Mpelalis Reviews

Mpelalis Reviews

Σάββατο 4 Φεβρουαρίου 2017

Ρήξη με τις ψευδαισθήσεις

Γιάνης Βαρουφάκης    

«Αν ο πρωθυπουργός εννοεί ότι αυτή τη φορά (!) δεν θα υποχωρήσει, ας προετοιμαστεί για τη ρήξη ώστε να μην την υποστεί» 

Συντάκτης: Γιάνης Βαρουφάκης
 
Δύο ήταν οι πρωθυπουργικές ψευδαισθήσεις που οδήγησαν την κυβέρνηση στο σημερινό αδιέξοδο.
1. Ότι, τη νύχτα του δημοψηφίσματος, το δίλημμα ήταν μεταξύ του Σχεδίου Σόιμπλε (Grexit) και της υποταγής στο 3ο Μνημόνιο.

2. Οτι η υποταγή στο 3ο Μνημόνιο μπορούσε να καταστεί πολιτικά διαχειρίσιμη μέσω ενός παράλληλου, φιλολαϊκού προγράμματος.
 
Και οι δύο αυτές «υποθέσεις εργασίας» μόνο στην αυθυποβολή μπορούσαν να βασιστούν.
Όπως πάσχισα να εξηγήσω στον πρωθυπουργό το βράδυ του δημοψηφίσματος, την ώρα που κυβερνητικά στελέχη με λοιδορούσαν ως σύμμαχο του κ. Σόιμπλε, η υποταγή στο 3ο Μνημόνιο ήταν το Σχέδιο Σόιμπλε.
Καμία βάση δεν υπήρξε ποτέ στην πραγματικότητα για την ελπίδα ότι το τοξικό 3ο «πρόγραμμα» θα εκλογικευόταν σταδιακά, με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να βάζει πλάτες στην Αθήνα ώστε η λιτότητα και τα αντικοινωνικά μέτρα του ΔΝΤ να χαλαρώσουν, με τη στάση του ΔΝΤ να αναγκάζει το Βερολίνο να αποδεχθεί αναδιάρθρωση χρέους και χαμηλότερα πλεονάσματα, με την ΕΚΤ να περιλαμβάνει την Ελλάδα στο πρόγραμμα αγορών ομολόγων (ποσοτική χαλάρωση).
Το ότι οι κ. Μοσκοβισί, Γιούνκερ, Κερέ και Σαπέν μπορεί να έδωσαν τέτοιες υποσχέσεις δεν αποτελεί δικαιολογία.
Από τον Μάιο του 2015 είχαμε πλήρη επίγνωση ότι οι εν λόγω κύριοι και γνωρίζουν να ψεύδονται και αδυνατούν να υλοποιήσουν τις υποσχέσεις τους όταν δεν ψεύδονται.
Οπως τότε (τον Μάιο του 2015) έτσι και τώρα, οι απατηλές υποσχέσεις της Επιτροπής, αλλά και της κ. Μέρκελ κάποια στιγμή εξαϋλώνονται.
Ξάφνου, Σόιμπλε-ΔΝΤ-ΕΚΤ εισβάλλουν σαν ταύροι σε υαλοπωλείο απαιτώντας εξοντωτικά μέτρα, με Μέρκελ, Ολάντ και Επιτροπή να σφυρίζουν αδιάφορα και την κυβέρνηση του κ. Τσίπρα να υποχωρεί άλλη μια φορά για να «σώσει» τη χώρα.
Αυτό ήταν το Σχέδιο Σόιμπλε.
Συνεχείς τέτοιες επιδρομές έως ότου ο ελληνικός λαός, πλήρως εξουθενωμένος, τον παρακαλέσει για το Grexit.
Οσο για το παράλληλο πρόγραμμα, ο ίδιος ο πρωθυπουργός το είχε ακυρώσει με την εξής φράση στην πρώτη σελίδα του Μνημονίου που πέρασε τη 13η Αυγούστου 2015 από τη Βουλή: «Η κυβέρνηση δεσμεύεται στο να συμβουλεύεται, και να συμφωνεί με, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, την ΕΚΤ και το ΔΝΤ για όλες τις δράσεις της... προτού οριστικοποιηθούν και νομοθετηθούν».
Πόσο πιο ξεκάθαρα μπορούσε να δεσμευτεί ότι οι βαθμοί ελευθερίας του θα περιορίζονταν στην καθυστέρηση της επιβολής των όρων του 3ου Μνημονίου, κάτι που αποτελούσε, και αυτό, μέρος του Σχεδίου Σόιμπλε (καθώς έδινε στον Γερμανό υπουργό Οικονομικών πάτημα για να ισχυρίζεται ότι η Ελλάδα άλλη μια φορά αθετεί τις υποχρεώσεις της);
Πίστευε πράγματι η κυβέρνηση ότι με την υποταγή της στο 3ο Μνημόνιο έκανε τη ζωή του κ. Σόιμπλε πιο δύσκολη και πριμοδοτούσε προοδευτικές πολιτικές δυνάμεις ανά την Ευρώπη; Το αντίθετο.
Καταπόντισε τους Ποδέμος, έκανε ανοίγματα στην καταρρέουσα (ηθικά και πολιτικά) σοσιαλδημοκρατία, απογοήτευσε όλους τους προοδευτικούς Ευρωπαίους – και όλα αυτά την ώρα που ο εθνικισμός θριαμβεύει παντού, ενώ στη Γερμανία ανεβαίνουν εντυπωσιακά δύο κόμματα (το φιλελεύθερο FDP και το ξενοφοβικό AfD) που έχουν το Grexit πολύ ψηλά στην ατζέντα τους.
Τρίβει τα χέρια του ο κ. Σόιμπλε!
Στο μεταξύ, εν όψει αξιολόγησης, το ΔΝΤ άλλη μια φορά εκθέτει τους αναλυτές του με μια ανάλυση μη βιωσιμότητας του ελληνικού δημόσιου χρέους και νουθεσίες προς Ευρωπαίους για αναδιάρθρωσή του, οι οποίες όμως καταλήγουν στον γνωστό μισανθρωπικό παραλογισμό: Αφού το Βερολίνο δεν θέλει αναδιάρθρωση χρέους, τότε το ΔΝΤ θα λειτουργήσει ως ο επιβάλλων τη σκληρή λιτότητα του κ. Σόιμπλε που προκύπτει, λογικά, από την άρνηση της αναδιάρθρωσης χρέους, την οποία άρνηση το ίδιο το ΔΝΤ θεωρεί ότι καταστρέφει τη χώρα!
Τώρα που ούτε η αυθυποβολή δεν μπορεί πλέον να διατηρήσει τις «υποθέσεις εργασίας» του, τι προτίθεται να πράξει ο πρωθυπουργός;
Ο ίδιος υπόσχεται, άλλη μια φορά, ότι δεν πρόκειται (αυτή τη φορά!) να υποκύψει νομοθετώντας νέα λιτότητα για μετά το 2018.
Το εννοεί; Είναι δηλαδή σήμερα έτοιμος να κάνει εκείνο που με σταμάτησε να κάνω το 2015;
Ή μήπως, άλλη μια φορά, δεν το εννοεί και είναι έτοιμος την ύστατη στιγμή (λίγο πριν από την αποπληρωμή του προσεχούς Ιουλίου των ομολόγων μας που κατέχει η ΕΚΤ) να ξανα-«σώσει» τη χώρα από την «επίσημη χρεοκοπία» υπογράφοντας ό,τι παλιόχαρτο του φέρει ο κ. Χουλιαράκης συγγεγραμμένο από τον κ. Βίζερ και τον κ. Κοστέλο;
Αν το εννοεί, του θυμίζω τι ήταν εκείνο που συμφωνήσαμε ότι απαιτείται και το οποίο -και σήμερα- αποτελεί το μόνο που μπορεί να αποτρέψει τα χειρότερα:

1.Προετοιμασία για μονομερή αναδιάρθρωση των ελληνικών ομολόγων που κατέχει η ΕΚΤ και τα οποία πρέπει να αποπληρωθούν τον Ιούλιο (και κατόπιν)
2.Προετοιμασία του ηλεκτρονικού συστήματος συναλλαγών μέσω Taxisnet το οποίο είχα σχεδιάσει, είχα αρχίσει να υλοποιώ και το οποίο μάλιστα είχα (α) ανακοινώσει στην παράδοση του ΥπΟικ στον Ευκλείδη Τσακαλώτο και (β) σκιαγραφήσει σε άρθρο μου στους Financial Times (παραθέτω τις πηγές αυτές για να διευκολύνω τους «δημοσιογράφους» της τρόικας εσωτερικού που ψάχνουν αποδεικτικά στοιχεία για το ειδικό δικαστήριο που μου... ετοιμάζουν).
Αυτή η διττή προετοιμασία είναι ο μόνος τρόπος να αποφευχθούν άλλη μια ανατριχιαστικά εξευτελιστική αναδίπλωση του πρωθυπουργού βραχυπρόθεσμα και το Σχέδιο Σόιμπλε μεσοπρόθεσμα.
Με το ηλεκτρονικό σύστημα πληρωμών στη θέση του στόχος ήταν, από το 2015, να σηματοδοτηθεί στον κ. Σόιμπλε κάτι πολύ απλό: Δεν θέλουμε Grexit. Δεν απειλούμε με Grexit. Δεν θα προβούμε σε Grexit.
Αλλά, από την άλλη, δεν φοβόμαστε τις απειλές σας για Grexit και, έτσι, κατεβάζουμε μονομερώς τον στόχο πρωτογενούς πλεονάσματος στο 1,5%, τον φόρο επιχειρήσεων στο 20%, τον ΦΠΑ στο 20% και, παράλληλα, βάζουμε τέλος στις εξώσεις από την πρώτη κατοικία.
Αν τώρα εσείς θέλετε να μας διώξετε (παράνομα) από το ευρώ, την ώρα που καταρρέει το ευρωπαϊκό στερέωμα, να μας κλείσετε ξανά τις τράπεζες κ.λπ., βρείτε τα με την κ. Μέρκελ, την Ουάσινγκτον και το ΔΝΤ, αποφασίστε το και... καλή τύχη.
Αν λοιπόν ο πρωθυπουργός εννοεί ότι αυτή τη φορά (!) δεν θα υποχωρήσει, ας προετοιμαστεί για τη ρήξη ώστε να μην την υποστεί.
Η σχεδίαση του παράλληλου συστήματος πληρωμών είναι έτοιμη από το 2014, όπως γνωρίζει.
Αν τώρα δεν το εννοεί, τότε είτε να περιμένουμε να μας ξανα-«σώσει» με άλλο ένα «ναι σε όλα» είτε να δραπετεύσει μέσω εκλογών ώστε να αναλάβουν ο κ. Μητσοτάκης ή/και ο κ. Στουρνάρας την εκούσια ή ακούσια δρομολόγηση του Σχεδίου Σόιμπλε.
Και η μία και η άλλη επιλογή (υποταγή ή δραπέτευση μέσω εκλογών) αποτελούν διαφορετικές εκφάνσεις απόγνωσης και πανικού.
Πόσο καιρό ακόμα θα στηρίζονται στις καταρρέουσες ψευδαισθήσεις του Μαξίμου οι παραμένοντες στην κυβέρνηση;
Πόσες αντοχές διαθέτει ακόμα η εκλογίκευση του στιλ «χρειάζεται να είσαι πραγματικά ριζοσπάστης για να αποδεχθείς το πολιτικό κόστος της εφαρμογής του Μνημονίου»;

* «Η Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων» είχα πει τότε «έχει αρχίσει να επεξεργάζεται τρόπους με τους οποίους το Τaxisnet μπορεί να γίνει κάτι παραπάνω από αυτό που είναι, να γίνει ένα σύστημα πληρωμών...»

