Mpelalis Reviews

Mpelalis Reviews

Σάββατο 3 Απριλίου 2021

Τηλεκπαίδευση: Ανακοίνωση-κόλαφος της Homo Digitalis για Cisco και Υπουργείο Παιδείας


Aναλυτική ανακοίνωση με παρατηρήσεις και συμπεράσματα για τη διαδικασία της τηλεκπαίδευσης και τις συμβάσεις του ελληνικού δημοσίου με τη Cisco εξέδωσε την Παρασκευή η οργάνωση Homo Digitalis.
Η οργάνωση θίγει τα ζητήματα που έχει αναδείξει με σειρά ρεπορτάζ το NEWS 24/7 (με τελευταίο αυτό για την ανάδειξη των προβληματικών συμβάσεων) και ιδιαίτερα αυτά της προστασίας των προσωπικών δεδομένων, της διαφάνειας αλλά και της περιορισμένης ασφάλειας των χρηστών της πλατφόρμας του Webex (1.500.000 φυσικά πρόσωπα, η πλειοψηφία των οποίων ανήλικοι μαθητές).
Η ανακοίνωση καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το Υπουργείο Παιδείας " θα έπρεπε να έχει επιδείξει την αρμόζουσα επιμέλεια αναφορικά με την επεξεργασία και την προστασία δεδομένων κατά τη διαδικασία παροχής εξ αποστάσεως εκπαίδευσης".

Tο σχετικό κείμενο έχει ως εξής:

Παρατηρήσεις της Homo Digitalis σχετικά με τη σύμβαση του Υπουργείου Παιδείας Θρησκευμάτων με την εταιρεία CISCO για την παροχή εξ αποστάσεως εκπαίδευσης
Μετά τη δημοσίευση τόσο της αρχικής σύμβασης για την παροχή σύγχρονης εξ αποστάσεως εκπαίδευσης μεταξύ του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων (εφεξής Υπ.Παιδείας) και της εταιρείας Cisco, όσο και των μεταγενέστερων τροποποιήσεων της, η Homo Digitalis γνωστοποιεί τις ακόλουθες παρατηρήσεις της για την προστασία προσωπικών δεδομένων όπως κατοχυρώνεται από τη σύμβαση και κατά τη διαδικασία παροχής των υπηρεσιών τηλεκπαίδευσης. Σημειώνεται εκ των προτέρων ότι οι παρατηρήσεις σχετίζονται αποκλειστικά με το πεδίο δράσης της οργάνωσης, δηλαδή την προστασία των ψηφιακών δικαιωμάτων και δεν εκτείνονται σε παρατηρήσεις επί της διαδικασίας υπογραφής της σύμβασης ή της μετέπειτακοινοποίησης της.
Ειδικότερα, οι παρατηρήσεις της Homo Digitalis έχουν ως εξής:

Α) Γενικότερη Προχειρότητα ως προς την προστασία προσωπικών δεδομένων
Τοποθετώντας τα γεγονότα σε μία σειρά, παρατηρείται ότι η σύμβαση του Υπουργείου τον Μάρτιο του 2020, ενώ η πρώτη Μελέτη Εκτίμησης Αντικτύπου εκπονήθηκε στις 15 Μαΐου 2020, δηλαδή δύο μήνες αργότερα.
Η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (ΑΠΔΠΧ) σημείωσε πολλές και σημαντικές αστοχίες στη Μελέτη Εκτίμησης Αντικτύπου με τη Γνωμοδότηση 4/2020 τον Σεπτέμβριο του 2020, πέντε μήνες μετά τη θέση της σύμβασης σε ισχύ.Η ίδια Μελέτη Εκτίμησης Αντικτύπου τροποποιήθηκε και έλαβε την τελική της μορφή στις αρχές Δεκεμβρίου 2020, δηλαδή 9 μήνες μετά την αρχική υπογραφή της σύμβασης και 3 μήνες μετά τη σχετική Γνωμοδότηση της ΑΠΔΠΧ.
Το παραπάνω χρονικό νήμα και οι αντίστοιχες τροποποιήσεις της Μελέτης Εκτίμησης Αντικτύπου και της σύμβασης (με πρόσθετες τροποποιητικές πράξεις), δίνουν την εικόνα μίας ανεπίτρεπτης χρονικής καθυστέρησης αναφορικά με τον περιορισμό των κινδύνων για τα προσωπικά δεδομένα των χρηστών.
Υπενθυμίζουμε ότι η εκπόνηση Μελέτης Εκτίμησης Αντικτύπου θα πρέπει να λάβει χώρα από τον υπεύθυνο επεξεργασίας πριν από την έναρξη των πράξεων επεξεργασίας και όχι παράλληλα ή μετά από αυτές, όπως προβλέπεται ρητά ως υποχρέωση στο άρθρο 35 του Γενικού Κανονισμού Προστασίας Δεδομένων (εφεξής ΓΚΠΔ).
Επιπλέον, παρότι έγινε παραμετροποίηση της πλατφόρμας για τις ανάγκες της σύγχρονης τηλεκπαίδευσης (καθότι η πλατφόρμα Webex είναι κατ’ αρχήν εργαλείο τηλεδιάσκεψης και όχι τηλεκπαίδευσης), δεν έγιναν οι αντίστοιχες αλλαγές στο κείμενο της σύμβασης και στα παραρτήματα που τη συνοδεύουν.
Έτσι συναντάμε για παράδειγμα στο App.1 των Τυποποιημένων Ρητρών Προστασίας (SCCs) τον όρο “employees”, όταν αναφέρεται στα δεδομένα χρηστών, ενώ η επεξεργασία στη συγκεκριμένη περίπτωση αφορά σε εκπαιδευτικούς και μαθητές. Επίσης, σύμφωνα με τον όρο 4(d)(vii) στο Attachment B, του MasterData Protection Agreement προβλέπεται ότι η Cisco “δε θα εκμισθώσει, πωλήσει, διανείμει ή με άλλο τρόπο επιβαρύνει τα προσωπικά δεδομένα, εκτός αν συμφωνηθεί από κοινού με ξεχωριστή σύμβαση”. Ο συγκεκριμένος όρος μάλλον έχει παραμείνει από την εξυπηρέτηση άλλων συμβάσεων και όχι της συγκεκριμένης, εκτός αν έχει όντως συμφωνηθεί τέτοιος όρος με το Υπουργείο.

