Mpelalis Reviews
Τρίτη 21 Ιουλίου 2026
Απόφαση-σταθμός: Αποζημίωση σε γιατρό του ΕΣΥ για burnout
 |
| Γιατρός με εμφανή σημάδια κόπωσης |
Σε μία απόφαση-σταθμό για τους γιατρούς του ΕΣΥ, δικαστήριο έκρινε για πρώτη φορά ότι οι εξαντλητικές συνθήκες εργασίας και η ανεπαρκής ανταπόκριση της διοίκησης του Νοσοκομείου Ρεθύμνου συνέβαλαν καθοριστικά στην επαγγελματική εξουθένωση και την παραίτηση της γιατρού.
Μια δικαστική απόφαση με ιδιαίτερη σημασία για τις συνθήκες εργασίας στα δημόσια νοσοκομεία εκδόθηκε στην Κρήτη, καθώς επιδικάστηκε αποζημίωση ύψους 20.000 ευρώ για ηθική βλάβη σε γιατρό του ΕΣΥ που εμφάνισε σύνδρομο επαγγελματικής εξουθένωσης.
Η απόφαση αφορά την παθολόγο-λοιμωξιολόγο Ελένη Ιωαννίδου, πρώην διευθύντρια του Παθολογικού Τμήματος του Νοσοκομείου Ρεθύμνου, η οποία είχε παραιτηθεί, καταγγέλλοντας ότι οι ιδιαίτερα επιβαρυμένες συνθήκες εργασίας την οδήγησαν σε ψυχική και σωματική εξάντληση.
Η δικαστική απόφαση για το burnout
Tο δικαστήριο έκανε δεκτή την αγωγή της γιατρού, κρίνοντας ότι οι συνθήκες εργασίας, σε συνδυασμό με τη μη ουσιαστική ανταπόκριση της διοίκησης στα επανειλημμένα αιτήματά της, συνέβαλαν καθοριστικά στην εμφάνιση burnout και, τελικά, στην απόφασή της να παραιτηθεί.
Το δικαστήριο επιδίκασε στην Ελένη Ιωαννίδου χρηματική ικανοποίηση ύψους 20.000 ευρώ για την ηθική βλάβη που υπέστη, με νόμιμο τόκο από τις 21 Αυγούστου 2023, καθώς και τα δικαστικά έξοδα.
Την απόφαση γνωστοποίησε η ίδια η γιατρός με ανάρτησή της, σημειώνοντας ότι πρόκειται για τη δεύτερη δικαστική δικαίωσή της απέναντι στο Νοσοκομείο Ρεθύμνου.
Όπως ανέφερε, μετά την παραίτησή της κατέθεσε δύο αγωγές κατά της διοίκησης του νοσοκομείου. Η πρώτη αφορούσε την αποζημίωσή της για 180 ημέρες άδειας, τις οποίες, σύμφωνα με την ίδια, δεν είχε λάβει εξαιτίας της χρόνιας υποστελέχωσης.
Η δεύτερη αγωγή αφορούσε την ηθική βλάβη που υπέστη λόγω των συνθηκών υπό τις οποίες εργαζόταν.
Η Ελένη Ιωαννίδου περιγράφει ένα καθεστώς συνεχών υπερεφημεριών, συμμετοχής σε διακομιδές διασωληνωμένων ασθενών, περικοπών αδειών και ρεπό, καθώς και ανάληψης πολλαπλών καθηκόντων.
Όπως υποστηρίζει, η παρατεταμένη πίεση την οδήγησε σε πλήρη ψυχική και σωματική εξάντληση, με αποτέλεσμα να εγκαταλείψει μια θέση την οποία είχε επιλέξει και αγαπούσε.
Ελένη Ιωαννίδου·Μετά από 3 χρόνια και την επιμονή της δικηγόρου μου και φίλης Βασιλικής Γκόγκου Βίκυ Γκόγκου βγήκε η δεύτερη καταδικαστική για το νοσοκομείο Ρεθύμνου απόφαση.Μετά τον εξαναγκασμό μου σε παραίτηση από τη θέση της διευθύντριας του παθολογικού τμήματος του νοσοκομείου Ρεθύμνου, έκανα αγωγή στη διοίκηση του νοσοκομείου για δύο λόγους.Ο ένας ήταν η αποζημείωση των αδειών (180 ημερών) που δεν έλαβα, λόγω σταθερής υποστελέχωσης τα τελευταία 5 χρόνια και το δεύτερο και κυριότερο για μένα, η ηθική βλάβη που υπέστην λόγω του εξαναγακγασμου μου σε υπερεφημέρευση, σε συμμετοχή σε διακομιδές διασωληνωμένων ασθενών, σε περικοπή αδειών και ρεπό, την υπερφόρτωση σε πολλαπλές εργασίες και πόστα τα τελευταία έτη, και την έναρξη πειθαρχικής διαδικασίας εις βάρος μου, λόγω της αντίδρασης μου και στάσης μου σε όλα αυτά. Ως αποτέλεσμα οδηγήθηκα σε αδυναμία να κρατήσω ένα επίπεδο στη νοσηλεία των ασθενών μου, την οποία έκρινα επικίνδυνη πολλές φορές και επακόλουθα τη σωματική και ψυχική μου κατάρρευση. Στο πρώτο δικαστήριο δικαιώθηκα για την αποζημείωση των αδειών που μου χρωστούσε με δική του υπαιτιότητα το νοσοκομείο. Και ενώ η ίδια η διοίκηση και ο νομικός της σύμβουλος με προέτρεψαν να διεκδικήσω νομικά την αποζημείωση των αδειών που δεν μπόρεσαν λόγω αυξημένων αναγκών και υποστελέχωσης να μου δώσουν, άσκησαν έφεση στην απόφαση που με δικαιώνει!!!Λόγω μη συνάφειας των δύο υποθέσεων έγινε δεύτερο δικαστήριο για το θέμα της ηθικής βλάβης στο οποίο δικαιώθηκα επίσης πρόσφατα.Να σημειωθεί ότι είναι η πρώτη φορά πανελληνίως που γίνεται ένα τέτοιο δικαστήριο με διακύβευμα τον εξαναγκασμό σε παραίτηση λόγω απαράδεκτων εργασιακών συνθηκών στο δημόσιο τομέα. Θεωρώ ότι έχει πολύ μεγάλη σημασία όχι μόνο για τη δική μου δικαίωση με δεδομένο ότι εξαναγκάστηκα λόγω των συνθηκών να παραιτηθώ από μια εργασία που αγαπούσα και είχα επιλέξει αλλά και για δεκάδες παρόμοιες περιπτώσεις που συνάδελφοι οδηγήθηκαν σε παραίτηση για τους ίδιους λόγους.Παρακάτω παραθέτω το βασικό σκεπτικό της απόφασης η οποία είναι 14 σελίδες και υιοθετεί ουσιαστικά τη δική μου θέση.«Το Δικαστήριο έκρινε ότι η παρατεταμένη στάση της διοίκησης του νοσοκομείου, η μη ουσιαστική ανταπόκριση στα επανειλημμένα αιτήματα της ενάγουσας και οι ιδιαίτερα επιβαρυμένες συνθήκες εργασίας συνέβαλαν καθοριστικά στη δημιουργία συνδρόμου επαγγελματικής εξουθένωσης (burnout). Διαπίστωσε ότι η ενάγουσα εξάντλησε τα νόμιμα μέσα για να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα, χωρίς αποτέλεσμα, και ότι τελικά οδηγήθηκε σε παραίτηση λόγω της ψυχικής και σωματικής επιβάρυνσης που υπέστη.Ως προς την αποζημίωση, το Δικαστήριο έκρινε ότι στοιχειοθετείται ευθύνη του νοσοκομείου για ηθική βλάβη, λαμβάνοντας υπόψη τη διάρκεια της επιβάρυνσης, τις επιπτώσεις στην υγεία και την επαγγελματική ζωή της ενάγουσας και τη βαρύτητα της παράνομης παράλειψης της διοίκησης. Για τους λόγους αυτούς έκανε δεκτή την αγωγή και επιδίκασε χρηματική ικανοποίηση ύψους 20.000 ευρώ, με νόμιμο τόκο από 21.08.2023, καθώς και τα δικαστικά έξοδα.»
«Δεν αφορά μόνο εμένα»
Η πρώην διευθύντρια του Παθολογικού Τμήματος τόνισε ότι η απόφαση δεν αποτελεί μόνο προσωπική δικαίωση, αλλά μπορεί να έχει ιδιαίτερη σημασία και για άλλους γιατρούς που οδηγήθηκαν σε παραίτηση υπό αντίστοιχες συνθήκες.
«Θεωρώ ότι έχει πολύ μεγάλη σημασία όχι μόνο για τη δική μου δικαίωση, με δεδομένο ότι εξαναγκάστηκα λόγω των συνθηκών να παραιτηθώ από μια εργασία που αγαπούσα και είχα επιλέξει, αλλά και για δεκάδες παρόμοιες περιπτώσεις που συνάδελφοι οδηγήθηκαν σε παραίτηση για τους ίδιους λόγους», ανέφερε.
Το σκεπτικό του δικαστηρίου
Σύμφωνα με το βασικό μέρος του σκεπτικού που δημοσιοποίησε η γιατρός, το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η Ελένη Ιωαννίδου είχε εξαντλήσει όλα τα νόμιμα μέσα προκειμένου να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα στον χώρο εργασίας της, χωρίς να υπάρξει ουσιαστικό αποτέλεσμα.
Παράλληλα, έκρινε ότι η παρατεταμένη εργασιακή επιβάρυνση και η απουσία αποτελεσματικής ανταπόκρισης από τη διοίκηση συνέβαλαν καθοριστικά στην εμφάνιση του συνδρόμου επαγγελματικής εξουθένωσης και στην παραίτησή της.
Με βάση τα παραπάνω, το δικαστήριο αναγνώρισε ευθύνη του νοσοκομείου για την ηθική βλάβη που υπέστη η γιατρός.
----------------------------------------------------------------------------------------
Ο Γιάννης Δεβετζόγλου είναι ο διαπιστευμένος συντάκτης του NEWS 24/7 στο υπουργείο Υγείας. Γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1974. Σπούδασε Δημοσιογραφία στο ΑΠΘ. Έχει λάβει το Δημοσιογραφικό Βραβείο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής το 2011 (EU Health Prize For Journalist) και το 2012 έλαβε υποτροφία από το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ για μετεκπαίδευση σε Ουάσιγκτον και Μαϊάμι (International Exchange Alumni, US Department of State). Τα τελευταία 20 χρόνια καλύπτει ιατρικό ρεπορτάζ (πολιτικό και επιστημονικό), ενώ παράλληλα εργάζεται και ως κριτικός εστιατορίων. Έχει εργαστεί επί σειρά ετών στις εφημερίδες «Η Καθημερινή», «Το Βήμα» και «Τα Νέα», καθώς και στο «Protagon.gr». Είναι, επίσης, ανταποκριτής σε γερμανικά και βρετανικά Μέσα Μαζική Ενημέρωσης.
Ο δικαστής Ντρεντ στο Άργος
Στο Άργος φάνηκε που οδηγεί μια εκπαίδευση των αστυνομικών σε μια αυταρχική λογική, που ανάγοντας την «ασφάλεια» σε υπέρτατο αγαθό, μετατρέπει σε «απειλή» κάθε υποψία παραβατικότητας
Στα παιδικά μου χρόνια, στα τέλη της δεκαετίας του 1970, πρωτοεμφανίστηκε στο περιοδικό «Αγόρι» ο Δικαστής Ντρεντ. Τοποθετημένο σε ένα δυστοπικό μέλλον, το συγκεκριμένο κόμικ αφηγείτο τις περιπέτειες ενός δικαστή που ήταν ταυτόχρονα και εκτελεστής των καταδικαστικών αποφάσεων, με την ποινή να είναι συνήθως ο θάνατος, σε ένα όχι και τόσο συγκαλυμμένο σχόλιο για που οδηγεί μια αυταρχική λογική. Το θυμήθηκα ύστερα από τα τραγικά γεγονότα στο Άργος και τον θάνατο του 20χρονου Θοδωρή, ενός ανθρώπου με αποδεδειγμένη νευροδιαφορετικότητα, από πυρά αστυνομικών, στη διάρκεια μιας καταδίωξης στην οποία πραγματικός κίνδυνος για αυτούς δεν υπήρξε, και όπου έπεσαν πλήθος πυροβολισμοί υποτίθεται για να τον προειδοποιήσουν, με αποτέλεσμα, όμως, να τον σκοτώσουν.
