑΣΟΚ και ο ΣΥΡΙΖΑ έχουν ψηφίσει πάνω από το 70% των νοµοσχεδίων της Ν∆. Πώς λοιπόν λειτουργούν µε συναίνεση σε αυτό, αλλά όχι στο µείζον που είναι η υπεράσπιση του κοινοβουλευτισµού;
Τις τελευταίες ηµέρες έχει αποκαλυφθεί ένα νέο σκάνδαλο µε «γαλάζια» απόχρωση. Κοµµατικά και κυβερνητικά στελέχη εµπλέκονται στο σκάνδαλο διαφθοράς στις πολεοδοµίες. Ενώ γίνεται επικοινωνιακή χρήση του σκανδάλου, δεν υπάρχει ουσιαστική αντιµετώπισή του. Τι χρειάζεται, αλήθεια, ώστε τα κόµµατα ενάντια στον Μητσοτάκη (όπως κακώς αυτοπροσδιορίζονται) να κατεβάσουν τον κόσµο στον δρόµο όπως έγινε µε τα Τέµπη; ∆εν αποτελούν η διαφθορά και η ατιµωρησία τους βασικoύς λόγους που βρίσκoνται σε άθλια κατάσταση και η οικονοµία και η πολιτική και η κοινωνία; Η µαύρη τρύπα τους δεν είναι αυτή που καταπίνει τα πάντα;
Ο Νίκος Ανδρουλάκης µετά τη δηµοσκοπική υποχώρησή του ανακαλύπτει το δικό του rebranding, ενώ ο ΣΥΡΙΖΑ παραχωρείται όπως είναι επιπλωµένος, από τον ίδιο του τον αρχηγό και µερικά στελέχη, σε ένα άλλο κόµµα. Οχι, το αντάλλαγµα δεν είναι η υψηλή πολιτική, αλλά µερικές καρέκλες. Ο Τσίπρας έφυγε από τον ΣΥΡΙΖΑ φτιάχνοντας το δικό του κόµµα, προφανώς διαφωνεί µαζί τους για να το κάνει, δηλώνει µε κάθε τρόπο ότι δεν τους θέλει, αλλά αυτοί αναζητούν µια Γεωργία Βασιλειάδου ή Βασιλειάδη για προξενήτρα.
Στο ίδιο το κόµµα του Τσίπρα, µε το οποίο είναι δύσκολο να διαφωνήσει κάποιος αφού διατυπώνει οικουµενικές θέσεις περί παγκόσµιας ειρήνης, αυτόµατης πολιτικής ευτυχίας και κοινωνικής ευωχίας µόλις ο Τσίπρας γίνει πρωθυπουργός, τα φαινόµενα εκφυλισµού εµφανίζονται στα σπάργανα. Παράλληλα µε τους τεχνοκράτες που εµφανίζονται σαν λύση, παγιώνεται ο πολιτικός τυχοδιωκτισµός ως πολιτικός σχεδιασµός. ∆εν είναι τυχαίο ότι, παρά τις αποκαλύψεις, ο Νίκος Μαραντζίδης, σύµβουλος του αρχηγού της ΕΛΑΣ, που λειτουργούσε για χάρη ενός δικτύου βρετανικών υπηρεσιών, όχι µόνο δεν αποµακρύνθηκε, αλλά κατά τα πρότυπα του Μητσοτάκη έγινε επένδυση στην επικοινωνιακή λήθη για να παραµείνει σύµβουλος. Σκεφτείτε τον Αντρέα Παπανδρέου να κρατάει δίπλα του σύµβουλο που χρηµατοδοτούνταν από το ΝΑΤΟ ή το Φόρεϊν Οφις. Πόσο πιθανό ήταν;
Ο εκφυλισµός του πολιτικού συστήµατος που διογκώνεται µε τη διακυβέρνηση Μητσοτάκη και αποκτά στοιχεία αυταρχικού καθεστώτος έχει followers. Η παράδοση στο κακό συντελείται χρόνια. Η πολιτική γίνεται αντιληπτή ως ο διαγκωνισµός για την εξουσία που έχει ενιαία χαρακτηριστικά. Εχει ψευδοαντιπαλότητα, συµφωνεί πως όλα απαντούν στο δίληµµα κέρδος ή µη κέρδος (ακόµη και τα νοσοκοµεία όπως καυχιόταν ο Αδωνης Γεωργιάδης) και αντιπαραθέτει στη διαφθορά και την αδικία αναγκαίες αυτορρυθµίσεις ή µεταρρυθµίσεις.
Αν η πολιτική δεν ανακαλύψει ξανά τον άνθρωπο ως επίκεντρο της πολιτικής, ο εκφυλισµός της θα συνεχιστεί. ∆εν ζούµε την κατάπτωση των αξιών µε ηθικολογική διάσταση. Ζούµε τον αποκλεισµό του ανθρώπου από τη συλλογική λειτουργία η οποία είναι αυτή και µόνο αυτή που τον έκανε να επιβιώσει.
Πολιτική δεν µπορεί να είναι οι εξαγγελίες µέτρων αλλά η επανασύνδεση µε τον κοινωνικώς δρώντα άνθρωπο. Είναι επιπλέον η εξασφάλισή του µέσα από τα κοινωνικά αγαθά που παράγει και διαµορφώνουν και εγγυώνται τον πολιτισµό του. Πολιτισµός δεν είναι η απογείωση της SpaceX του Ιλον Μασκ στο χρηµατιστήριο που εµφανίζεται ως επίτευγµα της κοινωνίας και της οικονοµίας. Πολιτισµός είναι όταν η πολιτική µπορεί να εξασφαλίσει σε µια οικογένεια που πληρώνει φόρους την υγεία, την παιδεία, τις κοινωνικές παροχές και ως αποτέλεσµα όλων αυτών το όνειρο για το µέλλον. Προφανώς κινούµαστε προς τον πάτο.
Τρίτη 16 Ιουνίου 2026
Η γενοκτονία που συνεχίζεται και το μέτωπο της αντίστασης
Στη Γάζα υποτίθεται ότι υπάρχει ανακωχή.
Στη Γάζα υποτίθεται ότι υπάρχει ανακωχή. Είναι φυσικά μια ανακωχή του τύπου που φαντάζονται οι ΗΠΑ και το Ισραήλ. Μια ανακωχή στο πλαίσιο της οποίας οι δύο τελευταίες χώρες μπορούν να δολοφονούν και να καταστρέφουν, ενώ η αντίσταση πρέπει να δείχνει «αυτοσυγκράτηση». Η μόνη ελπίδα από αυτήν την ανακωχή συνίσταται στην πιθανότητα η παλαιστινιακή αντίσταση να ανασυγκροτείται στρατιωτικώς προκειμένου να ενισχύσει τις πολιτικές και επιχειρησιακές της ικανότητες, όπως φαίνεται ότι μάλλον συμβαίνει, βάσει των εκτιμήσεων και των Ισραηλινών μυστικών υπηρεσιών.
Εν τω μεταξύ, η γενοκτονική μηχανή του Ισραήλ βρίσκεται σε πλήρη κίνηση. «Το Ισραήλ έχει σκοτώσει σχεδόν χίλιους Παλαιστίνιους από τότε που υπέγραψε συμφωνία κατάπαυσης του πυρός με τη Χαμάς στις 10 Οκτωβρίου 2025, με περισσότερες από 1.400 αεροπορικές επιδρομές και βομβαρδισμούς και πάνω από 1.200 περιστατικά πυροβολισμών, σύμφωνα με έκθεση που κοινοποίησε η παλαιστινιακή πλευρά με μεσολαβητές και έλαβε το Drop Site. Πάνω από 3.000 έχουν τραυματιστεί».
Οι περιπτώσεις των παιδιών 7 μηνών και 8 ετών που δολοφονήθηκαν αποτελούν δύο μόνο από εκείνες που θυμίζουν τη βαρβαρότητα των σιωνιστών. Βιασμοί, απαγωγές, θανατικές ποινές μόνο για Παλαιστινίους, βασανιστήρια, όλα βρίσκονται στο καθημερινό «οπλοστάσιο» μιας γενοκτονικής, ναζιστικής μηχανής θανάτου του Ισραήλ.
Παραλλήλως, το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα εκτιμά ότι το 77% του πληθυσμού της Γάζας αντιμετωπίζει οξεία επισιτιστική ανασφάλεια, συμπεριλαμβανομένων 100.000 παιδιών και 37.000 εγκύων γυναικών που υποφέρουν από οξύ υποσιτισμό. Το υπουργείο Εσωτερικών της Γάζας ανακοίνωσε αυτή την εβδομάδα ότι κατέγραψε 1.701 γεννήσεις σε όλη τη Γάζα τον Μάιο – περίπου το 35% του μηνιαίου μέσου όρου γεννήσεων του θύλακα πριν από τη γενοκτονία ο οποίος κυμαινόταν μεταξύ 4.600 και 4.800.
Το Ισραήλ γενοκτονεί και σαπίζει το ίδιο ως κοινωνία εσωτερικώς. Το ενσωματωμένο βίντεο το οποίο κυκλοφορεί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αποτελεί μια χαρακτηριστική εικόνα της εσωτερικής σήψης, της «ασθένειας» της κοινωνίας του Ισραήλ η οποία την καταλαμβάνει και την αποσαρθρώνει όπως συνέβη με τις αποικιακές και εκφασισμένες κοινωνίες.