Β) Παραβίαση της αρχής της διαφάνειας
Η προστασία προσωπικών δεδομένων και των δικαιωμάτων των υποκειμένων των δεδομένων φαίνεται να έχει αντιμετωπιστεί ως δευτερεύον ζήτημα και από το γεγονός ότι το Υπ.Π&Θ, ούτε πριν, ούτε κατά τα αρχικά στάδια της διαδικασίας τηλεκπαίδευσης, ούτε μετέπειτα, έλαβε τα απαραίτητα μέτρα για να ικανοποιήσει τις απαιτήσεις διαφάνειας που επιτάσσει ο ΓΚΠΔ (Άρθρο 12-14). Όπως επεσήμανε και η ΑΠΔΠΧ η εμπλοκή των υποκειμένων της επεξεργασίας και άλλων εμπείρων φορέων στο στάδιο σύνταξης της Μελέτης Εκτίμησης Αντικτύπου, θα είχε ως αποτέλεσμα αυξημένη διαφάνεια που θα μπορούσε να οδηγήσει σε αυξημένη εμπιστοσύνη των υποκειμένων των δεδομένων στις πράξεις επεξεργασίας. Κάτι τέτοιο δεν έγινε.
Περαιτέρω, με δεδομένο ότι η Μελέτη Εκτίμησης Αντικτύπου είναι ένα «ζωντανό» κείμενο (όπως άλλωστε αναφέρει και στο κείμενο της το Υπουργείο), η διαδικασία διατύπωσης γνώμης των υποκειμένων (ή των εκπροσώπων τους) θα μπορούσε να έχει αρχικά συντμηθεί, λόγω του επείγοντος χαρακτήρα του μέτρου της τηλεκπαίδευσης, αλλά μπορούσε σε κάθε περίπτωση να ζητηθεί σε επόμενο στάδιο, ειδικά από τη στιγμή που η τελευταία τροποποίηση της Μελέτης Εκτίμησης Αντικτύπου πραγματοποιήθηκε 9 μήνες μετά τη σύναψη της σύμβασης.
Εκτός των παραπάνω το Υπουργείο, δεν φαίνεται να έχει προβεί σε ενημέρωση για την επεξεργασία δεδομένων προς τους χρήστες σύμφωνα με τα αρ.12-14 ΓΚΠΔ και αρ. 31-32 του ν.4624/2019, πέρα από τις οδηγίες σύνδεσης που παρέχονται στην ιστοσελίδα του. Σημειώνεται ότι η δημοσιοποίηση της σύμβασης δεν ικανοποιεί το συγκεκριμένο σκοπό. Συγκεκριμένα, το Υπουργείο έχει την υποχρέωση να παρέχει στα υποκείμενα των δεδομένων (εκπαιδευτικούς και μαθητές) κάθε πληροφορία που αφορά την επεξεργασία των προσωπικών δεδομένων τους στο πλαίσιο της τηλεκπαίδευσης σε συνοπτική, διαφανή, κατανοητή καιεύκολα προσβάσιμη μορφή, χρησιμοποιώντας σαφή και απλή διατύπωση, ιδίως κατά την παρούσα επεξεργασία που σχετίζεται ειδικά με παιδιά.
Για να εκπληρώσει αυτή του την υποχρέωση, το Υπουργείο θα έπρεπε να ενημερώσει μαθητές και εκπαιδευτικούς με σαφή και διαφανή τρόπο σε απλή γλώσσα για την ταυτότητα και τα στοιχεία επικοινωνίας του υπευθύνου επεξεργασίας, τα στοιχεία επικοινωνίας του υπευθύνου προστασίας δεδομένων του Υπουργείου, τους σκοπούς της επεξεργασίας για τους οποίους προορίζονται τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα, καθώς και τη νομική βάση για την επεξεργασία τους και τους αποδέκτες ή τις κατηγορίες αποδεκτών των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. Ακόμη, προκειμένου να πληρούνται τα κριτήρια της διαφανούς και θεμιτής επεξεργασίας, το Υπουργείο θα έπρεπε να ενημερώσει τους μαθητές και τους εκπαιδευτικούς για το χρονικό διάστημα για το οποίο θα αποθηκευτούν τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα και την ύπαρξη δικαιώματος υποβολής αιτήματος για πρόσβαση στα προσωπικά τους δεδομένα, μεταξύ άλλων.
Το Υπουργείο θα μπορούσε να έχει αναρτήσει ένα σχετικό κείμενο δημόσια προσβάσιμο σε όλους ή ακόμη να δημιουργήσει οπτικοακουστικό υλικό, το οποίο όντας πολύ φιλικό προς τους μαθητές και τους εκπαιδευτικούς, θα τους ενημέρωνε με σαφήνεια για όλα τα παραπάνω στοιχεία. Εναλλακτικά, το Υπουργείο θα μπορούσε να ενημερώσει την πολιτική προστασίας προσωπικών δεδομένων, όπως αυτή έχει αναρτηθεί στην ιστοσελίδα του Πανελλήνιου Σχολικού Δικτύου, προκειμένου να υπάρχει ειδική ενότηταπου να ενημερώνει ειδικά τα υποκείμενα των δεδομένων σχετικά με τις υπηρεσίες τηλεκπαίδευσης στο πλαίσιο της σύμβασης με τη Cisco. Παρόλα αυτά, το Υπουργείο δεν έχει έως και σήμερα πραγματοποιήσει τις ανωτέρω υποχρεώσεις του. Υπό αυτό το πρίσμα και για τους σκοπούς της περαιτέρω διαφάνειας της επεξεργασίας προσωπικών δεδομένων, το Υπουργείο θα μπορούσε επίσης να δημοσιεύσει και την
Συμφωνία για την Επεξεργασία Δεδομένων που πρέπει να υπάρχει σε ισχύ μεταξύ του Υπουργείου και του Ι.Τ.Υ.Ε. Διόφαντος, το οποίο εν προκειμένω λειτουργεί ως Εκτελών την Επεξεργασία, βάσει της τροποποιητικής σύμβασης στοιχείο 2.1 (4/12/2020), και παρέχει δεδομένα στη Cisco.