Γνωρίζω ότι ο αρμόδιος υπουργός έσπευσε να υπογραμμίσει ότι οι συγκεκριμένοι αστυνομικοί δεν ακολούθησαν τους κανονισμούς που διέπουν τη χρήση όπλων, άλλωστε μπορούμε να υποθέσουμε ότι την ώρα που προσπαθεί να προβάλει την διαλεύκανση υποθέσεων πολιτικής βίας με μεγάλη φόρτιση, δεν θα ήθελε να φανεί ότι δικαιολογεί την αστυνομική βία. Ωστόσο, το ερώτημα παραμένει: γιατί οι αστυνομικοί στο Άργος επέλεξαν να μην τηρήσουν τις σχετικές διαταγές και να πυροβολήσουν, κατ’ επανάληψη (το ηχητικό ντοκουμέντο είναι ανατριχιαστικό), προς το μέρος ενός ανθρώπου, σε συνθήκες που ήταν βέβαιο ότι έθεταν τη ζωή του σε κίνδυνο, χωρίς ούτε οι ίδιοι ούτε κάποιος άλλος να αντιμετωπίζει κάποιον κίνδυνο. Ιδίως όταν δεν είναι η πρώτη φορά που έχουμε τέτοιου είδους πρακτικές που οδηγούν σε απώλειες ζωών.
Η απάντηση δεν μπορεί να είναι η έλλειψη εκπαίδευσης. Θα μπορούσα να πω ότι είναι το ακριβώς αντίθετο: το πρόβλημα είναι η υπερβολική εκπαίδευση των αστυνομικών σε μια αυταρχική λογική, που ανάγοντας την «ασφάλεια» σε υπέρτατο αγαθό, μετατρέπει σε «απειλή» κάθε υποψία παραβατικότητας, και δικαιολογεί την άσκηση υπέρμετρης βίας. Μια εκπαίδευση που τροφοδοτείται από το γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια όλες οι αλλαγές που γίνονται στην ποινική νομοθεσία αφορούν την αυστηροποίηση των ποινών. Μια εκπαίδευση που εύκολα μπορεί να οδηγήσει σε πρακτική «τιμωρού» την ώρα που π.χ. κάποιος προσπαθεί διαφύγει τη σύλληψη, ακόμη και εάν αυτή θα αφορούσε την υπερβολική ταχύτητα και τους επικίνδυνους ελιγμούς μια που στο Άργος αυτές οι παραβάσεις έδωσαν την αφορμή για την καταδίωξη.
Με αυτή την έννοια ούτε η απαράδεκτη ανακοίνωση του Δημάρχου Άργους, ήρθε απλώς να υπενθυμίσει τον βαθύ συντηρητισμό μερίδας των κατοίκων της περιοχής, ούτε η αντίστοιχη της τοπικής ένωσης αστυνομικών υπαλλήλων κάποιον κακώς εννοούμενο συντεχνιασμό. Και οι δύο υπογράμμισαν το ίδιο πρόβλημα: τον τρόπο που μια βαθιά εμπεδωμένη αυταρχική λογική, όχι μόνο μπορεί να τροφοδοτήσει μια συστηματική αστυνομική παραβατικότητα (την οποία, άλλωστε, ανατροφοδοτούν οι πολλές περιπτώσεις ατιμωρησίας αστυνομικών που άσκησαν παράνομη βία), αλλά και να καταλήξει στο ότι δεν μετρούν όλες οι ζωές το ίδιο και ότι η τόνωση του «αισθήματος ασφάλειας των πολιτών» μπορεί να περιλαμβάνει και ορισμένες δολοφονίες ανθρώπων που για τον όποιο λόγο βαφτίστηκαν «παραβατικοί».
Πηγή: www.in.gr
Χωροφύλακες των λέξεων
Εκπολιτισμός δεν είναι η απαγόρευση των λέξεων
Η είδηση δεν είναι από τις συνηθισµένες, αλλά αυτό που αποκαλύπτει ότι ζούµε πλέον είναι συνήθεια. Μια γυναίκα µήνυσε τη θεία της γιατί την αποκάλεσε «χοντρή» και ο εισαγγελέας άσκησε δίωξη στη µηνυόµενη µε βάση τον «αντιρατσιστικό νόµο». Η εξέλιξη αυτή µοιάζει µε κάτι άκρως ριζοσπαστικό και προοδευτικό και µου θυµίζει µια φράση που κάνει θραύση στις ταινίες, τη «δεν σε κρίνω», και δείχνει να καθιερώνεται ως µέγιστη κοινωνική προσφορά. Να µην κρίνουµε, όχι «ίνα µην κριθούµε» κατά το θρησκευτικό πρότυπο, αλλά γιατί έτσι πρέπει.
Το θέµα δεν είναι τόσο απλό όσο φαίνεται. Αντιθέτως είναι βαθιά φιλοσοφικό και πολιτικό και εντάσσεται (άσχετα αν δεν φαίνεται) στο πώς θέλουν κάποιοι να λειτουργεί η κοινωνία. Το να κατηγορείς οποιονδήποτε γι’ αυτό που είναι ως µορφή, σωµατική διάπλαση, εµφάνιση είναι κάτι άκρως προβληµατικό, που όµως αποκαλύπτει πόσο χαµηλού επιπέδου είναι όσοι αποδίδουν τέτοιες κατηγορίες. Αποτελεί έλλειψη πολιτισµού, αγωγής και ικανότητας να κρίνεις µε βάση την εικόνα και όχι τη ζωή. ∆εν µπορεί να είναι ποινικό θέµα. Αλίµονο στην κοινωνία που χρειάζεται νοµική επιβολή για να κατακτήσει το επίπεδο πολιτισµού που απαιτείται και να καταλήξει σε αστυνόµευση των λέξεων.
Το παράδειγµα µε τη θιγόµενη κοπέλα δεν είναι µοναδικό. Η κοινωνία φαίνεται να αρνείται θεµελιώδεις κατακτήσεις της, γιατί πρέπει να συµµορφωθεί (στο όνοµα της απόρριψης της στερεοτυπίας) σε νέες στερεοτυπικές µορφές. Στην πραγµατικότητα µπαίνουµε σε ένα κυνήγι µαγισσών, όπου αυτόκλητοι και πολλές φορές ηµιµαθείς που χρειάζονται επιβεβαίωση θα παίζουν τον ρόλο του χωροφύλακα των λέξεων.
Η κρίση του ανθρώπου αποτελεί βιολογική λειτουργία του και η ελεύθερη και ανεµπόδιστη κρίση είναι βάση της δηµοκρατίας. Κανένας δεν µπορεί να αναγκάσει κάποιον να µην κρίνει, ενώ την ίδια ώρα κάθε κρίση βρίσκεται και αυτή υπό την κρίση των άλλων. Αυτή η διαδικασία γίνεται τρόπος λειτουργίας της ελεύθερης κοινωνίας, η οποία δεν κρίνει µόνο, αλλά απορρίπτει και τις επιβλαβείς και προβληµατικές κρίσεις. Το «δεν σε κρίνω» δεν είναι κατάκτηση, αλλά πρόσκληση σε απώλεια βασικής ανθρώπινης, δηµοκρατικής λειτουργίας. Η ανάγκη οι άνθρωποι να είναι διακριτικοί, να µην προσβάλλουν και να ανταποκρίνονται σε κανόνες καλής συµβίωσης δεν µπορεί να οδηγεί στην απώλεια έκφρασης και κρίσης. Αν καθιερωθούν κυνηγοί και χωροφύλακες λέξεων, που επιβάλλουν ή απαγορεύουν την κρίση, η κοινωνία δεν θα γίνει καλύτερη. Απλώς θα µεταφέρει το πεδίο της κρίσης από τον κάθε άνθρωπο και την ωριµότητά του στην κρίση των «ειδικών» και «εκπαιδευµένων» στο cancel.
Σε οριακές καταστάσεις, η κοινωνία αποδέχεται την επέµβαση του νόµου προκειµένου να προστατευτεί. Η απαγόρευση ρατσιστικής φρασεολογίας και τακτικής ή της πολιτικής των διακρίσεων είναι απαραίτητη για να προστατευτεί η κοινωνία. Ο ρατσισµός είναι ιδεολογία µίσους που αποδίδει διαφορετική αξία και δικαιώµατα σε ανθρώπους µε βάση τη φυλετική ή εθνοτική τους ταυτότητα, οδηγώντας σε βία, διακρίσεις και άνιση µεταχείριση. Είναι µια απειλή για την κοινωνία και τους ανθρώπους. Η πολιτική των διακρίσεων (επειδή π.χ. κάποιος είναι γκέι) καταστρατηγεί τις αρχές της δηµοκρατίας και βλάπτει τους ανθρώπους.
Το να αποκαλέσεις κάποιον µε τα φυσικά χαρακτηριστικά που έχει δεν είναι διακριτικό, συνιστά αγένεια, αµορφωσιά και έλλειψη πολιτισµού, αλλά δεν είναι ρατσιστικό ή πολιτική διακρίσεων. ∆ιάκριση θα είναι αν κάποιος χάσει τη δουλειά του επειδή είναι χοντρός ή κοντός ή ξανθός.
Τις τελευταίες δεκαετίες η κοινωνία δείχνει να κινείται παράλληλα µε τον παραλογισµό. Αποδεικνύεται ακριβή στα πίτουρα και φτηνή στο αλεύρι. Είναι έτοιµη να καταδικάσει κάποιον επειδή καπνίζει, αλλά µπορεί κάλλιστα να ανεχτεί φαινόµενα διακρίσεων µεταξύ πολύ πλουσίων και πολύ φτωχών, αποδίδοντας µάλιστα αυτή την ανισότητα σε ικανότητα του ισχυρού.
Στην καθηµερινότητα, ανοιχτά προωθούνται και επιβάλλονται θεωρίες «θετικότητας». Οι άνθρωποι πρέπει να αγνοούν τα αρνητικά και να κινούνται στη σφαίρα του τεχνητά θετικού. Μπορεί κάποιος να παίρνει 800 ευρώ τον µήνα, να µην µπορεί να ζήσει, αλλά οφείλει να µη σκέφτεται αρνητικά, να µην γκρινιάζει, να αυτοβελτιώνεται και να εξασφαλίζει εσωτερική ηρεµία. Γίνεται µια συνεχής προσπάθεια λεκτικής ωραιοποίησης της ζωής. Ο πόνος και η δυσκολία αντιµετωπίζονται ως αρρώστια και όχι ως αδιαίρετη πλευρά της ζωής που οδηγεί στη διαµόρφωσή µας. Αν κοιτάξετε σήµερα τα σχολεία και µιλήσετε µε εκπαιδευτικούς, θα καταλάβετε ότι η κατάσταση είναι δραµατική. Ο παιδευτικός ρόλος του δασκάλου έχει αντικατασταθεί µε συµπεριφορολογία και συνεχή αυτοέλεγχο της συµπεριφοράς του και των λέξεων. Ανά πάσα στιγµή µπορεί να βρεθεί απέναντι στον οργισµένο γονιό γιατί µίλησε άσχηµα στο παιδί, απέναντι στο αλαζονικό κακοµαθηµένο παιδί, αλλά ακόµη και στο δικαστήριο.
Στην πολιτική υπάρχει αντίστοιχο µοτίβο. Τα κόµµατα καλούνται να συµπεριφερθούν και όχι να λύσουν προβλήµατα. Οι πολιτικοί αξιολογούνται µε τον «πολιτικό τους πολιτισµό» και όχι την πολιτική ευθύνη. Η µετριοπάθεια χαρακτηρίζεται προτέρηµα αντί για υποταγή. Ο πολιτικός πρέπει να απαιτεί και «όχι» να καταλαβαίνει γιατί δεν πρέπει να µιλάει και να πράττει. Ή να µιλά βολικά. Τα κόµµατα από τη φύση τους είναι οργανισµοί αντιπαράθεσης για το καλό της κοινωνίας. Σήµερα η αντιπαράθεση βαφτίζεται τοξικότητα.
Μέσα από διάφορες εφευρέσεις ψυχολογικού τύπου, ο άνθρωπος οριζόντια δεν πρέπει να θυµώνει, πρέπει να κατανοεί και στην κατάληξη δεν πρέπει να απαιτεί. Σε λίγο οι αεροπορικές εταιρείες, το δηµόσιο, οι εταιρείες επικοινωνίας θα βαθµολογούν συµπεριφορές και θα µπορούν να σε αποκλείσουν από συνταγµατικά δικαιώµατα που έχεις επειδή διαµαρτυρήθηκες ή διεκδίκησες το δίκιο σου. Θα γίνεσαι cancel σε µια γιγαντιαία πλατφόρµα όπου θα υπάρχεις ή θα γίνεσαι ανύπαρκτος.