Παρασκευή 3 Φεβρουαρίου 2017

Όταν η αριστερά ανοίγει δρόμο στην ακροδεξιά

 
 
«Είχαμε ξεσοΐσει από το γένος μας να μας λένε Αγαμέμνους, να μας προσφωνάν κατά πρόσωπο κι όλους μαζί Λεωνίδες!... Ποιος διάολος ήταν ο κονταρομάχος κειός Πείσανδρος, που είμαστάν του αξαδέροι; Ο άλλος, εκείνος ο Μυρμιδόνας Μενέσθιος, αντάμα με κάποιο Ιδομενεά ποιοι νάσαν; Αποπούθε κι ως που είχαμαν –αναμετάξυ- συγγένεια; Στο χωριό μου με ονομάν Γιαννακό. Δεν λέγεται το ξάφνιασμά μου σαν έμαθα ότι το όνομά μου ήταν Κίμων! Ο συχωριανός μου ο Κολιαβάς εγίνη πράσινος, γιατ’ είχε (του είπαν) συγγένεια με τον Αία!... «Μιμέτης ιγώ δε γένουμαι!...» έκαμε αγαναχτισμένος σαν τ’ άκσε. «Αιάσηδες είν’ αυτοί και τα σόγια τους»!(Γιάννης Σκαρίμπας: «Φυγή προς τα εμπρός»)
 Απολαμβάνω Σκαρίμπα και επικροτώ τον Τριντό του Καναδά καθώς λέει πως "Η διαφορετικότητα είναι η δύναμή μας", απαντώντας στον πλανητικό φασίστα των ημερών. Αλλά το παραπάνω εδάφιο πιο πολύ κι απ' τους αρχαιολάγνους ακροδεξιούς, είναι αφιερωμένο σε κάτι αριστερούς της αμορφωσιάς, μάλλον της ημιμάθειας, της... "καθαρότητας" και της "συνέχειας", που αναζητούν ταυτότητα στον "μικρό" τόπο και όχι στον ουτόπο, στο εθνικό και όχι στο οικουμενικό!  
Αυτό το μείγμα αρχαιοπληξίας σχετικά με την καταγωγή μαζί με τη βιωμένη χριστιανική συμβολική τάξη(«κι όλο πούξερε ήταν να λέει ‘’κύργιε ελέησο’’»), ανοίγει το δρόμο στο ρατσισμό και το φασισμό. Μορφικά, η δημοτική-καθομιλουμένη του Σκαρίμπα συγκρούεται με την επιβαλλόμενη από τα πάνω αρχαία ελληνική. Η πραγματική παράδοση τετρακοσίων χρόνων γίνεται μία "μαύρη τρύπα", που επιχειρείται να καλυφθεί με ένα χρονικό άλμα και μία επινοημένη, αρχαιοπρεπή παράδοση. Εδώ πλέον δημιουργούνται δύο κόσμοι(οι πάνω και οι κάτω), που εκφράζονται κυρίως μέσω της γλώσσας. Οι "πάνω" θα αποκτήσουν τον δικό τους εσωτερικό κώδικα μέσω της αρχαΐζουσας, η οποία προς "τα έξω" θα λειτουργεί απολύτως αυταρχικά, ως άγνωστη γλώσσα, καθώς ήταν αδύνατο να επικοινωνήσει με τους "κάτω", που «κατοικούν» μόνο τη δημοτική γλώσσα.
Η επιβολή αυτής της αρχαιοπρεπούς γλώσας(οι Αγαμέμνοι και οι Αιάσηδες) και ουσιαστικά η απαγόρευση της δημοτικής, θα αντιστοιχεί σε ακρωτηριασμό, καθώς καθιστά τους ανθρώπους αφύσικους, διακόπτοντας τον μαγικό ερωτροπισμό της ψυχής τους με τη φύση, δηλαδή την ποίηση της ζωής τους. Η αρχαία θα γίνει ένας δυναστικός λόγος, ο λόγος του αθηνοκεντρικού κράτους, που πολύ αργότερα θα εκφραστεί με τα «γκρικλις». Ο «κάτω», ο λαϊκός άνθρωπος θα ανακαλυφθεί από τους διανοούμενους εκείνους που θα δουν σ’ αυτόν την αυθεντικότητα της ζώσας παράδοσης(της μη δυτικής νεωτερικότητας) σε αντιπαραβολή με τον αναφομοίωτο χαμαιλεοντικό μιμητισμό του αστού με τον «επαρχιώτικο, ευρωπαΐζοντα αισθητισμό» του.
Τα σκέφτομαι όλα αυτά, καθώς πληροφορήθηκα ότι οι ιθύνοντες μοίρασαν, λέει, λεξικά στους πρόσφυγες. Στους ντόπιους, αλήθεια, πότε θα μοιράσουν; Έτσι ώστε να λένε όλα τα παιδιά, "παιδιά", και όχι κάποια από αυτά "λαθρομεταναστάκια";
Μέχρι πότε η αριστερά θα χαρίζει την παράδοση στην ακροδεξιά, ανοίγοντας το δρόμο στο φασισμό, καθώς όταν επιχειρεί να την οικειοποιηθεί το κάνει με όρους ακραίου εθνικισμού και όχι οικουμενικότητας; 

Αλήθειες από πρ. στέλεχος του ΔΝΤ: Καταστρέψατε την Ελλάδα, διαγράψτε το χρέος και φύγετε!

δντ

Του *
 
Η εμπλοκή του ΔΝΤ στην Ελλάδα ήταν μια ολοκληρωτική καταστροφή: ξανά και ξανά, η αποτυχία του να αντιμετωπίσει κρίσιμα ζητήματα έχει φέρει πόνο στους Έλληνες. Όταν τα μέλη του δ.σ. του Ταμείου συνεδριάσουν την Δευτέρα, θα πρέπει να συμφωνήσουν να διαγράψουν τα χρέη της χώρας και να αποχωρήσουν.
Το ΔΝΤ δεν θα έπρεπε καν να είχε συμμετάσχει στο ελληνικό πρόγραμμα από την αρχή. Στα τέλη Μαρτίου του 2010, με τις ανησυχίες για την ικανότητα της ελληνικής κυβέρνησης να αποπληρώσει τα χρέη της να ταρακουνούν τις αγορές, οι ηγέτες της Ευρώπης ήθελαν το ΔΝΤ να μείνει μακριά. Οι Ευρωπαίοι φοβούνταν ότι η οικονομική βοήθεια του Ταμείου σε έναν “δικό τους” θα σηματοδοτούσε ευρύτερη αδυναμία στη νομισματική ένωση. Όπως το έθεσε περίφημα ο Jean-Claude Juncker: “Εάν η Καλιφόρνια είχε πρόβλημα χρηματοδότησης, οι ΗΠΑ δεν θα προσέφευγαν στο ΔΝΤ”.
Παρόλα αυτά, η Γερμανίδα Καγκελάριος Angela Merkel αποφάσισε ότι η παρουσία του ΔΝΤ ήταν το σήμα που χρειαζόταν για να πείσει τους Γερμανούς πολίτες ότι η Ελλάδα χρειαζόταν επείγουσα χρηματοδοτική στήριξη και ότι θα επιβαλλόταν αυστηρή πειθαρχία στην χρήση αυτών των κεφαλαίων. Οι πολιτικές προτεραιότητες της Merkel συνέπεσαν με τα συμφέροντα του επικεφαλής του ΔΝΤ, Dominique Strauss Kahn, ο οποίος ήθελε απεγνωσμένα να τραβήξει το ΔΝΤ από την αφάνεια. Από εκείνη τη στιγμή, το ΔΝΤ έγινε το εργαλείο της Ευρώπης –κυρίως της Γερμανίας- στην Ελλάδα.
Τότε ήρθε το μεγάλο λάθος: στο Δ.Σ. του ΔΝΤ, και παρά την έντονη αντίθεση διάφορων εκτελεστικών μελών, οι Ευρωπαίοι και οι Αμερικανοί πίεσαν για ένα πρόγραμμα διάσωσης που σε αντίθεση με τους κανόνες του Ταμείου, δεν θα επέβαλε ζημιές στους ιδιώτες πιστωτές της Ελλάδας (τράπεζες και διεθνή funds). H απόφαση στηριζόταν στον ψευδή ισχυρισμό ότι “η αναδιάρθρωση” του ιδιωτικού χρέους θα προκαλούσε παγκόσμια οικονομική κατάρρευση.
Ως εκ τούτου, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και το ΔΝΤ δάνεισαν στην Ελλάδα ένα τεράστιο ποσό για να αποπληρώσει τους υφιστάμενους πιστωτές της. Το χρέος της Ελλάδας παρέμεινε αμετάβλητο και επαχθές, και οι πιο ευάλωτοι Έλληνες υποχρεώθηκαν να αποδεχθούν εξοντωτική λιτότητα για την αποπληρωμή των νέων επίσημων πιστωτών της χώρας. Η οικονομία γρήγορα και προβλέψιμα περιήλθε σε δίνη.
Ακόμη και όταν το ΔΝΤ αναγνώρισε τα λάθη του, δεν άλλαξε πορεία. Ένα εσωτερικό “αυστηρά εμπιστευτικό” report, έγινε αργότερα γνωστό, αναγνωρίζοντας ότι το πρόγραμμα ήταν γεμάτο με “αξιοσημείωτες αποτυχίες”, συμπεριλαμβανομένης και της απουσίας αναδιάρθρωσης του ιδιωτικού χρέους αλλά και της ακραίας λιτότητας.
Όμως το ΔΝΤ ποτέ δεν ανέλαβε την ευθύνη. Αντιθέτως, απαίτησε ακόμη μεγαλύτερη ρευστότητα το 2014. Τον Δεκέμβριο, ο λαός ξεσηκώθηκε και έφερε στην κυβέρνηση τον ΣΥΡΙΖΑ, που απλώς έκανε τις απαιτήσεις του ΔΝΤ πιο επίμονες. Σε αυτό το σημείο, η απόδειξη ότι η στρατηγική οδηγούσε την Ελλάδα σε οικονομική και χρηματοπιστωτική κατάρρευση, ήταν συντριπτική. Ήταν σαν να απαιτούσαμε από έναν τραυματισμένο ασθενή να τρέξει γύρω από το τετράγωνο προτού μπει στη μονάδα εντατικής θεραπείας. Ωστόσο ως συνήθως, η αναπόφευκτη ταλαιπωρία αποδόθηκε στην απροθυμία της Ελλάδας να συνεργαστεί.
Ο παραλογισμός έφθασε στο απόγειό του στα μέσα του 2015, όταν το ΔΝΤ έδωσε στη δημοσιότητα ένα report που ανέφερε ότι με τις τελευταίες προτάσεις λιτότητας της Ευρώπης, η Ελλάδα θα χρειαζόταν ένα θαύμα για να αποπληρώσει τα χρέη της. Σε εκείνη την περίοδο, η δική του έρευνα έδειξε ότι η καλύτερη επιλογή θα ήταν να διαγραφεί το χρέος και να εγκαταλειφθεί κάθε νέα δημοσιονομική λιτότητα. Αυτό θα έδινε στην Ελλάδα κάποια ελευθερία να αναπτυχθεί ξανά και πιθανώς, ακόμη και να προσελκύσει νέες επενδύσεις. Και μόλις αυτή η διαδικασία ήταν σε εξέλιξη, η Ελλάδα θα μπορούσε να απαλλαγεί από τους επίσημους πιστωτές της και να εξαρτηθεί για άλλη μία φορά στους ιδιώτες πιστωτές, με την σημείωση ότι ήταν πλήρως υπεύθυνοι για τα ρίσκα που αναλάμβαναν.
Το ΔΝΤ έχει έκτοτε επιχειρήσει να κινηθεί στη σωστή κατεύθυνση καλώντας επανειλημμένως τους Ευρωπαίους να “κουρέψουν” σημαντικό μέρος του χρέους. Οι Γερμανοί, ωστόσο, αρνούνται την όποια σοβαρή διαγραφή χρέους. Αντ’ αυτού, έχουν ακολουθήσει μια στρατηγική ελάφρυνσης χρέους σε δόσεις επειδή πιστεύουν πως οι Γερμανοί πολίτες δεν θα μπορέσουν να κάνουν το λογαριασμό και να αναγνωρίσουν ότι χορηγείται ολοένα μεγαλύτερη ελάφρυνση χρέους.
Και έτσι η λιτότητα συνεχίστηκε, πιέζοντας την ανάπτυξη και ωθώντας το φορτίο του χρέους της Ελλάδας –υπολογισμένο ως ποσοστό του ΑΕΠ. Η τελευταία ανάλυση του ΔΝΤ, η οποία προετοιμάστηκε για τη συνάντηση της Δευτέρα, αναφέρει πως το επίπεδο του δημόσιου χρέους της Ελλάδας θα μπορούσε να γνωρίσει “εκρηκτική άνοδο”.
Η στρατηγική αυτή είναι εντελώς ανόητη. Οι Έλληνες έχουν βιώσει αχρείαστο πόνο. Εκείνοι που μπορούν να φύγουν, το κάνουν, εγείροντας την απειλή μιας γερασμένης, έρημης χώρας. Κάθε ημέρα που περνά, οι πιθανότητες οι επίσημοι πιστωτές της Ευρώπης να πάρουν πίσω τα χρήματά τους φθίνει. Οι επενδυτές έχουν ανεβάσει ξανά τις αποδόσεις των ελληνικών ομολόγων, καθώς ορθώς φοβούνται ότι βρισκόμαστε σε ένα ακόμη αδιέξοδο.
Η αγωνία δεν θα τελειώσει, εκτός αν το ΔΝΤ εξαναγκάσει καταστάσεις. Το Ταμείο και οι βασικοί του μέτοχοι -οι Ευρωπαίοι και οι Αμερικανοί- έκαναν το αρχικό λάθος και διαιώνισαν τα σφάλματα. Ένα απλό mea culpa δεν είναι αρκετό: η πραγματική λογοδοσία απαιτεί από τους μετόχους του ΔΝΤ να αποδεχθούν έντιμα πραγματικές απώλειες. Αυτό σημαίνει να διαγράψουν τα χρέη της χώρας προς το ταμείο και να αφήσουν τους Έλληνες και τους Ευρωπαίους να εργαστούν από τη δική τους λύση σε αυτό το χάλι. Αν το ΔΝΤ εξακολουθήσει να συμμετέχει, θα καταφέρει μόνο να τεμαχίσει περαιτέρω την αξιοπιστία του.
*Καθηγητής στο Princeton University (ΗΠΑ) και πρώην ανώτατο στέλεχος του ΔΝΤ

Πέμπτη 2 Φεβρουαρίου 2017

Το ρήγμα στην υπερδύναμη

Το ρήγμα στην υπερδύναμη
 
Μεγαλοσυστημική ανασύνταξη σε περίοδο αβεβαιότητας
 
Του Ρούντι Ρινάλντι
 
Η εκλογή Τραμπ, και όσα φέρνει μαζί της, αποδεικνύει πως μόνο στην τύχη δεν μπορούν να αποδοθούν όσα συμβαίνουν. Ένας πλούσιος Αμερικανός δημαγωγός, χοντροκομμένος θεατρίνος, ρατσιστής και μισογύνης, φτάνει, μέσα από σωρεία συμπτώσεων, να εκλεγεί πρόεδρος της ηγέτιδας δύναμης του δυτικού κόσμου. Όλοι τον καταγγέλλουν ανοιχτά, αλλά αυτός βρίσκει τρόπο να συγκεντρώνει δύναμη και σήμερα αρχίζει να εφαρμόζει ορισμένα από όσα είχε υποσχεθεί. Μα τι γίνεται, τρελάθηκαν το σύστημα και η πολιτική, πώς ξέφυγαν όλα από την κανονικότητα και το «πολίτικαλ κορέκτ»; Πώς έγινε και κυρίευσε το εκλογικό σώμα ένας φρενήρης εθνολαϊκισμός με αποτέλεσμα να βρεθεί στο τιμόνι της μεγαλύτερης δύναμης του πλανήτη, ένας σαλτιμπάγκος;
Τίποτα από αυτά δεν συμβαίνει, ή τουλάχιστον τίποτα δεν συμβαίνει τυχαία και ασύνδετα με την πραγματικότητα. Η εκλογή Τραμπ, αλλά και μια σειρά μεγάλα γεγονότα που προηγήθηκαν, όπως το Brexit, το δημοψήφισμα στην Ιταλία, η άνοδος ακροδεξιών και δεξιών λαϊκίστικων σχηματισμών στην Ευρώπη, οι εξελίξεις σε Ισπανία και Ελλάδα πριν δύο χρόνια, καταγράφουν κάτι. Μια ογκούμενη δυσαρέσκεια και αγανάκτηση, που αποκτά πολιτική φωνή μέσα από ποικίλες εκπροσωπήσεις, στρεφόμενη ενάντια στις ανοικτά διακηρυγμένες και εφαρμοζόμενες εκφράσεις της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης. Στρεφόμενη κυρίως ενάντια στον πολιτικό κόσμο που έχει ενσωματωθεί σε αυτήν και την υπηρετεί, και σε ανοικτή δυσπιστία προς όλους του υπερεθνικούς μηχανισμούς που την επιβάλλουν.
Πρόκειται για μια εξέγερση ενάντια σε ένα «κατεστημένο» που εδώ και 4 δεκαετίες χειρίστηκε τη διαρκή κρίση με τρόπο τέτοιο ώστε να πλουτίζει μια διεθνική χρηματιστική ολιγαρχία, απορρυθμίζοντας και καταστρέφοντας εθνικές και περιφερειακές οικονομίες, χώρες και κοινωνίες.
 