Γ) Περιορισμένη ασφάλεια εξαιτίας των κωδικών
H Cisco είναι μία εταιρεία εγνωσμένου παγκόσμιου κύρους και τα μέτρα ασφαλείας που λαμβάνει για τα συστήματά της φαίνεται να είναι εκτενή. Ωστόσο, από την εμπειρία της Homo Digitalis, τα μεγαλύτερα ζητήματα ασφαλείας ανακύπτουν συνήθως από τους ίδιους τους χρήστες. Εν προκειμένω, αν και στοAttachment A Information Security Exhibit, σελ.3, παρ g., αναφέρεται ότι "passwords will change regularly,every 180 days" και "passwords will conform to strong password control parameters", η εν λόγω απαίτηση δεν τηρείται και παραβιάζεται συνεχώς λόγω του (πραγματικού) τρόπου με τον οποίο γίνεται η ταυτοποίηση τόσο των εκπαιδευτικών όσο και των μαθητών.
Σύμφωνα με τις οδηγίες που έχει εκδώσει το Υπουργείο Παιδείας (στη σελίδα https://webex.sch.gr/docs.php και συγκεκριμένα στο αρχείο https://webex.sch.gr/docs/Cisco_webex_App_Windows.pdf για εκπαιδευτικούς: εγκατάσταση και χρήση της εφαρμογής Cisco Webex Meetings για υπολογιστές), ο εκπαιδευτικός συνδέεται στην υπηρεσία μέσω του συστήματος ταυτοποίησης χρηστών του Πανελλήνιου Σχολικού Δικτύου (ΠΣΔ). Η ταυτοποίηση στο εν λόγω σύστημα είναι αδύναμη και δε συνάδει με κανένα τρόπο με τις σύγχρονες καλές πρακτικές ισχυρής ταυτοποίησης χρηστών. Οι κωδικοί των χρηστών δεν αλλάζουν –όπως προτείνει και η σύμβαση- , οι απαιτήσεις για ισχυρούς κωδικούς είναι οι ελάχιστες δυνατές, ενώ δεν υπάρχει η δυνατότητα για ταυτοποίηση πολλαπλών παραγόντων (multi-factor authentication) σε περίπτωση που θα ήθελε να τη χρησιμοποιήσει το Υπουργείο.
Τελικά, το αποτέλεσμα είναι ότι οι εν λόγω λογαριασμοί των εκπαιδευτικών είναι ευάλωτοι ακόμα και σε απλές επιθέσεις παραβίασης ή υποκλοπής πιστοποιητικών ταυτοποίησης, αφήνοντας κατ’ επέκταση ευάλωτα σε επιθέσεις τα προσωπικά δεδομένα που διαχειρίζεται η εφαρμογή Webex. Τυχόν παραβίαση της ασφάλειας του συστήματος σημαίνει ότι παραβιάζεται η εμπιστευτικότητα και η ακεραιότητα των προσωπικών δεδομένων που συλλέγονται από τη Cisco βάσει της σύμβασης.

Δ) Δεδομένα Τηλεμετρίας και πιθανές προκλήσεις για τα προσωπικά δεδομένα
Σχετικά με τα δεδομένα τηλεμετρίας, δεν ορίζεται σαφώς στη σύμβαση τι περιλαμβάνει ο όρος, καθώς ο ορισμός που παρέχεται στο σχετικό γλωσσάριο από τη CISCO είναι αρκετά γενικός. Αυτός ο γενικός ορισμός δημιουργεί ευλόγως απορίες και σε συνδυασμό με τις προβλέψεις του Master Data Protection Agreement (Attachment C, παρ. 8) με βάση το οποίο η Cisco έχει το δικαίωμα να αποκαλύψει δεδομένα τηλεμετρίας μαζί με δεδομένα υποστήριξης σε τρίτους, υπό την προϋπόθεση ότι τα δεδομένα αυτά είναι ανωνυμοποιημένα (de-identified στο αγγλικό κείμενο) και δεν μπορούν να οδηγήσουν στην ταυτοποίηση κανενός φυσικού προσώπου.
Ακόμη, ο χρόνος διατήρησης των δεδομένων χρήσης της εφαρμογής (εκ των οποίων πολλές κατηγορίες δεδομένων θα μπορούσαν να θεωρηθούν ως δεδομένα τηλεμετρίας) για 7 έτη σε ψευδωνυμοποιημένη μορφή δεν αιτιολογείται επαρκώς (βλέπετε σημείο Ε κάτωθι).
Επομένως, το συγκεκριμένο σημείο χρήζει διευκρίνησης από τον Υπεύθυνο Επεξεργασίας προκειμένου να αποσαφηνιστεί ο όρος «δεδομένα τηλεμετρίας» και να υπάρχει ασφαλής απάντηση ως προς την ακριβή επεξεργασία των δεδομένων των χρηστών. Σκοπός είναι να αποσαφηνιστεί ότι σημαντικά δεδομένα που θα μπορούσαν να οδηγήσουν στην ταυτοποίηση των χρηστών, όπως π.χ. η διεύθυνση Media Access Control -ΜΑC, δεν συμπεριλαμβάνονται στα δεδομένα τηλεμετρίας.