Πολιτισµός, ανθρώπινος πολιτισµός, δεν είναι να καθιερώσουµε νέες στερεοτυπίες απέναντι στις παλιές ούτε να δώσουµε δικαίωµα ιδιότυπου εισαγγελέα σε ειδήµονες του επιτρεπτού. Πολιτισµός είναι η λειτουργία της κοινωνίας µέσα από τις αντιθέσεις της µε ζητούµενο να γίνεται καλύτερη. Εκπολιτισµός δεν είναι η απαγόρευση των λέξεων. Υπάρχουν και θα υπάρχουν λέξεις που αποτυπώνουν το καλό ή το κακό, το όµορφο ή το άσχηµο, το αποδεκτό ή το ενοχλητικό. Το πρόβληµα δεν είναι οι λέξεις, αλλά αν υπάρχει αυτό που εννοούν. Είναι τραγικό το φαινόµενο που περιγράφει η λέξη «φτώχεια» να µην είναι προβληµατικό, αλλά να µας βαραίνει η λέξη µε την οποία θα χαρακτηρίσουµε τον άντρα ή τη γυναίκα που κάνει σεξ επί πληρωµή.
Αυτό που επιχειρείται δεν είναι εκπολιτισµός, αλλά η αποµάκρυνση από τις αιτίες των πραγµάτων και επιβολή φόρµας. Θα στερείσαι το δικαίωµα (της κρίσης, για παράδειγµα) για να είσαι συµβατός µε τη φόρµα. Αυτός που την ορίζει δεν θα είσαι εσύ. Θα είναι αυτοί που διαχρονικά χρησιµοποιούν ωραίους όρους και περιγραφές για τα χειρότερα πράγµατα. Το υπερκέρδος, που µάλιστα σχεδόν πάντα είναι ληστρικό, το ονοµάζουν ανάπτυξη.
ΥΓ.: Εχω δεχτεί πολλές φορές body shaming σε µια προσπάθεια της δολοφονίας του προφίλ µου. Οποτε είχα όρεξη να απαντήσω, έλεγα ότι είµαι πιο ψηλός από τον Μέσι ή πως, όταν ήµουνα µικρός, χρησιµοποιούσα τον ψηλό αδερφό µου για να κατεβάζει τα τάπερ από το ντουλάπι. Αν πάντως αυτοί που µου έκαναν body shaming δεν υπήρχαν, δεν µπορώ να φανταστώ γιατί ο κόσµος θα ήταν καλύτερος. Αυτοί σίγουρα, αλλά ο κόσµος γιατί;
Δευτέρα 20 Ιουλίου 2026
Χρειαζόμαστε Μέσι, όχι μεσσίες
 |
| Παιδί στην πολύπαθη Παλαιστίνη AP Photo Lefteris Pitarakis |
Ποιο είναι τελικά το όριο ανάμεσα στη δύναμη της επιρροής των ποδοσφαιριστών celebrities και του δικαιώματος στην αθλητική τους ιδιότητα; Και ποια είναι η δική μας ευθύνη απέναντι στις ίδιες μας τις προσδοκίες.
Κανείς δεν είναι τέλειος. Και δεν πρέπει να είναι. Στο ζύγι κρινομαστε όλοι, θετικά κι αρνητικά. Κανείς δεν είναι άμοιρος κριτικής επίσης. Το ζόρι της αποδοχής της, έπεται της φιλοδοξίας. Και η φιλοδοξία προϋποθέτει προσαρμογή.
Σε έναν κόσμο υπερκατανάλωσης θεάματος και αναζήτησης αξιών, πρόσωπα σαν τον Λιονέλ Μέσι φέρουν πάνω τους εκατομμύρια προβολές και προσδοκίες. Ο καθένας θέλει να δει τον “δικό του Μέσι”. Και όταν κάτι τον ξενίζει, αντιδρά στη δική του προβολή.
Ψάχνουμε για μεσσίες πολύ απλά γιατί κατακερματιστήκαμε. Κάθε φορά που ο άνθρωπος ένωνε χέρια και φωνές, απέρριπτε τους πρίγκιπες και τους σωτήρες.
Ο λαός σώζει τον λαό.
Από την άλλη, μέσα σε αυτή την υψηλής κλίμακας ταχυφαγία που ζούμε, διψάμε για νησίδες ομορφιάς. Κάτι να κοιτάξουμε με δέος. Να εντυπωσιαστούμε. Να το βλέπουμε στον ύπνο μας και να ξυπνάμε με την εικόνα αυτή. Πόσο μας λείπει πια αυτή η αδιαμεσολάβητη αίσθηση, η χωρίς ψηφιακή ερμηνεία, ομορφιά.
Μακριά από ετεροκαθοριζόμενες προσδοκίες και εξωγηπεδικούς συμβολισμούς, το ποδόσφαιρο που έπαιξε ο Μέσι αντιπροσωπεύει ακριβώς αυτό. Το οικουμενικά ωραίο, τη μετουσίωση μιας αναμέτρησης σε χορογραφία. Και ίσως για ακριβώς αυτόν τον ίδιο λόγο δικαίως να ενοχλεί όταν φωτογραφίζεται μαζί με τον Τραμπ, όταν ποζάρει με μια κελεμπία δίπλα στα ματωμένα πετροδόλαρα, αλλά και όταν τραγουδάει για την πατρίδα του και τα νησιά Φώκλαντ.
Ποτέ δεν ήμουν σύμφωνος με όσα πρεσβεύει η FIFA για το περιβόητο “no politica”. Ποδόσφαιρο και πολιτική, πήγαιναν, πηγαίνουν και θα πηγαίνουν για πάντα μαζί. Ο αθλητισμός είναι εν γένει πολιτική. Είναι πυλώνας κοινωνικού κράτους. Είναι τρόπος επικοινωνίας. Και δη το ποδόσφαιρο, είναι όργανο συλλογικής έκφρασης με τις θετικές και τις αρνητικές του προεκτάσεις. Ήταν και θα είναι το πιο λαοφιλές σπορ ακριβώς επειδή μπορούν να το παίξουν όλοι, σε οποιαδήποτε χώρα, σε οποιαδήποτε γειτονιά. Από τις φαβέλες και τα χαλάσματα σε Συρία, Ουκρανία, Γάζα, μέχρι τα κλιματιζόμενα γήπεδα της Αμερικής.
Οι “ήρωες” του ποδοσφαίρου, είτε το θέλουν είτε όχι, είναι ήρωες λαϊκοί. Είναι ο Μέσι που εξωαγωνιστικά δείχνει λίγα, λέει λίγα και κρίνεται για αυτά. Είναι και ο Μέσι που ο,τι κι αν πει, ο,τι κι αν κάνει, η ομορφιά που μας πρόσφερε μέσα από το άθλημά του στέκεται πάνω από κάθε τι ατυχές.
Τα παιδιά σε Αφγανιστάν και Παλαιστίνη που κλωτσάνε μια μπάλα με το δεκάρι του στην πλάτη, τα γκολ του θα θυμούνται. Αυτά τα γκολ που τους έδωσαν ζωή, ενέργεια και χαρά για να παίξουν μέσα στη φρίκη. Αυτό είναι παρακαταθήκη, ακόμη κι αν ο ίδιος ο Μέσι αποφάσιζε να την απαρνηθεί. Πρακτικά όμως, δεν μπορεί να το κάνει αυτό. Όπως και κανείς δημιουργός δεν μπορεί να “ελέγξει” ένα έργο τέχνης, άπαξ και έφυγε από τα δικά του χέρια προς το ευρύ κοινό.
Και από την άλλη, πάντα θα υπάρχει ο Ρούνεϊ. Και ο κάθε Ρούνεϊ. Που άρθρωσε λόγο με την ευθύνη της δημοφιλίας του, έμαθε, άλλαξε, αποφάσισε να γίνει θετικό παράδειγμα μέσα από την πολλαπλή δημοσιότητα που του αναλογεί. Ισορρόπησε αφού πρώτα τον κατάπιε η ίδια του η φιλοδοξία.
Το τι είπε και τι δεν είπε ο Μέσι, δεν μπορεί να μας στερήσει τη χαρά. Την έχουμε ανάγκη. Τη ζητάμε σαν καθαρό νερό μέσα σε ένα σύμπαν μολυσμένο.
Θα διαλέγουμε επίσης και να αντλούμε περισσότερη χαρά από έναν πιτσιρικά Γιαμάλ που ντύνεται την Παλαιστίνη, από έναν παλαίμαχο Ρούνεϊ που ντύνεται την απεξάρτηση, την ταπεινότητα και τη ψυχική ισορροπία, από έναν Χάαλαντ που ντύνεται την παιδικότητα και τον αυτοσαρκασμό.
Δεν χρειαζόμαστε όμως έτοιμους Θεούς, μεταμοντέρνους μεσσίες. Τίποτα δεν αξίζει και δεν μπορεί να έχει νόημα, αν δεν κοιτάξουμε προς τα παιδιά που μεγαλώνουν χωρίς παιδικότητα. Τα παιδιά εκείνα που ξόρκισαν τον θάνατο με το παιχνίδι. Τίποτα δεν αξίζει και δεν μπορεί να έχει νόημα αν δεν μεγαλώσουμε παιδιά που θα κοιτάζουν προς τα παιδιά εκείνα, που ξόρκισαν τον θάνατο με το παιχνίδι. Παιδιά που θα ζητούν ίσες ευκαιρίες για τα άλλα παιδιά. Που θα ζητούν να σταθούν στην ίδια κερκίδα, με όλα τα παιδιά. Που θα σκοράρουν και δεν θα ξεχνούν πως υπήρξαν κάποτε, από “εκείνα” τα παιδιά.
Οι όποιοι ποδοσφαιρικοί “ήρωες” βάζουν στην όλη εξίσωση μονάχα ένα λιθαράκι. Με τον έναν ή με τον άλλο τρόπο. Οι Γίγαντες όμως, είναι άλλοι. Και δεν αγωνίζονται στα σαλόνια τα γυαλιστερά, ούτε μπορούν να πληρώσουν τα εισιτήρια ενός όλο και πιο ακριβοθώρητου θεάματος.
Κανείς δεν είναι τέλειος. Και δεν πρέπει να είναι. Ας μην του αποδίδουμε τέτοια στοιχεία.
Εντέλει, δεν τη χρειαζόμαστε την τελειότητα. Ομάδες χρειαζόμαστε στις γειτονιές. Αγκαλιές χρειαζόμαστε μετά από νίκες και ήττες. Χρειαζόμαστε να χαιρόμαστε τη συνειδητή χαρά. Ρωγμές χρειαζόμαστε, φίλτρα κι ανοιχτά μυαλά. Για να διαλέγουμε από το κάθε τι, εκείνο που πρέπει. Για να μαθαίνουμε και για να προχωράμε.
Μπαλαλάικες και καρσιλαμάδες
Προσωπική επιλογή του Μητσοτάκη, δεν τον απέπεµψε, ούτε µετά την τελευταία του γκάφα.
Τι κοινό έχουν ο Βλάσσης Μπονάτσος και ο Γιώργος Μητσικώστας µε τον Θάνο Ντόκο; Το ότι είχαµε ξεχάσει πόσο γέλιο βγάζουν οι καλοστηµένες φάρσες, είτε είσαι ο ενορχηστρωτής τους είτε το θύµα. Με τις αστήρικτες δικαιολογίες όµως που επικαλέστηκε ο σύµβουλος εθνικής ασφάλειας θυµίζει περισσότερο τον Γιάννη Βόγλη όταν κυνηγούσε την αλαφιασµένη τουρίστρια. «Στάσου, µύγδαλα!» της φώναζε για να κατευνάσει τον φόβο της και να τη διαβεβαιώσει για τις αγνές προθέσεις του. ∆εν έγινε και τίποτα, ήταν η κυβερνητική στάση στην προσπάθειά της να τον καλύψει, ρίχνοντας πάλι αλλού τις ευθύνες, όπως στην υβριδική επίθεση και στο AI. Η τραγική ειρωνεία φυσικά είναι ότι η χώρα µας ξοδεύει δισεκατοµµύρια για εξοπλισµούς, για κυβερνοασφάλεια και για κάθε λογής τεχνολογική θωράκιση, αλλά δεν µπορεί να προστατεύσει µια συνοµιλία όταν απουσιάζει το πιο φτηνό σύστηµα: η κοινή λογική και η στοιχειώδης τήρηση των πρωτοκόλλων.