Το ρήγμα, οι «δύο Αμερικές» και η μορφή «κίνημα»
Τα γεγονότα αυτά «αποτελούν εκδηλώσεις του βάθους της κρίσης του συστήματος του παγκοσμιοποιημένου νεοφιλελευθερισμού. Αυτό το σύστημα υφίσταται ρήγματα μπροστά στα μάτια μας μέσα στον ίδιο τον πυρήνα του. Όλες οι προσπάθειες να το σώσουν με μικρές προσαρμογές –προκειμένου να αποφύγουν τα χειρότερα– είναι καταδικασμένες να αποτύχουν». (Σ. Αμίν, «Η εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ»)
Η εκλογή Τραμπ σηματοδοτεί μια πιο ευρεία απόπειρα, κάτι μεγαλύτερο και σημαντικότερο από τις μικρές προσαρμογές του συστήματος. Καταγράφει την απόπειρα μιας μεγαλοσυστημικής αναδιάταξης που συμβαίνει στην καρδιά του συστήματος και θα έχει αντίκτυπο -–ήδη έχει– στο παγκόσμιο σύστημα ισορροπιών και σχέσεων. Η πορεία αυτής της μεγαλοσυστημικής αναδιάταξης δεν είναι προδιαγεγραμμένη, αφού είναι πολλοί οι παράγοντες που αντενεργούν, ενώ παραμένει γεγονός πως η παγκοσμιοποίηση δεν είναι απλά αποτέλεσμα θελήσεων και επιλογών, ούτε μια αντιστροφή της μπορεί να είναι αποτέλεσμα «βολονταρισμού» και πολιτικών συνθημάτων. Ο Τραμπ και οι δυνάμεις που τον στηρίζουν, έχουν όντως να διανύσουν πολύ δρόμο και είναι ανοιχτό ζήτημα το κατά πόσο θα μπορέσουν να εκδιπλωθούν για να πετύχουν τους στόχους τους, θα συμβιβαστούν ή  θα αποτύχουν καταγραφόμενοι ως μια «φάρσα» ή μια αποτυχημένη απόπειρα αναδιάταξης.
Παρόλα αυτά, τούτη τη στιγμή, μέσα στην καρδιά των ΗΠΑ υπάρχει ένα ρήγμα. Ένα μεγάλο ρήγμα σε πολιτικές και οικονομικές επιλογές, ένα ρήγμα που φέρνει σε αντιπαράθεση δύο μεγαλοσυστημικές μερίδες και που σαφέστατα ξεπερνά τις συνηθισμένες αντιπαραθέσεις ανάμεσα σε Δημοκρατικούς και Ρεπουμπλικανούς. Ακόμα περισσότερο, το ρήγμα στην καρδιά των ΗΠΑ πατά πάνω σε μια διχασμένη κοινωνία και δεν είναι υπερβολή να μιλήσουμε για μια δυνάμει «εμφυλιοπολεμική» κατάσταση και χάσμα ανάμεσα σε «δύο Αμερικές».
Όλος ο κρατικός και διοικητικός μηχανισμός διαπερνιέται από το χάσμα αυτό. Κατά συνέπεια, όλες οι πολυπλόκαμες υπηρεσίες και ο στρατός, θα αναδιοργανωθούν μέσα σε συνθήκες οξύτατης σύγκρουσης. Ας σκεφτούμε μόνο πως λίγο πριν την ορκωμοσία του Τραμπ, το CNN μετέδωσε ρεπορτάζ για το τι θα γινόταν αν δολοφονούνταν την ίδια μέρα ο νέος πρόεδρος και ο νέος αντιπρόεδρος, τονίζοντας ότι σε μια τέτοια περίπτωση ο Ομπάμα θα μπορούσε να επανέλθει κανονικά. Τραμπ και Πενς μάλιστα, δεν ορκίστηκαν μαζί αλλά χωριστά… Δεν έχει επίσης ξανασυμβεί την ημέρα της ορκωμοσίας μιας νέας κυβέρνησης να οργανώνονται διαδηλώσεις και να προβάλλονται ιδιαιτέρως από τα κυρίαρχα ΜΜΕ.
Η σύγκρουση ανάμεσα στις δύο «παρατάξεις» είναι τέτοια, και το βάθος της τόσο μεγάλο, ώστε χρειάζεται να χρησιμοποιηθούν μαζικά κινήματα και από τις δύο πλευρές. Ο Τραμπ, σε όλη την προεκλογική περίοδο μιλούσε για «κίνημα». Η άλλη πλευρά δεν ένοιωθε ακόμα μια τέτοια ανάγκη, αφού έπρεπε να εξουδετερώσει ένα άλλο κίνημα στο εσωτερικό της, αυτό του Σάντερς. Τώρα όμως, αφού νικήθηκε, δεν έχει κανένα πρόβλημα να χρησιμοποιήσει και τη μορφή «κίνημα» για να αντιμετωπίσει την πρόκληση Τραμπ. Ένα κίνημα, του οποίου η πλειοψηφία δεν νιώθει την ανάγκη να διαχωριστεί πολιτικά από την πτέρυγα Κλίντον, στρέφοντας όλα τα πυρά προς τον Τραμπ. Πλην υπαρκτών εξαιρέσεων, δεν αντιτίθεται στην πολιτική του Δημοκρατικού Κόμματος. Ένα κίνημα που «δεν βλέπει» την οξύτατη σύγκρουση ανάμεσα στις δύο «παρατάξεις» και ουσιαστικά εξυπηρετεί τη μια από τις δύο. Το κίνημα χρειάζεται, είναι αναγκαίο, αλλά σε πλήρη ανεξαρτησία από τα δύο κέντρα που συγκρούονται κι όχι υποχείριο του ενός ενάντια στο άλλο.
 
Στρατηγική του στρατοπέδου Τραμπ
Το σύνθημα «Να ξανακάνουμε μεγάλη την Αμερική» περιγράφει τις ανάγκες μιας μερίδας των ελίτ των ΗΠΑ να δώσουν μια απάντηση στη διαρκή υποβάθμιση του ρόλου της πληγωμένης υπερδύναμης, τόσο διεθνώς όσο και εσωτερικά. Με μια οικονομία, μάλιστα, που ασθμαίνει και έχει χάσει τη ζωτικότητα και τον δυναμισμό της, ενώ μια χρηματιστική ολιγαρχία πλουτίζει παρασιτικά σε βάρος και τμημάτων των ελίτ. Αποτελεί την απόπειρα τμημάτων του κεφαλαίου στις ΗΠΑ να απαντήσουν σε χρόνια προβλήματα και στον παραμερισμό τους τις τελευταίες δεκαετίες. Τα τμήματα αυτά, γνωρίζουν ότι η παράταξη της παγκοσμιοποίησης είναι ισχυρή και κατέχει θέσεις-κλειδιά, διαθέτοντας και ένα ισχυρό προπαγανδιστικό οπλοστάσιο (ΜΜΕ). Γι’ αυτό ο Τραμπ έχει ανάγκη από ένα «κίνημα» που να σπάσει συνήθειες και συμπαιγνίες ανάμεσα στα δύο μεγάλα κόμματα των ΗΠΑ και των διάφορων λόμπι που τα στηρίζουν.
Τόσο ο λόγος του Τραμπ κατά την ορκωμοσία, όσο και ο καταιγιστικός ρυθμός αποφάσεων αφού ανέλαβε, ρυθμός που δείχνει να προχωρά στις κατευθύνσεις και τις ρήξεις που είχε προαναγγείλει, του δίνουν την απαραίτητη ορμή για να αδυνατίσει τις αντιστάσεις, ώστε να καταστεί κυρίαρχος του παιχνιδιού εσωτερικά.
Η κυβέρνηση που σχημάτισε –κυβέρνηση εκατομμυριούχων– δείχνει πως πήρε υπόψη του διάφορες ισορροπίες μέσα στον χώρο των ρεπουμπλικανών και γέρνει την ζυγαριά προς τη μεριά των «πετρελαιάδων», των μεγιστάνων της ενέργειας. Ο υπουργός Εξωτερικών, στέλεχος της Exxon Mobil. Ο υπουργός Ενέργειας, εκπρόσωπος εταιρειών αγωγών πετρελαίου και ορυκτών καυσίμων. Ο υπουργός Οικονομικών, στέλεχος για 17 χρόνια (μέχρι το 2002) της Goldman Sachs. Μάλιστα, στην κρίσιμη θέση του πρέσβη στο Λονδίνο (η Αγγλία, βασικός σύμμαχος στον άξονα που θέλει να κτίσει ο Τραμπ), τοποθετήθηκε ο Ρόμπερτ Τζόνσον της Johnson & Johnson.
Αποσύρει τις ΗΠΑ από τη συμφωνία ΤΡΡ στην οποία παίρνουν μέρος 12 χώρες του Ειρηνικού, κλείνει συμφωνίες με τον πρωθυπουργό του Καναδά Τριντό, για έναν πετρελαιαγωγό, δηλώνει ότι θα προχωρήσει στο κτίσιμο του τείχους στα σύνορα με Μεξικό, δημιουργώντας τριβές με τη μεξικανική κυβέρνηση, αφού πάει να της φορτώσει και τα έξοδα. Συναλλάσσεται με τις μεγάλες αυτοκινητοβιομηχανίες, δίνοντας κίνητρα, κηρύσσει πόλεμο στην Toyota. Προσκαλεί τον Νετανιάχου στις ΗΠΑ και έχει θερμή συνομιλία με τον Αιγύπτιο Σίσι, ενώ η Αγγλίδα πρωθυπουργός είναι η πρώτη που τον επισκέπτεται στις ΗΠΑ. Η Άνγκελα μπορεί να περιμένει…
Η μεγαλοσυστημκή ανασύνταξη του Τραμπ στοχεύει:
1 Σε μια αναδίπλωση σε πρώτη φάση, με έμφαση στην ισχυροποίηση της οικονομίας των ΗΠΑ στο εσωτερικό. Η στρατηγική του δεν είναι ο «απομονωτισμός», το κλείσιμο των ΗΠΑ στον εαυτό τους. Είναι μια άλλη εκδοχή παγκοσμιοποίησης με διαφορετικές προτεραιότητες και συμμαχίες.
2 Σε μια άλλη πολιτική για την Ευρώπη. Τοποθετείται ξεκάθαρα υπέρ της διάλυσης της Γερμανικής Ευρώπης, η συμμαχία με την Αγγλία θα είναι βασικός πυλώνας, ενώ αναμενόμενη πρέπει να θεωρείται η πολύμορφη ενθάρρυνση για «ανταρσίες» κι άλλων χωρών.
3 Στην προώθηση ενός νέου Ατλαντισμού σε αυτά τα πλαίσια, με άλλο κέντρο βάρους και με ηγεμονικό ρόλο των ΗΠΑ, ώστε να επιτευχθεί η συνολική ανάκαμψη της φθίνουσας Δύσης.
Αναγκαστικά, η εκ νέου ανασύνταξη της Δύσης με ρωμαλέα ξανά την Αμερική, οφείλει να αντιμετωπίσει το κομβικό ζήτημα της θεμελιώδους ισορροπίας (γεωπολιτικής) του πλανήτη που περνά από τις σχέσεις των ΗΠΑ με τη Ρωσία και την Κίνα. Το τρίγωνο ΗΠΑ-Κίνα-Ρωσία, είναι ο καθοριστικός παράγοντας όλων των υπόλοιπων εξελίξεων. Ο Τραμπ φαίνεται να πριμοδοτεί την συνεργασία με τον Πούτιν και την τροποποίηση των σχέσεων με την Κίνα. Προς στιγμήν, ο Τραμπ ανατρέπει εν μέρει τη σχεδιασμένη πολιτική ρήξης με τη Ρωσία που σχεδίαζαν οι «παγκοσμιοποιητές» (Ομπάμα, Χίλαρι, Νούλαντ και πτέρυγες των ρεπουμπλικανών), προσπαθώντας να πετύχει την απομάκρυνση της Ρωσίας από την Κίνα και έχει λόγους να πιστεύει πως μπορεί να το πετύχει. Αυτή η επιλογή δεν μπορεί να γίνει χωρίς αλλαγή των πραγμάτων στην Ευρώπη. Η Ρωσία πρέπει να θεωρηθεί ευρωπαϊκή δύναμη, να της αφεθεί περιθώριο για κινήσεις, την ίδια στιγμή που θα διαλύεται η Γερμανική Ευρώπη.
Η Νοτιοανατολική Ασία, και ιδιαίτερα η Κίνα τις τελευταίες δεκαετίες, έχει καταστεί η παραγωγική πλατφόρμα του σύγχρονου καπιταλισμού. Δεν μπορεί για τις ΗΠΑ να συνεχίσει αυτό. Ένα μέρος των παραγωγικών δραστηριοτήτων πρέπει να «επαναπατριστεί», ή καλύτερα η οικονομία των ΗΠΑ χρειάζεται έναν παραγωγικό «λεβιέ», δηλαδή, ένα ευρύ πρόγραμμα υποδομών και προστασίας των εγχώριων βιομηχανιών, ώστε να επιβραδυνθεί ή και να αντιστραφεί η «δύση» των ΗΠΑ στο παγκόσμιο στερέωμα.
Τέλος, οι διακηρύξεις για εξαφάνιση από προσώπου γης της ισλαμικής τρομοκρατίας, δίνουν μήνυμα συνέχισης της παρουσίας των ΗΠΑ σε διάφορα πολεμικά μέτωπα. Η τοποθέτηση του Τζέιμς Μάτις (με το εύγλωττο ψευδώνυμο «λυσσασμένο σκυλί») στο υπουργείο Άμυνας, επιβεβαιώνει την εκ νέου στόχευση του Ιράν και του σιιτισμού στον μουσουλμανικό κόσμο.
 
