Τα κόμματα είναι συνονθυλεύματα προσωπικών συμφερόντων που προάγονται μέσα από τον μεσσιανισμό. Η πρόσφατη ρήση του Αλέξη Τσίπρα «ή εμείς ή κανείς», που αποτελεί ψευτοσεμνότυφη έκφραση του «ή εγώ ή κανείς», δεν θυμίζει μόνο την αλαζονεία του Βαγγέλη Βενιζέλου, αλλά δείχνει ολόκληρη πορεία προς τον νεοηγεμονισμό.
Ο όρος «παλάντζα» χρησιμοποιήθηκε ως πολιτικός προσδιορισμός για τον ∆ημήτρη Παπασπύρου, βουλευτή ο οποίος πέρασε από πολλά πολιτικά κόμματα. Ο προσδιορισμός δεν ήταν καθόλου τιμητικός. Η παλάντζα είναι η παλιά ζυγαριά, η οποία πότε κινείται δεξιά και πότε αριστερά μέχρι να ισορροπήσει σε κάποια θέση. Η πολιτική πορεία του βουλευτή ήταν μια συνεχής μετατόπιση σε κόμματα.
Ξεκίνησε από το Προοδευτικό Κόμμα του Καφαντάρη, πέρασε από την ΕΠΕΚ του Πλαστήρα, εξελέγη το 1956 με τη Φιλελευθέρα ∆ημοκρατική Ενωση του Σοφοκλή Βενιζέλου, αργότερα εντάχθηκε στην Ενωση Κέντρου και αποχώρησε το 1965 προχωρώντας μαζί με τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη σε αποστασία που έριξε την κυβέρνηση του Γεωργίου Παπανδρέου. Η Αποστασία οδήγησε τελικώς στη χούντα. Μετά τη δικτατορία εντάχθηκε στη Νέα ∆ημοκρατία. Η κυβέρνηση Κωνσταντίνου Καραμανλή τον επιβράβευσε για το πολιτικό του παλαντζάρισμα προφανώς, εκλέγοντάς τον πρόεδρο της Βουλής.
Μέχρι να υπάρξουν τα πρόσφατα φαινόμενα πολιτικών όπως ο Νίκος Μπίστης, ο Γρηγόρης Ψαριανός και ο Βασίλης Οικονόμου, που άλλαζαν κόμματα σαν τα πουκάμισα, και να φτάσουμε τελικώς στις ποδοσφαιρικού τύπου πολιτικές μεταγραφές, οι μετατοπίσεις από κόμμα σε κόμμα ήταν κάτι κατακριτέο.
Υπήρξαν τρεις περίοδοι που οι πολιτικές μετατοπίσεις σηματοδότησαν ευρείες πολιτικές μεταβολές. Η πρώτη ήταν στα Ιουλιανά το 1965, όταν ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης και οι αποστάτες αποχώρησαν από την Ένωση Κέντρου και έριξαν τη νόμιμα εκλεγμένη κυβέρνηση. Η δεύτερη ήταν τα πρώτα χρόνια της μεταπολίτευσης, όταν η ίδρυση του ΠΑΣΟΚ από τον Αντρέα Παπανδρέου μετατόπισε πολιτικούς από την καταρρέουσα πλέον Ένωση Κέντρου. Η τρίτη ήταν μετά το 2012, όταν εμφανίστηκε ο ΣΥΡΙΖΑ ως πιθανή κυβερνητική δύναμη και κατάφερε να αποσπάσει πολιτικούς από τον χώρο του ΠΑΣΟΚ και κατ’ επέκταση ψηφοφόρους, κάτω από οραματικές εξαγγελίες για μια νέα Αλλαγή.