Ο Θάνος Ντόκος ωστόσο βαρύνεται µε πολύ σηµαντικότερα ολισθήµατα. Είναι αυτός που ισχυρίστηκε σε συνέντευξή του σε κυπριακή εφηµερίδα ότι η Ελλάδα θα µπορούσε να προχωρήσει σε συνεκµετάλλευση του ενεργειακού πλούτου στο Αιγαίο, χαρακτηρίζοντας την πρότασή του win-win. Αυτός που δήλωνε δηµοσίως ότι ήταν λάθος η στήριξη στον Χαφτάρ και ότι οι «µέρες του είναι µετρηµένες». Ο Χαφτάρ όµως εξακολουθεί να ελέγχει το µεγαλύτερο µέρος της Λιβύης και να είναι ο άνθρωπος της Τουρκίας.
Οντας η προσωπική επιλογή του Μητσοτάκη, που δεν τον απέπεµψε ούτε µετά την τελευταία του γκάφα, είναι λογικό η κυβέρνηση να διαθέτει τόση αξιοπιστία όση ειλικρίνεια χαρακτηρίζει τον βαρόνο Μινχάουζεν. Το ισχυρό ατού της εξωτερικής πολιτικής κάποια στιγµή θα καταρρεύσει, όταν κάποιος για να θεραπευθεί συνεχίζει να πηγαίνει στον γιατρό που του χορηγεί µονίµως λάθος φάρµακα.
«Πες µου µε τι µαχαίρι κοιµήθηκες, να σου πω µε τι πληγή θα ξυπνήσεις» λέει µια σοφή παροιµία. Οι εσφαλµένες εκτιµήσεις τόσο για τη θέση της Τουρκίας στο διεθνές γίγνεσθαι όσο και για τη σταθερότητα των συµµάχων µας φάνηκαν πεντακάθαρα στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Αγκυρα. Η ελληνική αντιπροσωπεία ήταν οι κοµπάρσοι στο σόου Τραµπ και Ερντογάν. Ο πλανητάρχης πέρασε µπροστά από τον Μητσοτάκη και όχι µόνο δεν τον χαιρέτησε, αλλά δεν καταδέχτηκε να του ρίξει ούτε ένα βλέµµα. Με τον κολλητό του τον Μακρόν δεν κατάφερε να εξασφαλίσει µια κατ’ ιδίαν συνάντηση. Ο Ερντογάν τον υποδέχτηκε µε τους ήχους του οθωµανικού πολεµικού καρσιλαµά «Ceddin Deden» που µιλά για τη συντριβή του εχθρού. Ο Ντόκος και οι υπεύθυνοι της διπλωµατικής προετοιµασίας δεν µπορούν να ξεχωρίσουν ένα παραδοσιακό τραγούδι από ένα εθνικιστικό εµβατήριο;
Για να διασωθεί από το φιάσκο, κάτι ψέλλισε περί casus belli µπροστά στις κάµερες βέβαια, διότι φοβού τον Σαµαρά και κόµµα φέροντα. Κοντολογίς, η Ελλάδα έδωσε υποταγή και δεν πήρε τίποτα. Το πρωθυπουργικό ζεύγος µόνο πήρε ένα ταπεράκι µε ό,τι περίσσεψε από τα πλούσια εδέσµατα.
Αν ζούσε σήµερα ο Καραγκιόζης, δεν θα έστηνε παράγκα δίπλα στο σαράι, αλλά τηλεφωνικό κέντρο έξω από το Μαξίµου. Θα έστηνε αυτί και µόλις άκουγε µπαλαλάικες θα υποψιαζόταν τους Ρώσους φαρσέρ και θα σήµαινε εθνική επαγρύπνηση. Εστω και στις 3 τα ξηµερώµατα…
Daily Mail "Η Οδύσσεια του Nolan αποκαλύπτει την πραγματική ατζέντα ηθικής διαστρέβλωσης του Χόλιγουντ"
Σήμερα, οι γραφειοκράτες της βιομηχανίας ψυχαγωγίας αστυνομεύουν τη φαντασία, απαιτώντας έντυπα συμμόρφωσης για φυλετικές και σεξουαλικές ταξινομήσεις
γραφει η Ayaan Hirsi/The Daily Mail
Οι πολιτικές ταυτότητας και η DEI έχουν καταλάβει τη βιομηχανία ψυχαγωγίας. Ιδεολόγοι της αριστεράς έχουν ξεγελάσει τους ηγέτες του Χόλιγουντ ώστε να ασπαστούν ιστορίες και σκοπούς που θέτουν την αρετή και το κύρος πάνω από την αυθεντικότητα και την ακεραιότητα.
Αυτή η δυναμική ξετυλίγεται σε πλήρη μορφή αυτή τη στιγμή στις έντονες συζητήσεις γύρω από την κινηματογραφική μεταφορά της Οδύσσειας (The Odyssey) από τον Christopher Nolan.
Η κίνηση να επιλεγεί η Lupita Nyong’o ως Ελένη της Τροίας έχει άθελά της αποκαλύψει την ηθική κρίση που παραλύει τώρα το Χόλιγουντ. Οι διαδικτυακοί σχολιαστές και οι σεβαστοί ιστορικοί κατήγγειλαν γρήγορα την απόφαση ως μια αναίσχυντη αναθεώρηση της κλασικής ευρωπαϊκής κληρονομιάς.
Οι υπερασπιστές αντέδρασαν δηλώνοντας ότι η Ελένη είναι πλάσμα ενός μύθου και ότι η επιλογή μιας μαύρης ηθοποιού διευρύνει την παγκόσμια απήχηση του κειμένου.
Ο Elon Musk μπήκε στη συζήτηση, κατηγορώντας τον Nolan ότι παραιτήθηκε της καλλιτεχνικής του ακεραιότητας για να κατευνάσει τις εντολές της DEI και τους εταιρικούς σηματοδότες της αρετής.
Ο Musk, ο οποίος επέκρινε επίσης την επιλογή του τρανς ηθοποιού Elliot Page ως Έλληνα στρατιώτη Σίνων, είχε απόλυτο δίκιο που συνέβαλε κρίσιμα σε αυτή την αντιπαράθεση.
Το σύγχρονο οικοσύστημα ψυχαγωγίας λειτουργεί υπό μια ανεστραμμένη ηθική τάξη. Εν ολίγοις, η αποφυγή της προσβολής είναι πολύ ασφαλέστερη από την αναζήτηση του μεγαλείου.
Οι ιδεολόγοι και τα ιντερνετικά δίκτυα πίεσης ασκούν απόλυτο δικαίωμα αρνησικυρίας στην πολιτιστική παραγωγή, επειδή η θεσμική απάντηση είναι πάντα η υποταγή. Όσοι περιορίζουν αυτό που μπορεί να απεικονιστεί στην τέχνη διαμορφώνουν ολοένα και περισσότερο τα όρια της δημιουργικής έκφρασης. Οι συγγραφείς που επιχειρούν να εξερευνήσουν δύσκολες, ασταθείς ανθρώπινες δυναμικές αποθαρρύνονται συστηματικά.
Αυτός ο μετασχηματισμός έχει ακόμη και μετρήσιμους δείκτες. Το 2020, η Ακαδημία Κινηματογραφικών Τεχνών και Επιστημών κωδικοποίησε τις απαιτήσεις ποικιλομορφίας όσον αφορά τις υψηλότερες διακρίσεις της. Μια ταινία δεν μπορεί να διεκδικήσει το βραβείο Καλύτερης Ταινίας στα Όσκαρ χωρίς να πληροί αυστηρούς αριθμητικούς στόχους για το καστ στην οθόνη και τις λίστες ελέγχου ταυτότητας. Οι γραφειοκράτες τώρα αστυνομεύουν τη φαντασία, απαιτώντας έντυπα συμμόρφωσης για φυλετικές και σεξουαλικές ταξινομήσεις.
Τα σημερινά διοικητικά πλαίσια θα καθιστούσαν αδύνατη τη δημιουργία κλασικών ταινιών όπως ο Νονός, ο Λόρενς της Αραβίας ή ο Πολίτης Κέιν. Σύμφωνα με αυτούς τους κανόνες, οι κινηματογραφιστές κρίνονται με ιδεολογικά κριτήρια και όχι απλώς με την ποιότητα του έργου τους.
Το προκύπτον καλλιτεχνικό τοπίο είναι εντυπωσιακά φτωχό. Τα στελέχη των στούντιο βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στην παραδοσιακή πνευματική ιδιοκτησία και στα franchise υπερηρώων, επειδή προσφέρουν οικονομική ασφάλεια.
Το μεγαλύτερο θύμα αυτού του περιβάλλοντος είναι οι χιλιάδες ταινίες που ακόμα δεν έχουν γυριστεί και τα σενάρια που δεν έχουν γραφτεί και που θάβουν οι δημιουργοί λόγω αυτολογοκρισίας.
Όμηροι του χρήματος και της πολιτικής, το Χόλιγουντ προτιμά να ξαναφτιάχνει τον κατάλογο του χθες παρά να παράγει τα κλασικά του αύριο.
Η ίδια αυτή δειλία διαμορφώνει τον τρόπο με τον οποίο το Χόλιγουντ αντιμετωπίζει τα μη λευκά ταλέντα όπως η Nyong’o. Αντί να επενδύουν σε πρωτότυπες ιστορίες, τα στούντιο πολύ συχνά επιλέγουν μαύρους, Ασιάτες και άλλους ηθοποιούς μειονοτήτων σε ρόλους που παραδοσιακά γράφονται για λευκούς ηθοποιούς. Ή τοποθετούν τρανς ηθοποιούς όπως η Page σε παραδοσιακά cisgender (άτομο του οποίου η ταυτότητα φύλου ταυτίζεται με το φύλο που του αποδόθηκε κατά τη γέννηση) ρόλους.
Δεν υπάρχει αμφιβολία για το καλλιτεχνικό επίπεδο της Nyong’o. Έχει γνήσιο εύρος και αναμφισβήτητη παρουσία στην οθόνη. Αλλά γιατί η στιγμή του θριάμβου της να εξαρτάται από την ανάκτηση ενός ευρωπαϊκού μύθου; Η Nyong’o είναι κόρη της ηπείρου με το νεότερο δημογραφικό στοιχείο στον κόσμο. Γιατί να μην χτίσουμε ένα έπος με ηθοποιούς όπως η Lupita γύρω από τα βασίλεια της Ανατολικής Αφρικής, αντί να συμβιβαστούμε με την επιφανειακή ποικιλομορφία ρόλων που της έχουν παραδοθεί;
Αυτή η προσέγγιση θα απέδιδε μεγαλύτερη δικαιοσύνη τόσο στην ηθοποιό όσο και στο κοινό. Θα αντιμετώπιζε την Nyong’o ως μια καλλιτέχνιδα άξια πρωτότυπου υλικού, γιορτάζοντας το ταλέντο της αντί να την ορίζει κυρίως από αυτό που υποτίθεται ότι αντιπροσωπεύει.
Η διαμάχη γύρω από τον James Bond αποτελεί άλλο ένα σαφές παράδειγμα. Για χρόνια, οι σχολιαστές υποστήριζαν ότι ο Βρετανός κατάσκοπος θα έπρεπε να αναδιαμορφωθεί, πιθανώς ως μαύρος, ώστε να αντικατοπτρίζει τις σύγχρονες δημογραφικές προσδοκίες. Ο μαύρος ηθοποιός Idris Elba μπήκε άμεσα στη συζήτηση, υπονοώντας ότι το κοινό δεν θα δεχόταν ποτέ έναν μαύρο ηθοποιό στον ρόλο. Η οπτική γωνία του Elba είναι αξιοσημείωτη επειδή αναγνωρίζει και σέβεται τα όρια των προσδοκιών του κοινού και γι’ αυτό, του αξίζει η αναγνώριση.
Ο Bond είναι ένας Αγγλο-Σκωτσέζος πράκτορας, που δημιουργήθηκε από τον συγγραφέα Ian Fleming για να αποτυπώσει τις συγκεκριμένες ανησυχίες της βρετανικής αυτοκρατορικής παρακμής στα μέσα του εικοστού αιώνα. Η ταυτότητά του είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με αυτό το συγκεκριμένο ιστορικό σκηνικό.
Υπάρχουν και πρακτικές πραγματικότητες. Ένα franchise όπως ο Bond απαιτεί έναν ηθοποιό που να μπορεί να αφοσιωθεί σε έναν απαιτητικό ρόλο για πολλά χρόνια. Στα 53 του, ο Elba θα έμπαινε σε έναν εξαντλητικό μαραθώνιο που παραδοσιακά χτίζεται γύρω από μια δεκαετία – ή και περισσότερο – υψηλών οκτανίων ερμηνειών.
Ο τελευταίος ηθοποιός που υποδύθηκε τον Bond, ο Daniel Craig, ξεκίνησε τη θητεία του το 2006, όταν ήταν 38 ετών. Ακολούθησε τον Pierce Brosnan, ο οποίος υποδύθηκε για πρώτη φορά τον Bond το 1995, όταν ήταν 42 ετών. Ο Elba είναι πλέον μια καλή δεκαετία μετά από την ηλικία αυτών των ανδρών. Με άλλα λόγια, δεν είναι ότι ο Elba είναι απαραίτητα πολύ μαύρος για να αρχίσει να υποδύεται τον Bond. Είναι απλώς πολύ μεγάλος.