Ιδεολογικό πλαίσιο του στρατοπέδου Τραμπ
Για να πετύχει τη στρατηγική του, και χωρίς να έχει ακόμα υπό τον έλεγχό του ούτε τους κρατικούς μηχανισμούς ούτε και το κόμμα των Ρεπουμπλικανών, έχει ανάγκη από μια γενική αναφορά σε ένα «κίνημα», σε μια κοινωνική συμμαχία. Όμως, αυτή η αναφορά σημαίνει ιδέες, συνθήματα και επιλογές. Το «Να ξανακάνουμε μεγάλη την Αμερική, στηριζόμενοι σε αυτούς που αγαπούν την Αμερική», δίνει έμφαση στη λευκή κυρίως Αμερική που αισθάνεται πληγωμένη από την παγκοσμιοποίηση και τη συσπειρώνει γύρω από δύο κλασικά συνθήματα: Δουλειές και ασφάλεια. Όποιος αγαπά την Αμερική, δικαιούται μια δουλειά (μετά θα δούμε τι δουλειά και υπό ποίες συνθήκες), θα αγοράζει και θα καταναλώνει αμερικανικά και θα αξιώνει την ασφάλειά του.
Επομένως, προβάλλει ένα πρόγραμμα προσεταιρισμού μεσαίων στρωμάτων μέσω της ενίσχυσης κάποιων τομέων που καταστρέφονται και της προστασίας ορισμένων παραγωγικών δραστηριοτήτων με παράλληλη έμφαση στον τομέα της ασφάλειας και της τάξης. Το στοιχείο της σύγκρουσης με τον «εκφυλισμό» των μετανεωτεριστών γκλομπαλιστών, θα συνεχιστεί γιατί ενισχύει αυτήν την κοινωνική συμμαχία.
Δεν χωρά αμφιβολία ότι ο Τραμπ θα δείξει ιδιαίτερη σκληρότητα απέναντι σε αντιπάλους και κινήματα. Οι μηχανισμοί καταστολής θα χρησιμοποιηθούν ενάντια σε όσους τον αμφισβητήσουν. Ο λόγος του θα είναι ρατσιστικός, σκληρός, και στους κόλπους του θα βρουν στέγη πολλά φασιστικά στοιχεία. Το μίγμα «δουλειές για όσους αγαπούν τη χώρα, ασφάλεια και τάξη που εγγυούνται οι δυνάμεις ασφαλείας και ο στρατός», όπως και η επίθεση στους «ξένους» και η ανεξέλεγκτη δράση αυτών των δυνάμεων, έχουν ξαναχρησιμοποιηθεί ως απάντηση σε κρισιακές καταστάσεις.
 
Ποια πολιτική απέναντι στο ρήγμα;
Καταρχάς, πρέπει να γίνει κατανοητό ότι πρόκειται για πραγματικό και σημαντικό ρήγμα. Συγκρούονται δύο διαφορετικές στρατηγικές με διαφορετικά συνθήματα, στόχους, πολιτικές, εσωτερικές και διεθνείς συμμαχίες.
Δεύτερο, το ρήγμα αυτό αντικειμενικά δημιουργεί προϋποθέσεις για μια διαφορετική πορεία. Θα διευκόλυνε υπό ορισμένες συνθήκες να κερδίζονταν θέσεις για λαούς, χώρες και έθνη απέναντι στην ισοπέδωση και την καταστροφή, για μια μεγάλη στροφή προς έναν πολυπολικό κόσμο με διαφορετικούς συσχετισμούς.
Τρίτο, αφού πρόκειται για μια μεγαλοσυστημική αναδιάταξη, δεν επιτρέπεται να γίνει κανείς, ηθελημένα ή όχι, υποστηρικτής της μιας πλευράς απέναντι στην άλλη. Η Αριστερά σε όλο τον κόσμο παίρνει τη θέση της παγκοσμιοποίησης, νιώθει τον Ομπάμα φίλο και τον Τραμπ εχθρό. Δεν υπάρχει πιο μεγάλος στραβισμός.
Τέταρτο, για να εκμεταλλευτεί κανείς αντιθέσεις πρέπει να είναι και «κάτι», να έχει μια οντότητα. Για παράδειγμα, ο Πούτιν προεκλογικά είχε κάνει επιλογή υπέρ του Τραμπ και είχε τους λόγους του. Από την άλλη, αν είσαι μια ΜΚΟ που χρηματοδοτείται από τον Σόρος, θα ήθελες «Χίλαρι και ξερό ψωμί». Άρα, το «είναι» καθορίζει και στοχεύσεις. Το κεντρικό στοιχείο σήμερα είναι να αποσπαστούν ριζοσπαστικές δυνάμεις από την επιρροή του στρατοπέδου της παγκοσμιοποίησης και να υπάρξει ένα ιδεολογικό μέτωπο προς τη διαβρωτική προπαγάνδα που στηρίζει τον παγκοσμιοποιημένο καπιταλισμό με πρόσχημα τη μάχη ενάντια στον λαϊκισμό, τον «εθνολαϊκισμό», τον πατριωτισμό, τη λαϊκή και εθνική κυριαρχία, το «ξεπερασμένο έθνος-κράτος» κ.λπ.
Ένας άλλος κόσμος είναι εφικτός, αλλά με ποιες προϋποθέσεις και με ποιους στόχους; Μερικοί θα μπορούσαν να απαριθμηθούν. Ειρήνη, περιβάλλον και ζωή στον πλανήτη, δημοκρατία και συμμετοχή, εναντίωση στην εκμετάλλευση, τις ανισότητες, την αλλοτρίωση, την τεράστια απόρριψη της ζωντανής εργασίας και τα σύγχρονα ολοκαυτώματα στο Νότο και στην καρδιά του συστήματος.
Τα ακόλουθα λόγια του Σαμίρ Αμίν μπορούν να μας προβληματίσουν περισσότερο: «Μια επανέκδοση του 20ού αιώνα δεν απαντά στις απαιτήσεις της εποχής μας. Ο καπιταλισμός δεν λειτουργεί πλέον μέσω της “δημιουργικής καταστροφής”, όπως είχε φανταστεί ο Schumpeter. Η καταστροφική του διάσταση καθίσταται τριπλή, τόσο του ατόμου (που το υποβιβάζει σε απλό καταναλωτή), της φύσης, των κοινωνιών. Τα μέσα που διαθέτει για αυτήν την μαζική καταστροφή, απαιτούν μια συντονισμένη σοσιαλιστική στρατηγική όλων των λαών του Βορρά και του Νότου, τον συντονισμό της προώθησης εθνικών προγραμμάτων λαϊκής κυριαρχίας, στα οποία η διαδικασία του παγκόσμιου μετασχηματισμού θα μπορούσε να στηριχθεί αρχικά. Σε αντίθετη περίπτωση, είναι πιθανή η χειρότερη κατάσταση: η δημιουργία νεο-φασιστικών συστημάτων τόσο στο Βορρά, όσο και στον Νότο. Ο Μπουχάριν είχε επισημάνει ότι οι επαναστάτες είναι οπορτουνιστές που όμως έχουν αρχές, και γνωρίζουν πώς να αδράξουν την ευκαιρία σε μια επαναστατική κατάσταση. Είμαστε σε μια τέτοια κατάσταση, αλλά η ευκαιρία θα χαθεί εάν η ριζοσπαστική αριστερά δεν διαθέτει το απαραίτητο κουράγιο να αδράξει την ευκαιρία».

Σωκράτης Μάλαμας 'Κάτοπτρα'

Ολη η εξουσία στην Καρδίτσα

Του Περικλή Κοροβέση
 
Οι άνθρωποι έχουν την τάση να πιστεύουν σε πράγματα που δεν υπάρχουν. Συχνά το ανύπαρκτο γίνεται πιο πιστευτό, όσο και αν αυτό μπορεί να αποβεί εξαιρετικά επικίνδυνο. Ιδεολογίες -που είναι η εγκόσμια θρησκεία- πείθουν τον άνθρωπο πως μπορεί να σωθεί, άσχετα αν θα καταλήξει κρέας για τα κανόνια.
Να σταθούμε μόνο στον ναζισμό και τον φασισμό, που επανήλθαν θριαμβευτικά με την εκλογή του Τραμπ, μεταλλαγμένοι βέβαια, αλλά εξίσου επικίνδυνοι. Και ίσως προάγγελοι για το τι μας περιμένει στην Ευρώπη. Τα τεράστια πλήθη στις συγκεντρώσεις του Χίτλερ και του Μουσολίνι είχαν πειστεί πως θα σωθούν και θα ζήσουν ένα καλύτερο μέλλον.
Ασχετα αν στον πόλεμο τα κορμιά τους διαμελήθηκαν σε τέτοιο σημείο, που δεν μπορούσαν να γίνουν αναγνωρίσιμα. Κανείς δεν ήξερε αυτό το λιωμένο κεφάλι ή το κομμένο χέρι ή το μισό πόδι πού ανήκε.
Και τους συναρμολόγησαν όπως όπως για να τους συσκευάσουν σε ένα φέρετρο. Πολλοί στη συσκευασία του ενός. Και συχνά από περισσευούμενα ανθρώπινα μέλη του εχθρικού στρατοπέδου.
Από αυτήν την τάση του ανθρώπου ευδοκιμούν η απατεωνιά και ο πολιτικός λόγος της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας. Ο απατεώνας με τον πολιτικό αρχηγό έχουν ποσοτική διαφορά. Οχι ποιοτική διαφορά. Και οι δύο εκπονούν ένα αφήγημα που δεν έχει σχέση με την πραγματικότητα και ως εκ τούτου είναι ανεφάρμοστο.
Η διαφορά είναι πως ο απατεώνας μπορεί να πείσει -στην καλύτερη περίπτωση- μερικές εκατοντάδες, ο αρχηγός εκατοντάδες χιλιάδες ή και εκατομμύρια. Ο πρωθυπουργός της χώρας Αλ. Τσίπρας, στην πρόσφατη συνέντευξή του στην ανά χείρας εφημερίδα, είπε: «Ούτε ένα ευρώ επιπλέον μέτρα».
Αυτό θυμίζει κάτι από το πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης. Για να μας έπειθε γι’ αυτό θα έπρεπε να μας έλεγε με ποιο πρόγραμμα ανάπτυξης θα το πετύχει. Αρκεί η διαφάνεια στη διαχείριση των κονδυλίων των ΕΣΠΑ;
Αλλά ας δούμε και τι λένε αυτοί που αναλύουν την πραγματικότητα χωρίς μεταφυσικές αξιώσεις. Στην έρευνα των δύο έγκριτων καθηγητών Σάββα Ρομπόλη και Βασίλειου Μπέτση («Εφ.Συν.» 23.1.17) εντοπίζουμε ανησυχητικά ευρήματα που πιθανότατα να είναι το άμεσο και το απώτερο μέλλον μας. Ετσι έχουμε και λέμε: Στατιστική ανεργία 24% (στην πραγματικότητα πολύ μεγαλύτερη).
Η μερική απασχόληση το 2016 ήταν 50,3% στις νέες προσλήψεις. Με ανασφάλιστη εργασία ένας στους πέντε. Ανθρωποι που ασχολούνται ως μισθωτοί, πληρώνουν εξ ολοκλήρου τις ασφαλιστικές τους εισφορές ή ακόμα, ενώ εργάζονται οκτάωρο, καταχωρίζονται ως μερικώς απασχολούμενοι. Το 38% των εργαζομένων πληρώνονται πολύ πιο κάτω από τον κατώτερο μισθό. Και αυτοί είναι τυχεροί. Γιατί υπάρχουν και άλλοι που έχουν μήνες να πληρωθούν.
Αν πληρωθούν βέβαια και δεν αρκεστούν στα έναντι. Οσον αφορά τον ΕΦΚΑ (Ενιαίος Φορέας Κοινωνικής Ασφάλισης), πρόκειται για ένα γιγαντιαίο γραφειοκράτη Φρανκενστάιν που θα κόβει τις συντάξεις μέχρι και 35%. Ας βγει κάποιος από τους λαλίστατους της κυβέρνησης να απαντήσει σ’ αυτήν την έρευνα.
Δεν θα το κάνει βέβαια. Και οι δημοσιογράφοι των τηλεοπτικών πάνελ αποφεύγουν τις κακοτοπιές. Μας περιορίζουν σε έναν τηλεοπτικό αυτισμό, όπου η αντιπολίτευση εναντιώνεται στο είδωλό της στον καθρέφτη, που είναι η κυβέρνηση.
Οσοι δεν θέλουν να πέφτουν θύματα απατεωνιάς, ας πατήσουν γερά στα πόδια τους και ας αποκτήσουν όσο γίνεται μια κρυστάλλινη συνείδηση της πραγματικότητας.
Οι μνημονιακές κυβερνήσεις έχουν έναν και μόνο στόχο: Να υπαγάγουν την Ελλάδα στον Πτωχευτικό Κώδικα της γερμανικής Ε.Ε., οι ανθρώπινες ζωές να γίνουν αναλώσιμες και η δημόσια κοινή περιουσία να κλαπεί από τον ιδιοκτήτη της, τον λαό εν προκειμένω, και να πουληθεί μπιρ παρά για να αυξηθεί το χρέος.
Θέατρο του παραλόγου; Κατοχική κυβέρνηση; Δεν ξέρω. Πάντως το ένα δεν αποκλείει το άλλο. Μην ξεχνάμε πως και στη ναζιστική κατοχή, είχαμε ελληνική κυβέρνηση. Και μάλιστα τρεις.
Από τις κυβερνήσεις, αν θέλουμε να είμαστε ρεαλιστές, δεν πρέπει να περιμένουμε τίποτα από δική τους πρωτοβουλία. Ολοι ξέρουμε πως το όποιο φιλολαϊκό μέτρο έχει παρθεί, είναι προϊόν λαϊκών κινητοποιήσεων. Προς το παρόν, η κοινωνία συναινεί στην εξαθλίωσή της.
Αλλά υπάρχουν και τα αισιόδοξα μηνύματα. Κάποιος μπορεί να τα διαβάσει κάθε Δευτέρα στην «Εφ.Συν.» στο δισέλιδο «Για ΚΑΛΟ» (Κοινωνική Αλληλέγγυα Οικονομία). Ο οικονομολόγος κύρους, Πέτρος Λινάρδος Ρυλμόν, σε ένα εμπεριστατωμένο άρθρο του (2.1.17) μας εξηγεί για το θαύμα του «οικοσυστήματος» της Καρδίτσας.
Μια συνεταιριστική τράπεζα, που έχει πάνω από 7.500 μέλη, μέσα στην κρίση βρίσκεται σε ακμή, επιχορηγεί συνεταιρισμούς, αστικούς και αγροτικούς, όπως και δίκτυα επιχειρήσεων που ανήκουν στην Αλληλέγγυα Οικονομία.
Η Καρδίτσα είναι ένα πρότυπο πολιτιστικής πόλης και έχει φροντίσει να κρατήσει την παράδοσή της ζωντανή. Κάποιοι ανερμάτιστοι τους αποκαλούν υποτιμητικά «βλάχους», αγνοώντας αυτόν τον πλούσιο τοπικό πολιτισμό, διαμαντόπετρα στην εθνική μας παράδοση.
Μήπως είναι καιρός να πούμε: «Ολη η εξουσία στην Καρδίτσα»; Ή τουλάχιστον να πάμε να μαθητεύσουμε εκεί; Αυτό ας το μελετήσουν και άλλοι δήμοι. Οι τοπικές κοινωνίες μπορούν ίσως να προσφέρουν εναλλακτικές λύσεις στην παρούσα κρίση.

