ΚΑΛΟ ΜΗΝΑ ΝΟΕΜΒΡΙΟ
.....αλήθεια που θα βρούμε κρυψώνα μ΄αυτά που έρχονται...άγνωστο...ας προσδοκούμε για τα καλύτερα όλες κι όλοι μας ....
Mpelalis Reviews
Κυριακή 1 Νοεμβρίου 2026
Μαρία Δεναξά: «Όπως στην Ελλάδα»
«Όπως στην Ελλάδα, δηλαδή». Η Μαρία Δεναξά σχολιάζει τις διαδηλώσεις στη Γαλλία και τις ομοιότητες με την ελληνική πραγματικότητα, αναδεικνύοντας την ακρίβεια, το δημόσιο χρέος, την κρίση εμπιστοσύνης στους κυβερνώντες και την αντιμετώπιση της κοινωνικής οργής. Πού οδηγεί η συσσωρευμένη δυσαρέσκεια των πολιτών και μέχρι πότε θα συνεχίζεται αυτός ο φαύλος κύκλος;
Προς Θεού! Ούτε απαγορεύσεις, ούτε φίμωση ούτε “πολιορκητικές” αντισυγκεντρώσεις
Μιλώντας για το άλφα της Δημοκρατίας, για τον πυρήνα της δηλαδή, βρισκόμαστε μπροστά σ΄ένα κρίσιμο ερώτημα: Έχουν το δικαίωμα να λένε ελεύθερα τις απόψεις τους και να πραγματοποιούν εκδηλώσεις, συγκεντρώσεις και πορείες οι δεδηλωμένοι εχθροί της;
Η απάντηση μία και μόνη: Ναι! Ως και τα ποικιλώνυμα φασιστοειδή; Ναι! Ακόμη κι όταν έχουν στόχο την κατάλυση της Δημοκρατίας; Ναι! Με μια υπόμνηση: Η κατάφαση ισχύει αν ο σκοτεινός λόγος τους δεν προτρέπει σε- και δεν συναρτάται με- εγκληματικές πράξεις.
Έτσι. Όχι επειδή το λέει ο Πιερ- Αντρέ Ταγγιέφ ή ο Ραούλ Βάνεγκεμ και πλείστοι όσοι στοχαστές, αλλά διότι κινητήρια δύναμη στην δημοκρατική λειτουργία της κοινωνίας δεν είναι απλώς η ελευθερία της έκφρασης αλλά και η σφοδρή ιδεολογική σύγκρουση με ολωσδιόλου φαιές θέσεις και ιδέες.
Με δυο λόγια: Η Δημοκρατία δεν φιμώνει, δεν απαγορεύει, δεν αντιδρά με βία ακόμη και απέναντι σε καθολικούς αρνητές της, ολοκληρωτικού χαρακτήρα όπως είναι οι φασίστες και οι ναζί.
Τους ανέχεται γιατί υπερέχει. Δεν τους φοβάται γιατί έχει εμπιστοσύνη στις δικές της αρχές, στην ιστορική εμπειρία και στα αντανακλαστικά της κοινωνίας. Ας ακούσουμε τι λέει επ΄αυτού ο Ραούλ Βάνεγκεμ:
«Όλες οι απόψεις ως και οι πλέον ασεβείς για ιδεολογίες, θρησκείες, πατρίδες κλπ πρέπει να κυκλοφορούν ελεύθερα. Τίποτε, μα τίποτε δεν πρέπει να παρεμβάλλεται και να τις περιορίζει. Αρκεί να μην προτρέπουν σε εγκληματικές πράξεις».
Οι θεμιτές αντιφασιστικές διαδηλώσεις
Προχθές στην Θεσσαλονίκη ο Κασιδιάρης είχε συγκέντρωση σε ξενοδοχείο που βρίσκεται σχεδόν στην άκρη της πόλης. Ταυτόχρονα, διοργανώθηκαν αντιφασιστικές διαδηλώσεις με πρωτοβουλία συνδικαλιστικών ομάδων, αντιεξουσιαστών κ.α.
Διαδηλώσεις απόλυτα θεμιτές: Η επανεμφάνιση του Κασιδιάρη σε συνάρτηση με την θρώσκουσα Ακροδεξιά στην Ευρώπη (Τι θρώσκουσα; Μιλάμε για επέλαση) δεν προσφέρεται για εφησυχασμό.
Επομένως, τέτοιες διαδηλώσεις και πολλές άλλες αντιφασιστικές εκδηλώσεις δεν είναι απλώς θεμιτές, αλλά επιβαλλόμενες ως προϊόν δημοκρατικής εγρήγορσης.
Όχι στις «πολιορκητικές» αντιδιαδηλώσεις
Όμως, σύμφωνα με τα ρεπορτάζ που δεν διαψεύστηκαν, η βασική διαδήλωση που ξεκίνησε από το κέντρο της πόλης είχε σκοπό να φτάσει στο ξενοδοχείο την ώρα που μιλούσε ο Κασιδιάρης.
Αν αυτό ισχύει, η επιλογή των διοργανωτών να κατευθυνθούν προς το ξενοδοχείο δεν ήταν απλώς ατυχής αλλά επιλογή ήκιστα δημοκρατική, καθώς τηρουμένων των αναλογιών επαναφέρει στη μνήμη τις τρομώδεις, αιματηρές και δολοφονικές αντισυγκεντρώσεις του παρελθόντος.
Είπαμε: Τηρουμένων των αναλογιών. Διότι τότε τις αντισυγκεντρώσεις, όταν μιλούσαν βουλευτές και στελέχη της ΕΔΑ, διοργάνωνε το φασιστικό παρακράτος υπο την πλήρη ανοχή και κάλυψη του μετεμφυλιακού κράτους. .
Ο φασιστικός εσμός, οι χαφιέδες και οι ΚΥΠατζήδες δεν αποδοκίμαζαν απλώς τους ομιλητές αλλά διέλυαν συγκεντρώσεις και δολοφονούσαν εν ψυχρώ, όπως συνέβη τον Μάιο του 1963 στην Θεσσαλονίκη (δολοφονία του Γρηγόρη Λαμπράκη).
Κάτι παρόμοιο, ευτυχώς χωρίς θύματα, συνέβη στη Νάουσα το Φθινόπωρο του 1961, όταν πήγε για συναυλία ο Μίκης Θεοδωράκης(μαζί του ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης, η Αλέκα Παϊζη και η Σούλη Σαμπάχ).
Μαινόμενος όχλος έξω από τον χώρο της συναυλίας, διακοπές ρεύματος και λιθοβολισμοί(!) προκειμένου να ματαιωθεί η συναυλία(τα γεγονότα ιστορεί σε συνεντεύξεις του ο ίδιος ο Μίκης).
Να το ξαναπούμε, καθώς οι παρεξηγήσεις-και οι καλοθελητές- καιροφυλακτούν: Δεν έχουν καμμία σχέση εκείνες οι αντισυγκεντρώσεις με τις σημερινές. Μα ακριβώς για τον λόγο αυτόν, οι θεμιτές διαδηλώσεις ΔΕΝ πρέπει να προσλαμβάνουν χαρακτήρα «πολιορκητικών» αντισυγκεντρώσεων έξω από τον χώρο εκδηλώσεων όπως αυτή του Κασιδιάρη.
Είναι βούτυρο στο ψωμί των φασιστοειδών που εμφανίζουν εαυτούς θύματα του συστήματος.
Πως αντιμετωπίζεται ο φασισμός;
Σήμερα στη χώρα μας δεν υπάρχει AFD ούτε θάλλουν ποικίλα ακροδεξιά μορφώματα που συγκυβερνούν σε χώρες της Ευρώπης. Όμως πέραν του Κασιδιάρη, ενδημούν φασιστικοί/νεοναζιστικοί θύλακοι σε αρκετά σχολεία. Επομένως, τι κάνουμε; Ας ακούσουμε τι λέει ο Πιερ-Αντρέ Ταγγιέφ:
«Η ρητορική της αγανάκτησης και η καταφυγή στην δικαστική καταστολή απαιτείται να αντικατασταθούν από τον προσανατολισμό στο σχολείο». Για το ίδιο θέμα, ο δικός μας Κωστής Παπαϊωάνου, μιλώντας για τον Νεοφασισμό στα σχολεία μας, λέει σε ένα από τα εξαιρετικά άρθρα του, εδώ στο News24/7:
«Τους τελευταίους μήνες έχει συσταθεί από γονείς και εκπαιδευτικούς το Αντιφασιστικό Δίκτυο Παιδείας. Βασίζεται στο χρέος όλων μας, δασκάλων και γονέων, να αξιοποιήσουμε κάθε ευκαιρία: να σχεδιάσουμε εκδηλώσεις, να αξιοποιήσουμε πρωτότυπο εκπαιδευτικό υλικό και δημιουργικές ιδέες, να δημιουργήσουμε δίκτυα ανάμεσα στα σχολεία για να ανταλλάξουμε γνώση, πληροφορίες, καλές πρακτικές.
Φυσικά δε θα αντιμετωπιστεί ο γενικότερος κοινωνικός και πολιτικός εκφασισμός αν δεν αντιμετωπιστούν τα αίτια που τον δυναμώνουν. Ωστόσο, σε καιρούς ανόδου των αυταρχικών αντιδημοκρατικών ιδεών, η υπεράσπιση του σχολείου ως χώρου δημιουργίας, χαράς, δημοκρατίας, ισότητας και ανεκτικότητας είναι κρίσιμη. Είναι «η μάχη των μαχών». Η σιωπή δεν προστατεύει κανέναν και καμιά».
Εγρήγορση, λοιπόν, αντιφασιστικά μέτωπα και δίκτυα, ενημέρωση των μαθητών με ειδικά μαθήματα και εκδηλώσεις για τον Φασισμό, τον Ναζισμό, τους μετανάστες κλπ, αλλά προς θεού, ούτε απαγορεύσεις, ούτε φίμωση ούτε αντισυγκεντρώσεις.
Διότι το στοιχειώδες της Δημοκρατίας επιβάλλει να μην χρησιμοποιεί η ίδια τα όπλα και τις μεθόδους των εχθρών της.
ΥΓ: Για σκεφτείτε, το Υπουργείο Παιδείας να υπενθυμίσει με εγκύκλιό του στα σχολεία π.χ. την άποψη του Κωνσταντίνου Παπαρρηγόπουλου για το μεταναστευτικό, μιας κι αυτό το θέμα φουσκώνει τα πανιά της Ακροδεξιάς.
Ιδού η άποψη του επιφανούς ιστορικού, ο οποίος-φεύ- επικρίνεται από συγκεκριμένους προοδευτικούς κύκλους επειδή υπεραμύνεται της ιστορικής Συνέχειας του Ελληνισμού (διατηρούμε την γλώσσα και την ορθογραφία της εποχής): «Τα μάλιστα μεγαλουργήσαντα των εθνών υπήρξαν προϊόν τοιαύτης και έτι πλείονος επιμιξίας».
Οι λαοί λένε την τελευταία λέξη
Από τη Βραζιλία μέχρι τη Σερβία αποδεικνύεται ότι την κρίσιμη στιγμή οι κοινωνίες αποφασίζουν
Εάν κανείς παρακολουθήσει τη δημόσια συζήτηση στη χώρα θα παρατηρήσει ότι το βασικό άγχος πολλών δημοσιολογούντων είναι με ποιον τρόπο θα εξασφαλιστεί η συνέχιση της διακυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη, ακόμη και όταν είναι παραπάνω από σαφές ότι έχει χάσει εδώ και καιρό την ουσιαστική νομιμοποίηση μέσα στην κοινωνία και ότι εάν γίνονταν εκλογές αυτή τη στιγμή, θα έπαιρνε ένα ποσοστό που θα σήμαινε ότι έχει χάσει και την τυπική νομιμοποίηση.
Δεν είναι τυχαίο ότι ορισμένοι έχουν αρχίσει να υποστηρίζουν στα σοβαρά ότι αφού ο Μητσοτάκης είναι η μόνη πραγματική «πρόταση διακυβέρνησης», τότε θα πρέπει να κυβερνήσει ακόμη και εάν στις εκλογές πάρει 30%, δηλαδή ένα ποσοστό που απέχει από οποιαδήποτε έννοια κυβέρνησης με αυτοδυναμία.
Όλο αυτό έχει να κάνει με τις νοοτροπίες ανθρώπων που έχουν κολλήσει σε ιδεολογίες (και συμφέροντα) που αναδύθηκαν στη δεκαετία του 1990, οδήγησαν τη χώρα στην υπερχρέωση στο τέλος της δεκαετίας του 2000 και στην περίοδο της κρίσης αντιμετώπισαν με κυνισμό και περιφρόνηση τους ανθρώπους που κατέβηκαν στο δρόμο για να εκφράσουν την αγανάκτησή τους και με ξεχωριστή εχθροπάθεια – ενίοτε με μεγαλύτερο μένος και από τους εκπροσώπους της Τρόικας – τις πολιτικές δυνάμεις που υποστήριξαν ότι τα Μνημόνια φέρνουν την πολιτική και κοινωνική καταστροφή.
Ανθρώπων που και σήμερα ακόμη όταν γράφουν ή σχολιάζουν στην τηλεόραση δεν απέχουν πολύ από το «ας φάνε παντεσπάνι» όταν το ζήτημα είναι η κρίση κόστους ζωής και που θεωρούν εκ προοιμίου αποτυχημένη οποιαδήποτε διεκδίκηση ενός διαφορετικού δρόμου για τη χώρα.
Ανθρώπων που απλώς μας θυμίζουν πόσο αντιδημοκρατική και τελικά αριστοκρατική ιδεολογία είναι αυτή του «Ακραίου Κέντρου» και πόσο έτοιμη να νομιμοποιήσει την περιφρόνηση της πραγματικής λαϊκής βούλησης.
Όμως, ό,τι και να κάνουν υπάρχει ένα όριο. Και αυτό τίθεται όταν εκφράζεται όντως η λαϊκή βούληση. Γιατί ένα πράγμα που ξεχνάνε είναι ότι κάποιες στιγμές έρχεται η ώρα και ο λαός δείχνει τι πραγματικά πιστεύει. Και όταν το κάνει, τότε κανένας σχεδιασμός και καμία «μηντιακή καμπάνια» δεν μπορεί να αντέξει.
Γι’ αυτό και ήταν πραγματικά ελπιδοφόρα τα μηνύματα από τις εκλογές που έγιναν σε δύο διαφορετικά μέρη του κόσμου, σε δύο χώρες με διαφορετικό μέγεθος και με πολύ διαφορετικές ιστορίες: τη Βραζιλία και τη Σερβία. Όμως, αυτό που τις ενώνει είναι το γεγονός ότι και στις δύο περιπτώσεις την τελευταία λέξη την είχαν οι λαοί.