Η συζήτηση, επομένως, αποκαλύπτει μια βαθύτερη μετατόπιση στον τρόπο με τον οποίο κατανοούμε τον σκοπό της αφήγησης. Η εστίαση έχει μετατοπιστεί από τη διατήρηση της ακεραιότητας του χαρακτήρα στο πολιτικό μήνυμα του ίδιου του καστ.
Η θεμελιώδης διαμάχη γύρω από τον 007 μας επιστρέφει στην Οδύσσεια. Η διαμάχη δεν αφορούσε ποτέ αποκλειστικά μια ηθοποιό ή έναν ηθοποιό ή ακόμα και τη λήψη αποφάσεων του Christopher Nolan. Αντανακλά έναν ευρύτερο αγώνα, αντιπαραθέτοντας την υπεράσπιση της τέχνης ως ζωντανής δημιουργίας με τη δική της ιστορική αλήθεια ενάντια στη σύγχρονη προσπάθεια αξιοποίησης διαχρονικών έργων ως διαφημιστικά μέσα για σύγχρονες ανησυχίες.
Κατά ειρωνικό τρόπο, τα πρόσφατα σχόλια της Nyong για τον συγγραφέα της Οδύσσειας, τον Όμηρο, για παραμέληση των γυναικείων φωνών, έχουν μόνο ενισχύσει αυτή τη διχοτομία.
Καθώς οι θεατές συρρέουν στην Οδύσσεια αυτό το Σαββατοκύριακο, δεν είμαι σίγουρη ότι υπάρχει δρόμος επιστροφής για το Χόλιγουντ. Με το κοινό να απομακρύνεται και την εμπιστοσύνη του να διαβρώνεται, ο λογαριασμός για την λανθασμένη σκέψη της βιομηχανίας έχει καθυστερήσει πολύ. Η έξυπνη ανανέωση της εικόνας δεν θα είναι αρκετή για να αλλάξει απλώς την κατάσταση στην DEI. Η αφήγηση της αλήθειας, η δεξιοτεχνία και το θάρρος είναι οι μόνοι αποτελεσματικοί τρόποι για να προχωρήσουμε. Ή ίσως είναι καιρός για μια νέα βιομηχανία αφήγησης χωρίς ιδεολογικά δεσμά.
Και ίσως ο Elon Musk είναι το κατάλληλο άτομο για να τη χρηματοδοτήσει.
Κυριακή 19 Ιουλίου 2026
Επιλεκτική αριθμητική, επιλεκτική μνήμη
Αν αρχικά κατηγορηθούν 11+2 πρόσωπα και τελικά ασκηθεί ποινική δίωξη σε τέσσερις εν ενεργεία βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας, τότε η είδηση δεν είναι οι τέσσερις διώξεις.
Η κυβέρνηση ανακάλυψε ένα νέο είδος πολιτικής αριθμητικής. Αν αρχικά κατηγορηθούν 11 πρόσωπα και τελικά ασκηθεί ποινική δίωξη σε τέσσερις εν ενεργεία βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας, τότε η είδηση δεν είναι οι τέσσερις διώξεις. Η είδηση είναι ότι η αντιπολίτευση οφείλει… συγγνώμη για τους υπόλοιπους επτά, των οποίων η υπόθεση τέθηκε στο αρχείο. Πρόκειται για έναν εντυπωσιακό – και μάλλον πρωτότυπο – τρόπο να μετατρέπεις μια δυσάρεστη εξέλιξη σε επικοινωνιακή επιτυχία. Το αν πέτυχε, μπορείτε να το διαπιστώσετε μόνοι σας διαβάζοντας τα σχόλια κάτω από τις σχετικές αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. KatiApoZebraστο X
* Προφανώς, κάθε άνθρωπος δικαιούται το τεκμήριο της αθωότητας. Το ίδιο, όμως, ισχύει και για την κοινή λογική. Γιατί όταν τέσσερις εν ενεργεία βουλευτές της κυβερνητικής πλειοψηφίας διώκονται από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία για την ίδια υπόθεση, δεν πρόκειται για μια συνηθισμένη καθημερινότητα της πολιτικής ζωής. Δεν είναι μια εξέλιξη που συμβαίνει κάθε εβδομάδα, ούτε κάτι που όλες οι κυβερνήσεις αντιμετωπίζουν ως μέρος της ρουτίνας τους. Thanasis Kampagiannisστο X
* Όλο αυτό λέγεται επικοινωνιακή υπεραναπλήρωση, αλλά όπως προανέφερα, η προσπάθεια δεν πήγε και πολύ καλά. Στο Μαξίμου, πάλι, φαντάζομαι θα πανηγυρίζουν από χθες. «Ρε πώς τους τη φέραμε έτσι;» φαντάζομαι θα λένε σήμερα, στον πρωινό καφέ; Greco Baglamaστο X
* Ο Νίκος Θεοδωρόπουλος που το δικαστήριο έκρινε ένοχο για παράβαση της νομοθεσίας περί προστασίας προσωπικών δεδομένων – και αθώο για το αδίκημα παραβίασης υπηρεσιακού απορρήτου – για την υπόθεση με τα email των αποδήμων, κατήγγειλε αστυνομική βία εις βάρος του στο αεροδρόμιο «Ελ. Βενιζέλος». Του στέλνω τη συμπάθειά μου και να του υπενθυμίσω μια δική του φράση: «Στις Δημοκρατίες η Αστυνομία έχει το μονοπώλιο της βίας». Yannis Bogiopoulosστο X
* Πάμε και σε κάτι άλλο, που θέλω να το βγάλω από μέσα μου, η γυναίκα. Όπως κάθε χρόνο, έτσι και φέτος, ο Κυριάκος Μητσοτάκης προχώρησε σε ανάρτηση για την επέτειο της δολοφονίας του Θάνου Αξαρλιάν, του 20χρονου φοιτητή που έχασε τη ζωή του στις 14 Ιουλίου 1992 από ρουκέτα της «17 Νοέμβρη», κατά την απόπειρα δολοφονίας του τότε υπουργού Οικονομικών, Γιάννη Παλαιοκρασσά. Φέτος, όμως, η παρέμβασή του αποκτούσε πρόσθετο πολιτικό βάρος, καθώς συνέπεσε με τις συλλήψεις υπόπτων για την τριπλή επίθεση με γκαζάκια στη Θεσσαλονίκη, από την οποία έχασε τη ζωή της Βάγια Νέστορα, αλλά και με τις εξελίξεις στην υπόθεση του εμπρησμού της Marfin, που είχε στοιχίσει τη ζωή σε τρεις ανθρώπους το 2010. Simoritis***🇵🇸στο X
* Και επειδή στις ετήσιες αναρτήσεις του επικαλείται τη Δημοκρατία – και επειδή θέλω να πιστεύω ότι ούτε ως πρωθυπουργός ούτε παλαιότερα ως αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης εργαλειοποιεί τον θάνατο ενός νεαρού φοιτητή για μικροπολιτικούς λόγους – έχω μερικές απορίες. Έχει κάνει ποτέ αντίστοιχη επετειακή ανάρτηση για τον Νίκο Τεμπονέρα; Για τον Σαχζάτ Λουκμάν; Για τον Παύλο Φύσσα; Ειλικρινά, δεν θυμάμαι.
* Η Δημοκρατία, όμως, δεν έχει αγαπημένα θύματα. Δεν υπάρχει βαθμολογία πόνου ανάλογα με το ποιος πάτησε τη σκανδάλη, ποιος πέταξε τη ρουκέτα, ποιος κρατούσε το λοστό ή ποιος έριξε τη μολότοφ. Αν υπάρχει τέτοια διάκριση, τότε δεν μιλάμε για ιστορική μνήμη. Μιλάμε για επιλεκτική μνήμη, με πολιτικό υπόβαθρο. Και η επιλεκτική μνήμη είναι χρήσιμη στην πολιτική επικοινωνία. Όχι στη Δημοκρατία, την οποία ο ίδιος μάλιστα επικαλείται.ΑΜΑ
Πηγή: www.documentonews.gr
Πως το αντιρωσικό μέτωπο ωθεί την Ευρώπη στη χρεοκοπία…
Η παρατεταμένη υποδούλωση των πολιτικών ηγετών της Ευρώπης στο διεθνές διευθυντήριο, όπου δεσπόζουν κολοσσοί όπως ο οίκος Ρότσιλντ (τράπεζες) και ο αντίστοιχος των Ροκφέλερ (ενέργεια) έχει πάρει εξαιρετικά επικίνδυνες διαστάσεις για το μέλλον της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Να σημειώσουμε ότι δημόσιο χρέος πάνω από 100% του ΑΕΠ με πρώτη την Ελλάδα (146%) έχουν η Ιταλία (137%) η Γαλλία (115%) το Βέλγιο (107,9%) και η Ισπανία (100, 7%). Σε απόλυτους αριθμούς, λόγω του μεγέθους των οικονομιών τους, τα υψηλότερα συνολικά ονομαστικά χρέη στην Ευρώπη εντοπίζονται στη Γαλλία (3,46 τρισ.), την Ιταλία (3,1 τρισ.) και τη Γερμανία (2,84 τρισ.) ενώ το μέσο ύψος χρέους αντιστοιχεί για ορισμένους πολίτες, όπως στο Βέλγιο, την Ιταλία και τη Γαλλία, σε πάνω από 50.000 ανά κάτοικο!
Και όλες αυτές οι χώρες θέλουν να συνεχίσουν τον πόλεμο με τη Ρωσία δανειζόμενες ακόμα περισσότερα χρήματα, ξεπερνώντας κατά πολύ τις κόκκινες γραμμές. Σε αυτή την τρελή πορεία, ιδιαίτερος είναι ο ρόλος της Γερμανίας που φέρει ευθύνη, μετά την ανατίναξη των αγωγών μεταφοράς ρωσικού φυσικού αερίου στη Βαλτική, καθώς αν και ήταν δικό της περιουσιακό στοιχείο, όχι μόνο δεν διαμαρτυρήθηκε ποτέ, αλλά ούτε οι κυβερνήσεις Σόλτς και Μέρτς φρόντισαν να μάθουν ποιοι κρύβονταν πίσω από αυτό το σαμποτάζ που έπληξε ενεργειακά σχεδόν όλη την Ευρώπη με μεγάλο θύμα τον βιομηχανικό τομέα.
Πλην όμως, η γερμανική δικαιοσύνη κινήθηκε ανεξάρτητα. Στις 2 Ιουλίου οι Γερμανοί ομοσπονδιακοί εισαγγελείς κατηγόρησαν τον Ουκρανό, Serhii K., ότι ενήργησε ως συνεργός σε έγκλημα πολέμου συμμετέχοντας στην ανατίναξη των αγωγών φυσικού αερίου Nord Stream 1 και Nord Stream 2 τον Σεπτέμβριο του 2022 και ζήτησαν την έκδοσή του από την Ουκρανία.
Οι Γερμανοι εισαγγελείς ισχυρίζονται σύμφωνα με το κατηγορητήριο το οποίο είδε το Politico, ότι ως αξιωματικός στον ουκρανικό στρατό το 2022 αυτός και αλλο προσωπικό ενεργώντας εκ μέρους κρατικών φορέων στην Ουκρανία ανέπτυξαν ένα σχέδιο για την καταστροφή των αγωγών Nord Stream 1 και 2, προκειμένου να σταματήσουν οριστικά τις παραδόσεις ρωσικού φυσικού αερίου και να αποτρέψουν τη Μόσχα από το να χρησιμοποιήσει τα έσοδα από την ενέργεια για να χρηματοδοτήσει τον πόλεμό της. Η εξέλιξη αυτή φέρνει μια από τις πιο πολιτικά ευαίσθητες έρευνες της Ευρώπης ένα βήμα πιο κοντά στη δίκη.
Δυσβάσταχτο κόστος για Ευρώπη-Γερμανία
Και το κόστος για όλους, αλλά κυρίως για το Βερολίνο αποδείχτηκε δυσβάστακτο. Η μεγάλη χημική βιομηχανία BASF έχει μεταφέρει μεγάλο μέρος της παραγωγής της στην Κίνα όπου εκεί φτάνει σε χαμηλές τιμές το ρωσικό φυσικό αέριο! Οι Continental, Schaeffler και ZF Friedrichshafen, επίσης περικόπτουν θέσεις εργασίας και έξοδα, ενώ οι Volkswagen, Porsche και Ford Motor μειώνουν το προσωπικό και την παραγωγή τους για να αντισταθμίσουν τις αδύναμες πωλήσεις. Μάλιστα η VW ανακοίνωσε περικοπές 100.000 θέσεων εργασίας.