Στις τρεις αυτές περιόδους οι μετατοπίσεις καθορίζονταν ως επί το πλείστον από ευρύτερες πολιτικές εξελίξεις και όχι αυστηρά από τη βούληση και το προσωπικό συμφέρον όσων αποφάσιζαν να μετακινηθούν. Στη μεταπολίτευση κάθε μεταπήδηση από κόμμα σε κόμμα αντιμετωπιζόταν ως προδοσία και πολιτική παρακμή. Ακόμη και η ίδρυση νέων κομμάτων, όπως η ∆ΗΑΝΑ του Κωστή Στεφανόπουλου, η Πολιτική Ανοιξη από τον Αντώνη Σαμαρά αλλά και το ΚΕΠ, το κόμμα-φωτοβολίδα του ∆ημήτρη Αβραμόπουλου, αντιμετωπιζόταν από τους μητρικούς πολιτικούς χώρους ως πολιτική προδοσία.
Τα κόμματα έως πρόσφατα παρέμεναν φορείς πολιτικής και ιδεολογίας και καλούσαν τα μέλη και τα στελέχη τους να στηρίξουν πολιτικά προγράμματα και οραματικές θέσεις. Ακόμη κι όταν αυτές οι θέσεις ήταν επιζήμιες για την κοινωνία, συνοδεύονταν από εξαγγελίες για μια καλύτερη κοινωνία. Γύρω από τον ηγέτη του κόμματος (λιγότερο ή περισσότερο προικισμένο) υπήρχαν οργανωμένες δυνάμεις, κομματικά όργανα και έλεγχος.
Ακόμη και ο Αντρέας Παπανδρέου, που υπήρξε ο πιο χαρισματικός ηγέτης της μεταπολίτευσης, δεν τόλμησε ποτέ να εμφανίσει το κόμμα ως προσωπικό του φέουδο, αν και ήταν στον μεγαλύτερο βαθμό προσωπικό του δημιούργημα.
Όταν ο Κώστας Σημίτης ανέλαβε την κομματική και κυβερνητική εξουσία, το ΠΑΣΟΚ έχασε τα βαριά χαρακτηριστικά που το συνέδεαν με κοινωνικούς αγώνες και άρχισαν να επικρατούν οι «εκσυγχρονιστές». Αυτός ο εκσυγχρονισμός δεν ήταν τίποτε άλλο από την επικράτηση του νεοφιλελευθερισμού στο ΠΑΣΟΚ και τη μετατόπιση σε πολιτικές θέσεις που εξέφραζε η Ν∆. ∆εν είναι καθόλου τυχαίο που οι εκσυγχρονιστές μεταρρυθμιστές του ΠΑΣΟΚ εκείνης της εποχής στελεχώνουν τις κυβερνητικές θέσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη σήμερα.
Η ομογενοποίηση των πολιτικών χώρων (γίναμε αυγοτάραχο, που θα έλεγε και η Μαρίκα Μητσοτάκη) και η επέλαση των νεοφιλελεύθερων θέσεων (ιδιωτικοποιήσεις παντού, κατάργηση κοινωνικού κράτους, λειτουργία ανέλεγκτων και ανεξέλεγκτων καρτέλ στην οικονομία, επικράτηση επιχειρηματικής ελίτ) έδειξε να αναστέλλεται όταν την εξουσία ανέλαβε ο Αλέξης Τσίπρας. Ποιο όμως ήταν το αποτέλεσμα; Ο ΣΥΡΙΖΑ όχι μόνο δεν κατάφερε να δημιουργήσει μόνιμες κοινωνικές και θεσμικές αλλαγές, αλλά διαλύθηκε με ευθύνη της ηγεσίας του και ο πρώην αρχηγός του, δημιουργώντας ένα νέο κόμμα, την ΕΛΑΣ, πέρα από τις προσωπικές του φιλοδοξίες επιβεβαίωσε το συμπέρασμα ότι τα κόμματα στην Ελλάδα είναι πλέον ομογενοποιημένα-καρτελοποιημένα.
Ο Αλέξης Τσίπρας φροντίζει καθημερινά να επιδεικνύει και να αποδεικνύει ότι δεν υπάρχει αντιπαραθετικός πολιτικός χώρος που θα μπορούσε να είναι εναλλακτική πρόταση στα μάτια των πολιτών. Μέσα σε έναν μήνα ο πρόεδρος της ΕΛΑΣ έδωσε δύο ισχυρές δημόσιες αποδείξεις για τη νεοφιλελεύθερη αντίληψή του.