Καμία διαπραγμάτευση, καμία συμβολική κίνηση δεν πρόκειται να έχει την παραμικρή θετική επίπτωση σε σχέση με την Παλαιστίνη αλλά επιπλέον και σε σχέση με την επέλαση αυτής της εκδοχής Σιω-Ναζισμού, παρά η αντίσταση και εν προκειμένω το μέτωπο της αντίστασης. Αυτήν την στιγμή, το Ιράν και η αντίσταση υπερασπίζονται την ανθρωπότητα αντικειμενικώς. Το να λέει κανείς σήμερα, ότι είναι με την Παλαιστίνη αλλά όχι με το κράτος του Ιράν δείχνει ή ότι είναι αφελής ή ότι είναι ψεύτης. Η αντίσταση και η ανθρωπότητα μπορούν να νικήσουν μόνο ως τέτοιες, σε όλα τα μέτωπα, ολόκληρες και ολοκληρωτικώς.
ΕΙΚΟΝΑ: Έργο του Τούρκου εικαστικού A. Yusuf Aygeç, από την έκθεση «Posters to the Olive Tree of Exile»
kosmodromio.grΣυνέντευξη Μητσοτάκη: Προκλητικά ψεύδη, αλαζονεία και καμία πολιτική ευθύνη
Με μία άκρως προκλητική και αλαζονική συνέντευξη ενώπιον ενός λαού που φτωχαίνει ραγδαία, ο Κυρ. Μητσοτάκης παρουσίασε μία φανταστική εικόνα για μία … φανταστική κυβέρνηση σε μία συνέντευξη (στον ΑΝΤ1) διανθισμένη από ψεύδη, μεγαλομανείς ιδεοληψίες, αυτοθαυμασμό και αποφυγή ανάληψης πολιτικής ευθύνης σε ό, τι έχει συγκλονίσει την ελληνική κοινωνία. Από το έγκλημα στα Τέμπη και τους 57 νεκρούς, ως το βρώμικο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ και τη δυσωδία των υποκλοπών.
Ακρίβεια και μισθολογική φτώχεια
Μετά τη λύπη και το θυμό του για την ακρίβεια, αυτή τη φορά προχώρησε και σε παραδοχή ότι αντιλαμβάνεται πως “ένα μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας τα βγάζει πέρα δύσκολα”. Αλλά ως εκεί… Διότι κατά τ’ άλλα και όπως κυνικά δήλωσε, τα ματωμένα πλεονάσματα που τα πληρώνει με το αίμα του ο λαός θα συνεχιστούν καθώς προορίζονται “για να μειώσουμε το χρέος” που δημιούργησε το κράτος των ολιγαρχών που υπηρετούν κυβερνήσεις σαν την δική του. Απέκλεισε, λοιπόν, ουσιαστικές αυξήσεις, ξεκαθάρισε ότι δεν θα δώσει 13ο και 14ο μισθό στους δημοσίους υπαλλήλους, διότι τον έλαβαν τον 13ο μισθό από τις… αυξήσεις (πρόκειται για κλαυσίγελο), δεν προτίθεται να μειώσει τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης και εν πάση περιπτώσει, όπως είπε: ” Έχουμε στόχους από την Ευρώπη. Αν ξεφύγουμε από αυτούς τους στόχους, θα μπούμε σε καθεστώς επιτήρησης”.
Βέβαια οι στόχοι αυτοί δεν κινδυνεύουν όταν δίνει αύξηση 95% στους μητροπολίτες! Και γιατί έδωσε αυτή την ακραία προκλητική αύξηση; Διότι είπε “ήταν πάγιο αίτημά τους” και δεν μπορεί να δεχθεί ότι “ότι ο μισθός ενός μητροπολίτη θα είναι μικρότερος από εκείνον ενός μουφτή”! Ετσι, απλά, ανερυθρίαστα.
Φυσικά δεν ντράπηκε να απαριθμήσει “αυξήσεις” σε μισθούς όπως τον κατώτατο μισθός στα 920 ευρώ, τα Fuel Pass, το επίδομα για κάθε παιδί (μία φορά στο τέλος Ιουνίου…) και διάφορα άλλα ψίχουλα που περισσεύουν από τα εκατομμύρια των ενισχύσεων και των παροχών είτε άμεσων είτε έμμεσων στο εφοπλιστικό, ενεργειακό, τραπεζικό κεφάλαιο.
Για τον ΟΠΕΚΕΠΕ φταίει το “βαθύ κράτος”
Σχετικά με τον ΟΠΕΚΕΠΕ, επανέλαβε την γνωστή αθλιότητα ότι “δίνουμε μεγάλη μάχη με το βαθύ κράτος”… Η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, καταρχάς, είναι υποθέσεις του ’21, είπε, υποκρινόμενος ότι “δεν επικαλούμαι τη διαχρονικότητα” και συνεχίζοντας σε ένα ρεσιτάλ αυθάδειας: “Εγώ πρώτος αναγνώρισα ότι στον ΟΠΕΚΕΠΕ υπήρξε μεγάλη καθυστέρηση. Πήραμε μια δραστική απόφαση να καταργήσουμε τον ΟΠΕΚΕΠΕ και να τον περιλάβουμε στην ΑΑΔΕ. Αργήσαμε, διότι ο γόρδιος δεσμός έπρεπε να κοπεί και όχι να λυθεί. Αναλαμβάνω το μερίδιο της ευθύνης μου για αυτό”. Για μια ακόμα φορά υπεραμύνθηκε των κυβερνητικών χειρισμών θεωρώντας πως έχουμε μνήμη χρυσόψαρου για τον αδιανόητο εκφυλισμό της Εξεταστικής Επιτροπής με τους “Φραπέδες” και τους κάθε λογής και κοπής “Γκρούζες”, που εξέθρεψε συνολικά το σύστημα και ειδικότερα το κόμμα του.
Καμία ευθύνη για τις υποκλοπές
Σχετικά με το σκάνδαλο των υποκλοπών απέφυγε να δώσει για άλλη μία φορά ουσιαστικές απαντήσεις, καθώς όπως είπε «έχω τοποθετηθεί πολλές φορές. Αναγνώρισα ευθύνες δυσλειτουργίας, έφυγαν άνθρωποι από τις θέσεις τους, έγιναν αλλαγές στην ΕΥΠ και η υπόθεση πήγε στο δικαστήριο. Η ΕΥΠ ήταν πολύτιμος σύμμαχος. Τα υπόλοιπα τα διερευνά η Δικαιοσύνη και δεν έχω κάτι να πω για αυτό». Αυτή ήταν η τοποθέτηση ενός πρωθυπουργού για ένα από τα πιο βρωμερά σκάνδαλα και για τον οποίο όλα δείχνουν ότι φέρει απόλυτη και αντικειμενική προσωπική πολιτική ευθύνη.
“Μαγική εικόνα” και αυτοθαυμασμός στα Ελληνοτουρκικά
Η μαγική εικόνα απογειώθηκε στο θέμα των σχέσεων με την Τουρκία αφού δεν δίστασε να πει ότι “για πρώτη φορά, η Ελλάδα θέτει την ατζέντα και η Τουρκία αντιδρά”! Και συνέχισε στο ίδιο κλίμα και ύφος: «Ξέρετε κάποιον πρωθυπουργό ο οποίος να επιδιώκει συνειδητά ταραγμένα νερά. Εγώ δεν τον γνωρίζω και αν το επεδίωκε θα έκανε λάθος. Προφανώς και επιζητούμε οι σχέσεις μας με την Τουρκία να είναι όσο το δυνατόν πιο λειτουργικές. Το ερώτημα δεν είναι αν θέλουμε ή δε θέλουμε ήρεμα νερά, είναι αν είμαστε έτοιμοι να διαχειριστούμε και φουρτούνες”. Σε μια στιγμή, δε, υπερχείλισης της… μετριοφροσύνης του, δήλωσε “ο καλός καπετάνιος στη φουρτούνα φαίνεται και είχαμε αρκετές φουρτούνες να διαχειριστούμε πριν από τη Διακήρυξη των Αθηνών” για να καταλήξει και πάλι αυτοθαυμαζόμενος: «Είμαι ο μόνος Ελληνας πρωθυπουργός που πήγε στην Αγκυρα κι έθεσε το ζήτημα casus belli που θυμίζω ότι υπάρχει από το 1995».
Πηγή: www.imerodromos.gr
Η παγκόσμια οικονομία: Από την εταιρική κυριαρχία στην κρατική ψηφιακή εποχή
Η παγκόσμια οικονομία εισέρχεται σε μια παρατεταμένη φάση απομόχλευσης χρέους- αυτό που ο Irving Fisher όρισε ως “debt deflation”: όταν η πτώση τιμών αυξάνει το πραγματικό βάρος του χρέους, πιέζοντας νοικοκυριά και επιχειρήσεις να πουλήσουν περιουσιακά στοιχεία, κάτι που ρίχνει περαιτέρω τις τιμές. Δεν είναι βέβαιο ότι θα δούμε καθαρό αποπληθωρισμό παντού. Όμως ο συνδυασμός υψηλού χρέους, δημογραφικής γήρανσης και κόστους κεφαλαίου, διαμορφώνει μια δεκαετία χαμηλής ανάπτυξης για μεγάλο μέρος της Δύσης.