Έτσι η αυτοκινητοβιομηχανία, ο πιο δυναμικός γερμανικός κλάδος για να μείνει στον ανταγωνισμό, έχει μεταφέρει το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής του στην Κίνα για να αντέξει τον ανταγωνισμό, ειδικά στα ηλεκτρικά οχήματα. Ως αποτέλεσμα η οικονομία στη Γερμανία συρρικνώθηκε κατά 0,3% στο δεύτερο τρίμηνο του έτους, ποσοστό μεγαλύτερο από αυτό που είχε αρχικά εκτιμηθεί. Στις προκαταρκτικές εκτιμήσεις που είχαν δημοσιευθεί τον Ιούλιο, προβλεπόταν οριακή συρρίκνωση του ΑΕΠ κατά 0,1%. Ωστόσο, σύμφωνα με τα επίσημα, αναθεωρημένα στοιχεία η πτώση στις επενδύσεις και τις εξαγωγές οδήγησαν σε μείωση του ΑΕΠ κατά 0,3%.
Γερμανικός ρεβανσισμός
Δεν τα βλέπουν όλα αυτά στο Βερολίνο; Φυσικά τα βλέπουν. Τα θεωρούν όμως θυσίες για να ξαναγίνει η Γερμανία η χώρα με τον ισχυρότερο στρατό στην Ευρώπη. Τακτική που ακολούθησαν μετά την ήττα στον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο με την κατάκτηση Γαλλίας Αυστρίας, Βελγίου Ολλανδίας Πολωνίας Τσεχοσλοβακίας, Ρουμανίας, Νορβηγίας πριν την εισβολή στην Ρωσία.
Το νέο αμυντικό δόγμα του Βερολίνου σηματοδοτεί ένα ιστορικό σημείο καμπής για τη γερμανική πολιτική ασφαλείας και, αναπόφευκτα, για την ευρωπαϊκή ισορροπία δυνάμεων. «Θέλουμε να αναπτύξουμε την Bundeswehr μέχρι να γίνει ο πιο συμβατικά ισχυρός στρατός στην Ευρώπη», δήλωσε ο Πιστόριους, προσθέτοντας ότι αυτή είναι η απάντηση σε έναν κόσμο που έχει γίνει “πιο απρόβλεπτος και επικίνδυνος”.
Έτσι η Γερμανία προχωρά σε μια ιστορική αλλαγή της δημοσιονομικής της πολιτικής, σχεδιάζοντας να δανειστεί περισσότερα από 800 δισ. ευρώ έως το 2030 για τη χρηματοδότηση της αμυντικής της ενίσχυσης και μεγάλων έργων υποδομής. Η κυβέρνηση του καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς εγκαταλείπει τη μακροχρόνια πολιτική της δημοσιονομικής αυστηρότητας, επικαλούμενη τις αυξημένες γεωπολιτικές προκλήσεις και την ανάγκη -λένε- ενίσχυσης της ευρωπαϊκής ασφάλειας.
Αυτά τα στοιχεία οδήγησαν τον πρώην αξιωματικό πληροφοριών του Σώματος Πεζοναυτών των ΗΠΑ και στρατιωτικό αναλυτής Σκοτ Ρίτερ να δηλώσει σε συνέντευξή του ότι η Ευρώπη οδηγείται ολοένα και περισσότερο σε μια επικίνδυνη πορεία στρατιωτικής αντιπαράθεσης, χαρακτηρίζοντας ορισμένες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ως “λυσσασμένα σκυλιά”!
Πηγή: slpress.gr
ΝΑΤΟ 3.0: Αυτό που συμβαίνει μπροστά στα μάτια μας (και ορισμένοι δεν το βλέπουν…)
Την Παρασκευή 3 Ιουλίου, προσκεκλημένος στην εκπομπή «Αντιθέσεις» του δημοσιογράφου Γιώργου Σαχίνη (ΕΔΩ), αναφέρθηκα –πέρα από τις τάσεις στη διεθνή σκηνή– κυρίως στο «μεταπρατικό εξαρτημένο μοντέλο» και την εξέλιξή του από το 2010 (χρονιά της χρεοκοπίας) έως τις μέρες μας. Έδωσα βάρος στο τι γίνεται εσωτερικά, στην οικονομία και την κοινωνία, χωρίς να αναφερθώ διεξοδικά στην εξωτερική πολιτική ή στη συμμετοχή μας στη «Δυτική συμμαχία». Η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα στις 7 και 8 Ιουλίου δίνει τη δυνατότητα να τονιστούν και να εξεταστούν μια σειρά ζητήματα που αφορούν τη θέση της χώρας και τις «συμμαχίες», τους κινδύνους και τα αδιέξοδα από την εφαρμοζόμενη εξωτερική πολιτική του «ναι σε όλα» απέναντι σε ΗΠΑ-ΝΑΤΟ, καθώς και την αντιμετώπιση της επεκτατικής πολιτικής της Τουρκίας. Σε αυτά θα σταθεί το παρόν σημείωμα.
Μια σύνοδος κορυφής του ΝΑΤΟ σε ιδιαίτερα ταραγμένη περίοδο
Δεν χωρά αμφιβολία πως η 36η σύνοδος κορυφής του ΝΑΤΟ πραγματοποιήθηκε σε μια κρίσιμη περίοδο για τη Δύση (και τον κόσμο). Δηλαδή σε μια περίοδο που, πρώτον, όλα τα σημάδια της παγκόσμιας οικονομίας είναι στο κόκκινο, και υπάρχει μια επιβράδυνση των οικονομικών δεικτών, μαζί με μεγάλους κινδύνους αιφνίδιων γεγονότων από την ενεργειακή κρίση, την άνοδο του πληθωρισμού, την αναμενόμενη έκρηξη της φούσκας της Τεχνητής Νοημοσύνης, τον κίνδυνο να ανατιναχθούν οι αλυσίδες εμπορίου και αξιοποίησης.
Δεύτερον, είμαστε σε μια περίοδο που η «δυτική συμμαχία», και κυρίως οι ΗΠΑ και το Ισραήλ, έχει υποστεί μια ήττα στον πόλεμο του Ιράν – την οποία δεν μπορούν εύκολα να διαχειριστούν εσωτερικά. Όπως δεν μπορούν εύκολα να διαχειριστούν και τον διεθνή αντίκτυπο που αυτή επιφέρει, τόσο στην περιοχή των χωρών του Κόλπου όσο και στον διεθνή συσχετισμό δυνάμεων.
Τρίτον, έχουν οξυνθεί σε μεγάλο βαθμό οι σχέσεις μέσα στο ίδιο το δυτικό στρατόπεδο, όπου οι ΗΠΑ υπό τον Τραμπ έχουν κηρύξει έναν πόλεμο ενάντια σε συμμάχους (βλέπε κατσάδιασμα Ισπανίας, Γερμανίας, Γαλλίας, Ιταλίας ονομαστικά από τον Τραμπ), ενώ ταυτόχρονα γίνονται και κινήσεις αλλαγών συνεργασιών και παραγγελιών ανάμεσα σε βασικές δυνάμεις του G7 και του ΝΑΤΟ (ενδεικτικά, ο Καναδάς έκανε παραγγελίες 12 υποβρυχίων από τη Γερμανία, κίνηση ιδιαίτερα σημαντική). Συγχρόνως οι Ευρωπαίοι «σύμμαχοι» αναγκάζονται να σηκώσουν εκείνοι το βάρος του πολέμου στην Ουκρανία, καθώς οι ΗΠΑ δηλώνουν ότι πλέον μόνο θα πωλούν όπλα στην Ουκρανία – δεν θα συνεισφέρουν πλέον τίποτε άλλο. Τέλος, ενδεικτικό των κινήσεων είναι και το ταξίδι του Μακρόν στη Δαμασκό (πρώτος Ευρωπαίος ηγέτης που επισκέπτεται τον Τζολάνι/αλ-Σαράα), σε μια προσπάθεια να περισώσει τα γαλλικά συμφέροντα στη Συρία και στον Λίβανο.
Επομένως έχουμε μια σύνοδο κορυφής μέσα σε ένα έντονο κρισιακό περιβάλλον και με οξύτατους ανταγωνισμούς και αντιθέσεις, που όμως καλύπτονται ή δεν εμφανίζονται σε όλη τους την έκταση σε μια Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ. Τι είδαμε μπροστά στα μάτια μας κατά τη Σύνοδο;
Μετά τη συνάντησή του με τον Γάλλο Πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν τη Δευτέρα και την Τρίτη στη Δαμασκό, και την υπογραφή αρκετών συμφωνιών, πρωτοκόλλων και μνημονίων συνεργασίας, ο Σύρος τζιχαντιστής πρόεδρος Αχμέντ αλ-Σαράα μετέβη στην Άγκυρα για να συναντήσει τον Αμερικανό ομόλογό του, Ντόναλντ Τραμπ, στο περιθώριο της ΝΑΤΟϊκής Συνόδου Κορυφής, κατόπιν πρόσκλησης του Τούρκου ηγέτη Ρ. Τ. Ερντογάν.
Πριν τη συνάντηση ο Τραμπ έπλεξε το εγκώμιο του τζιχαντιστή προέδρου, λέγοντας πως έκανε «καταπληκτική δουλειά μέσα σε ενάμιση χρόνο» και πως κατάφερε να συνενώσει «όλη τη χώρα». Αναφερόμενος στο εγκληματικό παρελθόν του αλ-Σαράα ως διοικητή οργάνωσης-παρακλαδιού της αλ-Κάιντα, αρκέστηκε να επαναλάβει πως «είναι αρκετά σκληρός» και πως σε κάθε περίπτωση τον ενέκρινε «μαζί με τον πρόεδρο Ερντογάν», λέγοντας πως αυτοί οι δύο τον θέλανε «πραγματικά». Επιπλέον, στη συνάντηση ο Τραμπ φάνηκε ανοικτός στο ενδεχόμενο να βγάλει το όνομα της Συρίας από τη μαύρη λίστα των χωρών που είναι «χορηγοί τρομοκρατίας».
Τραμπ-Ερντογάν πρωταγωνιστές
Ο Τραμπ πήγε στη σύνοδο με τον φουριόζικο προσωπικό τρόπο του, λέγοντας ότι ο μόνος λόγος της παρουσίας του εκεί ήταν η εκτίμηση που τρέφει σε έναν ηγέτη όπως ο Ερντογάν («σπουδαίο», «σκληρό» αλλά και «σεβαστό» ηγέτη, «πραγματικά σπουδαίο άνδρα»). Σε αντιδιαστολή με τη στάση των ευρωπαϊκών δυνάμεων, δήλωσε ότι η Τουρκία «έχει υπάρξει από πολλές απόψεις πολύ πιο πιστή από άλλες χώρες που πιστεύαμε ότι θα ήταν πιστές»… Ουδείς από τους «συμμάχους» δεν τόλμησε να πει κάτι που να δυσαρεστεί τον Τραμπ, εκτός από την Δανή πρωθυπουργό, η οποία απάντησε στις επιθετικές δηλώσεις του για τη Γροιλανδία (την οποία ήδη θεωρεί δική του).
«I am the boss» («εγώ είμαι το αφεντικό»): αυτό τόνισε σε όλους τους τόνους ο Τραμπ, και αξίωσε να ανεβάσουν όλοι τις στρατιωτικές δαπάνες και τις παραγγελίες από αμερικανικές βιομηχανίες, συστρατευόμενοι γύρω από τους στόχους που οι ΗΠΑ θέτουν. Σε αυτό το ταξίδι θέλησε να επιβεβαιώσει ότι η Τουρκία ρυμουλκείται όλα και πιο ανοικτά στην αγκαλιά της Δύσης, και καθίσταται μια περιφερειακή τοπική υπερδύναμη, εντελώς απαραίτητη στο σχέδιο για το «ΝΑΤΟ 3.0» και τη «διατλαντική αμυντική βιομηχανική επανάσταση» – αυτά δηλαδή που εξήγγειλε ο γ.γ. του ΝΑΤΟ. Ο Ρούτε δήλωσε ότι είναι αναγκαία «περισσότερα και μεγαλύτερα στρατιωτικά εργοστάσια, νέες γραμμές παραγωγής, μεγαλύτερη χωρητικότητα… περισσότερα συστήματα αεράμυνας και δυνατότητες κρούσης, περισσότερες δορυφορικές επικοινωνίες, περισσότερα πυρομαχικά, περισσότερα drones και συστήματα αντι-drones, καθώς και αυξημένη ανθεκτικότητα και ετοιμότητα».