Στη Βραζιλία τα λαϊκά στρώματα βρέθηκαν αντιμέτωπα με το ενδεχόμενο να επιστρέψει στην εξουσία μια αυταρχική ακροδεξιά που υποστήριζε την αναίρεση των όποιων κατακτήσεων εξασφαλίστηκαν από τις κυβερνήσεις του Λούλα. Και κατάφεραν, κόντρα στα προγνωστικά να τον επανεκλέξουν.
Στη Σερβία μια παρατεταμένη λαϊκή κινητοποίηση για τα δικά τους «Τέμπη» οδήγησε σε μια διαδικασία «από τα κάτω» που κατάφερε να δώσει διέξοδο στην ανάγκη της σερβικής κοινωνίας για αλλαγή από μια διακυβέρνηση που είχε καταλήξει να είναι καθεστώς.
Και στις δύο περιπτώσεις αυτό που έκανε τη διαφορά ήταν η λαϊκή κινητοποίηση, η ενεργοποίηση της κοινωνίας και η προσπάθεια για αυξημένη συμμετοχή στις εκλογές. Και έχει ιδιαίτερη σημασία ότι και στις δύο περιπτώσεις η συμμετοχή στις εκλογές ήταν αυξημένη. Στη Βραζιλία στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών, η συμμετοχή αυξήθηκε και ξεπέρασε το 80% και στη Σερβία υπήρξε μια εντυπωσιακή αύξηση της συμμετοχής κατά 10%. Είναι σαφές ότι και στις δύο περιπτώσεις η αύξηση της συμμετοχής συνέβαλε και αυτή στο τελικό αποτέλεσμα.
Όλα αυτά δεν πρέπει να τα θεωρούμε μακρινά. Γιατί και στη χώρα μας αυτό που στην πραγματικότητα τίθεται είναι ένα μεγάλο δίλημμα: εάν διατηρηθεί το σημερινό καθεστώς ή όχι, εάν η χώρα θα παραμείνει μέσα σε αυτή τη συνθήκη βαθιάς κοινωνικής κρίσης, εάν θα αποκατασταθεί η ίδια η λειτουργία της δημοκρατίας.
Η κυβέρνηση είναι σαφές ότι ποντάρει στη μειωμένη συμμετοχή και συνολικότερα σε μια κοινωνία παθητική και αποπροσανατολισμένη. Σε μια τέτοια περίπτωση η κοινωνική μειοψηφία που αυτή τη στιγμή συσπειρώνεται γύρω της και αποτελεί τον σκληρό πυρήνα της εκλογικής της βάσης θα της δώσει τον «αέρα» ότι είναι η μόνη ισχυρή πολιτική δύναμη και σε αυτή τη βάση θα εκβιάσει διάφορους «προθύμους» να τη στηρίξουν, ώστε να αποφευχθεί το «χάος».
Όμως, αυτό το «σενάριο» δεν είναι καθόλου δεδομένο. Γιατί μπορεί τα πράγματα να εξελιχτούν διαφορετικά. Η κοινωνία να κινητοποιηθεί ακριβώς επειδή οι εκλογές θα κρίνουν το μέλλον της χώρας. Η συμμετοχή στις εκλογές να αυξηθεί. Να προσέλθουν να ψηφίσουν αυτοί που μέχρι τώρα δεν πιστεύουν ότι οι εκλογές μπορούν να αλλάξουν τα πράγματα, αυτοί που συνήθως δεν συμμετέχουν.
Και τότε τα ποσοστά της Νέας Δημοκρατίας θα είναι, εκ των πραγμάτων πολύ μικρότερα. Και το αφήγημα που θέλει τον Κυριάκο Μητσοτάκη να είναι η μόνη πραγματική λύση διακυβέρνησης θα έχει καταρρεύσει και αντιθέτως θα έχει φανεί ότι στα μάτια της κοινωνίας είναι μια κυβέρνηση ανεπιθύμητη.
Μόνο που για να υπάρξει η αύξηση της συμμετοχής και η μαζική κινητοποίηση της κοινωνίας χρειάζεται με πολύ πιο συστηματικό, σοβαρό και μαχητικό τρόπο, να υπάρξει εκείνη η πολιτική πρόταση για το αύριο, που να μπορεί να εμπνεύσει την κοινωνία, να την κάνει να πιστέψει ότι υπάρχει πραγματικά εναλλακτική. Και τότε το τοπίο θα είναι διαφορετικό και όλοι αυτοί που πιστεύουν ότι μπορούν να υπαγορεύουν στην κοινωνία τις δικές τους εμμονές ως εθνικό συμφέρον, θα πάρουν επιτέλους την «τιμητική αποστρατεία» τους.
Οι ανατροπές με Λούλα και «Λίστα» και η σιωπή των Τραμπικών... αμνών
Οι πιθανές επιδράσεις των απρόβλεπτων αποτελεσμάτων σε Βραζιλία και Σερβία στις επερχόμενες εκλογές σε επτά και πλέον χώρες της ΕΕ
Επιτέλους, δυό μεγάλα πολιτικά χαμόγελα σχηματίστηκαν στον σκοτεινιασμένο ουρανό του προοδευτικού κόσμου Δύσης και Ανατολής, την περασμένη Δευτέρα. Το πρώτο είχε να κάνει με τη νίκη του Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα στις προεδρικές εκλογές της Βραζιλίας το προηγούμενο Σαββατοκύριακο, έναν πραγματικό θρίαμβο για τον ίδιο, τη χώρα του και τον κόσμο. Ο θρυλικός 80χρονος πρόεδρος άρπαξε στην κυριολεξία τη νίκη από τα σαγόνια της ήττας, μπλόκαρε την άνοδο της ακροδεξιάς του Φλάβιο Μπολσονάρο (υιού του έκπτωτου κατάδικου Ζαΐχ Μπολσονάρο) και, το λιγότερο, «έσωσε το διαπλανητικό σύστημα κλιματισμού, τον Αμαζόνιο, από ανεπανόρθωτη καταστροφή», όπως σχολίασε ο διευθυντής του Guardian...
Το δεύτερο, πιο φρέσκο, πιο νεανικό, πιο γοητευτικό για την σύγχρονη ευρωπαϊκή κεντροαριστερά και πιο κοντινό στη χώρα μας χαμόγελο ζωγραφίστηκε όταν, το ίδιο Σαββατοκύριακο, η «Φοιτητική Λίστα» – το κίνημα των Σέρβων φοιτητών που ξεσηκώθηκαν προ διετίας μετά την τραγωδία του Νόβι Σαντ* – κέρδισε μια απόλυτη κοινοβουλευτική πλειοψηφία, βάζοντας τέλος στη δεκατετραετή απολυταρχία Αλεξάνταρ Βούτσιτς. Ενός προέδρου που κυβερνούσε α λα Όρμπαν, μέσω ενός συνδυασμού ευνοιοκρατίας, πατρωνίας και εκφοβιστικού αυταρχισμού, «εκπροσωπώντας πάντα τα δικά του συμφέροντα και όχι τα συμφέροντα της Σερβίας», όπως δήλωσε ο υποψήφιος με τη «Λίστα» καθηγητής Γ. Γκάσιτς. Ήταν, πραγματικά, ένα πρωτόγνωρα εκπληκτικό εκλογικό αποτέλεσμα, για ένα κίνημα χωρίς ηγέτες, που γεννήθηκε μέσα από κοινωνικές διαμαρτυρίες...
Ιδιαίτερα το πρώτο, το χαμόγελο για την νίκη του Ιγνάσιο Λούλα, πότε γλυκό, πότε πικρό, άλλοτε πραγματικό ή ψεύτικο και άλλοτε υποκριτικό ή διπλωματικό, απλώθηκε και αποτυπώθηκε στα πρόσωπα ή στις αντιδράσεις του συνόλου των δημοκρατικών πολιτικών ηγετών του... κόσμου τούτου, (καλά, οι δικοί μας της κεντροαριστερής αντιπολίτευσης – Ανδρουλάκης, Τσίπρας, Βαρουφάκης, Δούρου και Σακελλαρίδης – έδωσαν τα ρέστα τους σε χαμόγελα και δηλώσεις) εξαιρουμένων (απολύτως, σύμφωνα με τα ραντάρ της Τεχνητής Νοημοσύνης) δύο εξ αυτών: των κ.κ. Ντόναλντ Τράμπ και Κυριάκου Μητσοτάκη!..
Αλλοίμονο, ο πρόεδρος των ΗΠΑ έχει καυχηθεί προσφάτως για «πολλούς ανθρώπους που εξέλεξε» στη Λατινική Αμερική, αυτοαποκαλούμενος «παράγοντας που διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο, αφότου μια σειρά από δεξιούς υποψηφίους (σ. σ: εντός και εκτός αμερικανικής ηπείρου) που ευθυγραμμίστηκαν με την Ουάσιγκτον έχουν κερδίσει την εξουσία». Εννοούσε, ασφαλώς, τους Λατινοαμερικανούς και τους Ευρωπαίους ηγέτες που εμείς οι... λαϊκιστές Ευρωπαίοι πολίτες αποκαλούμε «Τραμπιστές». Και ναι, αυτό είναι ένα σχόλιο για την... μούγκα Μητσοτάκη όσον αφορά τον εκλογικό θρίαμβο Λούλα...
Επί της ουσίας τώρα, αν και ο Ντόναλντ Τράμπ δεν υποστήριξε ανοιχτά τον υιό Μπολσονάρο, η σύνδεσή του με το Μπολσοναραίϊκο είναι καρατσεκαρισμένη – δεν είναι τυχαίο ότι μετά τον θρίαμβο Λούλα, ο... μικρός Φλάβιο «έφυγε νύχτα» πετώντας προς τις ΗΠΑ – και η επιρροή στην εκλογική εκστρατεία του ήταν μεγάλη. Μόλις πέρυσι, άλλωστε, είχε καταγγείλει τη δίκη του συμμάχου του – πραξικοπηματία και πατρός του Φλάβιο – Ζαΐχ Μπολσονάρο στο Ανώτατο Δικαστήριο ως «κυνήγι μαγισσών», επιβάλλοντας έκτακτους δασμούς 50% στις βραζιλιάνικες εισαγωγές ως αντίποινα για αυτό που ισχυρίστηκε ότι ήταν πολιτική δίωξη. Ο Λούλα, εξάλλου, έχει αυτοαποκαλεστεί υπερασπιστής της χώρας του ενάντια στα «αποικιακά» σχέδια του Τραμπ, απορρίπτοντας προσκλήσεις ένταξής του στον αμφιλεγόμενο «συνασπισμό χωρών της Λατινικής Αμερικής που διεξάγουν στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά των καρτέλ ναρκωτικών μαζί με το Πεντάγωνο». Κάτι που, αν είχε αποδεχθεί, θα μπορούσε να έχει ως αποτέλεσμα μια πολύ μεγαλύτερη εμπλοκή των ΗΠΑ σε βραζιλιάνικο έδαφος. Η νίκη του Ιγνάσιο Λούλα, εν τέλει, εδραιώνει μια πολυμερή εξωτερική πολιτική και μια ρεαλιστική προσέγγιση στις σχέσεις με τις ΗΠΑ, την Κίνα και τη Ρωσία...
Από την άλλη, αν ο σχηματισμός κυβέρνησης από την «Φοιτητική Λίστα» ευδοκιμήσει, πρώτη προτεραιότητα της θα είναι η ανατροπή μεγάλου μέρους της κληρονομιάς του Βούτσιτς και του κόμματός του, ξεκινώντας – με τι άλλο; – «Με την αντιστροφή ετών οπισθοδρόμησης του κράτους δικαίου», όπως λένε οι ακτιβιστές νικητές... Θα επιχειρήσουν να επαναφέρουν επίσης, τη σχέση της Σερβίας με τις Βρυξέλλες, την οποία, όπως υποστηρίζουν, «ο Βούτσιτς διαχειριζόταν περισσότερο ως εργαλείο συναλλαγής παρά ως μια πραγματική πορεία προς την ένταξη στην ΕΕ»...
Δυο μεγάλα πολιτικά χαμόγελα, λοιπόν, στον σκοτεινιασμένο ουρανό του προοδευτικού κόσμου Δύσης και Ανατολής, σχηματισμένα από δυό εκλογικές ανατροπές υψηλού διακυβεύματος, τον θρίαμβο Λούλα στη Βραζιλία προχθές, και αυτή την απρόβλεπτη σερβική νίκη υπέρ της δημοκρατίας χθες. Που, μαζί με την ανατροπή της Τρίτης στο Ισραήλ (αν αυτή σταθεροποιηθεί εις βάρος του Νετανιάχου τις επόμενες μέρες) και εκείνη από το προσδοκώμενο αποτέλεσμα εις βάρος του Τράμπ στις ενδιάμεσες εκλογές (Κογκρέσο) την ερχόμενη Τρίτη στις ΗΠΑ, μπορούν να έχουν ισχυρές επιδράσεις στα εκλογικά αποτελέσματα των επερχόμενων (σε επτά και πλέον ευρωπαϊκές χώρες) εκλογών, και σημαντικούς κλονισμούς όσον αφορά τις ευρωπαϊκές και παγκόσμιες πολιτικές και οικονομικές ισορροπίες.
Σάββατο 31 Οκτωβρίου 2026
Βασίλης Κοκοτσάκης: Η Ισπανική διαχείριση των πολύνεκρων δυστυχημάτων στα τρένα..
Η Ισπανική διαχείριση των πολύνεκρων δυστυχημάτων στα τρένα και η Ελληνική "πρωτοτυπία" στο έγκλημα των Τεμπών/ Ο Βασίλης Κοκοτσάκης, ειδικός Δικαστικός πραγματογνώμονας σε θέματα πυρκαγιών, μιλάει στον 98.4 για την διαχείριση των δύο πολύνεκρων σιδηροδρομικών δυστυχημάτων στην Ισπανία το 2026 και υπογραμμίζει τις απαράβατες αρχές κάθε διεθνούς διερεύνησης :
Στεγανά μεταξύ των θεσμικών ρόλων, άμεση καραντίνα του τόπου του συμβάντος, απόλυτη διαφύλαξη των πειστηρίων και αυστηρός έλεγχος κάθε ενέργειας που θα μπορούσε να μολύνει την αποδεικτική τους αξία. Στα Τέμπη, όπως λέει, η σύγκριση αποκαλύπτει μια χαοτική θεσμική υστέρηση. Η επίσημη έκθεση του ΕΟΔΑΣΑΑΜ καταγράφει το αδιανόητο για διεθνή πρακτική. Δεν λήφθηκαν δείγματα χώματος, υλικών ή επιφανειών από το σημείο μηδέν, πριν τα συντρίμμια εκτοπιστούν άρον-άρον στο Κουλούρι. Η δειγματοληψία και μάλιστα από ένα ήδη λεηλατημένο πεδίο, την οποία εξαναγκάστηκαν να ζητήσουν οι οικογένειες των θυμάτων, έγινε στις 28 Μαρτίου 2023, δηλαδή 29 ημέρες μετά. Το αποτέλεσμα; Χημικές αναλύσεις μη καταληκτικές, εξαιτίας της εγκληματικής χρονικής καθυστέρησης και της επιμόλυνσης του χώρου. Το επιστέγασμα αυτής της διαχείρισης αποτυπώνεται στα επίσημα έγγραφα της έρευνας. Η απομάκρυνση βεβαιωμένα 750 κυβικών μέτρων χωμάτων και συντριμμιών ,όπως καταγράφεται πλέον στην επίσημη κρατική πραγματογνωμοσύνη της Anubis και η μερική ασφαλτόστρωση του χώρου πραγματοποιήθηκαν ενώ η διερεύνηση βρισκόταν ακόμη σε εμβρυακό στάδιο. Ο Βασίλης Κοκοτσάκης, εξηγεί, πως στο προχθεσινό δυστύχημα της Urda (Οκτώβριος 2026) μαρτυρίες επιβατών και βίντεο που επαληθεύτηκαν από διεθνή μέσα (όπως οι New York Times) έδειξαν ένα από τα επιβατικά βαγόνια που δέχτηκαν τη σφοδρή σύγκρουση να έχει τυλιχθεί σε πυκνούς καπνούς. Αυτή η φωτιά όμως ήταν συμβατική και προκλήθηκε σύμφωνα με τις αρχές ε από βραχυκυκλώματα στα ηλεκτρικά συστήματα της καμπίνας και από την ανάφλεξη των εσωτερικών υλικών (πλαστικά, καθίσματα, αποσκευές) λόγω της τριβής και των σπινθήρων. Μια φωτιά φυσιολογική που σβήστηκε άμεσα.