ΠΟΥ ΒΡΙΣΚΟΜΑΣΤΕ ΣΗΜΕΡΑ
Το δημόσιο χρέος των ΗΠΑ ξεπέρασε το 120% του ΑΕΠ το 2025, ενώ της Ευρωζώνης κινείται στο 88%. Η Ιαπωνία είναι στο 250% εδώ και χρόνια, αλλά με εσωτερικούς κατόχους του χρέους. Η Κίνα έχει επίσημο δημόσιο χρέος ∼80% ΑΕΠ, όμως με το σκιώδες τραπεζικό σύστημα το συνολικό χρέος αγγίζει το 300%. Αντίθετα, η Ρωσία διατηρεί δημόσιο χρέος κάτω από 20% ΑΕΠ, με μεγάλα συναλλαγματικά αποθέματα και ενεργειακό πλεόνασμα. Αυτή η ασυμμετρία δεν εγγυάται νικητές, αλλά ορίζει διαφορετικές αφετηρίες.
Τα τελευταία 20 χρόνια, οι δυτικές οικονομίες στήριξαν την κατανάλωση σε τρεις πυλώνες: 1) Φθηνό χρήμα από διογκωμένους ισολογισμούς κεντρικών τραπεζών, 2) Εισαγωγή φθηνών αγαθών λόγω παγκοσμιοποίησης, 3) Διεύρυνση κοινωνικών υποχρεώσεων. Και οι τρεις πυλώνες αρχίζουν να τρίζουν. Ο πληθωρισμός 2022-2024 ανάγκασε τις κεντρικές τράπεζες να αυξήσουν επιτόκια, η απο-παγκοσμιοποίηση ανεβάζει το κόστος παραγωγής, και τα συνταξιοδοτικά συστήματα πιέζονται δημογραφικά.
Το μόνο διαρθρωτικό πλεονέκτημα της Δύσης που απομένει είναι η θεσμική εμπιστοσύνη στο δολάριο και το ευρώ, μαζί με το στρατιωτικό-τεχνολογικό οικοσύστημα. Αλλά ούτε αυτό είναι πλέον απόλυτο. Το μερίδιο του δολαρίου στα παγκόσμια αποθέματα έπεσε από 71% το 2000 σε 58% το 2024. Παράλληλα, BRICS+ χώρες δοκιμάζουν εναλλακτικά συστήματα εκκαθάρισης. Η μεταπολεμική αρχιτεκτονική του 1945 δεν καταρρέει αύριο, όμως έχει χάσει την ικανότητα να απορροφά κραδασμούς χωρίς σύγκρουση.
Σε αυτή τη μετάβαση, μετράει λιγότερο ο ρυθμός ανάπτυξης και περισσότερο η ανθεκτικότητα στην πτώση. Μια χώρα, όπως η Ρωσία, με χαμηλό χρέος, ενεργειακή αυτάρκεια και συγκεντρωτικό πολιτικό σύστημα, έχει εργαλεία να διαχειριστεί την αναταραχή. Αυτός είναι ο λόγος που η σύγκρουση στην Ουκρανία διαβάζεται από πολλούς αναλυτές και ως προληπτική αποδυνάμωση ενός πιθανού κερδισμένου του χάους.
Υπάρχει όμως και ο αντίλογος: Οι κυρώσεις επιτάχυναν τη στροφή της Ρωσίας προς την Κίνα, αύξησαν το κόστος κεφαλαίου και περιόρισαν την πρόσβαση σε τεχνολογία. Το αν μακροπρόθεσμα η Ρωσία βγαίνει ενισχυμένη ή απομονωμένη εξαρτάται από το αν θα καταφέρει τεχνολογική υποκατάσταση εισαγωγών, κάτι που ιστορικά πετυχαίνουν λίγες οικονομίες υπό κυρώσεις.
ΨΗΦΙΑΚΗ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑ: ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΟΥ ΜΟΝΤΕΛΟΥ;
Η μεγαλύτερη θεσμική αλλαγή της δεκαετίας πιθανότατα θα είναι η μεταφορά ελέγχου του ψηφιακού χώρου από τις εταιρείες στα κράτη. Ως το 2028-2030, οι περισσότερες μεγάλες οικονομίες φαίνεται να κινούνται προς μοντέλα ταυτοποιημένης πρόσβασης σε κρίσιμες ψηφιακές υπηρεσίες. Η επίσημη αιτιολόγηση είναι “ασφάλεια” και “πάταξη παραπληροφόρησης”. Η δομική αιτία είναι πιο απλή: κανένα κράτος δεν ανέχεται κρίσιμη υποδομή εκτός ελέγχου του.
Το μοντέλο 2005-2022, όπου Meta, Google, X, Telegram και παλαιότερα η Yandex ρύθμιζαν de facto τον δημόσιο χώρο ενώ λογοδοτούσαν σε μετόχους, φτάνει στα όρια του. Αυτό δεν σημαίνει αυτόματα περισσότερη ελευθερία, ή λιγότερη. Σημαίνει αλλαγή εντολέα. Η εταιρική λογοδοσία αντικαθίσταται από κρατική ρύθμιση. Και τα δύο έχουν ρίσκα κατάχρησης. Η διαφορά είναι ότι το κράτος έχει, τυπικά, δημοκρατική νομιμοποίηση.
Υπάρχει και η αντίρροπη τάση: Η ΕΕ με το Digital Identity Wallet επιμένει στην προαιρετικότητα. Αποκεντρωμένα πρωτόκολλα όπως Nostr και Farcaster κερδίζουν χρήστες. Δεν είναι προδιαγεγραμμένο ότι “το ελεύθερο internet τελειώνει πλήρως το 2028”. Πιο ρεαλιστικό είναι ότι θα έχουμε κατακερματισμό. Ένα “κρατικό internet” για τράπεζες, υγεία, πληρωμές. Και ένα “γκρίζο internet” για όλα τα άλλα.
ΤΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΑ ΓΙΑ ΤΟ 2050-2070
1. Βιοπολιτικός Κατακερματισμός
Αν η απομόχλευση χρέους οδηγήσει σε παρατεταμένη στασιμότητα, το μόνο περιουσιακό στοιχείο που θα αυξάνει σε αξία είναι ο βιολογικός χρόνος. Πρόσβαση σε θεραπείες επιμήκυνσης ζωής, νευρο-διασυνδέσεις και γενετική βελτιστοποίηση γίνονται το νέο “χρυσό στάνταρ”. Ο Sean Parker είχε πει κυνικά, ότι ως δισεκατομμυριούχος θα έχει πρόσβαση στην “καλύτερη ιατρική”. Το πρόβλημα: μαζική επιμήκυνση ζωής είναι οικονομικά αδύνατη με τα σημερινά δεδομένα. Άρα γίνεται αγαθό με ποσόστωση.
Σε αυτό το σενάριο, η ψηφιακή ταυτότητα δεν είναι απλώς διαβατήριο στο internet. Είναι κλειδί για βιολογικά προνόμια. Τα metaverse γίνονται “φτηνός ηδονισμός” για την πλειοψηφία: επιδοτούμενη ψυχαγωγία, UBI σε tokens, πλήρης επιτήρηση. Η πραγματική οικονομία, η βιοτεχνολογία και η άμυνα μένουν εκτός, προσβάσιμα μόνο μέσω καταγωγής ή loyalty score.
Υπάρχει όμως και ο αντίλογος. Η ιστορία δείχνει ότι ακραίες ανισότητες στην πρόσβαση σε ζωή, οδηγούν σε κατάρρευση. Καμία ελίτ δεν επέζησε όταν το 90% του πληθυσμού πίστεψε ότι πεθαίνει για να ζήσουν οι άλλοι 100 χρόνια. Γι’ αυτό το σενάριο απαιτεί είτε μαζική καταστολή, είτε μαζική εξαπάτηση. Και τα δύο είναι ασταθή.
2. Τεχνο-Ανθρωπισμός υπό Όρους
Εδώ η επιστημονική άμιλλα μεταξύ ΗΠΑ, Κίνας, Ινδίας και Ε.Ε. σπάει τα μονοπώλια. Ως το 2045, βασικά πρωτόκολλα αναζωογόνησης και γνωστικής ενίσχυσης πέφτουν σε κόστος. Τα συνταξιοδοτικά συστήματα, που αλλιώς καταρρέουν, αναγκάζουν τα κράτη να χρηματοδοτήσουν «παράταση ενεργού βίου».
Το τρίπτυχο «σπούδασε-δούλεψε-συνταξιοδοτήσου» διαλύεται. Οι άνθρωποι μένουν ενεργοί ως τα 90-100. Η εκπαίδευση γίνεται δια βίου. Τα metaverse δεν είναι ρεζέρβες, αλλά εργαλεία τηλε-εργασίας και γνωστικής επέκτασης.
Αλλά περισσότερα χρόνια ζωής σημαίνει περισσότερη κατανάλωση πόρων. Αν 8 δισ. άνθρωποι ζουν 100 χρόνια με αμερικανικό lifestyle, ο πλανήτης δεν αντέχει. Άρα ο τεχνο-ανθρωπισμός προϋποθέτει, είτε απο-υλιστική κουλτούρα, είτε αποικισμό διαστήματος. Κανένα από τα δύο δεν είναι εξασφαλισμένο.