Ε) Χρόνοι διατήρησης
Το Υπουργείο βεβαιώνει στη Μελέτη Εκτίμησης Αντικτύπου ότι όλα τα μεταδεδομένα διαγράφονται μόλις λήξει η σύμβαση με τον πάροχο (Cisco) , ενώ σύμφωνα με τη σύμβαση (βλ. Cisco Webex Meetings Privacy Sheet – ενότητα 6. Data Deletion & Retention – Registration Information, User Generated Information, Host and Usage Information) και το Privacy Data Sheet, που έχει αναρτήσει η εταιρεία περιγράφοντας τις δυνατότητες της πλατφόρμας, τα μεταδεδομένα τηρούνται για 7 έτη από τη λήξη της σύμβασης.
Αυτά τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα περιλαμβάνουν τα δεδομένα εγγραφής, αλλά και ψευδωνυμοποιημένα δεδομένα για σκοπούς ανάλυσης και μέτρησης απόδοσης των παρεχόμενων υπηρεσιών. Επομένως και αυτό το ζήτημα χρήζει διευκρίνισης. Επισημαίνεται και πάλι ότι σύμφωνα με τους ορισμούς του ΓΚΠΔ, τα ψευδώνυμα δεδομένα αποτελούν προσωπικά δεδομένα και η άρση της ψευδωνυμοποίησης αποτελεί κίνδυνο ο οποίος πρέπει να αντιμετωπισθεί σύμφωνα και με την Αρχή.

Σύντομο Συμπέρασμα
Η Homo Digitalis καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το Υπουργείο Παιδείας θα έπρεπε να έχει επιδείξει την αρμόζουσα επιμέλεια αναφορικά με την επεξεργασία και την προστασία δεδομένων κατά τη διαδικασία παροχής εξ αποστάσεως εκπαίδευσης. Με συγκεκριμένες πρωτοβουλίες και προγραμματισμό πριν από την επεξεργασία θα έπρεπε να έχει αντιμετωπίσει τα ζητήματα ασφάλειας και διαφάνειας που ανακύπτουν τόσο από τη σύμβαση, όσο και από τη διαδικασία. Περαιτέρω η Homo Digitalis συστήνει στο Υπουργείο, υπό την ιδιότητά τους ως Υπευθύνου Επεξεργασίας, να διευκρινίσει τα σημεία που αναδεικνύονται ανωτέρω προκειμένου να παρέχει την απαραίτητη ασφάλεια δικαίου σε εκπαιδευτικούς και μαθητές, αλλά και το ευρύτερο κοινωνικό σύνολο.

Παραιτήσεις λόγω AstraZeneca...


Σοβαρές αιχμές τόσο κατά των πρώην συναδέλφων του στην Επιτροπή Φαρμακοεπαγρύπνησης (Ε.ΦΑ.Ρ) του Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκων όσο και κατά του υπουργείου Υγείας διατυπώνει ο Παναγιώτης Γ. Βλαχογιαννόπουλος, Καθηγητής Παθολογίας-Ανοσολογίας Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, ο οποίος υπέβαλε σήμερα την παραίτησή του με αφορμή... τη στάση της επιτροπής και γενικά του υπ. Υγείας για τα ζητήματα που έχουν προκύψει σχετικά με τις πιθανές παρενέργειες του εμβολίου της AstraZeneca.
Ο καθηγητής αναφέρεται συγκεκριμένα στην περίπτωση ασθενούς, που κατέληξε μια εβδομάδα μετά τον εμβολιασμό της και τονίζει ότι μόνο κατόπιν δικής του προτροπής η επιτροπή αποφάσισε τελικώς να πιθανολογήσει συσχέτιση του εμβολίου με τις θρομβώσεις με την λέξη «possible».
«Αποτελεί καταισχύνη για το ιατρικό προσωπικό της Ε.ΦΑ.Ρ. η ομόθυμη συμφωνία των μελών της Ε.ΦΑ.Ρ για την κοινοποίηση στο ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό της χώρας της επικαιροποιημένης γνωμάτευσης του ΕΜΑ, ότι το εν λόγω εμβόλιο μπορεί να προκαλέσει σπάνια θρομβώσεις, ενώ μέχρι τότε κανένα μέλος της Επιτροπής δεν πιθανολόγησε συσχέτιση των εμβολίων ούτε με ένα περιστατικό θρόμβωσης. Πιστεύω ότι αυτό λέγεται εθελοδουλία και όχι ελεύθερη επιστημονική σκέψη», τονίζει μεταξύ άλλων στην αιχμηρή επιστολή παραίτησης.
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι μόλις χθες ο ΕΜΑ επανέλαβε ότι δεν υπάρχουν αποδείξεις που να συνηγορούν υπέρ της διακοπής χορήγησης του συγκεκριμένου εμβολίου, ενώ μερικά 24ωρα νωρίτερα η ίδια η φαρμακοβιομηχανία άλλαξε όνομα στο σκεύασμά της και πλέον συμπεριέλαβε στις οδηγίες την σπάνια πιθανότητα θρόμβου στο αίμα.