Θέλει να διαλύσει την ευρωζώνη ο Τραμπ;..

 
Ο κορυφαίος εμπορικός σύμβουλος του Προέδρου Τραμπ είπε ότι η Γερμανία χρησιμοποιεί ένα «υπερβολικά υποτιμημένο» ευρώ για να «εκμεταλλευτεί» τους εμπορικούς ετέρους της στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ, σχόλια που... πυροδότησαν άνοδο της ισοτιμίας του ευρώ.
Σε σχόλιό του στους Financial Times, ο Πήτερ Ναβάρο, επικεφαλής του Εθνικού Συμβουλίου Εμπορίου του Τραμπ και αρχιτέκτονας πολλών εμπορικών πολιτικών, επίσης χαρακτήρισε μια προτεινόμενη εμπορική συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ευρώπης νεκρή και το νόμισμα της Γερμανίας ως εμπόδιο.
Η σκληρή ρητορική στην εκστρατεία του Τραμπ έχει τροφοδοτήσει φήμες για ένταση των σχέσεων με την Κίνα και το Μεξικό, χώρες που εξάγουν μεγάλες ποσότητες φτηνών αγαθών στις ΗΠΑ. Αλλά οι επιθετικές δηλώσεις του Ναβάρο ενάντια στη Γερμανία και την Ευρωπαϊκή Ένωση φαίνεται να έπιασαν τους Ευρωπαίους ηγέτες εξαπίνης.
Τα σχόλια του Ναβάρο φαίνεται να αντικατοπτρίζουν μια βαθιά αντιπάθεια από μέρους της διοίκησης Τραμπ για τις πολυμερείς συμφωνίες και θεσμούς, συμπεριφορά που έχει προκαλέσει ανησυχία στους συμμάχους των ΗΠΑ στην Ευρώπη και ανά την υφήλιο τις τελευταίες εβδομάδες.
Στις 23 Ιανουαρίου, την πρώτη εργάσιμή του, ο Τραμπ ανακοίνωσε την πρόθεσή του να αποσυρθεί από την Συμφωνία των χωρών του Ειρηνικού (ΤΡΡ), μια συμφωνία εποχής Ομπάμα που ο Τραμπ ισχυρίζεται ότι θα κατέστρεφε αμερικανικές θέσεις εργασίας. Κατά τη διάρκεια της εκστρατείας, ο Τραμπ επίσης ανακοίνωσε την πρόθεσή του να επαναδιαπραγματευτεί την εμπορική συμφωνία με τον Καναδά και το Μεξικό (NAFTA) και αποκάλεσε την Βορειοατλαντική Συμμαχία «απαρχαιωμένη».
Στα σχόλιά του ο Ναβάρο ανέφερε τη Γερμανία ως το κύριο εμπόδιο για την προταθείσα μεταξύ ΕΕ και ΗΠΑ εμπορική συμφωνία γνωστή ως ΤΤΙΡ (Διατλαντική Συμφωνία Εμπορίου και Επενδύσεων). «Ενα μεγάλο εμπόδιο για να ιδωθεί η ΤΤΙΡ ως διμερής συμφωνία είναι η Γερμανία, που συνεχίζει να εκμεταλλεύεται άλλες χώρες στην ΕΕ όπως και τις ΗΠΑ με ένα “σιωπηρό γερμανικό μάρκο” που είναι υπερβολικά υποτιμημένο,» είπε.
Η Άνγκελα Μέρκελ απάντησε την Τρίτη λέγοντας ότι η Γερμανία δεν επηρεάζει την αξία του ευρώ και υποστηρίζει μια ανεξάρτητη Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Τα σχόλια του Ναβάρο για την ΤΤΙΡ φάνηκε να πηγάζουν από την προσωπική του προτίμηση για διμερείς συμφωνίες, οι οποίες πιστεύει, όπως και ο Τραμπ και άλλοι σύμβουλοι ότι θα δώσουν μεγαλύτερο πλεονέκτημα στις ΗΠΑ στις εμπορικές διαπραγματεύσεις.
«Προσωπικά βλέπω την ΤΤΙΡ ως μια πολυμερή συμφωνία με πολλές χώρες κάτω από μία “στέγη,”» είπε ο Ναβάρο. «Η γερμανική δομική ανισορροπία στο εμπόριο με την υπόλοιπη ΕΕ και τις ΗΠΑ υπογραμμίζει την οικονομική ετερογένεια στην ΕΕ – επομένως, αυτή είναι μια πολυμερής συμφωνία με διμερές προσωπείο."
Οι ΗΠΑ και άλλες ευρωπαϊκές χώρες έχουν ασκήσει προ πολλού κριτική στη Γερμανία για το εμπορικό της έλλειμμα, σε χαμηλότερους, ωστόσο, και πιο διπλωματικούς τόνους.
Οι οικονομολόγοι λένε ότι η θέση της Γερμανίας ως ισχυρός εξαγωγός σε μια νομισματική ένωσε που αποτελείται από φτωχότερες οικονομίες έχει τονώσει τις εξαγωγές και έχει διογκώσει το εμπορικό της έλλειμμα. Το κοινό νόμισμα, στην ουσία λειτουργεί ώστε η Γερμανία να έχει πιο αδύναμο νόμισμα απ’ ό,τι θα είχε σε άλλη περίπτωση, καθιστώντας τις εξαγωγές της σχετικά φτηνές στην παγκόσμια αγορά. Εντωμεταξύ χώρες που κυρίως εισάγουν όπως η Γαλλία, η Ελλάδα και η Πορτογαλία καταλήγουν με σκληρό νόμισμα.
Αυτή η δυναμική ενίσχυσε τις εξαγωγές από γερμανικές εταιρείες όπως η BMW και η Siemens και οδήγησε σε ένα γερμανικό πλεόνασμα που είναι μεγαλύτερο κι από της Κίνας σε απόλυτους αριθμούς.
«Πιστεύω ότι [ο Ναβάρο] έχει ένα δίκιο, στο ότι η Γερμανία έχει βασικά στήσει τους κανόνες στην ευρωζώνη έτσι ώστε να τη βολεύουν και αν δεν υπήρχε η ευρωζώνη, το γερμανικό μάρκο θα ήταν πολύ ισχυρό τώρα, πράγμα που θα έβλαπτε τις εξαγωγές,» λέει ο Τζόζεφ Γκανιόν, από το Ινστιτούτο Πήτερσον για τα Διεθνή Οικονομικά. «Στην ουσία έχουν δέσει τον εαυτό τους με τους ασθενείς ετέρους στην ευρωζώνη. Και έχουν εξαναγκάσει την Ιταλία, την Ισπανία και την Πορτογαλία να ασκήσουν πολιτική εξαιρετικής λιτότητας πράγμα που έχει προκαλέσει μεγάλες υφέσεις, που με τη σειρά τους σκότωσαν τις εισαγωγές.»
Επιπλέον, μερικοί οικονομολόγοι υποστηρίζουν ότι η διαφοροποιημένη νομισματική πολιτική μεταξύ ΕΕ και ΗΠΑ ενισχύει το δολάριο και επιβαρύνει τις αμερικανικές εξαγωγές. Τον Ιανουάριο, το ευρώ έπεσε στα χαμηλότερά του έναντι του δολαρίου σε 14 χρόνια.
Τα τελευταία χρόνια η συγκέντρωση οικονομικής δύναμης και η πτώση της ανεργίας στις ΗΠΑ επέτρεψαν στην Ομοσπονδιακή Τράπεζα να αρχίσει να ελαττώνει τις αγορές που γίνονταν κάτω από το τεράστιο πρόγραμμά της αγοράς ομολόγων, γνωστό ως ποσοτική χαλάρωση και να ξεκινήσει σταδιακά να σηκώνει τα αμερικανικά επιτόκια. Στην ΕΕ, αντίθετα, η ΕΚΤ συνέχισε την ποσοτική χαλάρωση και διατήρησε χαμηλά τα επιτόκια, καθώς πολλές περιφερειακές οικονομίες βρίσκονται ακόμα σε ύφεση.
Η διαφορά στα επιτόκια και τις πληθωριστικές εκτιμήσεις μεταξύ ΗΠΑ και ΕΕ έχει στρέψει τους διεθνείς επενδυτές προς τις ΗΠΑ, ενισχύοντας την αξία του δολαρίου έναντι του ευρώ. Πράγματι, μερικοί οικονομολόγοι ισχυρίζονται ότι η νομισματική και η οικονομική πολιτική στην ΕΕ παραείναι σκληρή για να επιτρέψει σε οικονομίες όπως η ελληνική να ξαναμπούν στις ράγες. Όμως η Γερμανία, παραδοσιακός υπέρμαχος της λιτότητας και του χαμηλού πληθωρισμού, έχει σε γενικές γραμμές διαφωνήσει.
«Είμαι επίσημα επικριτής της πολιτικής της Γερμανίας στο ευρώ, αλλά η Μέρκελ δεν κάνει λάθος. Η Γερμανία δεν ελέγχει τις ισοτιμίες. Ούτε και η ΕΚΤ,» λέει ο Ματίας Ματθίς, καθηγητής διεθνούς πολιτικής οικονομίας στο Πανεπιστήμιο Johns Hopkins School of Advanced International Studies. «Κατά πολλούς τρόπους, το ασθενές ευρώ είναι συνέπεια των πολιτικών ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ και αυτές τις πολιτικές τις έχουν υιοθετήσει τόσο η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ, όσο και η Κεντρική Τράπεζα της Ιαπωνίας.»
Μολονότι η συνολική ανάπτυξη παραμένει χαμηλή στην ευρωζώνη, υπάρχουν σημάδια ότι η οικονομία αλλάζει, με τον πληθωρισμό να ανεβαίνει στη Γερμανία τους τελευταίους μήνες. Ωστόσο, η έξοδος της Βρετανίας από την ΕΕ, όπως και οι επερχόμενες εκλογές σε Γαλλία και Ολλανδία, που επηρεάζουν την πορεία της ΕΕ, θα μπορούσαν να αποσταθεροποιήσουν την ευρωπαϊκή οικονομία στο μέλλον.
Σε ηλεκτρονική του μηνύματα προς τους Financial Times, ο Ναβάρο έριξε το φταίξιμο για την αποτυχία της συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και ΕΕ στην απόφαση της Βρετανίας να εγκαταλείψει την Ένωση. «Το Μπρέξιτ σκότωσε την ΤΤΙΡ και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού πριν ακόμα από την εκλογή Τραμπ,» έγραψε ο Ναβάρο.
Ο Τραμπ γενικά υπήρξε υπέρμαχος του Μπρέξιτ, λέγοντας στον βρετανικό Τύπο πριν την ορκωμοσία του ότι είναι «σπουδαίο πράγμα» και ότι άλλες χώρες θα ακολουθήσουν την Βρετανία. «Σκέφτομαι ότι το να μείνουν ενωμένοι δεν θα αποδειχθεί τόσο εύκολο όσο πιστεύουν μερικοί,» είπε ο Τραμπ.
Την περασμένη εβδομάδα, ο Τεντ Μαλλόχ, επιχειρηματίας που κάποιοι περιμένουν να είναι η επιλογή του Τραμπ για πρεσβευτής στην ΕΕ, είπε ότι πρέπει να «σορτάρουμε* το ευρώ» και ότι το Μπρέξιτ θα μπορούσε να οδηγήσει στην «κατάρρευση» του νομίσματος τον επόμενο ενάμιση χρόνο.
Ο Ματθίς είπε πως πιστεύει ότι ο Ναβάρο και η διοίκηση βλέπουν μια ασθενέστερη Ευρώπη «προς το συμφέρον τους γιατί θα μπορούν να κάνουν διμερείς συμφωνίες».
«Εάν κάνεις εμπορικές συμφωνίες με την Ευρώπη, έχεις να αντιμετωπίσεις έναν ίσο. Πράγμα που δεν ισχύει στην άμυνα, αλλά ισχύει στο εμπόριο,» είπε. «Εάν αυτή είναι η απόψή σου, ότι αυτό είναι κακό, τότε διαίρει και βασίλευε»...
Πηγή: The Washington Post