3. Ψηφιακή Αποσυνθεση
Το πιο πιθανό σενάριο αν καμία δύναμη δεν επιβληθεί. Οι ΗΠΑ δεν μπορούν να είναι παγκόσμιος εγγυητής, η Κίνα δεν θέλει το κόστος ηγεμονίας, η Ευρώπη κατακερματίζεται, ο Παγκόσμιος Νότος απορρίπτει ξένες ατζέντες.
Ο κόσμος σπάει όχι σε γεωγραφικά μπλοκ, αλλά σε ψηφιακές δικαιοδοσίες. Ένας άνθρωπος έχει 3-4 ψηφιακά διαβατήρια: κρατικό, εταιρικό από Amazon/Tencent, υπερεθνικό Ε.Ε./SCO, και ανώνυμο για γκρίζες αγορές. Οι μεγάλες πλατφόρμες γίνονται «ψηφιακά κράτη» με δικά τους δικαστήρια.
Το κράτος δεν εξαφανίζεται. Κρατά στρατό και αστυνομία. Αλλά χάνει το μονοπώλιο της ταυτότητας. Το μεγάλο ρίσκο: ασυμβατότητα. Το ρωσικό ψηφιακό ID δεν παίζει στο ευρωπαϊκό metaverse, το ινδικό δεν παίζει σε κινεζικές βιοτεχνολογικές υπηρεσίες.
ΤΟ ΜΑΝΙΦΕΣΤΟ PALANTIR ΩΣ ΣΥΜΠΤΩΜΑ
Τον Απρίλιο του 2026, η Palantir δημοσίευσε το “Manifesto for a New Era of Deterrence”. Δεν είναι τεχνικό κείμενο. Είναι πολιτική διακήρυξη: η τεχνολογική υπεροχή της Δύσης είναι η μόνη ηθική πυξίδα. Ο φιλελευθερισμός βαφτίζεται «κενός», η «σκληρή ισχύς» επιστρέφει.
Αυτό διαβάζεται ως απάντηση στην απώλεια κοστολογικού πλεονεκτήματος. Όταν δεν μπορείς να ανταγωνιστείς την Ασία στο κόστος παραγωγής, ποντάρεις στην επιβολή κανόνων. Το ανησυχητικό: το εκδίδει εταιρεία, όχι κράτος. Δείχνει ιδιωτικοποίηση της γεωπολιτικής.
Υπάρχει όμως και η εκδοχή, ότι το μανιφέστο μπορεί να είναι και διαπραγματευτικό χαρτί. Οι ελίτ συχνά μιλούν για πόλεμο για να πετύχουν καλύτερη ειρήνη. Το να πάρεις τοις μετρητοίς κάθε διακήρυξη, είναι εξίσου αφελές με το να την αγνοήσεις.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
Και τα τρία σενάρια συγκλίνουν σε ένα σημείο: το κράτος επιστρέφει, αλλά δεν είναι μόνο του. Συγκυβερνά με εταιρικές πλατφόρμες και υπερεθνικούς οργανισμούς. Η ψηφιακή σκιά μας γίνεται πιο σημαντική από το φυσικό σώμα.
Για τον μέσο άνθρωπο, η επιλογή δεν είναι «ελευθερία vs έλεγχος». Είναι «ποιος έλεγχος, με τι όρους, και με ποιο αντίτιμο». Η μάχη της επόμενης 20ετίας θα δοθεί στο πώς ορίζονται αυτοί οι όροι. Και σε αυτή τη μάχη, η παθητικότητα είναι ήττα.
Η ιστορία δεν έχει τελειώσει. Απλώς άλλαξε γήπεδο.
Πηγή: www.militaire.gr
Πώς η Ευρωπαϊκή Ένωση χρηματοδοτεί το ισραηλινό λόμπι
 |
| Η Καταρίνα φον Σνουρμπάιν, Συντονίστρια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την καταπολέμηση του αντισημιτισμού και την προώθηση της εβραϊκής ζωής |
Το φιλοϊσραηλινό λόμπι επωφελείται από ένα ταμείο της Ευρωπαϊκής Ένωσης που δημιουργήθηκε για την προώθηση της ισότητας. Μια δήλωση του Παγκόσμιου Εβραϊκού Συνεδρίου (ΠΕΣ) φανέρωσε ότι έλαβε επιχορηγήσεις από την ΕΕ αξίας άνω των 650.000 δολαρίων το 2025 και τουλάχιστον 160.000 δολαρίων μέχρι στιγμής φέτος.
Οι επιχορηγήσεις διατέθηκαν στο πλαίσιο του προγράμματος «Πολίτες, Ισότητα, Δικαιώματα και Αξίες» (CERV), ενός προγράμματος με στόχο την καταπολέμηση του ρατσισμού και της ξενοφοβίας.
Για να θεωρείται σοβαρό ένα πρόγραμμα κατά του ρατσισμού, οι συμμετέχοντες σε αυτό θα πρέπει να έχουν τουλάχιστον, ένα ιστορικό αντίστασης στον ρατσισμό. Το Παγκόσμιο Εβραϊκό Συνέδριο – το οποίο απέχει πολύ από το να έχει τέτοιο ιστορικό – τάσσεται πάντα στο πλευρό του Ισραήλ, ενός κράτους που ασκεί απαρτχάιντ, σύμφωνα με όλες τις αξιόπιστες οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ακόμα και πριν τον γενοκτονικό πόλεμο στη Γάζα.
Το ΠΕΣ αρνείται την γενοκτονία, ενώ σχεδόν το ένα τρίτο των θυμάτων του Ισραήλ στη Γάζα από τον Οκτώβριο του 2023, ήταν παιδιά.
Ένα τόσο υψηλό ποσοστό θανάτων παιδιών είναι αδύνατον να είναι τυχαίο, ειδικά εφόσον ο υπουργός Οικονομικών της ισραηλινής κυβέρνησης, Μπεζαλέλ Σμοτρίτς, αλλά και άλλα υψηλόβαθμα στελέχη έχουν εκφράσει την επιθυμία να δουν τη Γάζα «εντελώς ισοπεδωμένη».
Ο Σμοτρίτς εξέφρασε την επιθυμία του για «πλήρη ισοπέδωση» τον Μάιο του 2025. Τον ίδιο μήνα, το ΠΕΣ ισχυρίστηκε ότι η κατηγορία ότι το Ισραήλ σκοτώνει σκόπιμα παιδιά είναι άλλη μια «συκοφαντία» κατά των Εβραίων.
Ο Ρον Λάουντερ, πρόεδρος του ΠΕΣ, υιοθέτησε επιθετικό τόνο κατά την ομιλία του σε πρόσφατη διάσκεψη της Jerusalem Post. Συνέστησε στο Ισραήλ να χρησιμοποιεί τις «εξαιρετικές υπηρεσίες πληροφοριών» του, συμπεριλαμβανομένης της διαβόητης υπηρεσίας κατασκοπείας και δολοφονιών Μοσάντ, για να «χτυπάει δυο φορές πιο δυνατά», όταν το κράτος αντιμετωπίζει «ψέματα».
Τα «ψέματα» που είχε κατά νου όμως, είναι επαληθεύσιμα γεγονότα.
Ο Λάουντερ διαμαρτυρήθηκε για «ψεύτικες» φωτογραφίες πεινασμένων παιδιών στη Γάζα, που δημοσιεύτηκαν από τον mainstream Τύπο και ιστότοπους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Δεν υπήρχε τίποτα «ψεύτικο» σε αυτές τις φωτογραφίες ή στην πείνα και τον πόνο που απεικόνιζαν.
Επιδεινώνοντας τη γενοκτονία
Το Ευρωπαϊκό Εβραϊκό Κογκρέσο – θυγατρική του Παγκόσμιου Εβραϊκού Συνεδρίου – είναι άλλη μια φιλοϊσραηλινή ομάδα που χρηματοδοτείται από την ΕΕ.
Το 2024, έλαβε επιχορήγηση αξίας άνω των 230.000 δολαρίων στο πλαίσιο του προγράμματος «Πολίτες, Ισότητα, Δικαιώματα και Αξίες».
Το ποσό αυτό καθιστά την ΕΕ βασικό χορηγό του Ευρωπαϊκού Εβραϊκού Κογκρέσου (ΕΕΚ), καθώς οι συνολικές δηλωμένες δαπάνες του για την άσκηση πιέσεων στα θεσμικά όργανα των Βρυξελλών ήταν κάτω από 350.000 δολάρια το 2024.
Η επιχορήγηση των 230.000 δολαρίων προοριζόταν για ένα έργο που φαινομενικά αποσκοπούσε στην ενίσχυση της «ανθεκτικότητας των εβραϊκών κοινοτήτων έναντι αντισημιτικών επιθέσεων», το οποίο ξεκίνησε τον Ιούνιο του ίδιου έτους.
Νωρίτερα το 2024, το ΕΕΚ προσπάθησε να απορρίψει τα πολυάριθμα στοιχεία που αποδείκνυαν ότι το Ισραήλ διέπραττε γενοκτονία, χαρακτηρίζοντάς τα ως «εξωφρενικά και αβάσιμα».
Το ΕΕΚ έχει μια επιλεκτική προσέγγιση όσον αφορά τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας καθώς τον Δεκέμβριο του 2022, επιβεβαίωνε τη δέσμευσή του να «εξασφαλίσει έναν κόσμο όπου η γενοκτονία δεν θα ξανασυμβεί ποτέ».