Παρά τη σφοδρότητα της σύγκρουσης, δεν δημιουργήθηκε η εκρηκτική πυρόσφαιρα (fireball) που είδαμε στα Τέμπη. Δεν υπήρξε, δηλαδή, ακαριαία έκρηξη χημικού/καυσίμου νέφους που να καταπιεί το πεδίο σε δευτερόλεπτα, ακριβώς επειδή ΕΔΩ τα έλαια σιλικόνης των μετασχηματιστών λειτούργησαν ως κατασταλτικός παράγοντας όπως είναι κατασκευασμένα, εμποδίζοντας το καταστροφικό "atomization" διασκορπισμό σε μορφή αεροζόλ. Όπως μάλιστα αναλυτικά τονίζει :
" Ακριβώς εκεί βρίσκεται το μεγαλύτερο επιστημονικό και ηθικό παράδοξο της ελληνικής διερεύνησης στα Τέμπη .
Σύμφωνα με τα πορίσματα των διορισμένων από το κράτος πραγματογνωμόνων και τις εκθέσεις που κατατέθηκαν, προβλήθηκε ο ισχυρισμός ότι η γιγαντιαία πυρόσφαιρα στα Τέμπη προκλήθηκε από την ανάφλεξη των ελαίων σιλικόνης των μετασχηματιστών των δύο ηλεκτρομηχανών. Για να στηριχθεί αυτό το αφήγημα, οι διορισμένοι ειδικοί ισχυρίστηκαν ότι οι ακραίες συνθήκες της σύγκρουσης (σφοδρή πίεση, ηλεκτρικά τόξα 25.000 Volt και πλήρης εκτίναξη του υλικού σε μορφή σταγονιδίων) ανάγκασαν το έλαιο σιλικόνης να συμπεριφερθεί με τρόπο που ξεπερνά τις εργαστηριακές και διεθνείς του προδιαγραφές.
Στην πραγματικότητα, αυτή η θεωρία απαιτεί από το έλαιο σιλικόνης να «αλλαξοπιστήσει» χημικά: Ενώ το υλικό αυτό επιλέγεται παγκοσμίως από τους κατασκευαστές τρένων (όπως η Siemens και η Alstom) ακριβώς επειδή έχει εξαιρετικά υψηλό σημείο καύσης και δεν δημιουργεί πυρόσφαιρες, στην ελληνική εκδοχή παρουσιάστηκε ως το «ιδανικό καύσιμο» , αλλά προσέξτε μόνο για εσωτερική κατανάλωση. Δεν τολμήσαμε να το δώσουμε ως απόδειξη στους διεθνείς οργανισμού ασφαλείας σιδηροδρόμων και καταλαβαίνετε το γιατί.
Τόσο το ισπανικό δίκτυο υψηλής ταχύτητας όσο και το ελληνικό δίκτυο λειτουργούν ακριβώς με την ίδια ηλεκτρική τάση: 25.000 Volt (25 kV) εναλλασσόμενου ρεύματος (AC) στα 50 Hz. Όταν δύο σύγχρονες ηλεκτρομηχανές συγκρούονται μετωπικά ή οπίσθια με εκατοντάδες χιλιόμετρα την ώρα, οι νόμοι της Φυσικής είναι παγκόσμιοι ίδιοι και απαράλλακτοι: Τα ηλεκτρικά τόξα είναι αναπόφευκτα παντού. Κατά τη σύγκρουση, τα παντογραφικά συστήματα που παίρνουν ρεύμα από τα καλώδια σπάνε, βραχυκυκλώνουν και δημιουργούν τεράστια ηλεκτρικά τόξα χιλιάδων Volt, είτε αυτό συμβαίνει στη Λάρισα είτε έξω από τη Μαδρίτη.
Αλαζονεία, έλλειψη ενσυναίσθησης ή και τα δύο;
Το παραμύθι έχει και δράκο;
«Δεν θέλουμε ανθρώπους παγιδευμένους στη φτώχεια, εξαρτημένους για πάντα από επιδόματα. Θέλουμε να τους δώσουμε τη δυνατότητα να σταθούν στα πόδια τους». Ποιος να το είπε; Ποιος να το είπε άραγε; Μήπως ο Κυριάκος Μητσοτάκης ως αντιπολίτευση; Ο νυν πρωθυπουργός κατακεραύνωνε το 2018 τη λογική της διαρκούς εξάρτησης από τα επιδόματα, αλλά στη συνέχεια τα μετέτρεψε σε βασικό εργαλείο της κυβερνητικής πολιτικής, χωρίς βέβαια να αντιμετωπίσει την ουσία των προβλημάτων. «Μπαλώματα», «πασαλείμματα» και αποθέωση από τα γαλάζια στελέχη και τα φιλικά ΜΜΕ ότι στέκεται στο πλευρό όσων έχουν ανάγκη. Το παραμύθι έχει και δράκο; Loustrosστο X
*** Έχει όμως διαφημιστική καμπάνια! Το υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας αποφάσισε να παρουσιάσει 26 ιστορίες ανθρώπων που ωφελήθηκαν από τις κυβερνητικές πολιτικές. Έξι από αυτές προβάλλονται στο μετρό, ώστε οι επιβάτες να πληροφορούνται, μεταξύ άλλων, πόσο ανακουφίστηκε οικονομικά μια μητέρα χάρη στο επίδομα γέννησης. Vivian Efthimiopoulou 🎗️στο X
*** Προσέξτε, όμως, τη λογική. Η κυβέρνηση εφαρμόζει μια κοινωνική πολιτική, η οποία αποτελεί υποχρέωσή της, και στη συνέχεια τη διαφημίζει περίπου σαν να έκανε χάρη στους πολίτες. Λες και τα χρήματα βγήκαν από την προσωπική περιουσία του Κυριάκου Μητσοτάκη. Λες και οι υπουργοί έβαλαν το χέρι στην τσέπη για να βοηθήσουν τους οικονομικά ασθενέστερους. cowman57-2στο X
*** Και επειδή η καμπάνια προκάλεσε αντιδράσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, το υπουργείο αποφάσισε να βγει κι από πάνω. Με ανακοίνωση που θα μπορούσε κάλλιστα να έχει τίτλο «Και χάρη σας κάνουμε», εγκαλεί όσους τόλμησαν να ασκήσουν κριτική, χαρακτηρίζοντας την προσπάθεια αμφισβήτησης της καμπάνιας «στοχευμένη και παραπλανητική». Μάλιστα, επικαλείται ακόμη και τη στοχοποίηση των ανθρώπων που συμμετείχαν. Μόνο που κανείς δεν χρειάζεται να αμφισβητήσει την προσωπική ιστορία οποιουδήποτε πολίτη για να ασκήσει κριτική στην κυβερνητική αυτοπροβολή. Οι άνθρωποι που έλαβαν μια κοινωνική παροχή δεν οφείλουν να απολογηθούν για τίποτα. Ούτε, όμως, οφείλουν ευγνωμοσύνη σε κανέναν υπουργό. Le Maître 🇺🇦🇵🇸στο X
*** Το υπουργείο της Δόμνας μάς πληροφορεί επίσης ότι η ενημέρωση των πολιτών δεν είναι κυβερνητική προπαγάνδα. Σωστά. Μόνο που υπάρχει μια μικρή διαφορά ανάμεσα στο να ενημερώνεις κάποιον ότι δικαιούται μια παροχή και στο να του παρουσιάζεις ανθρώπους που εξηγούν πόσο άλλαξε η ζωή τους χάρη στην κυβερνητική πολιτική. Το πρώτο είναι ενημέρωση. Το δεύτερο είναι προβολή κυβερνητικού έργου. Κι όσο κι αν προσπαθούν να τα ταυτίσουν, δεν είναι το ίδιο πράγμα. Αδεκαστος Δικαστηςστο X
*** Το κοινωνικό κράτος δεν είναι φιλανθρωπικό ίδρυμα του Κυριάκου Μητσοτάκη. Τα επιδόματα δεν είναι προσωπικά του δώρα και οι πολίτες δεν είναι υπήκοοι που οφείλουν να υποκλίνονται κάθε φορά που η κυβέρνηση αποφασίζει να τους επιστρέψει ένα μικρό μέρος από όσα συνεισφέρουν στα δημόσια ταμεία. Kostas Papakostas (aka Θείος Κώστας)στο X
*** Και αν το υπουργείο θέλει πραγματικά να παρουσιάσει ιστορίες που άλλαξαν ζωές, ας αναζητήσει και εκείνες των ανθρώπων που εξακολουθούν να δυσκολεύονται να πληρώσουν το ενοίκιο, το σούπερ μάρκετ και τους λογαριασμούς τους. Εκείνων που εργάζονται και παρ’ όλα αυτά δεν μπορούν να βγάλουν τον μήνα. Ίσως έτσι καταλάβει ότι η κοινωνική πολιτική δεν μετριέται με το πόσες ευχαριστήριες ιστορίες μπορεί να συγκεντρώσει ένα υπουργείο.
Δεν έχουμε πολλές τέτοιες μέρες
 |
| Στιγμές από τη νίκη του Luiz Inacio Lula da Silva |
Και ναι, μία αριστερή κυβέρνηση που κερδίζει με τόσο μικρή διαφορά, δεν μπορεί να ανατρέψει το σύστημα αλλά υπάρχει κόσμος που θα πάρει ανάσες, θα ανακουφιστεί από την πιο ανθρώπινη πολιτική της σε δυο τρία σημεία. Έχουμε ανάγκη από μέρες δικές μας, που να μην τις χαρίζουμε σε κανέναν.
Παλαντζάρουμε πάνω σε μία τραμπάλα που δεν πέφτει ποτέ το βάρος ολοκληρωτικά σε μία πλευρά, αιωρούμαστε ανάμεσα σε μικρές ποσοστιαίες διαφορές, αλλά αυτό είναι αρκετό κάθε φορά να αλλάζει η διάθεσή μας. Δυο τρεις μονάδες στην Βραζιλία και είδαμε λίγο ουρανό. Δεν χρειάζεται να αλλάξει ο κόσμος για να αλλάξει η ψυχολογία μας. Κάτι μικρά ή λίγο μεγαλύτερα, είναι απαραίτητα για να κρατηθείς όρθιος.
Τις γνωρίζω τις ενστάσεις και πολιτικά ίσως να είναι ορθές, αλλά είναι και λίγο κυνικές και αγνοούν ή υποτιμούν κάτι που σε ορισμένες εποχές και συγκυρίες είναι εξ ίσου σημαντικό με την ανατροπή του συστήματος εκμετάλλευσης. Έχουμε ανάγκη από πρέζες αέρα, έχουμε ανάγκη από μέρες δικές μας, που να μην τις χαρίζουμε σε κανέναν.
Την ημέρα της απόφασης του δικαστηρίου για την Χρυσή Αυγή είχα γράψει «μας περιμένουν μπροστά μας μεγάλες ήττες από τον Φασισμό αλλά όχι σήμερα». Όχι σήμερα λοιπόν. Δεν είναι σήμερα η μέρα που θα υποτιμήσουμε την εκλογή Λούλα γιατί προδικάζουμε πως θα είναι απλά άλλο ένα διάλειμμα σοσιαλδημοκρατικών αυταπατών. (Μου την είπαν φίλοι αυτήν την ατάκα και στενοχωρηθήκαμε).
Ας μην κλέβουμε από τον κόσμο αλλά και από τους εαυτούς μας τέτοιες μέρες, δεν θα έχουμε πολλές. Η ψύχραιμη πολιτική αποτίμηση και οι οξυδερκείς αναλύσεις είναι πάντα χρήσιμες αλλά ας αφήσουμε και καμία μέρα να περάσει χωρίς αυτές. Έχουμε ανάγκη και από άλλα πράγματα.
Και ναι, μία αριστερή κυβέρνηση που κερδίζει με τόσο μικρή διαφορά, δεν μπορεί να ανατρέψει το σύστημα αλλά υπάρχει κόσμος που θα πάρει ανάσες, θα ανακουφιστεί από την πιο ανθρώπινη πολιτική της σε δυο τρία σημεία. Δεν θα ανατρέψει τον Καπιταλισμό. Εν αντιθέσει με τις ακροδεξιές κυβερνήσεις που ακόμη και με μια ψήφο διαφορά να εκλεγούν κάνουν ότι γουστάρουν δίχως κανέναν φραγμό.
Και σίγουρα δεν βοηθάνε ιδιαίτερα οι σκληροί χαρακτηρισμοί περί προσκυνημένων σοσιαλδημοκρατών, βολεμένων κρυφοαστών και λαγών του συστήματος. Μην ανοίξουμε εδώ πάλι την κουβέντα που αποτελεί τον μόνιμο λόγο διασπάσεων της Αριστεράς σε όλες τις χώρες και όλες τις εποχές και συνοψίζεται στο ερώτημα : «Αριστερά της ρήξης ή Αριστερά της συμμετοχής;». Δεν υπάρχει Αριστερά της συμμετοχής ή τουλάχιστον κανείς δεν ξεκινάει έτσι. Απλά στην πορεία νιώθει την ανάγκη να κάνει κάτι έστω μικρό σήμερα και όχι να περιμένει την οριστική ανατροπή.