“Η εργασία απελευθερώνει”: 200 ιάπωνες κάθε χρόνο νεκροί λόγω εξαντλητικής εργασίας


Πάνω από 200 άνθρωποι χάνουν κάθε χρόνο τη ζωή τους στην Ιαπωνία, μεταξύ των οποίων πολλοί αυτοκτονούν, θύματα του «καρόσι», του άγχους που προέρχεται από την εξαντλητική δουλειά, όπως έχει κωδικοποιηθεί η έκφραση στην Ιαπωνία.
Η χώρα του Ανατέλλοντος Ηλίου έχει το χαμηλότερο εδώ και 22 χρόνια ποσοστό ανεργίας: 3,1% το 2016, ποσοστό απόλυτα φυσιολογικό, σύμφωνα με τους οικονομολόγους. Για κάθε 100 Ιάπωνες υπάρχουν 143 διαθέσιμες θέσεις εργασίας, λένε οι στατιστικές. Όμως, αυτοί οι καθ’ όλα θετικοί δείκτες σε συνδυασμό με την εργασιακή δεοντολογία των Ιαπώνων και την αύξηση των ωρών εργασίας που απαιτούν οι επιχειρήσεις, έχουν δημιουργήσει το φαινόμενο «καρόσι» ήτοι: θάνατος από εξαντλητική δουλειά!
Το «καρόσι» έχει πάρει τέτοιες διαστάσεις ώστε η κυβέρνηση αναγκάσθηκε να λάβει μέτρα. ‘Ορισε ανώτατο όριο για υπερωριακή απασχόληση τις 60 ώρες, με εξαίρεση 100 ώρες τους μήνες που υπάρχει μεγάλη ζήτηση στην παραγωγή. Τα μέτρα προβλέπουν ανάπαυση 11 ωρών από την ώρα που ο εργαζόμενος θα φύγει από την δουλειά του έως την επομένη που θα πάει ξανά. Μέχρι σήμερα, ένας εργαζόμενος που παρέμενε έως τις 11 το βράδυ στο γραφείο του ήταν υποχρεωμένος την επομένη ημέρα, στις 8 το πρωί, να πιάσει πάλι δουλειά. Με το νέο μέτρο, θα έχει την ευκαιρία να ξεκουρασθεί για 11 ώρες.
Αίσθηση προκάλεσε πέρυσι στην Ιαπωνία η αυτοκτονία της νεαρής Ματσούρι Τακαχάσι, η οποία δούλευε δοκιμαστικά στη μεγάλη διαφημιστική εταιρία Ντεντσού, πασίγνωστη για τους εξωφρενικούς ρυθμούς εργασίας. Σε ένα μήνυμα που είχε στείλει στη μητέρα της, η Ματσούρι ομολογούσε ότι αναγκάσθηκε να δουλέψει υπερωρίες 150 ώρες τον μήνα! Ενώ την τελευταία εβδομάδα της ζωής της κατάφερε να κοιμηθεί στον ξενώνα της εταιρίας μόνο 12 ώρες! Μία νύχτα, μην αντέχοντας άλλο, σε κατάσταση αλλοφροσύνης βούτηξε στο κενό από τα γραφεία της εταιρίας. Το δικαστήριο του Τόκιο αποφάνθηκε ότι επρόκειτο για κλασσική περίπτωση «καρόσι».
Ένας θάνατος από καρδιακή προσβολή θεωρείται περίπτωση «καρόσι», εάν ο εργαζόμενος έχει δουλέψει υπερωριακά πάνω από 100 ώρες τον προηγούμενο μήνα. Σύμφωνα με τη νομοθεσία της χώρας, μία αυτοκτονία ενδέχεται να είναι «καρόσι» εάν ο εργαζόμενος έχει δουλέψει υπερωριακά πάνω από 160 ώρες το μήνα ή 100 ώρες για τρεις συνεχόμενους μήνες. Την κατάσταση επιδείνωσε το γεγονός ότι η εταιρία Ντεντσού προσπάθησε να διαγράψει τα «απελπισμένα» μηνύματα που έστελνε η Ματσούρι από τον υπολογιστή της στην εταιρία.
Ο πρωθυπουργός Σίνζο Άμπε έχει υποσχεθεί να παρέμβει με στόχο να καταστούν πιο φυσιολογικές οι συνθήκες εργασίας, να δοθεί περισσότερος χρόνος στους Ιάπωνες να δημιουργήσουν οικογένεια, να διασκεδάσουν, να περάσουν καλά και τελικά, να υποστηρίξουν την εγχώρια κατανάλωση…
Σύμφωνα με την κυβέρνηση, οι 100 ώρες υπερωριακής εργασίας ανά μήνα είναι το όριο, πέρα από το οποίο υπάρχει ο κίνδυνος για «καρόσι». Στον αντίποδα τα συνδικάτα και η αντιπολίτευση θέτουν ως πλαφόν τις 80 ώρες, προκειμένου να αποφευχθεί ο κίνδυνος αυτοκτονιών και σοβαρών προβλημάτων υγείας. Ο πρωθυπουργός είναι αρκετά προσεκτικός φοβούμενος το «σόκου»: το σοκ δηλαδή στην αγορά εργασίας, όπως είχε συμβεί το 1987, όταν είχε εισαχθεί μία τροπολογία για μείωση των ωρών εργασίας, που είχε ως αποτέλεσμα το σύστημα να γίνει πιο σκληρό, σύμφωνα με τους οικονομολόγους, οι μισθοί και τα ημερομίσθια να μειωθούν και η χώρα να εισέλθει σε μακρά φάση στασιμότητας και πληθωρισμού που διήρκεσε δύο δεκαετίες. Η Ιαπωνία κατάφερε το 2012 να αναδειχθεί πάλι σε οικονομική δύναμη, χάρη στην πολιτική που εφάρμοσε ο πρωθυπουργός Αμπε, η οποία πήρε το όνομά του «Abenomic».
Η «Abenomic» επικεντρώθηκε σε τρία σημεία. Στο τύπωμα πρόσθετου χρήματος, ύψους 70 τρισεκ. γιεν προκειμένου να γίνουν πιο ελκυστικές οι εξαγωγές. Στην εκπόνηση κυβερνητικών χρηματοδοτικών προγραμμάτων για την τόνωση της αγοράς και τρίτον, στην αναδιάρθρωση των κλάδων κοινής ωφέλειας, και στον εκσυγχρονισμό του γεωργικού και του φαρμακευτικού τομέα.
Η αφοσίωση των Ιαπώνων στην εργασία ενισχύθηκε από την τεράστια προσπάθεια των αρχών να ανοικοδομήσουν τη χώρα μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, και τον αγώνα-δρόμου για να πετύχουν την «παγκόσμια οικονομική κυριαρχία» στις αρχές του 1980.
Σήμερα, οι επιχειρήσεις αγωνίζονται να βρουν εργατικά χέρια σε μια χώρα που συνεχίζει να γερνάει εξαιτίας του χαμηλού ποσοστού γεννήσεων. Για πρώτη φορά πέρυσι, ο αριθμός των ξένων εργατών ξεπέρασε το ένα εκατομμύριο, σημειώνοντας αύξηση 20% σε σύγκριση με το 2015. Το ένα τρίτο αυτών των εργαζομένων είναι από την Κίνα, και οι υπόλοιποι από το Βιετνάμ οι οποίοι απασχολούνται κυρίως στον κατασκευαστικό τομέα. Το ένα πέμπτο αυτών των εργαζομένων είναι «ασκoύμενοι», οι εταιρίες όμως τους προσλαμβάνουν με συνθήκες πλήρους απασχόλησης. Εξάλλου, θραύση κάνουν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης φωτογραφίες ταλαιπωρημένων εργαζομένων, που κοιμούνται οπουδήποτε, σε παγκάκια, στο δρόμο, όρθιοι ή καθιστοί στο μετρό, σε τραπεζάκια καταστημάτων γρήγορου φαγητού, στα σκαλιά του μετρό… Η ταλαιπωρία και το αδιέξοδο ταυτόχρονα, σε όλο τους το μεγαλείο!

Τετάρτη 1 Φεβρουαρίου 2017

Ιστορικά ρεκόρ από Τραμπ σε 10 μόλις μέρες

854081161001_5283836990001_Will-Trump-s-focus-on-Obamacare-repeal-delay-tax-reform
 
Και είναι μόνο η αρχή...
 
Γράφουν η Ελένη Μαυρούλη και ο Αλέξανδρος Μινωτάκης              

Αν μη τι άλλο η είσοδος του Τραμπ στον Λευκό Οίκο πέτυχε μέσα μόνο στις 10 πρώτες ημέρες να σπάσει το ένα ρεκόρ μετά το άλλο. Το ρεκόρ της χαμηλότερης δημοτικότητας για πρόεδρο που μόλις αναλαμβάνει τα καθήκοντά του, αφού η τελευταία μέτρηση δεν του δίνει πάνω από 50%. Το ρεκόρ των μεγαλύτερων και μαχητικότερων διαδηλώσεων εναντίον του, ήδη από την ημέρα της ορκομωσίας του. Το ρεκόρ της εντονότερης ανησυχίας μεταξύ συμμάχων και αντιπάλων εκτός συνόρων.  Αλλά και ρεκόρ πρόκλησης αντίδρασης από τον προκάτοχό του, Μπαράκ Ομπάμα, ο οποίος χωρίς να αναφέρει το όνομα Τραμπ, στην πρώτη δημόσια τοποθέτησή του μετά την αποχώρησή του από την προεδρία, κάλεσε τους Αμερικανούς να συνεχίσουν να διαδηλώνουν για την προάσπιση της δημοκρατίας.
 