Η γενοκτονία όμως ξανάρχισε σε λιγότερο από ένα χρόνο και το ΕΕΚ πίεσε, ώστε οι συνέπειές της να γίνουν ακόμη πιο έντονες, εισηγούμενη τη διακοπή της χρηματοδότησης στην UNRWA, την υπηρεσία του ΟΗΕ για τους Παλαιστίνιους πρόσφυγες. Αυτό σήμαινε ότι άνθρωποι που μόλις και μετά βίας επιβίωναν, δεν θα μπορούσαν πλέον να έχουν πρόσβαση στα τρόφιμα και τα φάρμακα που παρέχει η UNRWA.
Όπως και παρόμοιες φιλοϊσραηλινές ομάδες, το ΕΕΚ είναι μεγάλος θαυμαστής της Καταρίνα φον Σνουρμπάιν, της συντονίστριας της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την καταπολέμηση του αντισημιτισμού.
Αυτή την εβδομάδα, η φον Σνουρμπάιν εμφανίστηκε σε ένα ετήσιο σεμινάριο που διοργανώθηκε από κοινού από την ΕΕ και το Ισραήλ. Ο σιωπηρός σκοπός της συνάντησης ήταν να χρησιμοποιηθεί ο αντισημιτισμός ως όπλο, ώστε το Ισραήλ να προστατευθεί από κάθε υποχρέωση λογοδοσίας.
Το ΕΕΚ υποστηρίζει ότι όποιος μιλά ενάντια στον σιωνισμό διαπράττει έγκλημα μίσους.
Ο σιωνισμός είναι η ιδεολογία που στηρίζει την αποικιοποίηση της Παλαιστίνης – μια διαδικασία αποικιοποίησης που έχει εξελιχθεί στην τρέχουσα γενοκτονία. Έχει χρησιμοποιηθεί για να εκδιώξει τους Παλαιστίνιους από τα σπίτια τους τη δεκαετία του 1940, να καταλάβει περισσότερη παλαιστινιακή γη τη δεκαετία του 1960 και να διεξάγει έναν πόλεμο εξόντωσης εναντίον των Παλαιστινίων τη δεκαετία του 2020.
Αν το ΕΕΚ πετύχει το σκοπό του, το να λέει κανείς την αλήθεια για το Ισραήλ και τον σιωνισμό θα γίνει ποινικό αδίκημα σε πολλές χώρες.
Ο σιωνισμός είναι εγγενώς ρατσιστικός. Γιατί οι οπαδοί του να δικαιούνται χρηματοδότηση που υποτίθεται ότι προορίζεται για την καταπολέμηση του ρατσισμού;
------------------------------------------------------------------------------------------------------
Ο Ντέιβιντ Κρόνιν είναι συνεργάτης του The Electronic Intifada. Στα βιβλία του περιλαμβάνονται τα Balfour’s Shadow: A Century of British Support for Zionism and Israel και Europe’s Alliance with Israel: Aiding the Occupation
Πηγή: INFO-WAR
Κυριακή 14 Ιουνίου 2026
Η κυβέρνηση που έβλεπε τις τιμές να ανεβαίνουν και τους μισθωτούς να φτωχοποιούνται
Η κυβέρνηση αφήνει τον πληθωρισμό να εκτοξεύεται, χωρίς να παίρνει μέτρα, την ώρα που οι μισθωτοί, ιδίως του δημοσίου τομέα φτωχοποιούνται με ραγδαίους ρυθμούς
Τον Απρίλιο ο πληθωρισμός ήταν 5,4% σε ετήσια βάση. Τον Μάιο παραμένει ψηλά στο 5,2%. Πράγμα που σημαίνει ότι έχουν εξανεμιστεί ήδη οι αυξήσεις του κατώτατου μισθού που ανακοίνωσε η κυβέρνηση, αλλά και οι περισσότερες αυξήσεις που με τον έναν ή τον άλλο τρόπο υπήρξαν σε αποδοχές το προηγούμενο διάστημα.
Μάλιστα, εάν δούμε σε ποιες κατηγορίες προϊόντων έχουμε τις μεγαλύτερες αυξήσεις, σε ετήσια βάση, δηλαδή στη στέγαση (11.6%) και στις μεταφορές (11,5%), καταλαβαίνουμε ότι η αύξηση του κόστους ζωής για τα φτωχότερα στρώματα, αυτά που δίνουν μεγαλύτερο αναλογικά μέρος του εισοδήματός τους για ενοίκιο, είναι ακόμη μεγαλύτερη. Γιατί εάν ένα νοικοκυριό έχει 2000 ευρώ εισόδημα και έχει συνολικό μηνιαίο κόστος στέγασης 700 ευρώ, τότε επηρεάζεται πολύ περισσότερο από ό,τι ένα νοικοκυριό που έχει 4000 ευρώ εισόδημα και 1000 ευρώ συνολικό κόστος στέγασης.
Ο πρωθυπουργός μιλώντας στη συνεδρίαση της Πολιτικής Επιτροπής της ΝΔ υποστήριξε ότι η απάντηση που δίνει η κυβέρνησή του είναι η αύξηση των αποδοχών των εργαζομένων: «αυξήσεις σε μισθούς και συντάξεις, που επέστρεψαν μετά από 14 χρόνια, στη σημαντικότατη αύξηση του κατώτατου μισθού, από τα 650 ευρώ στα 920 ευρώ. Και ναι, θα πετύχουμε και ενδεχομένως να ξεπεράσουμε και τον στόχο που είχαμε θέσει για κατώτατο μισθό 950 ευρώ το 2027. Τη δέσμευσή μας, η οποία έχει ήδη επιτευχθεί, να φτάσουμε τον μέσο μισθό για την πλήρη απασχόληση στα 1.500 ευρώ.»
Ας δούμε, όμως, λίγο καλύτερα τα στοιχεία που δίνει ο πρωθυπουργός. Η αύξηση του κατώτατου μισθού από τα 880 στα 920 ευρώ είναι 4,55%. Ο μέσος μισθός πλήρους και μερικής απασχόλησης αυξήθηκε το 2025 στα 1.362,66 ευρώ από τα 1342 ευρώ το 2024. Αυτό σημαίνει ότι το 2025 η αύξηση ήταν 1,53%. Αντίστοιχα ο μέσος μισθός πλήρους απασχόλησης αυξήθηκε το 2025 στα 1.516 ευρώ από 1.478 ευρώ το 2024, δηλαδή μια αύξηση 2,57%.
Η κυβέρνηση προτιμά πάντα να αναφέρεται όχι στις ετήσιες αυξήσεις, αλλά στη σωρευτική αύξηση από το 2019 και μετά. Έτσι επικαλείται ότι ο κατώτατος μισθός από το 2019 έχει αυξηθεί κατά 41,54%, ότι ο μέσος μισθός μερικής και πλήρους απασχόληση αυξήθηκε κατά 30,3% και ο μέσος μισθός πλήρους απασχόλησης κατά 20%. Βεβαίως την ίδια στιγμή και για την περίοδο από το 2021 έως το 2026, ο πληθωρισμός στα είδη διατροφής είναι 39% και στη στέγαση 31,2%.
Για να καταλάβουμε τι σημαίνουν τέτοιες αυξήσεις του κόστους ζωής δεν αρκεί να σημειώσουμε ότι υπερβαίνουν τις αυξήσεις στις ονομαστικές αποδοχές. Σημαντικό στοιχείο είναι το ποσοστό του εισοδήματος που πηγαίνει σε αυτές τις δαπάνες. Το κόστος στέγασης ως ποσοστό του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών διαμορφώθηκε το 2025 στο 34,6% με βάση τα στοιχεία της Eurostat, έναντι 18,9% κατά μέσο όρο για τις χώρες της ΕΕ. Το 26,9% του πληθυσμού των ελληνικών πόλεων ζει σε νοικοκυριά για τα οποία το κόστος στέγασης υπερβαίνει το 40% του διαθέσιμου εισοδήματός τους, όταν το αντίστοιχο ποσοστό στη ΕΕ διαμορφώθηκε στο 9,6%.
Όλα αυτά παραπέμπουν ακριβώς σε αυτή την εικόνα «φτωχοποίησης» που βιώνουν σημαντικά κομμάτια του πληθυσμού, ακόμη και εάν έχει αυξηθεί η απασχόληση, αλλά και οι ονομαστικές αποδοχές.
Μάλιστα, αυτή η κατάσταση είναι ακόμη πιο έντονη σε μια κοινωνική κατηγορία που παραδοσιακά τη θεωρούσαμε σχετικά «προνομιούχα»: τους δημοσίους υπαλλήλους.
Φέτος στις προκηρύξεις του ΑΣΕΠ για την πρωτοβάθμια και τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση υποβλήθηκαν συνολικά 130.412 αιτήσεις, έναντι 152.278 αιτήσεων στις αντίστοιχες προκηρύξεις του 2023. Η διαφορά φτάνει τις 21.866 αιτήσεις, δηλαδή περίπου 14,4% λιγότερες. Η μεγαλύτερη πτώση καταγράφεται στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση: από 115.696 αιτήσεις το 2023, οι αιτήσεις περιορίστηκαν στις 94.220 το 2026, μείωση 21.476 αιτήσεων ή περίπου 18,6%. Αντίθετα, στην Πρωτοβάθμια η εικόνα παρέμεινε σχεδόν σταθερή, με 36.192 αιτήσεις το 2026 έναντι 36.582 το 2023.