Στη ∆ιεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης πρόσφερε εθελοντικά το οικονομικό του πρόγραμμα προκειμένου αυτό να αξιολογηθεί αν είναι μέσα στα δημοσιονομικά επιτρεπτά της λογικής Μητσοτάκη. Λίγες μέρες μετά ωστόσο ο ίδιος ο Μητσοτάκης έδειξε λιγότερο μητσοτακικός από τον Τσίπρα, ανακαλύπτοντας ξαφνικά (κάτω από την κοινωνική δυσαρέσκεια) ότι μπορεί να υπάρξει μια κάποια δημοσιονομική ελαστικότητα για να γίνουν ελαφρύνσεις για τις τιμές των καυσίμων.
Η δεύτερη επίδειξη λογικής κόμματος-αυγοτάραχου από τον Τσίπρα έγινε όταν σε συνέντευξή του στον ΣΚΑΪ έβαλε στον πάγο τον 13ο μισθό και τη 13η σύνταξη λέγοντας ότι «θα μπορούσα κι εγώ να τα εξαγγείλω, αλλά σε αυτήν τη φάση πρέπει να στηρίξουμε τις παραγωγικές δυνάμεις της χώρας». Την ώρα που η κυβέρνηση προπληρώνει χωρίς λόγο δόσεις του δανείου, αντί να δώσει τμήμα όσων έχουν απολέσει οικονομικά οι πολίτες, ο Αλέξης Τσίπρας ευθυγραμμίζεται με τον Γιάννη Στουρνάρα και τον Κυριάκο Μητσοτάκη.
Στο διπλανό ΠΑΣΟΚ, που δείχνει πιο ριζοσπαστικό και συγκροτημένο από το «λίγο απ’ όλα για την ΕΛΑΣ», η Αννα ∆ιαμαντοπούλου δεν κρύβει ότι είναι πιο φιλική προς τη Ν∆ και τον Μητσοτάκη απ’ ό,τι προς τον πρόεδρο του κόμματός της Νίκο Ανδρουλάκη.
Με βάση αυτή την ώσμωση των κομμάτων, που μετατρέπει την οραματική πολιτική σε παιχνίδι εξουσίας, όπου επαγγελματίες του αναπάγγελτου ψάχνουν τις συνθήκες και την ευκαιρία για να τακτοποιηθούν, είναι πολύ φυσικό οι βουλευτές να γίνονται και παλάντζες και παπάτζες.
Τα κόμματα είναι συνονθυλεύματα προσωπικών συμφερόντων που προάγονται μέσα από τον μεσσιανισμό. Η πρόσφατη ρήση του Αλέξη Τσίπρα «ή εμείς ή κανείς», που αποτελεί ψευτοσεμνότυφη έκφραση του «ή εγώ ή κανείς», δεν θυμίζει μόνο την αλαζονεία του Βαγγέλη Βενιζέλου, αλλά δείχνει ολόκληρη πορεία προς τον νεοηγεμονισμό. Η πολιτική κατ’ αυτή την έννοια είναι ίδια, πρέπει απλώς να επιλεγεί το κατάλληλο «εγώ» και το καλάμι του.
Το αν ενόψει των εκλογών θα γίνουν μεταγραφές από το ΠΑΣΟΚ προς τη Ν∆ ή αντίστροφα, το αν θα κλέψει η ΕΛΑΣ έναν νέου τύπου Μπίστη από το ΠΑΣΟΚ είναι λεπτομέρεια, με όνομα μεν και εντυπώσεις αλλά χωρίς ουσία.
ΥΓ.: Οταν ρωτάνε τον Νίκο Μπίστη για την πολιτική του ευελιξία, απαντά με ελαφρά παράφραση αυτού που είχε πει ο Τσόρτσιλ για να δικαιολογήσει τη μετατόπισή του από το κόμμα του: «Αλλαξα κόμμα ώστε να μην αλλάξω αρχές». Τώρα πλέον, όπως καλά γνωρίζει φαντάζομαι και ο Μπίστης, αλλάζουν κόμμα γιατί δεν υπάρχουν κομματικές αρχές.