Εντελώς φυσιολογικά, όλα τα ισχυρά μέλη της «Συμμαχίας» (Γερμανοί, Άγγλοι, Γάλλοι, Ιταλοί, Ισπανοί) δέχονται με ενθουσιασμό να παίρνουν παραγγελίες για τα εργοστάσια πολεμικής βιομηχανίας από την Τουρκία, αλλά και να εισάγουν για τις δικές τους ανάγκες πολεμοφόδια και drones από τα τουρκικά αντίστοιχα εργοστάσια. Η Τουρκία καθίσταται εντελώς απαραίτητη και για το πρόγραμμα επανεξοπλισμού ολόκληρης της Ε.Ε. και τον πόλεμο που διεξάγεται ενάντια στη Ρωσία (στο πεδίο της Ουκρανίας σήμερα, αύριο ίσως πιο διευρυμένα). Επιπλέον, Τραμπ-Ερντογάν συνεννοήθηκαν η Τουρκία να πουλήσει στο Κατάρ –προφανώς με άδεια της Μόσχας!– τους ρωσικής κατασκευής S-400, ώστε να εκλείψουν τα εμπόδια προκειμένου να πάρει τα αμερικανικά αεροσκάφη F-35…
Συμπερασματικά, ο Ερντογάν, σε μια επίδειξη αυτοκρατορικής δύναμης, υποδέχτηκε τον Τραμπ, περπάτησε αγκαζέ μαζί του (όπως περπάτησε χέρι-χέρι με τον Ρούτε), χάρισε σε όλους τους ηγέτες από ένα πιστόλι που κατασκευάστηκε στην Τουρκία πριν χρόνια, και φαίνεται ότι διασκέδασε αρκετά την ιστορική αναβάθμιση της Τουρκίας ως μεγάλης περιφερειακής υπερδύναμης.
Το ΝΑΤΟ 3.0 και η εξαιρετική αναβάθμιση της Τουρκίας
Το ΝΑΤΟ 3.0 δεν είναι μόνο ο στρατιωτικός βραχίονας του «δυτικού ημισφαιρίου», της «σωστής πλευράς της Ιστορίας». Είναι και βασικός μοχλός για τη διάσωση της οικονομίας, την τόνωσή της μέσω της οικονομίας πολέμου και των εξοπλισμών. Όλες οι χώρες μέλη πρέπει να φθάσουν το 5% του ΑΕΠ σε εξοπλισμούς και στρατιωτικές υποδομές, κι αυτό πρέπει να γίνει μέσα στο περιβάλλον της κρίσης και των παγκόσμιων ανταγωνισμών για κυριαρχία και για σφαίρες επιρροής σε ολόκληρο τον κόσμο. Η κυρίως σύνοδος κράτησε μόλις 90 λεπτά: σχεδόν όλα είχαν προαποφασιστεί από τις ομάδες εργασίας.
Την πρώτη μέρα πραγματοποιήθηκε το Φόρουμ Αμυντικής Βιομηχανίας της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ, στο οποίο συμμετείχαν κορυφαίοι πολιτικοί και στρατιωτικοί αξιωματούχοι, υπουργοί Άμυνας των κρατών μελών, καθώς και εκπρόσωποι από περισσότερες από 100 μεγάλες αμυντικές βιομηχανίες των χωρών αυτών. Για παράδειγμα: Northrop Grumman (ΗΠΑ), Saab (Σουηδία), Airbus (ευρωπαϊκός κολοσσός), Baykar Technologies (Τουρκία, εκπροσωπούμενη από τον διευθύνοντα σύμβουλο Haluk Bayraktar), ASELSAN και ROKETSAN (Τουρκία) κ.ά. Στα πλαίσια της Συνόδου έγιναν πολλές επαφές και κλείστηκαν διάφορες συμφωνίες:
1) Δανία, Φινλανδία, Γερμανία, Νορβηγία συνυπέγραψαν την επιστολή πρόθεσης για την αγορά των drones Triton από τη Northrop Grumman.2) Βέλγιο, Καναδάς, Λετονία, Λιθουανία, Λουξεμβούργο, Ολλανδία, Ρουμανία, Τσεχία, Σουηδία συμμετείχαν στα προγράμματα εκσυγχρονισμού αεροσκαφών στρατηγικών μεταφορών και εναέριου ανεφοδιασμού (Airbus A400M / A330 MRTT).3) Γαλλία, Ιταλία, Ηνωμένο Βασίλειο, Τουρκία δρομολόγησαν, μαζί με τη Δανία και τη Νορβηγία, πρόγραμμα για πλήγματα ακριβείας μεγάλου βάθους.
Άλλες εταιρείες πολεμικού υλικού, λογισμικού, κυβερνοασφάλειας και ΑΙ παρούσες στις εργασίες της συνόδου: Lockheed Martin (ΗΠΑ), Rheinmetall (Γερμανία), Raytheon (ΗΠΑ), STM (Τουρκία), Palantir Technologies (ΗΠΑ), Anduril Industries (ΗΠΑ), Athea (Γαλλία/Ευρώπη) κ.ά.
Η υπερπροβολή της αναβαθμισμένης Τουρκίας ήταν ένα από τα εξαγόμενα της Συνόδου. Υπερπαραγωγή προβολής αλλά και «γλειψίματος» προς τον Ερντογάν. Καμία αναφορά από οποιονδήποτε στο δημοκρατικό εσωτερικό έλλειμμα, καμία αναφορά στην κατοχή της μισής Κύπρου, καμία αναφορά έστω στο σεβασμό του διεθνούς δικαίου από μεριάς της Τουρκίας. Η Τουρκία ανακηρύχθηκε ο πιο αξιόπιστος σύμμαχος, και τροφοδότης του επανεξοπλισμού ολόκληρης της Ευρώπης.
Η συμμετοχή του Ζελένσκι και ο πόλεμος στην Ουκρανία
Γεμάτος χαρά, ο επίσης παρών Ζελένσκι αναφώνησε ότι η Ουκρανία ανήκει στο ΝΑΤΟ! Η Ουκρανία βρέθηκε στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος της συνόδου, και είδαμε τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι να συμμετέχει ενεργά, επιδιώκοντας τη διασφάλιση συμπαραγωγών και τη μεταφορά τεχνογνωσίας (κυρίως σε drones και συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου) απευθείας με τις δυτικές βιομηχανίες.
Ο Ζελένσκι συμμετείχε στο δείπνο των ηγετών του ΝΑΤΟ και πραγματοποίησε πάνω 20 διμερείς συναντήσεις. Στο δε Φόρουμ Αμυντικής Βιομηχανίας του ΝΑΤΟ, ο Ζελένσκι γεμάτος χαρά αναφώνησε: «Η Ουκρανία ανήκει στο ΝΑΤΟ, επειδή το ΝΑΤΟ με την Ουκρανία είναι η συμμαχία για το μέλλον». Και αναρωτήθηκε: «Πιστεύετε πραγματικά ότι θα ήταν σωστό να αφεθεί εκτός ΝΑΤΟ μια χώρα και ένας λαός με αυτό το επίπεδο αμυντικής ικανότητας;». Για να καταλήξει: «Βλέπουμε ήδη ο ένας τον άλλον ως αξιόπιστους εταίρους, και θα ήταν απόλυτα φυσικό να γίνουμε μέρος μιας κοινής κοινότητας ασφάλειας». Όντως: η 36η σύνοδος του ΝΑΤΟ αποφάσισε την ενίσχυση της Ουκρανίας με 140 δισεκατομμύρια ευρώ σε εξοπλισμούς…
Τα δύο στρατηγεία που δίνονται στην Τουρκία
Στη χώρα μας έγινε λόγος ότι η Τουρκία θα πάρει ως δώρο δύο ΝΑΤΟϊκά στρατηγεία μεγάλης σπουδαιότητας: ένα ναυτικό στρατηγείο στην Κωνσταντινούπολη και ένα επίγειων επιχειρήσεων στα Άδανα. Μάλιστα όλες οι συζητήσεις περί ελληνικού βέτο αναφέρονταν κυρίως σε αυτά τα δύο στρατηγεία. Άλλοι, όπως ο κ. Σαμαράς κι όχι μόνο, έθεσαν ζήτημα ότι πρέπει να βάλουμε βέτο και να διεκδικήσουμε στρατηγείο στην Κάρπαθο. Είναι γεγονός ότι στη σύνοδο δεν πάρθηκε κάποια συγκεκριμένη απόφαση, αλλά ούτε μπλοκαρίστηκαν οι διαδικασίες να δημιουργηθούν τα δύο στρατηγεία. Τονίζει σχετικά ο κ. Παναγιώτης Γερογλής (υποστράτηγος ε.α.):
«Οι αποφάσεις που ανακοινώνονται, έχουν δουλευτεί πολύ πιο πριν, από επιτροπές, άτυπες συναντήσεις εμπειρογνωμόνων και ειδικών, ειδικούς απεσταλμένους, ανταλλαγές εγγράφων και αλληλογραφίας, προκειμένου να καταλήξουν σε αποφάσεις. Εν προκειμένω, το ίδιο ακριβώς ισχύει και για αυτήν την Σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Τουρκία, όπου οι εργασίες και οι συνομιλίες για τα δύο ΝΑΤΟϊκά Στρατηγεία στην Τουρκία έχουν ξεκινήσει από το 2023… Και για 3 χρόνια η παρούσα κυβέρνηση ούτε εναντιώθηκε, ούτε αιτήθηκε κάτι εξ αυτών επί του εδάφους της».
Συνεπώς, η «προθυμία» της ελληνικής πλευράς δεν κρύβεται. Όπως δεν κρυβόταν και η χαρά της κ. Αλεξάνδρας Παπαδοπούλου (μόνιμη υφυπουργός Εξωτερικών αρμόδια για αυτές τις υποθέσεις) όταν κατέβηκε από το αεροσκάφος στην Άγκυρα, ακολουθώντας τον κ. Γεραπετρίτη και συνοδευόμενη από τον κ. Ντόκο!
Άρα όχι μόνο τα δύο στρατηγεία θα γίνουν στην Τουρκία, αλλά, όπως παρατηρεί ο κ. Γερογλής: «Η νομοτέλεια της εθνικής και κοινωνικής μας κατάπτωσης, συνεχίζεται με πρόγραμμα, με συνέπεια, αδιαλείπτως… Αυτό που θα πρέπει να περιμένουμε παραπάνω από σίγουρο, είναι να ξαναβγεί από τα συρτάρια το τουρκικό νομοσχέδιο για τη Γαλάζια Πατρίδα, με νέα δυναμική, μετά τη Σύνοδο»…
Η ντροπή της Ελλάδας με την απουσία πολυδιάστατης εξωτερικής πολιτικής
Οι δηλώσεις του Μητσοτάκη για το casus belli έγιναν κατόπιν εορτής (μετά τη σύνοδο), και αδειάστηκαν εύκολα από τον Ερντογάν: «Συμμερίζομαι και εγώ τον Μητσοτάκη, ότι θέλουμε να λύσουμε τα προβλήματα στο Αιγαίο. Θεού θέλοντας, οι υπουργοί Εξωτερικών μας θα το συζητήσουν σε πρώτη φάση και μετά, αν χρειαστεί, θα καθίσουμε κι εμείς στο τραπέζι και θα συζητήσουμε το θέμα αυτό […] Η συντριπτική πλειοψηφία του λαού μου δεν γνωρίζει καν τι είναι το ζήτημα του casus belli […] Ελάτε, καθίστε, ας μιλήσουμε και ας ολοκληρώσουμε τη δουλειά».
Μία μέρα μετά, ο κ Γεραπετρίτης, στο συνέδριο του Economist στο Λαγονήσι, θα τονίσει ότι «τα αποτελέσματα [του διαλόγου] είναι θετικά… υπάρχουν κάποια πολύ απτά αποτελέσματα, όπως η αύξηση του διμερούς εμπορίου». Η δε κ. Ντόρα Μπακογιάννη στο ίδιο συνέδριο θα δηλώσει: «Η μεταβαλλόμενη γεωπολιτική πραγματικότητα επιβάλλει μια νέα, πιο ρεαλιστική προσέγγιση στις ευρωτουρκικές σχέσεις». Ποιο βέτο και από ποιον να περιμένει κανείς;
Αλλά η ντροπή αναφέρεται σε ένα άλλο ζήτημα μεγάλης σημασίας: Την ώρα που το Ιράν κήδευε τον ανώτατο θρησκευτικό ηγέτη του και την οικογένειά του, που δολοφονήθηκαν από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ στην έναρξη του πολέμου (28/2/2026), ο Τραμπ από την ίδια τη σύνοδο του ΝΑΤΟ αποφάσισε να ξανακτυπήσει ιρανικούς στόχους. Η ελληνική πλευρά, η επίσημη Ελλάδα, δεν έστειλε ούτε ένα συλλυπητήριο τηλεγράφημα στο Ιράν για την κηδεία του ανώτατου ηγέτη. Και φυσικά κανένας εκπρόσωπος της Ελληνικής Εκκλησίας δεν αισθάνθηκε την ανάγκη να πει δυο λόγια ή να στείλει ένα μήνυμα στη θρησκευτική ηγεσία του Ιράν για την απώλεια του ηγέτη της. Ούτε το Πατριαρχείο Κωνσταντινούπολης βέβαια. Πρόκειται για ντροπή. Ούτε από τα συστημικά κόμματα (Ν.Δ., ΠΑΣΟΚ, ΕΛΑΣ-Τσίπρας) βγήκε κάποια άχνα.