Ίσως μια εξήγηση για αυτό να δίνει το γεγονός ότι ο μέσος καθαρός (στην τσέπη) μισθός ενός εκπαιδευτικού διαμορφώνεται ως εξής: 820 ευρώ ο μέσος καθαρός μισθός του νεοδιοριζόμενου, 1246 ο μέσος καθαρός μισθός στο μισθολογικό κλιμάκιο 10 (που αναλογεί σε 18-20 χρόνια προϋπηρεσία) και 1561 ευρώ ο μέσος καθαρός μισθός στο ΜΚ 19 (άνω των 36 ετών προϋπηρεσία). Αναρωτιέται κανείς ποιος θα πάει να εργαστεί με τέτοιους μισθούς.
Η μόνιμη επωδός της κυβέρνησης είναι ότι όλα αυτά έχουν κατά βάση εξωγενή αίτια και αφορούν την γεωπολιτική αναστάτωση που έχει προκαλέσει η πολεμική αναταραχή στη Μέση Ανατολή που μεταφράζεται σε αύξηση της τιμής του πετρελαίου και κατ’ επέκταση της ενέργειας συνολικά. Μόνο που αυτό δεν είναι κάτι που ισχύει ειδικά για την Ελλάδα. Όλη η Ευρώπη έχει επηρεαστεί από αυτές τις γεωπολιτικές εξελίξεις. Ωστόσο, στην Ευρωζώνη ο πληθωρισμός είναι στο 3,2% και στην ΕΕ συνολικά 3%, με βάση τις εκτιμήσεις της Eurostat.
Άρα δεν είναι δεδομένο ότι θα έπρεπε να έχουμε τόσο μεγάλη αύξηση του κόστους ζωής στη χώρα μας. Όμως, στη χώρα μας έχουμε μια κυβέρνηση που αρνείται να κάνει οποιαδήποτε παρέμβαση που θα μπορούσε να συγκρατήσει την αύξηση των τιμών, που αρνείται να μειώσει, έστω και βραχυπρόθεσμα, τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης και τον ΦΠΑ, που αρνείται να αναμετρηθεί με υπαρκτές μονοπωλιακές συνθήκες στην αγορά, που θέλει να κρατήσει το «χρηματοδοτικό μαξιλάρι» που διαθέτει για παρεμβάσεις προς εξυπηρέτηση συμφερόντων που τα θεωρεί ιδιαίτερα φιλικά, αντί για παράδειγμα να ενισχύσει αντί να στοχοποιεί όλους εκείνους τους εργαζόμενους στον δημόσιο τομέα που αυτή τη στιγμή κρατούν όρθιο και το κράτος αλλά και την κοινωνία.
Και είναι ακριβώς αυτή η συνθήκη που εξηγεί γιατί αυτή τη στιγμή η κοινωνία είναι τόσο πολύ δυσαρεστημένη με την κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη και τόσο απαισιόδοξη για το μέλλον. Δεν είναι ότι παρασύρεται από κάποιον «λαϊκισμό» ή ότι πείθεται από κάποια προπαγάνδα. Είναι ότι σε όλη την Ελλάδα καθημερινά τα νοικοκυριά κάνουν και ξανακάνουν τους υπολογισμούς τους, αλλά διαπιστώνουν πώς όσο οι τιμές συνεχίζουν να ανεβαίνουν, τόσο περισσότερο δεν μπορούν να τα βγάλουν πέρα και άρα αναγκάζονται σε οδυνηρές περικοπές.
Και αυτό είναι κάτι που δεν μπορούν εύκολα να το συγχωρήσουν. Γιατί υπάρχει ένα όριο στο πόσο μπορούν να αντέξουν απλώς να επιβιώνουν και όχι να ζουν, με το μέλλον να διαγράφεται όλο και πιο δύσκολο και αβέβαιο
Πηγή: in.gr
Η… συμβολή των ολιγαρχών των media στις χαμηλές «πτήσεις» των τριών νέων κομμάτων
Όταν οι σύγχρονοι δισεκατομμυριούχοι κάνουν το παν για να ελέγξουν τα πολιτικά συστήματα των χωρών όπου ευδοκιμούν
Η λαϊκή αίσθηση με τα νέα κόμματα στο πολιτικό σκηνικό – τους τρείς νέους κομματάρχες, ας πούμε καλύτερα, αφού, προς το παρόν τουλάχιστον, κόμματα ακούμε και κόμματα δεν βλέπουμε – παραμένει απογοητευτική ως εικονική, ακοινώνητη και αναισθηματική. Άλλοτε άκρως επαγγελματική, ψυχρή και άψυχη σαν την… Μητσοτακική προσέγγιση της κοινωνίας των πολιτών, και άλλοτε αφόρητα λαϊκίστικη και παραπλανητική: όπως η προσέγγιση των μελοδραματικών σε βαθμό γραφικότητας ιδεολογικών συμβολισμών του Αλέξη Τσίπρα, απ’ την Ιθάκη ως το Θησείο και την Πνύκα και τον ΕΛΑΣ του… κόμματός του. Και ως τον νέο αριστερόστροφο συμβολισμό της πλατεία 17ης Αυγούστου 1944 (Οσίας Ξένης), στην Κοκκινιά, που ετοιμάζει – έναν ιστορικά φορτισμένο χώρο που έχει ταυτιστεί με τον αγώνα του λαού μας κατά των Γερμανών κατακτητών και των ντόπιων συνεργατών τους – καθώς την διάλεξε για να κάνει εκεί, λέει, την πρώτη δημόσια πολιτική εκδήλωση του κόμματός του, την ερχόμενη Δευτέρα.
Έτσι, οι μετρήσεις δείχνουν ότι και τα τρία νέα κόμματα μαζί (το Ε.ΛΑ.Σ. του Τσίπρα, η "Ελπίδα" της Καρυστιανού και το ανώνημο , ακόμα, του Σαμαρά) συσπειρώνουν γύρω τους ένα δυνητικό ποσοστό της τάξεως του 30% του εκλογικού σώματος, ποσοστό ισόποσο μ’ αυτό που, παρά την είσοδό τους στο πολιτικό σκηνικό, καταφέρνει – σύμφωνα με τις μετρήσεις πάντα – να συγκρατεί η ΝΔ του Μητσοτάκη!.. Κάτι που μοιάζει αφύσικο, παράλογο και απαξιωτικό έως σαρκασμού για τα τρία νέα κόμματα, αφού και τα τρία υπόσχονται αυτό που – σύμφωνα με τις μετρήσεις, πάλι – επιθυμεί σφόδρα το 65% των Ελλήνων: έξοδο από τον κλοιό του ολιγαρχικού κράτους Μητσοτάκη και επιστροφή σε μια πολιτειακή «κανονικότητα» με Δημοκρατία, Δικαιοσύνη και Κράτος Δικαίου…
Τι τρέχει; Προφανώς οι Έλληνες, εκπαιδευμένοι… άριστα στα πέτρινα χρόνια της οικονομικής κρίσης και της συστημικής τυραννίας Μητσοτάκη που ακολούθησε και μας οδήγησε στο σημερινό χάλι, αντιλαμβάνονται ότι η εφαρμογή των υποσχέσεων των νέων κομμάτων για «επάνοδο σε μια κανονικότητα με Δημοκρατία, Δικαιοσύνη και Κράτος Δικαίου» είναι αμφίβολη έως και κάλπικη – μια ανέφικτη ανάκτηση στο στενάχωρο πλαίσιο των δημοσιοοικονομικών κανόνων της ΕΕ. Πόσο μάλλον όταν υπάρχουν ενδείξεις ότι και τα τρία «νέα» κόμματα, είτε ολοκληρωτικά είτε στα… «σημεία», διαπλέκονται με ολιγάρχες.
«Το πρόβλημα του σύγχρονου κόσμου είναι οι ολιγάρχες», γράφει ο θρυλικός Αμερικανός πολιτικός και ακτιβιστής Μπέρνι Σάντερς, στο τελευταίο βιβλίο του υπό τον τίτλο «Πολέμα την ολιγαρχία». Κι αυτό συμβαίνει γιατί δεν είναι μόνο η οικονομία και τα μέσα μαζικής επικοινωνίας που ελέγχονται από αυτούς. «Στον σημερινό κόσμο, οι δισεκατομμυριούχοι κάνουν το παν για να ελέγξουν και τα πολιτικά συστήματα των χωρών όπου ευδοκιμούν. Σήμερα, στις ΗΠΑ, εξαιτίας της καταστροφικής απόφασης Citizens United του Ανώτατου Δικαστηρίου, οι δισεκατομμυριούχοι μπορούν νόμιμα να ξοδεύουν όσα θέλουν στις εκλογικές εκστρατείες»!..