Αντιμεταναστευτική λαίλαπα
Η πλέον γνωστή «κίνηση» Τραμπ το πρώτο αυτό 10ήμερο είναι αναμφίβολα το διάταγμα που υπέγραψε με το οποίο επιβάλλονται περιορισμοί, για ένα τρίμηνο, στην είσοδο στις ΗΠΑ πολιτών που προέρχονται από το Ιράν, το Ιράκ, την Υεμένη, το Σουδάν, τη Λιβύη και τη Σομαλία ,ενώ ανέστειλε επ αόριστον την εισδοχή μεταναστών από τη Συρία.  Προφανώς το πρόσχημα είναι η «προστασία από την ισλαμιστική τρομοκρατία». Αν και έχει τη σημασία του ότι από υπηκόους των χωρών αυτών, οι ΗΠΑ, στο έδαφός τους τουλάχιστον, δεν έχουν δεχτεί ποτέ επίθεση. Δήλωσε, μάλιστα, ότι προτιμά χριστιανούς πρόσφυγες από τους μουσουλμάνους. Η απόφαση προκάλεσε πανδαιμόνιο εντός και εκτός ΗΠΑ, με επίκεντρο τα αεροδρόμια όπου άνθρωποι με πράσινη κάρτα είτε υποχρεώνονταν να εγκαταλείψουν τις πτήσεις τους, είτε δεν τους επιτρεπόταν να εξέλθουν αμερικανικών αεροδρομίων, με όλη τους τη ζωή να βρίσκεται «στον αέρα». Χιλιάδες διαδηλωτές κατέκλυσαν τους δρόμους των ΗΠΑ αλλά και άλλων χωρών, για να κατηγορηθούν από τον Τραμπ ότι αυτοί φταίνε για το πανδαιμόνιο στα αεροδρόμια. Ηγέτες άλλων χωρών εξέφρασαν,  κατηγορηματικά ή λιγότερο  κατηγορηματικά, τη διαφωνία τους.
ct-trump-sanctuary-city-crime-data-20170127
Με τα τεράστια προβλήματα, που έχει δημιουργήσει η απόφαση αυτή, να συνεχίζονται και να εντείνονται, ο Τραμπ φρόντισε να πυρπολήσει περαιτέρω το κλίμα, απαλλάσσοντας από τα καθήκοντά της την υπηρεσιακή υπουργό Δικαιοσύνης, Σάλι Γέιτς, μετά την εντολή που έδωσε η ίδια, προς τους νομικούς του υπουργείου, αναφορικά με τη μη τήρηση της περιορισμών. Αφού την κατηγόρησε ότι «πρόδωσε» τις ΗΠΑ, χρέη υπουργού Δικαιοσύνης των ΗΠΑ (μέχρι να αναλάβει επισήμως η, υπό τον Τραμπ, κυβέρνηση) ανέλαβε ο Ντέινα Μποέντε που διαβεβαίωσε ότι θα εφαρμόσει πλήρως τις απαγορεύσεις.
Τα πεπραγμένα Τραμπ κατά των μεταναστών, όμως, δεν τελειώνουν εδώ. Κατάφερε να προκαλέσει και ένα, όχι και τόσο αμελητέο, διπλωματικό επεισόδιο με το Μεξικό, καθώς όχι μόνο επανέλαβε τα περί ανέγερσης τείχους στα σύνορα μεταξύ των δύο χωρών, αλλά έδωσε και κατεύθυνση στις ομοσπονδιακές αρχές να αναζητήσουν τους αναγκαίους πόρους, χωρίς, ωστόσο, να έχει παραιτηθεί από την άποψη του ότι το κράτος του Μεξικού θα χρηματοδοτήσει την ανέγερση του τείχους. Η απόφαση οδήγησε στην ακύρωση της συνάντησής του με τον πρόεδρο του Μεξικού.
okdfcy-newtrumpwall
Επιπλέον, προκειμένου να ενισχύσει την κοινωνική νομιμοποίηση της πολιτικής του, εξέδωσε διάταγμα, σύμφωνα με το οποίο η ομοσπονδιακή κυβέρνηση θα ανακοινώνει κάθε εβδομάδα μία λίστα με τα εγκλήματα που διέπραξαν μετανάστες. Η επιλογή αυτή εμπνέεται από τις λίστες των «εγκλημάτων των μαύρων» που δημοσιοποιεί το γνωστό ακροδεξιό σάιτ Breitbart News στην προσπάθεια του να συκοφαντήσει το κίνημα Black Lives Matter και να δικαιολογήσει τις διαρκείς δολοφονίες αφροαμερικανών από την αστυνομία. Το σάιτ υποστήριξε σθεναρά τον Τραμπ τον τελευταίο ένα χρόνο και ο ιδιοκτήτης του, Στηβ Μπάνον, είναι πλέον υπεύθυνος στρατηγικής του νέου προέδρου, το νέο μέλος του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας.
Σαν να μην έφτανε αυτό, με το ίδιο διάταγμα, ο Τραμπ στρέφεται ενάντια στις «πόλεις καταφύγια» (sanctuary cities), όπου οι τοπικές αρχές αντιτίθενται συχνά στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση και την πολιτική των απελάσεων μεταναστών που δεν έχουν τα απαραίτητα έγγραφα. Παράλληλα, αυξάνει τη χρηματοδότηση για κέντρα κράτησης μεταναστών και προχωράει σε προσλήψεις 5000 υπαλλήλων στις υπηρεσίες του συνοριακού ελέγχου. Τα μέτρα για τη μετανάστευση δεν σταματούν εδώ. Εκτιμάται ότι τα επόμενα διατάγματα του Τραμπ θα αφορούν τον περιορισμό του ανώτατου ορίου νέων μεταναστών που μπορούν να εγκαθίστανται ετήσια στις ΗΠΑ (να μειωθεί στις 50 χιλιάδες από 100 που ισχύει μέχρι σήμερα).
 
«Φτωχοποίηση» του Obamacare
Τα «επιτεύγματα» Τραμπ, όμως, δεν σταματούν εδώ. Μετά τους μετανάστες ήρθε η σειρά των πιο αδύναμων και φτωχών. Λίγες ώρες μετά την ορκωμοσία του, υπέγραψε διάταγμα για τον περιορισμό του Obamacare, της νομοθεσίας που διεύρυνε την πρόσβαση στο δημόσιο σύστημα υγείας για ένα ορισμένο τμήμα των πιο φτωχών στρωμάτων. Το νέο προεδρικό διάταγμα δεν καταργεί το νόμο, καθώς κάτι τέτοιο είναι εκτός των αρμοδιοτήτων του. Ωστόσο, δηλώνει με σαφήνεια ότι στόχος της νέας διοίκησης του Λευκού Οίκου είναι η κατάργηση του νόμου και προτρέπει τις αρμόδιες αρχές να αξιοποιήσουν όλα τα περιθώρια του νόμου ώστε να περιορίσουν το δημοσιονομικό κόστος και να αναστείλουν, ανά περιπτώσεις, την εφαρμογή του.
TRUMP INTERNATIONAL HOTEL - COLUMBUS CIRCLE, NEW YORK, NY, UNITED STATES - 2017/01/15: Hundreds of activists and allies from the newly-formed anti-Trump group Rise & Resist staged a peaceful protest at Trump International Hotel and Tower in New York City, to fight against the radical changes to the American healthcare system proposed by the Trump Administration and Republicans. (Photo by Erik McGregor/Pacific Press/LightRocket via Getty Images)
Η πλήρης αναίρεση του Obamacare, δεδηλωμένος στόχος των Ρεπουμπλικάνων, απαιτεί ενισχυμένη πλειοψηφία 60 ψήφων στη Γερουσία,  την οποία δεν έχουν.  Ωστόσο, με την απλή πλειοψηφία που ελέγχουν μπορούν να περιορίσουν δραστικά τα χρήματα που κατευθύνονται στο πρόγραμμα και να ενισχύσουν την εξουσία των πολιτειών στη διαμόρφωση του συστήματος υγείας. Η διαδικασία αναμόρφωσης της υγείας και της ασφάλισης προαναγγέλλεται  μακρά και στοχεύει στην περαιτέρω ενίσχυση της ιδιωτικής ασφάλισης (η οποία παρουσιάζεται ως «διεύρυνση των επιλογών») και στη μεγαλύτερη ευελιξία, δηλαδή την άρση των προστίμων στις επιχειρήσεις που δεν ασφάλιζαν τους εργαζόμενους τους.
 
Απαγόρευση των αμβλώσεων παγκοσμίως!
Και συνεχίζουμε με τις γυναίκες… Στο ζήτημα των εκτρώσεων, ο Τραμπ είναι δηλωμένος «υπέρμαχος της ζωής» (pro-life), ένας ευφημισμός για όσους αντιτίθενται στις εκτρώσεις. Η πρώτη του κίνηση ήταν η επαναφορά ενός νόμου που θεσπίστηκε πρώτη φορά το 1984 από την κυβέρνηση Ρίγκαν και ακυρώνεται και τίθεται εκ νέου σε ισχύ έκτοτε, ανάλογα με το αν εκλέγονται οι Ρεπουμπλικάνοι ή οι Δημοκρατικοί. Ο νόμος αυτός είχε ανακληθεί από τον Ομπάμα το 2009 και προβλέπει ότι οι ΗΠΑ θα αποσύρουν τη χρηματοδότηση του από κάθε μη κυβερνητικό ιατρικό φορέα που πραγματοποιεί εκτρώσεις ή έστω τις αναφέρει ως επιλογή σε γυναίκες που αναζητούν ιατρική βοήθεια.  
Women walk near a poster displaying a government message against Ebola, at a maternity hospital in Abidjan August 14, 2014. The world's worst outbreak of Ebola has claimed the lives of 1,069 people and there are 1,975 probable and suspected cases, the vast majority in Guinea, Liberia and Sierra Leone, according to new figures from the World Health Organisation (WHO). Ivory Coast has recorded no cases of Ebola. REUTERS/Luc Gnago (IVORY COAST - Tags: HEALTH) - RTR42GHM
Με αυτό τον τρόπο εκβιάζονται φορείς όπως οι Γιατροί του Κόσμου και σε σχέση με τη δράση τους εντός των ΗΠΑ αλλά και διεθνώς, καθώς ο νόμος προβλέπει ότι διακόπτεται η χρηματοδότηση για κάθε «παράπτωμα», ανεξαρτήτως της χώρας που διαπράττεται. Ο νόμος είναι γνωστός ως Global Gag Rule («παγκόσμιο φίμωτρο»), καθώς απαγορεύει στους φορείς ακόμα και να προτείνουν στον ασθενή την επιλογή της έκτρωσης από άλλο φορέα, εφαρμόζοντας ένα καθεστώς λογοκρισίας που δεν αφορά μόνο τις γυναίκες στις ΗΠΑ αλλά σε όλο τον κόσμο!  Η επιλογή αυτή αφορά ένα ποσό της τάξης των 600 εκατομμυριών με το οποίο αμερικανικές υπηρεσίες χρηματοδοτούν οργανώσεις στο εξωτερικό και συμβάλλει στην πρόσβαση γυναικών σε αντισυλληπτικά και εκτρώσεις υπό ιατρική επίβλεψη. Σύμφωνα με αναλυτές, η πολιτική αυτή δεν μειώνει τις εκτρώσεις πουθενά στον κόσμο αλλά θέτει σε κίνδυνο τη ζωή εκατομμυρίων γυναικών, οι οποίες στρέφονται σε επικίνδυνες, μη εγκεκριμένες μεθόδους εκτρώσεων. Όλο αυτό συμπληρώθηκε από τον αντίστοιχο συμβολισμό με τον Τραμπ να υπογράφει το σχετικό νόμο περιστοιχισμένος από 7 μεσήλικες άνδρες, μεταξύ των οποίων ο ομοφοβικός Μάικ Πενς, o μισογύνης Ρέινς Πρίμπους και ο ακροδεξιός Στηβ Μπάνον.
 
«Φορομειώσεις» για τις επιχειρήσεις…
Στα ζητήματα της εσωτερικής οικονομικής πολιτικής, τα οποία και αποτέλεσαν βασικό κορμό της προεκλογικής του εκστρατείας που επικέντρωσε στη λευκή εργατική τάξη που υποφέρει από την ανεργία υποσχόμενος θέσεις εργασίας, ο Τραμπ μοίρασε υποσχέσεις, έκανε επικοινωνιακές κινήσεις.  Είχε συνάντηση με εκπροσώπους των 12 μεγαλύτερων εταιρειών αμερικανικών κεφαλαίων που έχουν μεταφέρει τη δραστηριότητά τους στο εξωτερικό (SpaceX, Dell, Johnson & Johnson, Lockheed Martin) στους οποίους υποσχέθηκε μείωση φορολογίας από το 35% κάτω από το 20% για να επαναφέρουν μονάδες παραγωγής στη χώρα. Τους ζήτησε να του παρουσιάσουν συγκεκριμένες προτάσεις μέσα σε 30 ημέρες. Επανέλαβε, επίσης, ότι θα βάλει δασμούς στα εισαγόμενα προϊόντα προκειμένου ενισχυθεί η κατανάλωση των αμερικανικών.
 
…και επίθεση στους εργαζομένους
gettyimages-632773620-2-_wide-942924505a8cb5683abeb637e5f17d686ad46a0aΤαυτόχρονα, όμως, ανακοίνωσε ως υπουργό Εργασίας (ανάμεσα σε άλλους πολυεκατομμυριούχους) τον διευθυντή της εταιρείας που ελέγχει σειρά εστιατορίων, κυρίως τύπου fast food, Άντυ Πάζντερ, τον άνθρωπο ο οποίος είναι γνωστός γιατί πολέμησε με λύσσα την αύξηση του κατώτατου μισθού και ωρομισθίου, την πρόβλεψη για πληρωμή υπερωριών κλπ. (Οι εργαζόμενοι στα fast food (περισσότεροι από 4 εκατομμύρια) βρίσκονται σε αλλεπάλληλους γύρους κινητοποιήσεων τα τελευταία χρόνια ζητώντας να αυξηθεί το ωρομίσθιό τους σε 15 δολάρια και να έχουν ασφάλιση.
Ο Τραμπ λοιπόν «φροντίζει» για τους Αμερικανούς εργάτες διορίζοντας έναν υπουργό Εργασίας πολέμιο του κατώτερου μισθού και κάθε εργασιακού δικαιώματος, διαλύοντας το Obamacare και προσφέροντας ταυτόχρονα μείωση φόρων στο κεφάλαιο.
 
Απόσυρση από την ΤΤΡ και στο βάθος..Κίνα
Αντίθετα, τάχιστα προχώρησε στην αποχώρηση των ΗΠΑ, δια μέσου υπογραφής διατάγματος, από τη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου (TTP) των χωρών του Ειρηνικού, με το σκεπτικό ότι η συγκεκριμένη συμφωνία (που δεν είχε ακόμη τεθεί σε ισχύ) θα βλάψει τους εργαζομένους πίσω στις ΗΠΑ. Η απόφασή του προκάλεσε αλυσιδωτές αντιδράσεις καταρχήν στους κόλπους των Ρεπουμπλικανών, των οποίων η προσήλωση στην «ελεύθερη αγορά» είναι ιερή. Χαρακτηριστικό είναι ότι ο Γερουσιαστής Τζον Μακέιν έκανε λόγο για «σοβαρό στρατηγικό λάθος με μακροχρόνιες συνέπειες στην αμερικανική και στη στρατηγική θέση των ΗΠΑ».
161226-xi-jinping-china-us-1027a_4b19af217c8f12971fa5257bb7cc1751.nbcnews-ux-2880-1000
Αυστραλία, Μπρουνέι, Καναδάς, Χιλή, Ιαπωνία, Μαλαισία, Μεξικό, Νέα Ζηλανδία, Περού, Σιγκαπούρη και Βιετνάμ είχαν υπογράψει τη συγκεκριμένη συμφωνία. Και αυτό που ουσιαστικά λέει ο Μακέιν είναι ότι εφόσον οι ΗΠΑ αποχωρούν, τότε όλες αυτές οι χώρες, των οποίων οι αστικές τάξεις είχαν επενδύσει πολιτικά στη συμφωνία, έχει νόημα να στραφούν στο Πεκίνο, επιδιώκοντας μια εναλλακτική, παρόμοιου τύπου σύμπραξη («Regional Comprehensive Economic Partnership») αλλά αυτήν τη φορά χωρίς τις ΗΠΑ. Και αυτό την ώρα που ο Τραμπ δεν παύει να ρίχνει βέλη κατά της Κίνας τόσο με απειλές κατά τις κινεζικής παρουσίας στην  Θάλασσα της νότιας Κίνας (κάτι που το Πεκίνο χαρακτήρισε «αιτία πολέμου») όσο και επιδιώκοντας να διασπάσει τον κάπως στενότερο δεσμό  Κίνας – Ρωσίας «φλερτάροντας» τον Πούτιν. Κι όλα αυτά με το Πεκίνο να κρατά το μεγαλύτερο μέρος του εξωτερικού χρέους των ΗΠΑ.
 