Σωστό ή λάθος, κρίνεται κατά περίσταση και οφείλω να πω πως και δύο πλευρές έχουν πολύ ισχυρά κα στέρεα επιχειρήματα. Όμως δεν γίνεται να τιμωρούμε τον κόσμο επειδή δεν έχει φτάσει στα επιθυμητά από εμάς επίπεδα συνειδητοποίησης και ταξικής συνείδησης. Τόσος ελιτισμός καταντάει αυτό που είπα, τιμωρητικός.
Επαναλαμβάνω πως όπως πάνε τα πράγματα μας περιμένουν μεγάλες ήττες. Αλλά και ωραίες μέρες. Ας τις ζήσουμε όπως τους αξίζει και όπως μας αξίζει γιατί ακόμη και αυτές είναι κερδισμένες δεν μας τις χάρισε κανένας.
Κάπως έτσι δεν είναι η ζωή μας όλη; Μέχρι να πεθάνουμε έχουμε να ζήσουμε πολλές υπέροχες στιγμές αθανασίας. Ας μην τις πετάμε, δεν είναι άπειρες.
Η οργή των φλαμίνγκο
Οι νέοι και νέες της Αλβανίας κουράστηκαν να φεύγουν. Βαρέθηκαν να μην χωράνε. Είναι αποφασισμένοι να δώσουν μάχη για να ζήσουν καλύτερα.
του Συμεών Λαμάι
Νομικού
Τα φλαμίνγκο είναι πουλιά που φεύγουν όταν ο τόπος δεν τα χωρά. Η κλασική αναπαράσταση που έχουμε όταν ακούμε για εκείνα είναι να στέκονται ακίνητα σε ρηχά νερά, να βάφουν ροζ το τοπίο γύρω τους και να ισορροπούν σε ένα πόδι σε μια προσπάθεια να εξοικονομήσουν ενέργεια. Μοιάζουν πραγματικά σαν να είναι γεννημένα να συμβολίζουν την ηρεμία. Πίσω όμως από αυτή τη γαλήνια εικόνα κρύβεται μια λιγότερο γνωστή πλευρά. Όταν ο χώρος περιορίζεται και η τροφή γίνεται αντικείμενο διεκδίκησης, μπορούν να γίνουν εξαιρετικά επιθετικά.
Από τη γαλήνη στην οργή πέρασε και η «Επανάσταση των Φλαμίνγκο» στην Αλβανία. Μετά από περίπου τεσσεράμισι μήνες ειρηνικών κινητοποιήσεων, το κίνημα μπήκε τις τελευταίες πέντε ημέρες στη δεύτερη πράξη του, εκείνη της οργής. Με μια πρώτη ματιά στη γειτονική χώρα, βλέπει κανείς δημόσια κτίρια να παραδίδονται στις φλόγες, τράπεζες να λεηλατούνται, δρόμους να γεμίζουν σπασμένα γυαλιά και ξηλωμένα πλακόστρωτα. Όσα συμβαίνουν, ωστόσο, δεν μπορούν να κατανοηθούν χωρίς δύο πλαίσια.
Το πρώτο είναι η ίδια η Αλβανία: όσα συνέβαιναν επί δεκαετίες στη μετάβασή της προς την «ελεύθερη αγορά» και όσα έγιναν τους τελευταίους μήνες, που οδήγησαν ένα κίνημα ειρηνικής διαμαρτυρίας στην οργή. Το δεύτερο είναι η εποχή μας, μια εποχή όπου η Gen Z προσπαθεί να βρει τον ρόλο της στην ιστορία και να ορίσει η ίδια τη μοίρα της. Από τα Τέμπη ως το Νεπάλ και από τη Σερβία ως τις ‘’κατσαρίδες’’ της Ινδίας και από τους δρόμους του Παρισιού ως εκείνους της Νέας Υόρκης, η νέα γενιά βγαίνει στους δρόμους και αναδιαμορφώνει τις σχέσεις εξουσίας. Για λόγους χώρου και χρόνου, το κείμενο αυτό εστιάζει αποκλειστικά στην περίπτωση της Αλβανίας.
Πρώτη πράξη: Η ειρηνική
Όλα ξεκίνησαν στις 23 Μαΐου, όταν η περίφραξη εκτάσεων στο Ζβέρνετς, κοντά στη λιμνοθάλασσα της Νάρτας, προκάλεσε την αφορμή για τις πρώτες αντιδράσεις των κατοίκων απέναντι στα σχέδια για πολυτελείς τουριστικές εγκαταστάσεις. Η περιοχή, σημαντικός υγροβιότοπος και καταφύγιο των φλαμίνγκο, έγινε σύμβολο μιας ευρύτερης σύγκρουσης. Πίσω όμως από την υπεράσπιση του περιβάλλοντος βρισκόταν εξαρχής η αγανάκτηση για το διαχρονικό ζήτημα της ιδιοκτησίας, το ξεπούλημα της δημόσιας γης στους ‘’στρατηγικούς επενδυτές’’, τη διαφθορά, καθώς και για ένα μοντέλο ανάπτυξης που ευνοεί τις μεγάλες κατασκευαστικές και τουριστικές επενδύσεις χωρίς τα οφέλη να φτάνουν στην κοινωνική πλειοψηφία.
Ήδη από τις 31 Μαΐου οι διαμαρτυρίες απέκτησαν καθημερινό χαρακτήρα στα Τίρανα. Ίσως για πρώτη φορά στην Αλβανία ένα τόσο μεγάλο κίνημα δεν γεννήθηκε ως κομματική κινητοποίηση. Το σύνθημα «Ο Ράμα στη φυλακή, ο Μπερίσα στη φυλακή» αποτυπώνει την απόσταση των διαδηλωτών από ολόκληρο το πολιτικό κατεστημένο ή το παλιό όπως το αποκαλούν οι ίδιοι . Για μήνες στους δρόμους κατέβαιναν νέοι και νέες, γονείς με τα παιδιά τους και ηλικιωμένοι. Τα αιτήματα έμειναν βέβαια αναπάντητα και 135 μέρες μάλιστα ειρηνικής διαμαρτυρίας αντιμετωπίστηκαν με ειρωνεία και χλευασμό και τον πρωθυπουργό της χώρας δεν έπαψε στιγμή να κατηγορεί τον αλβανικό λαό πότε ως υποκινούμενο από την αντιπολίτευση του Μπερίσα και πότε ως δάκτυλο ξένων δυνάμεων που δεν θέλουν το καλό της χώρας. Έτσι δημιουργήθηκαν φυσικά οι προϋποθέσεις για να μετατραπεί η απογοήτευση σε οργή.
Δεύτερη πράξη: Η οργή
Το πρωί της 13ης Οκτωβρίου, χιλιάδες μαθητές και φοιτητές ενώθηκαν με τους διαδηλωτές και έδωσαν νέα πνοή σε ένα κίνημα χωρίς καθοδήγηση αλλά με σαφή αιτήματα. Οι φιλήσυχες βραδινές συγκεντρώσεις, με τα ροζ φλαμίνγκο και τους χώρους για παιδιά, έδωσαν τη θέση τους σε μαζικές πορείες και συγκρούσεις. Οι αρχές απάντησαν με πλαστικές σφαίρες, δακρυγόνα, αύρες νερού και ισχυρές αστυνομικές δυνάμεις. Σύμφωνα με τα τελευταία επίσημα στοιχεία οι τραυματίες έφτασαν τους 207, ενώ οι συλλήψεις ξεπέρασαν τις χίλιες. Για αυτή την καταιγίδα αστυνομικής αυθαιρεσίας και κατάχρησης βίας επτά μόλις αστυνομικοί τέθηκαν σε διαθεσιμότητα και αντιμετωπίζουν πειθαρχικές έρευνες για υπέρβαση εξουσίας και παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας. Η σύγκρουση αφορά πλέον και την υπεράσπιση βασικών δημοκρατικών δικαιωμάτων και τις αρχές του κράτους δικαίου.
Η κυβέρνηση Ράμα συνεχίζει ασφαλώς στο ίδιο πάντοτε μοτίβο όντας ανίκανη αλλά και άβουλη να καταλάβει ότι δεν χρειάζεται υποκινητή για να οργιστεί κανείς με τον τρόπο που κυβερνά τον τόπο. Οι διαδηλώσεις τροφοδοτούνται από τη γενικευμένη δυσαρέσκεια, τις κατηγορίες για διαφθορά και έλλειψη διαφάνειας και την ίδια στιγμή διατηρούν στον πυρήνα τους το αίτημα για μια καλύτερη ζωή, για τη μείωση του κόστους στέγασης και σπουδών, για καλύτερες εργασιακές συνθήκες και επαγγελματικές προοπτικές.
Τρίτη πράξη: Και τώρα;
Το ερώτημα που απασχολεί εύλογα τον περισσότερο κόσμο είναι τι θα μείνει από όλα αυτά και τι θα γίνει μετά από όλα αυτά. Η αλήθεια είναι πως κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει καθώς η παρούσα είναι από κείνες τις στιγμές που η ιστορία γράφεται σε χρόνο ενεστώτα. Σε τέτοιες περιπτώσεις βέβαια υπάρχει χώρος για ανάλυση και φαντασία σε μια προσπάθεια ‘’πρόβλεψης’’ του μέλλοντος: Το ένα σενάριο λ.γ., είναι απλό και λέει ότι το κίνημα μπορεί να σβήσει κάτω από την καταστολή και την κόπωση. Ένα άλλο μπορεί να λέει ότι ο κόσμος που συμμετέχει στο κίνημα θα πολιτικοποιηθεί, είτε δημιουργώντας κόμμα είτε ενισχύοντας έναν από τους 3 νέους μικρούς πολιτικούς σχηματισμούς. Ένα άλλο, επειδή η πεισματική πραγματικότητα είναι συχνά πιο θαρραλέα από τη φαντασία προβλέπει ότι μπορεί να φέρει μεγάλη θεσμική και πολιτική αλλαγή. Όποιο όμως κι αν συμβεί, είτε αναφέρθηκε ως άνω είτε όχι, στην αλβανική κοινωνία έχει ήδη αλλάξει κάτι.
Ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του ’90 οι Αλβανοί έφευγαν, είτε με πλοία για την Ιταλία είτε με τα πόδια για την Ελλάδα είτε με όποιο τρόπο για οπουδήποτε, πάντα με την ελπίδα μιας καλύτερης ζωής. Αυτό ήταν τότε ανάγκη και όνειρο συνάμα. Σήμερα, σχεδόν 40 χρόνια μετά, ίσως για πρώτη φορά η παραμονή στη δική τους χώρα γίνεται πολιτικό αίτημα και πολιτικό όραμα. Οι νέοι και νέες της Αλβανίας κουράστηκαν να φεύγουν. Βαρέθηκαν να μην χωράνε. Είναι αποφασισμένοι να δώσουν μάχη για να ζήσουν καλύτερα. Είναι αποφασισμένοι να ζήσουν αλλιώς. Είναι αποφασισμένοι να κερδίσουν. Έτσι σε αντίθεση με τα φλαμίνγκο της εισαγωγής μας που φεύγουν όταν δεν τα χωρά ο τόπος, οι νέοι και νέες της Αλβανίας ξέρουν πια ότι στη δική τους περίπτωση δεν ευθύνεται η φύση που αναγκάζονται να φύγουν από τον τόπο τους αλλά οι πολιτικές που εφαρμόζονται. Και σε αυτές τις πολιτικές θα πάνε κόντρα μέχρι το τέλος. Οι νέοι και νέες της Αλβανίας ήταν για χρόνια φλαμίνγκο που έφευγαν. Τώρα για πρώτη φορά είναι αποφασισμένοι να υπερασπιστούν τη λιμνοθάλασσά τους.
Πηγή: www.rosa.gr
Κι όμως συνέβησαν...
Πόσο πιθανό είναι να δούμε να συνεργάζονται εκλογικά το ΠΑΣΟΚ με τον ΣΥΡΙΖΑ; Το ερώτημα ετέθη και απασχόλησε με αφορμή μια...
...δημόσια συνάντηση των εκπροσώπων Τύπου των δύο κομμάτων. Ξεκίνησε αμέσως η φιλολογία, κατασκευάστηκαν σενάρια, φήμες έπεσαν στο τραπέζι, πληροφορίες που πλασαρίστηκαν ως έγκυρες κυκλοφόρησαν, στελέχη των κομμάτων τοποθετήθηκαν επί του θέματος, το ΠΑΣΟΚ το διέψευσε επισήμως, ο ΣΥΡΙΖΑ ανεπισήμως και με μισόλογα. Οσοι δεν απορρίπτουν την περίπτωση συνεννόησης λένε ότι τα δύο κόμματα έχουν κοινό εχθρό τον Τσίπρα, το ένα μάχεται για να κατακτήσει τη δεύτερη θέση, το άλλο αγωνίζεται υπέρ βωμών και εστιών για να καταφέρει να επιβιώσει, να ξεπεράσει το 3% που είναι το όριο εισόδου στη Βουλή.
Θα είναι παράδοξο να ενώσουν τις δυνάμεις τους όχι για να κερδίσουν τη Δεξιά, αυτό δεν προκύπτει από τις μετρήσεις, αλλά για να κόψουν τον δρόμο στον Αλέξη Τσίπρα, να μην του επιτρέψουν δηλαδή να παίξει τον ρόλο του πρωταγωνιστή στη δημοκρατική παράταξη εξαφανίζοντας τον ΣΥΡΙΖΑ από τη σκηνή και βάζοντας το ΠΑΣΟΚ σε περιθωριακή θέση; Εχουμε δει πολλά παράδοξα την περίοδο της Μεταπολίτευσης.
● Οι δογματικοί του ΚΚΕ τα βρήκαν με τους αναθεωρητές του ΚΚΕ Εσωτερικού, δημιούργησαν τον Συνασπισμό της Αριστεράς και της Προόδου, για να διαδεχθούν το ΠΑΣΟΚ, που ήταν βουτηγμένο στα σκάνδαλο, στην κεφαλή της προοδευτικής παράταξης.
● Οι νικητές του Εμφυλίου συνεργάστηκαν με τους ηττημένους του Εμφυλίου (κυβέρνηση Τζαννετάκη), για να εξουδετερώσουν τον Ανδρέα Παπανδρέου.
● Οι εισαγγελείς (Ν.Δ., Συνασπισμός) έφτιαξαν την οικουμενική κυβέρνηση Ζολώτα παρέα με τον κατηγορούμενο (ΠΑΣΟΚ).
● Τρώγονταν επί χρόνια από το πρωί μέχρι το βράδυ η Νέα Δημοκρατία με το ΠΑΣΟΚ, ήταν προαιώνιοι αντίπαλοι, ορκισμένοι εχθροί, κι όμως συνεργάστηκαν για να σώσουν τη χώρα από την καταστροφή όπου την είχαν οδηγήσει αυτά τα κόμματα (κυβέρνηση Σαμαρά-Βενιζέλου).