Σε μια ενδιαφέρουσα συνέντευξή του στην Εφημερίδα των Συντακτών με αφορμή το νέο βιβλίο του, ο Μπέρνι Σάντερς αναφέρεται στην ηγεμονία των ολιγαρχών και στην ΕΕ, δίνοντας ως παράδειγμα την Ιταλία: «Ας είναι σαφές: αυτή η τάση οι υπερ – πλούσιοι ολιγάρχες να γίνονται όλο και πιο πλούσιοι και ισχυροί, ενώ οι απλοί άνθρωποι δυσκολεύονται να επιβιώσουν, δεν εκδηλώνεται μόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες. Στην Ιταλία, τα τελευταία 16 χρόνια, το 91% από όλο τον νέο πλούτο που δημιουργήθηκε πήγε στο πλουσιότερο 5%. Αυτό δεν αφορά μόνο την Ιταλία και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Είναι ένα παγκόσμιο φαινόμενο»…
Ακολούθως, δίνει στοιχεία για τον ολοκληρωτικό έλεγχο των ολιγαρχών στα αμερικανικά Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης: «Στις Ηνωμένες Πολιτείες, έξι μεγάλοι μιντιακοί όμιλοι ελέγχουν περίπου το 90% αυτών που ο αμερικανικός λαός βλέπει, ακούει και διαβάζει. Και αυτοί οι όμιλοι κατέχονται από τους υπερ-πλούσιους ολιγάρχες. Ο Ιλον Μασκ ελέγχει το Twitter. Ο Τζεφ Μπέζος κατέχει τη Washington Post και το Twitch. Ο Μαρκ Ζάκερμπεργκ κατέχει το Meta, που περιλαμβάνει Facebook, Instagram, WhatsApp, Messenger και Threads. Ο Ρούπερτ Μέρντοχ κατέχει το Fox News, τη Wall Street Journal και τη New York Post. Ο Λάρι ‘Ελισον κατέχει το CBS, το TikTok, την Paramount Pictures, το Skydance, το MTV και κινείται για να αποκτήσει το CNN και τη Warner Brothers».
Αλήθεια, «πόσοι μεγάλοι μιντιακοί όμιλοι ελέγχουν στη χώρα μας αυτά που ο ελληνικός λαός βλέπει, ακούει και διαβάζει, σε ποιο ακριβώς ποσοστό επί τοις εκατό τα ελέγχουν, και ποιοι είναι οι κατέχοντες αυτούς τους ομίλους υπερ – πλούσιοι ολιγάρχες;», αναρωτιέμαι, κι ας γνωρίζω. Μόνο και μόνο για να πω πως «όποιος από τους αρχηγούς και τις αρχηγίνες των “νέων κομμάτων” έχει τα κότσια να τους απαριθμήσει δημοσίως με τον τρόπο του θείου Μπέρνι (με ονοματεπώνυμα και brand names, εννοώ) ίσως καταφέρει να μας.. προσεγγίσει… Να μας πείσει ακόμα και να τον ακολουθήσουμε, ίσως…».
Tα data centers στεγνώνουν την Αττική και την τσέπη
Εκατομμύρια λίτρα νερού και τεράστιες ποσότητες ρεύματος απαιτεί καθημερινά το ψηφιακό «Eλ Ντοράντο» που στήνει η κυβέρνηση Μητσοτάκη και θα εκτοξεύσει τους λογαριασμούς.
Τζώρτζης Ρούσσος
Αν κάτι έχει συμβάλει τα μέγιστα στο οικονομικό «πνίξιμο» των νοικοκυριών, αυτό δεν είναι άλλο από το target model στην παραγωγή ενέργειας που θέσπισαν τον Νοέμβριο του 2020 οι Κυριάκος Μητσοτάκης και Κωστής Χατζηδάκης, το οποίο φούσκωσε τους λογαριασμούς ρεύματος και τα αισχρά κέρδη του καρτέλ του φυσικού αερίου. Από την άλλη ο κίνδυνος λειψυδρίας εντός του 2025 χτύπησε μετά τις αρχές της δεκαετίας του 1990 πάλι τις πόρτες της πρωτεύουσας. Ηταν συγκεκριμένα στο τέλος του περασμένου Νοεμβρίου, όταν σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης κηρύχτηκαν η Αττική, η Πάτμος και η Λέρος λόγω λειψυδρίας μετά τη σχετική απόφαση του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου.
Ισως σε λίγα χρόνια αυτές οι καταστάσεις να αποτελούν «παρωνυχίδα» μπροστά στην αδηφάγο όρεξη για ρεύμα και νερό των data centers στην Αττική. Τα εταιρικά αλλά και τα κρατικά κεφάλαια που θα επενδυθούν αγγίζουν το 1 δισ. ευρώ μόνο για τη συγκεκριμένη περιοχή. Microsoft, Google, Amazon και άλλοι κολοσσοί στήνουν γιγάντια κέντρα δεδομένων, με την κυβέρνηση Μητσοτάκη να πανηγυρίζει παρουσιάζοντας το εγχείρημα ως κορυφαία «επενδυτική επιτυχία» και δείγμα «ψηφιακής ανάπτυξης».
«Αφαίμαξη» φυσικών πόρων
Για να ξέρουμε γιατί το νερό βρύσης θα κοστίζει το βάρος του σε χρυσό θα πρέπει να γνωρίζουμε ότι τα συστήματα υδρόψυξης των data centers απαιτούν εκατομμύρια λίτρα νερού κάθε μέρα, τη στιγμή που η χώρα στενάζει από την ανομβρία. Ούτε ο Μόρνος ούτε ο Μαραθώνας επαρκούν πλέον για να καλύψουν αυτή την αδηφάγο ζήτηση.
Οταν αυξάνεται ραγδαία η ζήτηση και η προσφορά δεν επαρκεί, έχουμε εκτόξευση της τιμής. Εδώ εισέρχεται ο Κυρ. Μητσοτάκης που θέλει να ιδιωτικοποιήσει και το πολυτιμότερο αγαθό ζωής, το νερό. Αντί η κυβέρνηση να το προστατεύσει, παραχωρεί τεράστιες εκτάσεις δημόσιας γης και προχωρά σε ιδιωτικοποίηση των υδάτινων πόρων προς όφελος των πολυεθνικών, ρισκάροντας την αποστράγγιση των υδροφόρων οριζόντων.
Ενδεικτικό της εγχώριας προχειρότητας είναι ότι σε χώρες όπως η Κίνα εξετάζεται η τοποθέτηση των data centers στον βυθό της θάλασσας για την εξοικονόμηση γλυκού νερού και ενέργειας. Στην Ελλάδα η κυβέρνηση απλώς «χαρίζει» τους ελλειμματικούς υδάτινους πόρους προς χάρη μιας δήθεν ανάπτυξης που κρύβει κάτω από πανηγύρια τις δραματικές οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες.
Ζημιά δίχως όφελος
Το δεύτερο μεγάλο αγκάθι είναι η ενεργειακή ασφυξία και η εκτόξευση του κόστους ρεύματος για την ελληνική κοινωνία. Κάθε κέντρο δεδομένων απαιτεί 55-60 MW συνεχόμενης ηλεκτρικής ισχύος. Σύμφωνα με στοιχεία της Eurelectric, μέχρι το 2030 τα data centers στην Ευρώπη θα απορροφούν το 28% της πρόσθετης ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας, καταναλώνοντας 149 έως 287 τεραβατώρες. Αν η ζήτηση αυτή πέσει στις πλάτες του υφιστάμενου δικτύου, το κόστος για τις απαιτούμενες αναβαθμίσεις θα μετακυλιστεί άμεσα στους ήδη γονατισμένους λογαριασμούς των πολιτών.
Το ρίσκο αυτό επισήμανε ξεκάθαρα ο επικεφαλής της ΔΕΗ και αντιπρόεδρος της Eurelectric Γιώργος Στάσσης, κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου με φόντο τα παθήματα άλλων περιοχών: «Τα λάθη της Βιρτζίνια δεν πρέπει να επαναληφθούν. Η επιπλέον ζήτηση για ενέργεια από την ανάπτυξη των data centers δεν πρέπει να προέλθει από υφιστάμενη παραγωγή, αλλά από νέες επενδύσεις σε μονάδες» ανέφερε σχετικά.
Το πιο προκλητικό στοιχείο όμως παραμένει η μηδενική προσφορά σε θέσεις εργασίας. Αυτές οι επενδύσεις του 1 δισ. ευρώ, παρά τα κυβερνητικά αφηγήματα, δεν δημιουργούν νέες προοπτικές απασχόλησης για την ελληνική κοινωνία. Μετά την ολοκλήρωση της κατασκευής τους οι υποδομές αυτές λειτουργούν σχεδόν αυτόματα, απασχολώντας ελάχιστο εξειδικευμένο προσωπικό. Η Αττική απειλείται με αλλαγή του μικροκλίματος, θερμική επιβάρυνση και μόλυνση του αέρα προκειμένου κάποιες πολυεθνικές να κερδοσκοπήσουν πάνω στην τεχνητή νοημοσύνη. Η σιωπή και η αδράνεια του Μαξίμου μπροστά σε αυτή την οικολογική και οικονομική απειλή αποδεικνύουν την πάγια έλλειψη κοινωνικής ενσυναίσθησης του Κυρ. Μητσοτάκη.
ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ Αναθεώρηση ή Συντακτική Εθνοσυνέλευση;
Κάθε φορά που η χώρα περνά περίοδο θεσμικής κόπωσης, πολιτικής δυσπιστίας και γενικευμένης απογοήτευσης, επανέρχεται σχεδόν νομοτελειακά η σ...