Ο «έρωτας» με το Ισραήλ, η Συρία και ο ΟΗΕ
Σοβαρό πονοκέφαλο έχει προκαλέσει και στους Άραβες συμμάχους των ΗΠΑ, καθώς έχει επανειλημμένως μιλήσει για το ενδεχόμενο μεταφοράς της αμερικανικής πρεσβείας στο Ισραήλ από το Τελ Αβίβ στην Ιερουσαλήμ. Μια τέτοια κίνηση, φυσικά, αποτελεί και τύποις αναγνώριση της ισραηλινής κατοχής. Δεδομένης της απροκάλυπτης ωμότητας καθώς η ανατολική Ιερουσαλήμ είναι κατεχόμενο εδάφος με βάση τις αποφάσεις του ΟΗΕ και το Διεθνές Δίκαιο, του γεγονότος ότι η Ιερουσαλήμ θεωρείται με το τέμενος αλ Άκσα δεύτερος ιερότερος τόπος του Ισλάμ αλλά και το ότι ακόμη και οι πιο αντιδραστικές αραβικές ηγεσίες στον Κόλπο χρησιμοποιούν το Παλαιστινιακό προς λαϊκή εκτόνωση, είναι προφανές ότι μια τέτοια εξέλιξη τινάζει στον αέρα όλη την περιοχή και κάνει τις εξελίξεις στη Συρία και στο Ιράκ να φαίνονται «παιχνίδι».
file-photo-palestinian-demonstrator-holds-placard-during-a
Επίσης, ο Τραμπ έχει εκφραστεί υπέρ της δημιουργίας «ασφαλών ζωνών» στη Συρία, μια θέση που πρακτικώς απαιτεί ανάπτυξη στρατού επί συριακού εδάφους. Κάτι που προφανώς δεν θα δεχτεί η Δαμασκός αλλά ούτε και η Ρωσία με την οποία δηλώνει ότι θέλει καλές σχέσεις. Αντίθετα, θα χαιρετίσει η Τουρκία, ιδιαίτερα αν αφορά το συριακό έδαφος στα σύνορά της. Η ιδέα, όταν είχε ξανασυζητηθεί πριν από περίπου 4 χρόνια, δεν είχε διόλου ενθουσιάσει ούτε τους επιτελείς του Πενταγώνου που τόνιζαν ότι σημαίνει «αμερικανικές μπότες στο έδαφος», άρα «απώλειες», άρα «λαϊκή δυσφορία» χωρίς άμεση προοπτική απεμπλοκής.  Αν σε αυτό προστεθεί και η διφορούμενη στάση που τηρεί απέναντι στο Ιράν και την συμφωνία για το πυρηνικό του πρόγραμμα…, τα πράγματα «σκουραίνουν».
Ο Τραμπ δεν έχει επίσης αποσαφηνίσει τι στάση προτίθεται να κρατήσει και απέναντι στον ΟΗΕ,  καθώς προεκλογικά τουλάχιστον, είχε πει κάποιες φορές ότι δεν αποκλείεται να τερματίσει την αμερικανική χρηματοδοτική συμμετοχή (παρεπιπτόντως οι ΗΠΑ χρωστούν αρκετά χρήματα, κατά διαστήματα, στον Οργανισμό) ή ακόμη και την αμερικανική συμμετοχή στα Ηνωμένα Έθνη.  Χωρίς καμία διάθεση κινδυνολογίας, αξίζει να σημειωθεί, πάντως, ότι η τελευταία φορά που μια χώρα αποσύρθηκε από τον ΟΗΕ ήταν η ναζιστική Γερμανία λίγο πριν το ξέσπασμα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.
 
Ξανά οι αγωγοί απέναντι στους αυτόχθονες
Τέλος,  αλώβητο τις 10 αυτές πρώτες ημέρες δεν έμεινε, ούτε το περιβάλλον, καθώς ο Τραμπ είχε ξεκαθαρίσει ότι θεωρεί την υπερθέρμανση του πλανήτη  «απάτη των Κινέζων» που στόχο έχει να πλήξει την αμερικανική βιομηχανία.  Ο νέος πρόεδρος, λοιπόν, με διάταγμα προωθεί εκ νέου τη δημιουργία δύο αγωγών πετρελαίου (Keystone XL, Dakota Access Pipeline) η πορεία των οποίων είχε ανακοπεί από τη διοίκηση Ομπάμα υπό την πίεση μαζικών κινητοποιήσεων που ανέδειξαν την περιβαλλοντική καταστροφή που προκαλούνταν. Ειδικά στην περίπτωση του αγωγού στη Ντακότα, οι συνεχόμενες κινητοποιήσεις των Ινδιάνων Σιού της περιοχής μαζί με κινήματα όπως το Black Lives Matter κατάφεραν μια σημαντική νίκη το Δεκέμβριο, υποχρεώνοντας την ομοσπονδιακή κυβέρνηση να αναστείλει την κατασκευή και να αποσύρει τις στρατιωτικές δυνάμεις από την περιοχή, οι οποίες είχαν επιφορτιστεί με την καταστολή των διαδηλωτών.
BN-QF232_DAKOTA_GR_20161011170710
Οι Ινδιάνοι που συμμετείχαν στον αγώνα είχαν προειδοποιήσει για τον κίνδυνο από την εκλογή Τραμπ, ενώ έχουν καταστήσει σαφές ότι δεν θα αποδεχθούν τη νέα προσπάθεια κατασκευής του αγωγού. Σε κάθε περίπτωση, ο νέος πρόεδρος φαίνεται αποφασισμένος να προχωρήσει, επαναλαμβάνοντας την «καραμέλα» περί δημιουργίας θέσεων εργασίας (υποθέτουμε χωρίς ασφάλιση και κατώτερο μισθό) και απέρριψε κάθε περιβαλλοντικό ζήτημα, ενώ έθεσε ως προϋπόθεση την αξιοποίηση ατσαλιού αμερικάνικης παραγωγής στην κατασκευή των αγωγών. Την ίδια μέρα της δημοσιοποίησης του διατάγματος, η καναδέζικη εταιρεία TransCanada (η οποία είχε αναλάβει τον αγωγό Keystone XL που θα συνέδεε την Αλμπέρτα με τη Νεμπράσκα) ευχαρίστησε το νέο πρόεδρο και δήλωσε ότι θα καταθέσει εκ νέου πρόταση για να αναλάβει το έργο.
 
Τροχιά ευθείας σύγκρουσης
Δεν είναι λίγοι εκείνοι που εκτιμούν ότι οι κινήσεις Τραμπ είναι περισσότερο κινήσεις εντυπωσιασμού, για επικοινωνιακούς λόγους, που εκφράζουν περισσότερο πολιτικές κατευθύνσεις. Άλλωστε, αρκετά από τα διατάγματα που έχει υπογράψει μέχρι στιγμής δεν αναιρούν προϋπάρχοντες νόμους. Αυτό, βέβαια, δεν αναιρεί τη σημασία τους. Ο Τραμπ, προφανώς, εκφράζει τα συμφέροντα μέρος του αμερικανικού κεφαλαίου (άλλωστε σημαντικοί εκπρόσωποί του είναι μέλη της κυβέρνησής του). Εντούτοις, υπάρχει και το άλλο μέρος του αμερικανικού κεφαλαίου. Και το κυριότερο, υπάρχει σημαντικό μέρος της κοινωνίας στο δρόμο.
Το πώς θα εξελιχθεί η αντιπαράθεσή αυτή, και το κυριότερο πως θα εκφραστεί η ισορροπία και το αποτέλεσμά της στην παγκόσμια σκακιέρα μένει να φανεί. Το βέβαιο είναι ότι εντός ΗΠΑ έχει ξεκινήσει μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα περίοδος, με το τμήμα εκείνο της κοινωνίας που βρίσκεται στους δρόμους να αυξάνει μέρα με την ημέρα. Οι προεδρικές απέδειξαν ότι οι Δημοκρατικοί δεν μπορούν πια να απορροφήσουν τους κραδασμούς του κλυδωνιζόμενου συστήματος και η προσπάθειά τους να προσεταιριστούν και να «προσανατολίσουν» την οργή που βράζει τώρα στις ΗΠΑ δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι θα φέρει αποτελέσματα.  Η εκλογή Τραμπ αποτύπωσε, όπως γράφαμε στο Περιοδικό, μια βαθιά διχασμένη αμερικανική κοινωνία. Ο διχασμός αυτός δεν φαίνεται να μπορεί να υπερσκελιστεί. Είναι βαθύς, είναι ευρύς και εδραιώνεται τα τελευταία χρόνια ολοένα περισσότερο. Η μέρα που οι προεκλογικές υποσχέσεις και η ρητορική θα γυρίσουν μπούμερανγκ δεν μοιάζει να είναι πολύ μακρινή.

Πληθωρισμένες λέξεις

 
του Θανάση Σκαμνάκη

Ο μοντερνισμός στη λογοτεχνία, όπως εκφράστηκε στις κορυφαίες εκδηλώσεις του, από τον Τζόυς, το Ρίλκε, τον Έλιοτ…, αποτέλεσε μια απεγνωσμένη κριτική στην αστική παρακμή, κυρίως μετά τον Πρώτο μεγάλο πόλεμο, μαζί με μια νοσταλγία κάποιου εξιδανικευμένου παρελθόντος. Μετά το Δεύτερο πόλεμο, το φαινόμενο επαναλήφθηκε με τόσο πιο δραματικό τρόπο, όσο πιο δραματικός και εξοντωτικός ήταν και ο προηγηθείς πόλεμος. Αναρωτήθηκαν, τότε, μεγάλοι δημιουργοί, με ποιό τρόπο μπορούν να εκφράσουν τη βαρβαρότητα και την αποξένωση. Αυτή που προηγήθηκε του πολέμου κι αυτή που ακολούθησε. Την ώρα που η Ευρώπη ξανάχτιζε τις πόλεις της πέτρα-πέτρα, εκείνοι αναζητούσαν να στήσουν το νέο ευρωπαϊκό οικοδόμημα των λέξεων και των εικόνων. Τα υλικά όμως.... είχαν ήδη φθαρεί ανεπανόρθωτα. Ποιες λέξεις ήταν κατάλληλες; Ο Αντόρνο θεώρησε πως μετά το Άουσβιτς δεν μπορεί να υπάρχει ποίηση. Ο Μπέκετ αναζητεί τη “φωνή της δικής του σιωπής”. Δεν μπορούμε να συνεχίσουμε να μιλάμε για ψυχές και σώματα, για γεννήσεις, ζωές και θανάτους, λέει στα Κείμενα για το τίποτα το 1955, πρέπει να συνεχίζουμε δίχως κανένα από αυτά όσο καλύτερα μπορούμε. “Όλα αυτά νέκρωσαν με τις λέξεις, με την πληθώρα των λέξεων…”
Κι εμείς, εξήντα χρόνια μετά, ανακαλύπτουμε ξανά και ξανά την επικαιρότητα και τη σημασία της ερημίας του Μπέκετ. Και την αξία της σιωπής. Όταν έχουν περισσέψει οι λέξεις, οι φλύαρες υποσχέσεις, οι λάθος ερμηνείες. Ο Μπέκετ, για να αντιπαρατεθεί στη δική του πραγματικότητα, εξασκείται (και εξασκεί και τους θεατές ή αναγνώστες του) στη σιωπή. Οι σιωπές, που δεν είναι άδειες, όπως παρατηρεί ο Στάϊνερ, «ενέχουν, σχεδόν ακουστή, την ηχώ ανείπωτων πραγμάτων. Και λέξεων ειπωμένων σε μιαν άλλη γλώσσα».
Η εποχή μας, στερημένη μεγάλης έμπνευσης και δημιουργών, κυκλοφορεί στην αγορά πληθωρισμένες λέξεις. Που όσο πληθαίνουν τόσο λιγότερα σηματοδοτούν. Κυρίως, όμως, τόσο δυσκολότερη κάνουν την επικοινωνία. Ακόμα και στη λογοτεχνία. Ακόμα και στην Αριστερά. Οι θεραπεύοντες ακόμα τα κομμουνιστικά ιδανικά επιδίδονται συχνά στις ερμηνείες, τόσο συχνότερα όσο λιγότερες είναι οι πρωτότυπες εργασίες. Η επιστήμη της ερμηνείας, τόσο των κειμένων όσο και των προθέσεων, υπέχει θέση δημιουργίας. Σαν μια κωμωδία παρεξηγήσεων που δεν είναι όμως κωμική. Κρίνομαι όχι για το τι λέω, αλλά για το τι «ήθελα να πω» ή τι σημαίνει «αντικειμενικά» αυτό που λέω.
Κι έτσι κατασκευάζονται ορύγματα. Για μια μάχη στην οποία αναμετρώνται οι σκιές!