● Υπήρχε περίπτωση να δούμε συμπόρευση εθνικιστικού μορφώματος με κόμμα της ριζοσπαστικής Αριστεράς; Και με τον διάβολο θα συνεργαστούμε για να σώσουμε την επανάσταση, έλεγαν οι μπολσεβίκοι. Βεβαίως ούτε ο Τσίπρας ήταν μπολσεβίκος ούτε ο Καμμένος ήταν διάβολος ούτε επανάσταση είχαμε στην Ελλάδα το 2015. Ηταν αλλού ο ένας, αλλού ο άλλος. Τα βρήκαν και συγκυβέρνησαν κοντά πέντε χρόνια.
● Ολα τα προηγούμενα ήταν απίθανα. Αποκλείονταν. Γραφικός-ή χαρακτηριζόταν όποιος-α έλεγε ότι μπορεί να συμβούν. Κι όμως συνέβησαν. Είναι ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ σήμερα σε τελείως διαφορετικές πολιτικές και ιδεολογικές οικογένειες; Οχι. Θα είναι κόντρα στις αρχές τους μια συνεργασία; Διαβάζοντας τα προγράμματά τους διαπιστώνουμε συγκλίσεις και οι αντιθέσεις τους δεν είναι αγεφύρωτες. Οπότε αν οι περιστάσεις το επιβάλλουν ενδεχομένως να έχουμε συνεννόηση στις εκλογικές αναμετρήσεις που έρχονται. Αν όχι στην πρώτη, μπορεί στην επόμενη...
Παρασκευή 30 Οκτωβρίου 2026
Βραζιλία: Νίκη της «σύγχρονης δυστοπικής σοσιαλδημοκρατίας»
Με αφορμή την εκλογική νίκη του «προοδευτικού» Λούλα ντα Σίλβα
Ο νυν πρόεδρος της Βραζιλίας Λούλα ντα Σίλβα επανεξελέγη για τέταρτη θητεία.
Σύμφωνα με το Ανώτατο Εκλογικό Δικαστήριο της χώρας, μετά την καταμέτρηση άνω του 99,67% των ψήφων, έλαβε το 51,76% των ψήφων, ενώ ο αντίπαλός του, γερουσιαστής Φλάβιο Μπολσονάρο, έλαβε το 48,24%.
Η νέα θητεία του Λούλα θα ξεκινήσει στις 5 Ιανουαρίου 2027.
Το καταπληκτικό είναι ότι είναι η πρώτη φορά στη Βραζιλία που ένας υποψήφιος που έχασε στον πρώτο γύρο κερδίζει τον δεύτερο γύρο.
Να σημειωθεί ότι και οι δύο «μονομάχοι» της εκλογικής αναμέτρησης συναίνεσαν στην παράταση της εκλογικής διαδικασίας λόγω των κακών καιρικών συνθηκών.
Παρόλα αυτά ο συντηρητικός Μπολσονάρο δεν κατάφερε να κερδίσει τον δεύτερο γύρο αυτής της εκλογικής αναμέτρησης και τώρα σπεύδει να δηλώσει ότι δεν αναγνωρίζει το εκλογικό αποτέλεσμα, επιχειρώντας να δημιουργήσει κλίμα κοινωνικών αναταραχών στην μεγαλύτερη οικονομία της Λατινικής Αμερικής
Μου είναι απολύτως κατανοητό γιατί η woke «αριστερά» πανηγυρίζει για τον Λούλα
Μου είναι απολύτως κατανοητό γιατί ο υιός Σόρος έσπευσε να πανηγυρίσει την εκλογή Λούλα Ντα Σίλβα.
Μου είναι απολύτως κατανοητό γιατί ο Λούλα έχει ελάχιστη σχέση με την ουσία και τις αρχές της Αριστεράς και του Σοσιαλισμού.
Είναι το τυπικό δείγμα των «ηγετών» της «σύγχρονης δυστοπικής σοσιαλδημοκρατίας» …αυτό είναι!
Ο Λούλα είναι αυτός που αποδέχτηκε την βιοτρομοκρατία covid 19 και επέβαλε τον υποχρεωτικό εμβολιασμό στα σκευάσματα που ονομάστηκαν εμβόλια, των οποίων την επικινδυνότητα αποκαλύπτουν ένα πλήθος ιατρικών μελετών και στην πράξη τα εκατομμύρια των παρενεργειών, των επιθετικών κακοηθειών σε νέους ανθρώπους και των αιφνίδιων θανάτων στον άλλοτε Δυτικό κόσμο.
Είναι ο ίδιος που ποινικοποίησε την εναντίωση στην υποχρεωτικότητα και μάλιστα με απειλή φυλακίσεων.
Είναι αυτός που επέβαλε τον εμβολιασμό σε βρέφη με την απειλή διακοπής της κοινωνικής πρόνοιας στις οικογένειες που θα αρνούνταν να προβούν στην ανάλογη «ιατρική» πράξη.
Είναι ο ένθερμος θιασώτης της Ατζέντας 2030 και της Παγκόσμιας διακυβέρνησης υπό τον ΟΗΕ και ένας εκ των προέδρων που προώθησε την συμφωνία Mercosur για την είσοδο των μεταλλαγμένων και των αμφίβολης ποιότητας διατροφικών προϊόντων από την Λατινική Αμερική στον υπόλοιπο δυτικό κόσμο.
Και η… «αριστερά» βρήκε ένα βήμα για πανηγυρισμούς …γιατί;
Μια «αριστερά» που ενσωματώθηκε στην πολιτική ατζέντα του ιδρύματος Σόρος δεν θα μπορούσε παρά να πανηγυρίζει.
Μια «αριστερά» που απαρνήθηκε τις αρχές του Μαρξισμού, την πάλη για μια δικαιότερη κοινωνία με τον Άνθρωπο πρωταγωνιστή της ιστορικής εξέλιξης και ενσωματώθηκε στις λογικές των καπιταλιστικών στρατοπέδων, προσπαθώντας μέσα από εκφασισμένες προπαγάνδες να διαχωρίσει τον καπιταλισμό σε καλό και κακό, είναι λογικό να πανηγυρίζει για τον κάθε Λούλα, τον κάθε Μόντι και για τους «σωτήρες» θιασώτες των απόψεων του φιλοναζί Ιβάν Ιλίν.
Αυτή η «αριστερά» έχει ήδη αποκαλυφθεί και έχει ήδη καταδικαστεί στην συνείδηση εκατομμυρίων ανθρώπων όπου γης.
Η νίκη του Ντα Σίλβα είναι μια προφανής αποτυχία του Τράμπ, του βαθέως Αμερικανικού κράτους και της CIA να επιβάλλουν πολιτικές λύσεις στην «πίσω αυλή» των ΗΠΑ, όμως αυτό πιθανόν να είναι και εξαιρετικά προσωρινό.
Σε μια βαθιά διαιρεμένη χώρα, όπως η Βραζιλία, τίποτα δεν κρίθηκε οριστικά, χωρίς αυτό να αλλοιώνει ούτε στο ελάχιστο την ανέλπιστη νίκη του «προοδευτικού» Λούλα Ντα Σίλβα.
Η παγκόσμια κοινωνία δεν θα βρει ξανά τον δρόμο των αξιών που χάνονται, όσο δεν αναπτύσσεται όχι μόνο η αντίστασή της στις λογιών δυστροπίες, αλλά και όσο δεν διαμορφώνονται οι κοινωνικοπολιτικές προϋποθέσεις ενός διαφορετικού ιδεολογήματος – αντίθετου από αυτό της «παγκοσμιοποίησης» – που θα δημιουργεί ελπίδα στην κατεύθυνση της συνέχειας της ανθρωποκεντρικής ιστορικής εξέλιξης, που θα εμφορείται από την πολιτική βούληση να σπάσει την αλυσίδα της παγκόσμιας δυστοπίας που χαλκεύεται από ηγεσίες που εχθρεύονται την κοινωνία των ανθρώπων και οι οποίες θεοποιώντας το κέρδος και την ηγεμονία σε έναν αδυσώπητο ανταγωνισμό, έχουν στόχο να συνθλίψουν το μέλλον του δημιουργικού Ανθρώπου και του περιβάλλοντός του.
Ένα εναλλακτικό ιδεολόγημα στην κατεύθυνση μιας Δίκαιης κοινωνίας που θα ανοίγει, μεσα από καθοριστικές ΡΗΞΕΙΣ, τον δρόμο της επανασύνδεσης του ανθρώπου με τις διαχρονικές πανανθρώπινες αξίες, στην βάση των οποίων γράφτηκε διαχρονικά η ιστορία πάνω στον πλανήτη μας.
Πηγή: www.militaire.gr
Τι πάει λάθος με εμάς τους έλληνες;
Η ήττα δεν είναι το πεπρωμένο μας
Βλέποντας τις νεανικές εξεγέρσεις στη Γαλλία, τις κινητοποιήσεις και την πολιτική επικράτηση των Σέρβων φοιτητών και του Λούλα στη Βραζιλία, ένα ερώτημα τίθεται σχεδόν αυθόρμητα: "Τι πάει λάθος με εμάς τους Έλληνες;" Γιατί αλλού οι άνθρωποι μοιάζουν να πιστεύουν ότι μπορούν να αλλάξουν τα πράγματα, ενώ εμείς, παρά τη συσσωρευμένη οργή και τη δυσαρέσκεια, επιστρέφουμε τόσο συχνά στην παραίτηση;
Ίσως, όμως, το πρόβλημα να βρίσκεται ήδη στον τρόπο που θέτουμε το ερώτημα. Γιατί το "τι πάει λάθος με εμάς;" προϋποθέτει ότι κάτι δεν πάει καλά με τον ίδιο τον συλλογικό μας εαυτό. Και αυτή ακριβώς είναι μια από τις βαθύτερες παθογένειες της σύγχρονης ελληνικής κοινωνίας: Έχουμε μετατρέψει τις πολιτικές μας ήττες σε σ υ λ λ ο γ ι κ ή α υ τ ο - π ε ρ ι φ ρ ό ν η σ η.
"Τέτοιος λαός είμαστε". "Δεν αλλάζει τίποτα στην Ελλάδα". "Μας αξίζουν όσα παθαίνουμε". Πίσω από αυτές τις καθημερινές φράσεις κρύβεται μια βαθύτερη μετατόπιση. Μια κοινωνία που διαμόρφωσε σημαντικό μέρος της ιστορικής της ταυτότητας μέσα από την αντίσταση -από το 1821 και την Εθνική Αντίσταση μέχρι τον αντιδικτατορικό αγώνα και το 2015 έως τις κινητοποιήσεις για τα Τεμπη- μοιάζει να μετακινείται σταδιακά από μια οντολογία της αντίστασης σε μια οντολογία της ήττας.
Οι διαδοχικές πολιτικές ματαιώσεις, η οικονομική κρίση, τα μνημόνια, η διάψευση μεγάλων κοινωνικών προσδοκιών και η αίσθηση ότι ακόμη και οι μαζικότερες κινητοποιήσεις δεν αλλάζουν ουσιαστικά τις συνθήκες, έχουν διαβρώσει την εμπιστοσύνη μας στη συλλογική δράση.
Και εδώ βρίσκεται η κρίσιμη διαφορά: άλλο να λες "ηττηθήκαμε" και άλλο να λες "είμαστε ένας λαός που πάντοτε ηττάται". Στην πρώτη περίπτωση η ήττα είναι ιστορικό γεγονός. Στη δεύτερη γίνεται ταυτότητα.
Η παραίτηση παρουσιάζεται ως ρεαλισμός, ο κυνισμός ως πολιτική ωριμότητα και η ελπίδα ως αφέλεια.
Το ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι αυτή η εσωτερίκευση της ήττας συνοδεύεται από μια γενικευμένη συλλογική ενοχοποίηση. Αντί να αναζητούμε συγκεκριμένες πολιτικές ευθύνες, θεσμικές παθογένειες και σχέσεις εξουσίας, καταφεύγουμε στο εύκολο "φταίμε όλοι". Η λογική του "μαζί τα φάγαμε" μετατρέπει άνισες ευθύνες σε κοινή ενοχή. Και όταν όλοι θεωρούνται εξίσου υπεύθυνοι, τελικά κανείς δεν λογοδοτεί πραγματικά.
Πώς αντιστρέφεται αυτή η κατάσταση; Όχι με εθνικές εξιδανικεύσεις ούτε με πατριωτικά συνθήματα. Αλλά με την ανάκτηση της ιστορικής μας μνήμης, με την αποκατάσταση της πολιτικής ευθύνης και, κυρίως, με πραγματικές εμπειρίες συλλογικής επιτυχίας.
Γιατί η συλλογική αυτοπεποίθηση δεν επιστρέφει όταν κάποιος μας διαβεβαιώνει ότι είμαστε σπουδαίος λαός. Επιστρέφει όταν οι άνθρωποι οργανώνονται, συνεργάζονται, διεκδικούν και διαπιστώνουν ότι μπορούν πράγματι να αλλάξουν κάτι. Όταν ξαναβιώνουν αυτό που η κοινωνική ψυχολογία ονομάζει σ υ λ λ ο γ ι κ ή α π ο τ ε λ ε σ μ α τ ι κ ό τ η τ α. Την πεποίθηση, δηλαδή, ότι μαζί μπορούμε να επηρεάσουμε τις συνθήκες της ζωής μας.
Το πρόβλημα, λοιπόν, δεν είναι ότι οι Έλληνες δεν θυμώνουμε. Είναι ότι η οργή μας συχνά δεν αποκτά διάρκεια, οργάνωση και κοινό προσανατολισμό. Και όταν δεν παράγει αποτέλεσμα, επιστρέφει ως απογοήτευση, κυνισμός και ακόμη μεγαλύτερη δυσπιστία απέναντι στον συλλογικό μας εαυτό.
Ίσως, επομένως, το πραγματικό ερώτημα να μην είναι "τι πάει λάθος με εμάς τους Έλληνες;", αλλά "πώς φτάσαμε να πιστεύουμε τόσο λίγο στη δυνατότητά μας να αλλάξουμε όσα μας συμβαίνουν."
Γιατί η μεγαλύτερη συλλογική μας ήττα δεν είναι ότι ηττηθήκαμε. Είναι ότι κινδυνεύουμε να πιστέψουμε πως η ήττα αποτελεί τη φυσική μας κατάσταση. Η ήττα ειναι η εύλογη μοίρα μας!
Και η υπέρβασή της δεν θα έρθει από έναν ακόμη σωτήρα. Θα έρθει όταν πάψουμε να αναζητούμε ατομικές διεξόδους από συλλογικά αδιέξοδα και ξαναβρούμε τη δύναμη να γίνουμε ένα «Εμείς».
Δεν χρειάζεται να πιστέψουμε ότι δεν θα ηττηθούμε ποτέ ξανά. Χρειάζεται να πάψουμε να πιστεύουμε ότι οι ήττες μας έχουν το παράλογο "δικαίωμα" να αποφασίζουν για το μέλλον μας.