Κάθε φορά που η χώρα περνά περίοδο θεσμικής κόπωσης, πολιτικής δυσπιστίας και γενικευμένης απογοήτευσης, επανέρχεται σχεδόν νομοτελειακά η συζήτηση περί συνταγματικής αναθεώρησης. Μήπως, όμως, ήρθε η ώρα για μια μεγαλύτερη αλλαγή; Μήπως χρειάζεται μια Συντακτική Εθνοσυνέλευση; Μήπως πρέπει να ξαναγραφτούν οι κανόνες του παιχνιδιού;
Η συζήτηση έχει πάντα μια γοητεία. Δίνει την αίσθηση μιας νέας αρχής. Μιας επανεκκίνησης. Σαν να μπορούμε να αφήσουμε πίσω όλα όσα μας ταλαιπώρησαν κάνοντας ορισμένα θεσμικά μερεμέτια. Ρίχνοντας, πάντως, μια ιστορική ματιά, θα διαπιστώσει κανείς ότι η Ελλάδα δεν πάσχει από έλλειψη Συντάγματος. Πάσχει από περίσσευμα ερμηνειών του. Από παράθυρα που βαφτίζονται εξαιρέσεις. Από εξαιρέσεις που μετατρέπονται σε κανόνα. Από διευκολύνσεις που παρουσιάζονται ως μεταρρυθμίσεις και από πολιτικές δικαιολογίες που επιστρατεύονται κάθε φορά που η πραγματικότητα χαλάει το αφήγημα...
Δεν είναι ότι λείπουν οι κανόνες. Είναι ότι περισσεύουν οι τρόποι παράκαμψής τους. Εδώ και δεκαετίες αναθεωρήσεις κάναμε. Νόμους ψηφίσαμε. Ανεξάρτητες Αρχές δημιουργήσαμε. Κώδικες θεσπίσαμε. Διακηρύξεις ακούσαμε αμέτρητες. Κι όμως, κάθε τόσο η επικαιρότητα επιστρέφει στα ίδια: σκάνδαλα, πελατειακές σχέσεις, κρατικοί μηχανισμοί που λειτουργούν επιλεκτικά, υπηρεσίες που αδυνατούν να υπηρετήσουν τον πολίτη και πολιτικά πρόσωπα που εμφανίζονται μονίμως έκπληκτα από φαινόμενα που επαναλαμβάνονται αενάως.
Μήπως, λοιπόν, το πρόβλημα δεν βρίσκεται πλέον στις λεπτομέρειες; Μήπως δεν μιλάμε για φθορές που χρειάζονται απλώς μια επισκευή, αλλά για ένα οικοδόμημα που έχει γεμίσει ρωγμές; Μήπως, έπειτα από μισό αιώνα Μεταπολίτευσης, ήρθε η ώρα να τεθεί χωρίς φοβικά σύνδρομα το ερώτημα μιας συνολικής επαναθεμελίωσης;
Γιατί, αν κοιτάξει κανείς γύρω του, δύσκολα θα βρει θεσμό που να μη βρίσκεται αντιμέτωπος με κρίση εμπιστοσύνης. Η Βουλή αμφισβητείται. Η Δικαιοσύνη αμφισβητείται. Τα κόμματα αμφισβητούνται. Τα μέσα ενημέρωσης αμφισβητούνται. Οι ανεξάρτητες Αρχές αμφισβητούνται. Η δημόσια διοίκηση αμφισβητείται...
Και το χειρότερο είναι ότι πλέον δεν πρόκειται μόνο για την αντιπολίτευση που καταγγέλλει την κυβέρνηση ή για την κυβέρνηση που κατηγορεί την αντιπολίτευση. Η δυσπιστία έχει περάσει στην κοινωνία. Οι πολίτες δυσκολεύονται να πιστέψουν τους πάντες και τα πάντα...
Γι’ αυτό η συζήτηση για μια ακόμη συνταγματική αναθεώρηση μοιάζει ανεπαρκής. Σαν να προσπαθεί κανείς να βάψει τους τοίχους όταν τα θεμέλια τρίζουν. Η Συντακτική Εθνοσυνέλευση από μόνη της δεν αποτελεί πανάκεια, ούτε θα εξαφάνιζε ως διά μαγείας τη διαφθορά, την αναξιοκρατία ή τον πελατειασμό. Όμως, για πρώτη φορά, αρχίζει να ωριμάζει η αίσθηση ότι το πρόβλημα δεν είναι ένα άρθρο, μια διάταξη ή μια θεσμική λεπτομέρεια...
Το πρόβλημα είναι η συνολική λειτουργία του πολιτικού συστήματος. Και όταν η συζήτηση φτάνει στα θεμέλια, η ανακαίνιση δεν αρκεί πλέον και τότε τίθεται η αναγκαιότητα της επαναθεμελίωσης...
Κάθε φορά που η χώρα περνά περίοδο θεσμικής κόπωσης, πολιτικής δυσπιστίας και γενικευμένης απογοήτευσης, επανέρχεται σχεδόν νομοτελειακά η συζήτηση περί συνταγματικής αναθεώρησης. Μήπως, όμως, ήρθε η ώρα για μια μεγαλύτερη αλλαγή; Μήπως χρειάζεται μια Συντακτική Εθνοσυνέλευση; Μήπως πρέπει να ξαναγραφτούν οι κανόνες του παιχνιδιού;
Η συζήτηση έχει πάντα μια γοητεία. Δίνει την αίσθηση μιας νέας αρχής. Μιας επανεκκίνησης. Σαν να μπορούμε να αφήσουμε πίσω όλα όσα μας ταλαιπώρησαν κάνοντας ορισμένα θεσμικά μερεμέτια. Ρίχνοντας, πάντως, μια ιστορική ματιά, θα διαπιστώσει κανείς ότι η Ελλάδα δεν πάσχει από έλλειψη Συντάγματος. Πάσχει από περίσσευμα ερμηνειών του. Από παράθυρα που βαφτίζονται εξαιρέσεις. Από εξαιρέσεις που μετατρέπονται σε κανόνα. Από διευκολύνσεις που παρουσιάζονται ως μεταρρυθμίσεις και από πολιτικές δικαιολογίες που επιστρατεύονται κάθε φορά που η πραγματικότητα χαλάει το αφήγημα...
Δεν είναι ότι λείπουν οι κανόνες. Είναι ότι περισσεύουν οι τρόποι παράκαμψής τους. Εδώ και δεκαετίες αναθεωρήσεις κάναμε. Νόμους ψηφίσαμε. Ανεξάρτητες Αρχές δημιουργήσαμε. Κώδικες θεσπίσαμε. Διακηρύξεις ακούσαμε αμέτρητες. Κι όμως, κάθε τόσο η επικαιρότητα επιστρέφει στα ίδια: σκάνδαλα, πελατειακές σχέσεις, κρατικοί μηχανισμοί που λειτουργούν επιλεκτικά, υπηρεσίες που αδυνατούν να υπηρετήσουν τον πολίτη και πολιτικά πρόσωπα που εμφανίζονται μονίμως έκπληκτα από φαινόμενα που επαναλαμβάνονται αενάως.
Μήπως, λοιπόν, το πρόβλημα δεν βρίσκεται πλέον στις λεπτομέρειες; Μήπως δεν μιλάμε για φθορές που χρειάζονται απλώς μια επισκευή, αλλά για ένα οικοδόμημα που έχει γεμίσει ρωγμές; Μήπως, έπειτα από μισό αιώνα Μεταπολίτευσης, ήρθε η ώρα να τεθεί χωρίς φοβικά σύνδρομα το ερώτημα μιας συνολικής επαναθεμελίωσης;
Γιατί, αν κοιτάξει κανείς γύρω του, δύσκολα θα βρει θεσμό που να μη βρίσκεται αντιμέτωπος με κρίση εμπιστοσύνης. Η Βουλή αμφισβητείται. Η Δικαιοσύνη αμφισβητείται. Τα κόμματα αμφισβητούνται. Τα μέσα ενημέρωσης αμφισβητούνται. Οι ανεξάρτητες Αρχές αμφισβητούνται. Η δημόσια διοίκηση αμφισβητείται...
Και το χειρότερο είναι ότι πλέον δεν πρόκειται μόνο για την αντιπολίτευση που καταγγέλλει την κυβέρνηση ή για την κυβέρνηση που κατηγορεί την αντιπολίτευση. Η δυσπιστία έχει περάσει στην κοινωνία. Οι πολίτες δυσκολεύονται να πιστέψουν τους πάντες και τα πάντα...
Γι’ αυτό η συζήτηση για μια ακόμη συνταγματική αναθεώρηση μοιάζει ανεπαρκής. Σαν να προσπαθεί κανείς να βάψει τους τοίχους όταν τα θεμέλια τρίζουν. Η Συντακτική Εθνοσυνέλευση από μόνη της δεν αποτελεί πανάκεια, ούτε θα εξαφάνιζε ως διά μαγείας τη διαφθορά, την αναξιοκρατία ή τον πελατειασμό. Όμως, για πρώτη φορά, αρχίζει να ωριμάζει η αίσθηση ότι το πρόβλημα δεν είναι ένα άρθρο, μια διάταξη ή μια θεσμική λεπτομέρεια...
Το πρόβλημα είναι η συνολική λειτουργία του πολιτικού συστήματος. Και όταν η συζήτηση φτάνει στα θεμέλια, η ανακαίνιση δεν αρκεί πλέον και τότε τίθεται η αναγκαιότητα της επαναθεμελίωσης...
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)