Όπως βλέπετε, το θέμα του ΝΑΤΟ απουσιάζει εντελώς από όλες τις προεκλογικές δραστηριότητες των κομμάτων. Τσιμουδιά γι’ αυτό. Η Ελλάδα 3.0 πάει μια χαρά με το ΝΑΤΟ 3.0 και όλες τις συμβατικές υποχρεώσεις του Πόρτο Γκρέκο. Αυτή είναι η ουσία. «Στρατηγέ μου, πλανητάρχα μου, ηγέτες της “συμμαχίας”, ιδού ο κόμβος σας!»
Σάββατο 18 Ιουλίου 2026
Ιούλιος και προσδοκίες
Ενθουσιασμός και απογοήτευση, ωραία πράγματα, ανθρώπινα, δεν είμαστε μηχανές, θα συνεχίσουμε να ερωτευόμαστε “για πάντα”. Δεν το περιμέναμε πως θα έπρεπε να αντιμετωπίσουμε την αναβίωση του φασισμού αλλά δεν θα μας πάρει και από κάτω. Θα τον ξανατελειώσουμε πριν ξανάρθει, τι άλλο μπορείς να κάνεις;
Ο Ιούλιος, για πολλούς, δεν είναι απλά ένας μήνας, είναι προορισμός. Ένας τόπος, μία σταθερά, που φτάνουμε μία φορά τον χρόνο και τον σκεφτόμαστε πολλές φορές μέσα στην χρονιά.
Οι περισσότεροι Ιούλιοι είναι πίσω μας – η απλή αριθμητική είναι απόλυτη σε αυτό το θέμα – είναι όλο και λιγότερο αυτονόητοι, αλλά δεν έγινε και τίποτα, έτσι κι αλλιώς κανένας δεν μας είχε υποσχεθεί όσους έχουμε ζήσει μέχρι τώρα, από τους τυχερούς είμαστε όπως και αν το μετρήσεις. Αν αλλάζει κάτι στα χρόνια είναι οι προσδοκίες και οι αναλογίες που αποφασίζεις εσύ να χαρακτηρίσουν τις μέρες σου.
Για τις προσδοκίες, δεν νομίζω πως χρειάζεται να γίνω ιδιαίτερα αναλυτικός, θεωρώ πως καταλαβαινόμαστε. Όπου μπερδεύονται επιθυμίες, σώματα, ένας κάπως ασύμμετρος βηματισμός, και ασυντόνιστοι πόθοι που ευθυγραμμίζονται πιο σπάνια και από όλους τους πλανήτες μαζί, όλο το σύμπαν συνηγορεί στο να πάρεις μία οριστική απόφαση που όμως δεν λες να την πάρεις, γιατί είσαι ακόμα ζωντανός, και όσο διαρκεί αυτή η συνθήκη παίζεις ακόμα και τις ελάχιστες πιθανότητες.
Για τις αναλογίες, το πράγμα είναι εξίσου δύσκολο, αν όχι περισσότερο. Με τι θα γεμίσεις την μέρα σου; Πόσο σκοτάδι θα αφήσεις να περάσει και πόσο θα αφήσεις απ’ έξω; Λίγο μουντιάλ, γιατί είσαι αρρωστάκι με την μπάλα από μικρό παιδί, σκεπτικισμός και απογοήτευση για την εφόρμηση του ακραίου καπιταλισμού στο αγαπημένο σου άθλημα – το θεωρείς πολιτική γκρίνια; – θυμός για την εκτέλεση ενός παιδιού από αστυνομικούς χωρίς κανέναν λόγο – όχι πως θα υπάρξει ποτέ λόγος για μία εκτέλεση – αδιανόητες απανθρωπιές από θεσμικά εκλεγμένους να κρατάμε τα παιδιά που βρίσκονται στο φάσμα του αυτισμού κλεισμένα σπίτι για να μην τρομάζουν τους αστυνομικούς.
Νομίζω πως ένα τεκμήριο νεότητας, ένας δείκτης δηλαδή πως δεν έχουμε παραδοθεί στις συνέπειες του αναπότρεπτου γήρατος, είναι όσοι τα έχουμε ζήσει αυτά πολλές φορές να μην τα θεωρούμε παράπλευρες απώλειες λογικής σε έναν τρελό κόσμο. Να μην τα ακούμε ήρεμοι βαφτίζοντας την ψυχραιμία ως εμπειρία, την κούραση ως ρεαλισμό. Να μην αφήνουμε το «έτσι είναι ο κόσμος» να μας παροπλίζει οριστικά και μας πετάει εκτός ζωής.
Ρεαλισμός είναι η παραδοχή του νόμου της βαρύτητας και ότι ο ήλιος βγαίνει από την Ανατολή. Στα υπόλοιπα, και κυρίως στις ανθρώπινες επιλογές, δεν υπάρχουν φυσικοί νόμοι πέρα από τον θάνατο. Όλο το ενδιάμεσο, αλλάζει, δεν είναι πουθενά αμετάκλητα γραμμένο.
Ο κόσμος φυσικά και αλλάζει, είναι αστείο να μην το παραδέχεσαι. Κάποτε λίγο μπροστά, κάποτε λίγο πίσω, μικρά βήματα ή άλματα, υπήρξαν εποχές που η υπέρμετρη αισιοδοξία μας πλημμύρισε και μείναμε «για πάντα» δεκαεξάρηδες, και εποχές – καλή ώρα – που νιώθεις πως τελειώνει ο αέρας. Ενθουσιασμός και απογοήτευση, ωραία πράγματα, ανθρώπινα, δεν είμαστε μηχανές, θα συνεχίσουμε να ερωτευόμαστε «για πάντα». Δεν το περιμέναμε πως θα έπρεπε να αντιμετωπίσουμε την αναβίωση του φασισμού αλλά δεν θα μας πάρει και από κάτω. Θα τον ξανατελειώσουμε πριν ξανάρθει, τι άλλο μπορείς να κάνεις;
Χαζό, αφελές, παιδικό το παράδειγμα που θα πω αλλά χρέωσέ το στον Ιούλιο, τον μήνα που θα μας θυμίζει πάντα την ξεγνοιασιά των παιδικών μας χρόνων.
Προχθές οι Ισπανοί με τους Γάλλους «πολέμησαν» σε ένα γήπεδο μπροστά στα μάτια όλου του πλανήτη. Να θυμίζω σε ποια πεδία συναντιόντουσαν και έλυναν τις διαφορές τους τον 17ο αιώνα;
Δώδεκα χήρες και μια ταμένη
Ο πολίτης δεν είναι ποτέ πολίτης. Για τη Δεξιά είναι πελάτης, ψηφοφόρος, αριθμός, φορολογική μονάδα, δικαιούχος επιδόματος, θύμα στατιστικής
Ηταν η Σάσα, η Νίνα, η Πόπη και η Μίνα. «Ολες χήρες είμαστε» μου είπαν. Το βρήκα καταπληκτικό. «Δώδεκα είμαστε. Μια παρέα. Η αρχαιότερη έχει χάσει εδώ και 25 χρόνια τον άντρα της». Το βρήκα καταπληκτικότερο! Εγώ τους μίλησα αρχικά, καθώς ήταν οι ομορφότερες εκεί πέρα (η ομορφιά και η φινέτσα πάντα με ελκύουν). Πού να φανταζόμουν πως θα ’πεφτα σε τέτοια κελεπούρια! «Και τόσα χρόνια, τίποτα; Ολες μόνες;» ρώτησα. «Είμαστε της παλιάς σχολής. Ηταν και καλοί οι άντρες μας, μεγαλώσαμε τα παιδιά μας, πού να τρέχουμε τώρα για άλλες καΐλες;».
Ενα δίκιο το ’χαν. Δεν ξέρω βέβαια πόσο καλοί ήταν οι αποθανόντες τους, καθώς παρομοίασαν τον άντρα με «καΐλα», αλλά ακόμα κι αυτό, καταπληκτικότατες τις έκανε στα μάτια μου. Ολες προσεγμένες, διαβασμένες και με χιούμορ. Μόνο η Νίνα ήταν κάπως δωρική και σαν έκανα την Πόπη να γελάει κατά τη διάρκεια της πολιτικής εκδήλωσης που παρακολουθούσαμε, μας κοίταζε τόσο αυστηρά που έτοιμη ήταν η Πόπη να με δείξει λέγοντας: «Η Γιαδικιάρογλου φταίει!».
Βλέπεις η Γιαδικιάρογλου, τουτέστιν η γράφουσα, εγώ δηλαδή, δεν έβαλα γλώσσα μέσα. Μου ήταν απολύτως αδύνατον να συνδεθώ με αυτό που έβλεπα: γινόταν μια πολιτική εκδήλωση, εδώ, στα μέρη μου. Αλλά πριν βγει ο κύριος ομιλητής, έβαλαν μια τύπισσα να προλογίσει. Και όταν λέμε τύπισσα, εννοούμε μια απόφοιτο του ορφανοτροφείου της Αγίας Πελαγίας: μαλλί κοτσίδα, πιασμένη στεφανάκι γύρω από το κεφάλι, φόρεμα στο χρώμα της διάρροιας, μακρύ και φαρδύ, πασούμια α λα Μενδώνη και κάτι γυαλιά για να δώσουμε κάποιο κύρος στην ακυρότητά μας. Εψαξαν πολύ για να τη βρουν; Και καλά, άσε την εμφάνιση, πες πως βλέπουμε πέραν αυτής (κάτι που δεν ισχύει, αλλά έστω). Το τι βγήκε απ’ το στόμα της δεν άντεξα.
Τι ότι ήρθε εδώ για να πει «ο λαός τα όνειρά του», έλεγε, τι πως έχουν έρθει σε λαϊκή συνοικία, τίγκα στους αγώνες, τι πως τα όνειρα των λαϊκών συνοικιών ανοίγουν τον δρόμο… και άλλα τέτοια μελοδραματικά. Και παντελώς αναληθή. Στα λόγια της, εγώ άλλα άκουγα πάλι: πως ο πολίτης δεν είναι ποτέ πολίτης. Για τη Δεξιά είναι πελάτης, ψηφοφόρος, αριθμός, φορολογική μονάδα, δικαιούχος επιδόματος, θύμα στατιστικής. Του μιλάει για ευθύνη, ενώ του φορτώνει όλο το κόστος. Για την Αριστερά, της εν λόγω ταμένης έστω, είναι πρόβλημα προς διαχείριση. Ενώ θα έπρεπε να είναι ένα και μόνο: το κέντρο του πολιτεύματος.
Και κάπου εδώ, κάπου ανάμεσα στην κοτσίδα-στεφανάκι και στο λαϊκό προσκύνημα, κρύβεται η αποτυχία: Η Δεξιά συρρικνώνει τον πολίτη σε μονάδα αγοράς. Η Αριστερά συχνά τον συρρικνώνει σε μονάδα αδικίας.
Η πρώτη τον θέλει ανταγωνιστικό, η δεύτερη προστατευμένο, ίσο, μη φτωχό. Μα και η φτώχεια της αδικίας να εξαλειφθεί, τίποτα δεν θα αλλάξει αν υπάρχει φτώχεια φαντασίας. Και η φαντασία προϋποθέτει ελευθερία. Και η ελευθερία, κυρία «ας έρθει ο πρόεδρος της καρδιάς μας» (δεν το έλεγα αυτό, που να με θάβαν ζωντανή!), προϋποθέτει ένα μόνο: παιδεία. Που σημαίνει πολιτισμό. Οταν τον αποκτήσετε, τα ξαναλέμε…
«Μπορώ να μπω κι εγώ στην ομάδα σας, έστω ως εν δυνάμει χήρα;» ρώτησα, σε απόγνωση σχεδόν, τις χηρευάμενες. «Αποκλείεται!» μου είπαν με μια φωνή. Να πάρει…
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)