Η διεθνής αμφισβήτηση του νεοφιλελευθερισμού
Στη Γαλλία, οι κινητοποιήσεις για τη δημόσια εκπαίδευση έχουν εξελιχθεί σε ευρεία κοινωνική διαμαρτυρία για την ακρίβεια, τους μισθούς και τις δημόσιες υπηρεσίες. Στην Ισπανία, το δικαίωμα στη στέγη βρίσκεται στο επίκεντρο. Στην Ιταλία, στο Βέλγιο και στην Πορτογαλία, η εκπαιδευτική υποχρηματοδότηση, η επιδείνωση των συνθηκών ζωής και οι οικονομικές πιέσεις κινητοποιούν ευρύτερα κοινωνικά στρώματα. Στη Χιλή, τη Βραζιλία και την Ινδία, καταγράφονται νεανικές κινητοποιήσεις με διαφορετικές αφετηρίες, από την εκπαίδευση και τη δημοκρατική λογοδοσία μέχρι την αντίθεση στην Ακροδεξιά. Στη Σερβία, το φοιτητικό κίνημα διατηρεί επί σχεδόν δύο χρόνια μια δυναμική αμφισβήτηση της διαφθοράς της πολιτικής εξουσίας. Στο Μαρόκο, στη Μαδαγασκάρη και στην Ινδονησία, οι πρόσφατες μεγάλες κινητοποιήσεις ανέδειξαν επίσης μια νέα γενιά που δεν αποδέχεται τη φτώχεια, την ανισότητα και την πολιτική αυθαιρεσία ως φυσική κατάσταση.
Οι εθνικές συνθήκες διαφέρουν σημαντικά. Υπάρχει όμως μια κοινή κοινωνική εμπειρία που ορίζει αυτόν τον διεθνή κύκλο διαμαρτυρίας που εξελίσσεται. Στον πυρήνα του βρίσκεται η διάψευση της υπόσχεσης για καλύτερη ζωή. Για δεκαετίες η νεοφιλελεύθερη αναδιάρθρωση παρουσίασε την αγορά, τον ανταγωνισμό και την ατομική ευθύνη ως προϋποθέσεις κοινωνικής ευημερίας. Η εκπαίδευση θα εξασφάλιζε αριστεία, η εργασία οικονομική ανεξαρτησία, η ανάπτυξη ευκαιρίες για όλους. Σήμερα, για μεγάλα τμήματα της νεότερης γενιάς αυτή η υπόσχεση έχει καταρρεύσει.
Το πτυχίο δεν εξασφαλίζει αξιοπρεπή εργασία. Ο μισθός δεν εξασφαλίζει κατοικία. Η εργασία δεν προστατεύει από τη φτώχεια. Η οικογενειακή υποστήριξη που σε κάποιες χώρες αναπλήρωνε τις ανεπάρκειες του κοινωνικού κράτους εξαντλείται κάτω από το βάρος της ακρίβειας, της στεγαστικής κρίσης και της γενικευμένης ανασφάλειας.
Το πρόβλημα επομένως δεν είναι μια προσωρινή οικονομική δυσκολία. Είναι μια βαθύτερη κρίση των όρων κοινωνικής αναπαραγωγής. Η νεοφιλελεύθερη πολιτική δεν περιορίζεται στη συμπίεση των μισθών και στην απορρύθμιση της εργασίας. Συρρικνώνει συστηματικά το πεδίο των δημόσιων αγαθών. Η εκπαίδευση υποχρηματοδοτείται και εμπορευματοποιείται. Η υγεία αντιμετωπίζεται ως πεδίο ιδιωτικής κερδοφορίας. Η κατοικία μετατρέπεται από κοινωνικό δικαίωμα σε επενδυτικό προϊόν. Οι δημόσιες υποδομές και υπηρεσίες ορίζονται από τους δημοσιονομικούς περιορισμούς. Αυτό που άλλοτε αποτελούσε κοινωνικό δικαίωμα έχει μετατραπεί σε ατομική δαπάνη. Το αποτέλεσμα είναι μια διπλή πίεση στα λαϊκά νοικοκυριά. Η μία όψη είναι η στασιμότητα ή η ανεπαρκής αύξηση των πραγματικών εισοδημάτων. Η άλλη η συνεχής αύξηση του κόστους πρόσβασης στα βασικά αγαθά της ζωής.
«Τα κόμματα, ακόμη και εκείνα που ιστορικά συνδέθηκαν με τις εργαζόμενες τάξεις, είναι σήμερα αδύναμα να οργανώσουν και να εκφράσουν τις νέες κοινωνικές αντιθέσεις»
Δεν είναι επομένως τυχαίο ότι ο κύκλος των κοινωνικών κινητοποιήσεων έχει ως κεντρικά αιτήματα το σχολείο, το πανεπιστήμιο, το νοσοκομείο, τη στέγη και το εισόδημα που θέτουν, αντικειμενικά, το ερώτημα ποιος αποφασίζει για την κατανομή του κοινωνικού πλούτου και ποιες ανάγκες οφείλει να υπηρετεί η οικονομία.
Μια άλλη διάσταση του νέου κινητοποιητικού κύκλου είναι ότι η νέα γενιά πολιτικοποιείται σε εποχή βαθιάς κρίσης της παραδοσιακής πολιτικής αντιπροσώπευσης. Τα κόμματα, ακόμη και εκείνα που ιστορικά συνδέθηκαν με τις εργαζόμενες τάξεις, είναι σήμερα αδύναμα να οργανώσουν και να εκφράσουν τις νέες κοινωνικές αντιθέσεις. Τα πιο μετριοπαθή από αυτά μάλιστα έχουν χαθεί στη δίνη του «μεσαίου χώρου» και της σύγχρονης διακυβέρνησης.
Η απομάκρυνση από τους κομματικούς θεσμούς δεν συνεπάγεται, ωστόσο, αποπολιτικοποίηση. Αντίθετα, μπορεί να συνυπάρχει με έντονη συλλογική δράση, με νέες μορφές οργάνωσης, με συνελεύσεις, κοινωνικά δίκτυα και πρωτοβουλίες βάσης. Πρόκειται για σημαντική αντίφαση της εποχής: η κρίση της πολιτικής αντιπροσώπευσης συνυπάρχει με την αναζωπύρωση της κοινωνικής αμφισβήτησης.
Μια τρίτη, τέλος, διάσταση αυτού του διεθνούς κύκλου διαμαρτυρίας είναι ότι η κοινωνική οργή δεν εκφράζεται πάντοτε μέσα από συγκροτημένα αιτήματα και οργανωμένες μορφές πολιτικής δράσης. Μπορεί να εκδηλώνεται αποσπασματικά, αντιφατικά, ακόμη και «καταστροφικά». Η κυρίαρχη πολιτική και επικοινωνιακή διαχείριση απομονώνει αυτές τις εκδηλώσεις από τις κοινωνικές συνθήκες που τις περιβάλλουν, μετατρέποντας ένα πρόβλημα κοινωνικής ανισότητας και πολιτικής αντιπροσώπευσης σε πρόβλημα ασφάλειας και δημόσιας τάξης. Οπως όμως ισχύει πάντα, η καταδίκη μιας πράξης δεν συνιστά ερμηνεία της. Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνον πώς αντιμετωπίζεται η κοινωνική οργή, αλλά γιατί παράγεται, γιατί συσσωρεύεται και γιατί η πλειονότητα της κοινωνίας δυσκολεύεται να αναγνωρίσει τον εαυτό της στους υπάρχοντες πολιτικούς θεσμούς.
Ασφαλώς, η εκτεταμένη κοινωνική δυσαρέσκεια δεν οδηγεί αυτομάτως σε ριζοσπαστική πολιτική συνείδηση. Η κοινωνική ανασφάλεια μπορεί να τροφοδοτήσει χειραφετητικές διεκδικήσεις, αλλά και αντιδραστικές πολιτικές απαντήσεις. Ωστόσο, η αντικειμενική κατεύθυνση των αιτημάτων σε όλο τον κόσμο αναδεικνύει την κοινωνική απομόνωση του νεοφιλελεύθερου υποδείγματος: δημόσια δωρεάν εκπαίδευση, καθολική υγειονομική περίθαλψη, κοινωνική κατοικία, σταθερή εργασία και αξιοπρεπείς μισθοί αμφισβητούν τον πυρήνα της εμπορευματοποίησης της κοινωνικής ζωής.
Το αίτημα της ανατροπής του νεοφιλελευθερισμού αναδύεται ως πολιτική δυνατότητα μέσα από την ίδια την υφή των κοινωνικών διεκδικήσεων. Γιατί αυτό που διακυβεύεται δεν είναι απλώς το μέλλον μιας γενιάς, αλλά το ίδιο το υπόδειγμα οργάνωσης της κοινωνίας. Και ίσως το σημαντικότερο μήνυμα αυτών των ημερών είναι ότι αμφισβητείται στην πράξη αυτό που για τρεις δεκαετίες παρουσιάζεται ως αδιαπραγμάτευτο, ότι δηλαδή δεν υπάρχει εναλλακτική λύση και όλες οι επιλογές εξαντλούνται μέσα στον χώρο που αφήνει η νεοφιλελεύθερη διακυβέρνηση.
Το πτυχίο δεν εξασφαλίζει αξιοπρεπή εργασία. Ο μισθός δεν εξασφαλίζει κατοικία. Η εργασία δεν προστατεύει από τη φτώχεια. Η οικογενειακή υποστήριξη που σε κάποιες χώρες αναπλήρωνε τις ανεπάρκειες του κοινωνικού κράτους εξαντλείται κάτω από το βάρος της ακρίβειας, της στεγαστικής κρίσης και της γενικευμένης ανασφάλειας.
Το πρόβλημα επομένως δεν είναι μια προσωρινή οικονομική δυσκολία. Είναι μια βαθύτερη κρίση των όρων κοινωνικής αναπαραγωγής. Η νεοφιλελεύθερη πολιτική δεν περιορίζεται στη συμπίεση των μισθών και στην απορρύθμιση της εργασίας. Συρρικνώνει συστηματικά το πεδίο των δημόσιων αγαθών. Η εκπαίδευση υποχρηματοδοτείται και εμπορευματοποιείται. Η υγεία αντιμετωπίζεται ως πεδίο ιδιωτικής κερδοφορίας. Η κατοικία μετατρέπεται από κοινωνικό δικαίωμα σε επενδυτικό προϊόν. Οι δημόσιες υποδομές και υπηρεσίες ορίζονται από τους δημοσιονομικούς περιορισμούς. Αυτό που άλλοτε αποτελούσε κοινωνικό δικαίωμα έχει μετατραπεί σε ατομική δαπάνη. Το αποτέλεσμα είναι μια διπλή πίεση στα λαϊκά νοικοκυριά. Η μία όψη είναι η στασιμότητα ή η ανεπαρκής αύξηση των πραγματικών εισοδημάτων. Η άλλη η συνεχής αύξηση του κόστους πρόσβασης στα βασικά αγαθά της ζωής.
«Τα κόμματα, ακόμη και εκείνα που ιστορικά συνδέθηκαν με τις εργαζόμενες τάξεις, είναι σήμερα αδύναμα να οργανώσουν και να εκφράσουν τις νέες κοινωνικές αντιθέσεις»
Δεν είναι επομένως τυχαίο ότι ο κύκλος των κοινωνικών κινητοποιήσεων έχει ως κεντρικά αιτήματα το σχολείο, το πανεπιστήμιο, το νοσοκομείο, τη στέγη και το εισόδημα που θέτουν, αντικειμενικά, το ερώτημα ποιος αποφασίζει για την κατανομή του κοινωνικού πλούτου και ποιες ανάγκες οφείλει να υπηρετεί η οικονομία.
Μια άλλη διάσταση του νέου κινητοποιητικού κύκλου είναι ότι η νέα γενιά πολιτικοποιείται σε εποχή βαθιάς κρίσης της παραδοσιακής πολιτικής αντιπροσώπευσης. Τα κόμματα, ακόμη και εκείνα που ιστορικά συνδέθηκαν με τις εργαζόμενες τάξεις, είναι σήμερα αδύναμα να οργανώσουν και να εκφράσουν τις νέες κοινωνικές αντιθέσεις. Τα πιο μετριοπαθή από αυτά μάλιστα έχουν χαθεί στη δίνη του «μεσαίου χώρου» και της σύγχρονης διακυβέρνησης.
Η απομάκρυνση από τους κομματικούς θεσμούς δεν συνεπάγεται, ωστόσο, αποπολιτικοποίηση. Αντίθετα, μπορεί να συνυπάρχει με έντονη συλλογική δράση, με νέες μορφές οργάνωσης, με συνελεύσεις, κοινωνικά δίκτυα και πρωτοβουλίες βάσης. Πρόκειται για σημαντική αντίφαση της εποχής: η κρίση της πολιτικής αντιπροσώπευσης συνυπάρχει με την αναζωπύρωση της κοινωνικής αμφισβήτησης.
Μια τρίτη, τέλος, διάσταση αυτού του διεθνούς κύκλου διαμαρτυρίας είναι ότι η κοινωνική οργή δεν εκφράζεται πάντοτε μέσα από συγκροτημένα αιτήματα και οργανωμένες μορφές πολιτικής δράσης. Μπορεί να εκδηλώνεται αποσπασματικά, αντιφατικά, ακόμη και «καταστροφικά». Η κυρίαρχη πολιτική και επικοινωνιακή διαχείριση απομονώνει αυτές τις εκδηλώσεις από τις κοινωνικές συνθήκες που τις περιβάλλουν, μετατρέποντας ένα πρόβλημα κοινωνικής ανισότητας και πολιτικής αντιπροσώπευσης σε πρόβλημα ασφάλειας και δημόσιας τάξης. Οπως όμως ισχύει πάντα, η καταδίκη μιας πράξης δεν συνιστά ερμηνεία της. Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνον πώς αντιμετωπίζεται η κοινωνική οργή, αλλά γιατί παράγεται, γιατί συσσωρεύεται και γιατί η πλειονότητα της κοινωνίας δυσκολεύεται να αναγνωρίσει τον εαυτό της στους υπάρχοντες πολιτικούς θεσμούς.
Ασφαλώς, η εκτεταμένη κοινωνική δυσαρέσκεια δεν οδηγεί αυτομάτως σε ριζοσπαστική πολιτική συνείδηση. Η κοινωνική ανασφάλεια μπορεί να τροφοδοτήσει χειραφετητικές διεκδικήσεις, αλλά και αντιδραστικές πολιτικές απαντήσεις. Ωστόσο, η αντικειμενική κατεύθυνση των αιτημάτων σε όλο τον κόσμο αναδεικνύει την κοινωνική απομόνωση του νεοφιλελεύθερου υποδείγματος: δημόσια δωρεάν εκπαίδευση, καθολική υγειονομική περίθαλψη, κοινωνική κατοικία, σταθερή εργασία και αξιοπρεπείς μισθοί αμφισβητούν τον πυρήνα της εμπορευματοποίησης της κοινωνικής ζωής.
Το αίτημα της ανατροπής του νεοφιλελευθερισμού αναδύεται ως πολιτική δυνατότητα μέσα από την ίδια την υφή των κοινωνικών διεκδικήσεων. Γιατί αυτό που διακυβεύεται δεν είναι απλώς το μέλλον μιας γενιάς, αλλά το ίδιο το υπόδειγμα οργάνωσης της κοινωνίας. Και ίσως το σημαντικότερο μήνυμα αυτών των ημερών είναι ότι αμφισβητείται στην πράξη αυτό που για τρεις δεκαετίες παρουσιάζεται ως αδιαπραγμάτευτο, ότι δηλαδή δεν υπάρχει εναλλακτική λύση και όλες οι επιλογές εξαντλούνται μέσα στον χώρο που αφήνει η νεοφιλελεύθερη διακυβέρνηση.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Ο Χριστόφορος Βερναρδάκης Επ. καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης – πρόεδρος του Ινστιτούτου Νίκος Πουλαντζάς
Πηγή: www.efsyn.gr
Πέμπτη 29 Οκτωβρίου 2026
Eµείς θα έχουµε για πάντα το Παρίσι
Δεν χρειάζεται να εξιδανικεύσουµε το σπάσιµο µιας βιτρίνας.
«Εµείς θα έχουµε για πάντα το Παρίσι» λέει ο Ρικ στην Ιλσα στην ταινία «Καζαµπλάνκα». ∆εν εννοεί µόνο τις ευτυχισµένες τους στιγµές, αλλά και τους αγώνες τους στο κατεχόµενο από τους ναζί Παρίσι. Και η αλήθεια είναι ότι η Γαλλία δεν έχει για προίκα µόνο την Επανάσταση του 1789 και την Κοµµούνα. Τα τελευταία χρόνια τα «κίτρινα γιλέκα» και οι συχνές κινητοποιήσεις των αγροτών έδειξαν ότι οι άνθρωποι µπορούν να δράσουν µέσα από συλλογικότητες χωρίς κοµµατικούς εκπροσώπους και θεσµικούς διαµεσολαβητές.
Το ίδιο περίπου ίσχυσε και στη µαθητική εξέγερση. Ξεκίνησε από την περιφέρεια, η σπίθα έγινε φωτιά µε τη συµπαράσταση των φοιτητικών συλλόγων και µετατράπηκε σε ανεξέλεγκτη πυρκαγιά. Αλλωστε οι εξεγέρσεις δεν προειδοποιούν µε µήνυµα του 112. Για να παραφράσουµε το σύνθηµα του Μάη του ’68 «κάτω από το τσιµέντο υπάρχει η παραλία», έτσι και κάτω από την ακίνητη επιφάνεια κυλούσε ένα υπόγειο βουητό. Οι µαθητές µπορεί αρχικά να διεκδικούσαν καλύτερες υλικές υποδοµές και βελτίωση του εκπαιδευτικού συστήµατος, ξέρουν όµως ότι η ανασφάλεια, η κατάργηση των κοινωνικών επιδοµάτων, η αµφισβήτηση της εργατικής νοµοθεσίας, η µόνιµη ταπείνωση της εργατικής και της µεσαίας τάξης, το στεγαστικό και η κατάχρηση της αστυνοµικής βίας τούς αφορούν εξίσου.
Οσοι κατέβηκαν στους δρόµους αµφισβήτησαν το επί µακρόν δόγµα Μακρόν: Να είναι ανθεκτικοί απέναντι στη διογκούµενη φτωχοποίηση, παραγωγικοί απέναντι στην εξάντληση, αισιόδοξοι απέναντι στην καταστροφή. Να αποδεχτούν δηλαδή τη µετατροπή της ανθρώπινης ύπαρξης σε αντικείµενο διαχείρισης. Ετσι η εξέγερση υπερβαίνει την πολιτική διαµαρτυρία και γίνεται υπαρξιακή κραυγή απόγνωσης.
Επειδή λοιπόν η σπίθα απειλούσε να κάψει το πλασµατικό οικοδόµηµα της ευηµερίας και σε άλλες χώρες, ξαµολύθηκαν όλοι να αµαυρώσουν το κίνηµα. Από τον Τραµπ µέχρι τα ΜΜΕ, εγχώρια και ξένα. Από τους διανοούµενους ηµεδαπούς και αλλοδαπούς µέχρι τους µονίµως αντιδραστικούς και φιλήσυχους πολίτες που έχουν εσωτερικεύσει την προσαρµογή ως αρετή, την παραίτηση ως ωριµότητα και την υποταγή ως ρεαλισµό. Κι όταν δεν αρκούσαν οι χαρακτηρισµοί ισλαµοφασίστες και ισλαµοαριστεροί ή σκέτοι αριστεροί του Μελανσόν, όταν δεν έφερναν αποτέλεσµα τα δακρυγόνα κα οι συλλήψεις της αστυνοµίας, επιστρατεύτηκαν τα βίαια επεισόδια. Αµυνα και επίθεση ταυτόχρονα της άρχουσας τάξης που κραδαίνει το φόβητρο της Λεπέν.
∆εν χρειάζεται να εξιδανικεύσουµε το σπάσιµο µιας βιτρίνας. Ενα σπασµένο τζάµι δεν είναι επανάσταση. Αλλά είναι εξίσου γελοίο να παριστάνουµε πως η κοινωνική βία αρχίζει τη στιγµή που σπάει το τζάµι, ότι η βία γίνεται ορατή µόνο όταν αφήνει σηµάδια πάνω στα εµπορεύµατα, ποτέ όταν εγγράφεται καθηµερινά πάνω στα σώµατα. Ο Μαρξ µίλησε για τον φετιχισµό του εµπορεύµατος, ο Ντεµπόρ για την κοινωνία του θεάµατος και ο Μπένγιαµιν για τον καπιταλισµό ως θρησκεία. Στις βιτρίνες που εστίαζαν τα κανάλια συναντήθηκαν και οι τρεις θεωρίες. ∆εν αναφέρθηκαν φυσικά στην περικοπή των κοινωνικών δαπανών ή στο δυσθεώρητο χρέος της Γαλλίας. Οι κάτοικοί της µπορούν να ξεπαγιάσουν τον χειµώνα γιατί προέχει η βοήθεια στην Ουκρανία.
Οταν καταλαγιάσει ο αχός και σβήσουν οι φωτιές που φεγγοβόλησαν τα σκοτάδια, θα µείνει ο Ροζ Πάνθηρας να περιφέρεται ακόµη στην πόλη. Ξέφυγε από τις µάνικες, γιατί δεν έχει ακόµη παραδοθεί ολοκληρωτικά στη µοίρα του.
Λούλα, Σέρβοι φοιτητές και τα ελληνικά πολιτικά όνειρα
Όποιος αναζητεί στη Βραζιλία και στη Σερβία μια έτοιμη συνταγή για τις ελληνικές εκλογές, κινδυνεύει να διαβάσει όχι τα πραγματικά αποτελέσματα, αλλά τις προσωπικές του προσδοκίες.
Οι εκλογικές νίκες του Λούλα στη Βραζιλία και της Φοιτητικής Λίστας στη Σερβία, την ίδια Κυριακή, άνοιξαν σχεδόν αυτομάτως μια συζήτηση και στην Αθήνα. Κόμματα, πολιτικά πρόσωπα και κινήματα αναζήτησαν στα αποτελέσματα επιχειρήματα για τις δικές τους επιδιώξεις. Μόνο που άλλο πράγμα είναι να εντοπίζεις διεθνή πολιτικά μηνύματα και άλλο να θεωρείς ότι μια ξένη κάλπη προαναγγέλλει όσα θα συμβούν στην Ελλάδα.
Στη Βραζιλία, ο 80χρονος Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα εξασφάλισε τέταρτη προεδρική θητεία με 51,79%, απέναντι στο 48,21% του Φλάβιο Μπολσονάρου. Δεν εμφανίστηκε από το πουθενά. Ήταν ο εν ενεργεία πρόεδρος, ηγετική φυσιογνωμία του Εργατικού Κόμματος, με πολυετή κυβερνητική διαδρομή και οργανωμένη κοινωνική βάση. Κατάφερε να ανατρέψει το προβάδισμα του αντιπάλου του στον πρώτο γύρο, σε μια προεδρική αναμέτρηση δύο γύρων.
Η αναμέτρηση κρίθηκε επίσης μέσα σε ένα συγκεκριμένο πλαίσιο, το κόστος ζωής, η κοινωνική προστασία, η δημόσια ασφάλεια και η αντιπαράθεση με τον μπολσοναρισμό. Δεν ήταν μια αφηρημένη ψηφοφορία υπέρ της «προόδου».
Στη Σερβία συνέβη κάτι διαφορετικό. Η Φοιτητική Λίστα συγκέντρωσε, σύμφωνα με τα προκαταρκτικά αποτελέσματα, 52,71% και απέκτησε κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Η αφετηρία της ήταν η κατάρρευση στεγάστρου στον σταθμό του Νόβι Σαντ το 2024, με 16 νεκρούς. Η διαμαρτυρία για τη διαφθορά, τη διαφάνεια και τη λογοδοσία εξελίχθηκε σε μαζικό πολιτικό κίνημα και στη συνέχεια σε εκλογικό φορέα.
Εκεί όπου η παραδοσιακή αντιπολίτευση δυσκολευόταν επί χρόνια, μια νέα συλλογική οργάνωση αμφισβήτησε εκλογικά την κυριαρχία Βούτσιτς. Η πολιτική ταυτότητα του σχήματος δεν χωρά εύκολα στις ελληνικές ταμπέλες «Αριστερά» και «Κεντροαριστερά». Επιπλέον, η επιτυχία στην κάλπη δεν απαντά ακόμη στο δυσκολότερο ερώτημα, πώς θα κυβερνήσει ένα πολυσυλλεκτικό κίνημα και με ποιες συμφωνημένες προτεραιότητες;
Η πολιτική χρήση των αποτελεσμάτων
Στην Ελλάδα, ο Αλέξης Τσίπρας χαρακτήρισε τη νίκη του Λούλα επικράτηση της δημοκρατίας απέναντι στον αυταρχισμό. Ο Νίκος Ανδρουλάκης την παρουσίασε ως απάντηση στην Ακροδεξιά και στο «τραμπικό μοντέλο», δίνοντας έμφαση στο κοινωνικό κράτος και στα εργασιακά δικαιώματα.
Ο ΣΥΡΙΖΑ χαιρέτισε και τα δύο αποτελέσματα, ενώ η ΕΛ.Α.Σ. υπογράμμισε το μήνυμα ότι καμία εξουσία δεν είναι ανίκητη. Πρόκειται για θεμιτές πολιτικές αναγνώσεις, όχι όμως για αποδείξεις ότι οι ελληνικοί εκλογικοί συσχετισμοί ακολουθούν την ίδια τροχιά.
Άλλωστε, στις δηλώσεις αυτές διακρίνονται διαφορετικές φιλοδοξίες, η δικαίωση μιας κομματικής παράδοσης, η ανάδειξη κοινωνικών διεκδικήσεων, η αμφισβήτηση του υπάρχοντος πολιτικού προσωπικού. Το γεγονός ότι όλοι αναγνωρίζουν μια διεθνή νίκη δεν σημαίνει ότι εκπροσωπούν το ίδιο πολιτικό σχέδιο.
Ο ευκολότερος συσχετισμός είναι ανάμεσα στον Λούλα και στον Τσίπρα, λόγω της κοινής αναφοράς στον προοδευτικό χώρο και της εμπειρίας της διακυβέρνησης. Η διαφορά, ωστόσο, είναι αποφασιστική, ο Λούλα κέρδισε την επανεκλογή του ως πρόεδρος με την υποστήριξη ενός εδραιωμένου κόμματος.
Η προσπάθεια πολιτικής επανεκκίνησης του Τσίπρα στην Ελλάδα συντελείται σε διαφορετικό κομματικό περιβάλλον και υπό διαφορετικό εκλογικό σύστημα και αφού πρώτα «αναθεμάτισε» το «αριστερό» του παρελθόν στον ΣΥΡΙΖΑ. Η εικόνα του «ηγέτη που επιστρέφει» δεν εξηγεί από μόνη της τίποτε.
Τα Τέμπη δεν είναι εκλογικός τίτλος ιδιοκτησίας
Η σύγκριση της Σερβίας με την Ελλάδα έχει μεγαλύτερο κοινωνικό υπόβαθρο. Το Νόβι Σαντ και τα Τέμπη συνδέονται με σιδηροδρομικές τραγωδίες, απώλειες ανθρώπινων ζωών και μαζικά αιτήματα για δικαιοσύνη.
Η Μαρία Καρυστιανού αναφέρθηκε στη νίκη των φοιτητών, σημειώνοντας ότι η απαίτηση για αλήθεια και δικαιοσύνη δεν έχει σύνορα. Ο Χάρης Δούκας στάθηκε στην αυτοοργάνωση του σερβικού κινήματος.
Υπάρχει, όμως, μία ουσιώδης διάκριση. Στη Σερβία, το κίνημα διαμόρφωσε συλλογικές διαδικασίες, συγκρότησε ψηφοδέλτιο, επέλεξε υποψηφίους και ζήτησε συγκεκριμένη εντολή διακυβέρνησης.
Στην Ελλάδα, οι κινητοποιήσεις για τα Τέμπη περιλαμβάνουν πολίτες με διαφορετικές ιδεολογικές και κομματικές ταυτότητες. Η συμμετοχή τους σε μια διαδήλωση δεν ισοδυναμεί με ψήφο προς κανέναν συγκεκριμένο πολιτικό φορέα. Ούτε η ηθική ισχύς ενός αιτήματος μετατρέπεται αυτομάτως σε εκλογική πλειοψηφία.
Άλλο το πολιτικό μήνυμα, άλλο η ελληνική κάλπη
Το πραγματικό κοινό νήμα των δύο διεθνών αποτελεσμάτων δεν είναι μια ομοιόμορφη «προοδευτική στροφή». Στη μία χώρα νίκησε ένας ιστορικός κομματικός ηγέτης, στην άλλη, ένα κίνημα που γεννήθηκε από τη δυσπιστία απέναντι στους υπάρχοντες πολιτικούς μηχανισμούς.
Και οι δύο περιπτώσεις δείχνουν τη σημασία της οργάνωσης, της κοινωνικής απεύθυνσης και της πειστικής εναλλακτικής πρότασης, με εντελώς διαφορετικούς τρόπους.
Όποιος λοιπόν αναζητεί στη Βραζιλία και στη Σερβία μια έτοιμη συνταγή για τις ελληνικές εκλογές, κινδυνεύει να διαβάσει όχι τα πραγματικά αποτελέσματα, αλλά τις προσωπικές του προσδοκίες.
Τα ξένα παραδείγματα φωτίζουν ερωτήματα. Δεν μοιράζουν από τώρα ελληνικές ψήφους.
Tο τουρκολιβυκό, το καλώδιο και οι πιέσεις για μεγάλες διευθετήσεις
Δεν έπεσε από τον ουρανό η έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή της Λιβύης (του ελεγχόμενου από τις δυνάμεις του Χαφτάρ ανατολικού τμήματος), όσο ξαφνιασμένοι και να δηλώνουν οι διάφοροι δημοσιολογούντες περί τη γεωπολιτική. Ούτε προφανώς είναι και ανάξια λόγου εξέλιξη, μη παράγουσα έννομα αποτελέσματα, όπως ισχυρίζεται στρουθοκαμηλίζοντας το ελληνικό ΥΠΕΞ. Και ακόμη προφανέστερα δεν έρχεται σε κενό χρόνο, καθώς βρισκόμαστε λίγες μέρες πριν από την ανακοινωμένη επανέναρξη των εργασιών για το καλώδιο GSI (οι οποίες θα διεξαχθούν και εντός των αμφισβητούμενων από την Τουρκία περιοχών) και εν μέσω γενικευμένης αντιπαράθεσης για τον έλεγχο των ενεργειακών δρόμων στην περιοχή της Ν.Α. Μεσογείου και όχι μόνο.
Τόσο η έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου από την ανατολική Λιβύη όσο και τα παρασκηνιακά παζάρια (με ενεργό τον ρόλο των Γάλλων που έχουν αναλάβει την υλοποίηση του έργου) για την επανεκκίνηση των ερευνών του καλωδίου Ελλάδας-Κύπρου συνθέτουν την εικόνα μιας συνολικότερης μετατόπισης των συσχετισμών. Η Τουρκία μετατρέπει τις παράνομες, κατά την ελληνική θέση, αξιώσεις της σε διαπραγματευτικό κεκτημένο, διεκδικώντας λόγο και ρόλο ακόμη και εκεί όπου δεν διαθέτει αναγνωρισμένα δικαιώματα.
Το πιο ανησυχητικό, όμως, δεν είναι μόνο η τουρκική επιθετικότητα. Είναι η απουσία μιας αυτοτελούς ελληνικής στρατηγικής, πέρα από την επίκληση ισχυρών συμμάχων, τις προσδοκίες προστασίας από τρίτους και τις διαρκείς αναζητήσεις συμβιβασμών. Τα παραπάνω, σε τέτοιο βαθμό μάλιστα που όλα δείχνουν πως για τις ιθύνουσες τάξεις των Αθηνών, μια πιθανή διευθέτηση με υποχώρηση σε ό,τι ως τώρα λογίζεται ως εθνική κόκκινη γραμμή, ίσως να είναι αναγκαία, για να μπορέσουν να γίνουν πράξη τα μεγάλα ενεργειακά project τα οποία έχουν αναχθεί στο εθνικό ιερό δισκοπότηρό μας.
Τρέχοντας πίσω από τις εξελίξεις
Η Αθήνα, για ακόμη μία φορά, τρέχει πίσω από τις εξελίξεις. Εκ των υστέρων (και ενώ ήταν γνωστή η προσέγγιση του Χαφτάρ με την Άγκυρα) φέρνει το θέμα στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, πυκνώνει τις διπλωματικές επαφές που φέρνουν καταδικαστικές δηλώσεις από Ε.Ε., Ισραήλ και Αίγυπτο. Τα παραπάνω όμως μοιάζουν περισσότερο με κινήσεις αμυντικής διαχείρισης μιας νέας ήττας, παρά αποτέλεσμα συγκροτημένης στρατηγικής.
Η ιστορία της ελληνικής πολιτικής στη Λιβύη είναι αποκαλυπτική. Αρχικά χειροκρότησε, μαζί με τη Δύση, την ανατροπή Καντάφι και την αποσταθεροποίηση που ακολούθησε. Στη συνέχεια παρακολούθησε την αναγνωρισμένη από την ίδια κυβέρνηση της Τρίπολης να μετατρέπεται σε βασικό εταίρο της Άγκυρας. Έπειτα επένδυσε στον Χαφτάρ, δαπανώντας πολύτιμο διπλωματικό κεφάλαιο, σε μια προσέγγιση που σημαδεύτηκε και από τον τραγικό θάνατο πέντε Ελλήνων στη Λιβύη. Χωρίς ουσιαστικά ανταλλάγματα. Σήμερα βλέπει και το στρατόπεδο Χαφτάρ να προσεγγίζει την Τουρκία, ανατρέποντας τους υπολογισμούς της Αθήνας.
Μόνο μια συνεκτική πολιτική ανάκτησης βαθμών κυριαρχίας, οικοδόμησης ισχύος και περιφερειακών συμμαχιών θα μπορούσε να βάλει εμπόδια στην πάγια νεοθωμανική επεκτατική πολιτική της Τουρκίας. Αντιθέτως, βλέπουμε τη χώρα, εν μέσω μάλιστα διακηρυγμένης από την κυβέρνηση γεωπολιτικής αναβάθμισης, να πηγαίνει από διπλωματική ήττα σε διπλωματική ήττα. Αυτό είναι το οδυνηρό αποτέλεσμα μιας κοντόφθαλμης, ετεροκαθοριζόμενης εξωτερικής πολιτικής.
Παράθυρο διευθετήσεων
Και οι ΗΠΑ; Ποια θέση παίρνουν οι προνομιακοί μας σύμμαχοι, με τους οποίους μάλιστα προ ημερών επανεπιβεβαιώσαμε τη στρατηγική συνεργασία, κατά την επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα; Αντιγράφουμε από την απάντηση του State Department σε σχετική ερώτηση δημοσιογράφων. «Ενθαρρύνουμε τους εταίρους μας στην Ανατολική Μεσόγειο να επιλύουν τις διαφορές τους σχετικά με τις θαλάσσιες ζώνες μέσω διαπραγματεύσεων με καλή πίστη». Ούτε με τον θύτη, ούτε με το θύμα. «Βρείτε τα», το μήνυμα της Ουάσιγκτον, και μάλιστα «με καλή πίστη». Και γιατί να τα βρούμε; Μα προφανώς γιατί οι μπίζνες είναι μεγάλες… καθώς «η επίλυση των ζητημάτων που αφορούν τις θαλάσσιες ζώνες εξυπηρετεί τα συμφέροντα όλων των πλευρών και ανοίγει τον δρόμο για εμπορικές επενδύσεις και ερευνητικές δραστηριότητες που θα ωφελήσουν ολόκληρη την περιοχή της Μεσογείου».
Σίγουρα θα βρίσκει και πολλούς στην Αθήνα σύμφωνους η τελευταία αυτή παραδοχή. Από αυτούς που δεν έχουν κανένα θέμα να διαλύσουν την εγχώρια παραγωγή ενέργειας για να κάνουν μπίζνες με το αμερικανικό LNG ή τους άλλους που δεν διστάζουν να παραδώσουν τα κλειδιά της όποιας αμυντικής βιομηχανίας της χώρας στο Ισραήλ (μαζί και με την πολιτική επιρροή που αυτή η εξέλιξη συνεπάγεται).
Ας δούμε όμως πώς ανταποκρίνεται και η Άγκυρα σε αυτό το παράθυρο διευθετήσεων. Στη δήλωσή του σχετικά με τη θέση της Τουρκίας για την πόντιση του καλωδίου Ελλάδας-Κύπρου, ο Χακάν Φιντάν δηλώνει χαρακτηριστικά: «Αυτό που ζητάμε είναι, όταν ένα πλοίο διεξάγει έρευνες στη θάλασσα, να μας αποστέλλει μια γραπτή ειδοποίηση, όχι απλώς προφορική […] Ας μην επιχειρήσουμε να διαμορφώσουμε ένα νέο status quo. Υπό αυτές τις προϋποθέσεις, δεν προβάλλουμε αντιρρήσεις. Είμαστε θετικοί».
Και κάπως έτσι, στο όνομα των μεγάλων ενεργειακών μπίζνες και της πολυδιαφημισμένης γεωπολιτικής αναβάθμισης, τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας βγαίνουν στο σφυρί.
ΝΑ ΜΗΝ ΞΕΧΑΣΟΥΜΕ ΤΟΥΣ ΠΕΝΤΕ ΝΕΚΡΟΥΣ ΤΗΣ ΛΙΒΥΗΣ
Δεν ήταν παράπλευρες απώλειες. Δεν πρέπει να ξεχαστούν η Γλυκερία Μεμεκίδου (αντιπλοίαρχος Υγειονομικού), η Ευαγγελία Ανδρεαδάκη (επισμηναγός Υγειονομικού), ο Γεώργιος Βούλγαρης (αρχιλοχίας Ειδικού Τμήματος Αλεξιπτωτιστών) και τα δύο αδέλφια, Φίλιππος και Άννα Μανδαλιού, παιδιά του προέδρου της Ελληνικής Κοινότητας Βεγγάζης, που συμμετείχαν ως διερμηνείς στην ελληνική αποστολή ανθρωπιστικής βοήθειας, στις 17 Σεπτεμβρίου 2023, στη Λιβύη.
Πέντε άνθρωποι που έχασαν τη ζωή τους σε μια αποστολή η οποία, όπως προκύπτει από αποκαλυπτικά δημοσιογραφικά ρεπορτάζ και καταθέσεις επιζώντων, οργανώθηκε με σοβαρότατες ελλείψεις στον σχεδιασμό και στα μέτρα ασφαλείας. Μέσα σε ελάχιστο χρόνο, στρατιωτικοί και πολίτες βρέθηκαν να διασχίζουν μια εξαιρετικά επικίνδυνη περιοχή, με ανεπαρκή μέσα επικοινωνίας, προβληματική συνοδεία και χωρίς αποτελεσματικό έλεγχο των συνθηκών μετακίνησής τους.
Οι μαρτυρίες όσων επέζησαν είναι ανατριχιαστικές. Περιγράφουν ιλιγγιώδεις ταχύτητες, οχήματα συνοδείας που χάνονταν από το οπτικό πεδίο, τραυματίες που προσπαθούσαν να διαφύγουν από σπασμένα παράθυρα και ανθρώπους που επικοινωνούσαν με την Ελλάδα μέσω ιδιωτικών κινητών τηλεφώνων.
Και τι απέγινε η διερεύνηση των ευθυνών; Τον Φεβρουάριο του 2025 δημοσιεύθηκε ότι η εισαγγελική έρευνα τέθηκε στο αρχείο, αφήνοντας δεκάδες ερωτήματα αναπάντητα για τον σχεδιασμό, τις προειδοποιήσεις που αγνοήθηκαν και την κατανομή των ευθυνών μεταξύ ΥΠΕΞ (Γιώργος Γεραπετρίτης), υπουργείου Άμυνας (Νίκος Δένδιας), ΓΕΕΘΑ (στρατηγός Κωνσταντίνος Φλώρος) και της επιχειρησιακά υπεύθυνης Διοίκησης Ειδικού Πολέμου (με διοικητή τον αντιστράτηγο Δημήτριο Χούπη, ο οποίος ανέλαβε αρχηγός ΓΕΕΘΑ λίγους μήνες αργότερα). Ποιος αποφάσισε να πραγματοποιηθεί η αποστολή υπό αυτές τις συνθήκες; Ποιος έλεγξε τα μέτρα ασφαλείας; Ποιος ανέλαβε την ευθύνη για τις τραγικές παραλείψεις;
Η αποστολή πραγματοποιήθηκε σε μια περίοδο έντονου διπλωματικού ανταγωνισμού με την Τουρκία για την επιρροή στη Λιβύη. Η Άγκυρα είχε ήδη οργανώσει τη δική της ανθρωπιστική συνδρομή (με μια καλά οργανωμένη και πολυπρόσωπη επιχείρηση στρατού και σωστικών συνεργείων). Η απάντηση της Αθήνας ήταν πρόχειρη και απροετοίμαστη: Με μια μικρή ομάδα στρατιωτικών του υγειονομικού, που εκτέθηκε (εκ του αποτελέσματος) σε υπερβολικό κίνδυνο, καθώς πολιτικές σκοπιμότητες έκριναν επιτακτική την επίδειξη ελληνικής παρουσίας στην περιοχή. Πρακτικά για μια φωτογραφία, για τον επικοινωνιακό σχεδιασμό των πολιτικών της προϊσταμένων, χάθηκαν πέντε άνθρωποι, σακατεύτηκαν και ταλαιπωρήθηκαν αρκετοί ακόμη και πληγώθηκε σημαντικά το γόητρο του ελληνικού στρατού.
ΚΑΙ ΤΩΡΑ ΤΙ ΚΑΝΟΥΜΕ;
Το πρώτο που απαιτείται είναι να σταματήσει η υποτίμηση του κινδύνου και η συστηματική προσπάθεια εφησυχασμού της κοινωνίας. Η κυβερνητική τακτική της απόκρυψης των προβλημάτων πίσω από καθησυχαστικές δηλώσεις και επικοινωνιακές επιτυχίες δεν προστατεύει τη χώρα. Την αφήνει απροετοίμαστη μπροστά σε επικίνδυνα τετελεσμένα.
Πολύ περισσότερο όταν εκείνοι που έχουν την ευθύνη των σημερινών αδιεξόδων εμφανίζονται ως εγγυητές της διεξόδου. Υπουργοί όπως ο Γεραπετρίτης και ο Δένδιας (που χειρίστηκαν το φιάσκο της Λιβύης) θα έπρεπε προ πολλού να έχουν αποχωρήσει, λογοδοτώντας για τις επιλογές τους. Την ίδια στιγμή, προβάλλονται ως απαντήσεις αποσπασματικές κινήσεις, όπως η επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ν.μ. στην Κρήτη, χωρίς συνολικό σχεδιασμό για τις θαλάσσιες ζώνες και τις περιοχές ανατολικότερα αυτής, αναγνωρίζοντας εμμέσως (όπως πριν από μερικά χρόνια με τη μερική οριοθέτηση ΑΟΖ με την Αίγυπτο) δικαιώματα στην Άγκυρα.
Η χώρα χρειάζεται μια ριζικά διαφορετική κατεύθυνση με επίκεντρο την ανάκτηση βαθμών εθνικής κυριαρχίας και αυτονομίας, ουσιαστική οικοδόμηση αποτρεπτικής ισχύος, ενεργητική διπλωματία και περιφερειακές συμμαχίες στη βάση αμοιβαίων συμφερόντων, με ανασυγκρότηση της εγχώριας παραγωγικής και αμυντικής βάσης, ενεργειακή αυτονομία και απεξάρτηση από τους σχεδιασμούς τρίτων, με πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική, που δεν θα εξαντλείται στην αναζήτηση προστατών, αλλά θα επιδιώκει να διαμορφώσει δικούς της συσχετισμούς ισχύος.
Πάνω απ’ όλα, όμως, χρειάζεται μια κοινωνία ενημερωμένη, ενεργή και απαιτητική, που δεν θα παρακολουθεί ως θεατής τις αποφάσεις που καθορίζουν το μέλλον της.
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)