Η επιστολή 

Αξιότιμε κ Υπουργέ

Παρακαλώ όπως αντικατασταθώ από την Επιτροπή Φαρμακοεπαγρύπνησης (Ε.ΦΑ.Ρ) του Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκων (Ε.Ο.Φ.) για τους ακόλουθους λόγους:
Η Επιτροπή αυτή δεν έχει το θάρρος να αναδείξει πιθανά προβλήματα των εμβολίων (ειδικά δε του εμβολίου της Astra-Zeneca) και είχε γνωματεύσει πάντοτε αρνητικά για την συσχέτιση ποικίλλων φαινομένων θρομβώσεων με το εν λόγω εμβόλιο. Η συνήθης τακτική της ήταν σε κάθε τέτοιο φαινόμενο που της αναφερόταν μέσω κίτρινης κάρτας, να αναζητά όλους τους παραδοσιακούς παράγοντες κινδύνου για θρόμβωση και να αποδίδει σε αυτούς (αν υπήρχαν) την θρόμβωση, αγνοώντας έναν σημαντικό παράγοντα, ήτοι την χρονική συνάφεια του γεγονότος με τη λήψη του εμβολίου. Αν δεν υπήρχαν εμφανείς παραδοσιακοί παράγοντες κινδύνου για θρόμβωση η Επιτροπή συνήθιζε να αναβάλλει μια τελεσίδικη απόφαση με το αιτιολογικό ότι η περίπτωση μελετάται. 
Στην περίπτωση της θανούσης ασθενούς του Γ.Κ.Ν. Αθηνών η απροθυμία της επιτροπής να γνωματεύσει ήταν εξοργιστική: Θυμίζω ότι η ασθενής την 7η ημέρα μετά από τον εμβολιασμό με εμβόλιο Astra-Zeneca ανέπτυξε έντονο πονοκέφαλο και την 9η ημέρα εγκεφαλικό επεισόδιο θρομβωτικής αιτιολογίας, ακολούθως δε θρομβοπενία που ανάγκασε τους γιατρούς να διακόψουν παροδικά την ηπαρίνη και τότε η ασθενής ανέπτυξε θρόμβωση σε κεντρική αρτηρία του ενός κάτω άκρου και υπεβλήθη σε ακρωτηριασμό του εν λόγω άκρου. Η μετέπειτα νοσηλεία υπήρξε εργώδης και επιπεπλεγμένη και τελικώς η ασθενής κατέληξε.
Με δική μου προτροπή η επιτροπή αποφάσισε τελικώς να πιθανολογήσει συσχέτιση του εμβολίου με τις θρομβώσεις με την λέξη «possible», ζήτησα δε να καταγραφεί η απόφαση και να ενημερωθεί το Υπουργείο και η Επιτροπή Εμβολιασμών. Αντί αυτού την επομένη Εσείς ανακοινώνετε ότι κανένα περιστατικό θρομβώσεων σχετικών με τον εμβολιασμό δεν έχει παρατηρηθεί στη χώρα μας, ένα ήταν υπό συζήτηση αλλά δεν απεδείχθη συσχέτισή του με το εμβόλιο. 
Η Ε.ΦΑ.Ρ δεν έχει ένα μόνιμο, θεσμικό τρόπο συνεργασίας με την Επιτροπή Εμβολιασμών. Η συνεργασία των δύο επιτροπών είναι περιστασιακή και απρογραμμάτιστη και δημιουργεί εύλογα ερωτηματικά περί του πώς αποφασίζει η Επιτροπή Εμβολισμών επί θεμάτων που αναφύονται όπως αυτά των πιθανών επιπλοκών των εμβολίων.
Αποτελεί καταισχύνη για το ιατρικό προσωπικό της Ε.ΦΑ.Ρ. η ομόθυμη συμφωνία των μελών της Ε.ΦΑ.Ρ για την κοινοποίηση στο ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό της χώρας της επικαιροποιημένης γνωμάτευσης του ΕΜΑ, ότι το εν λόγω εμβόλιο μπορεί να προκαλέσει σπάνια θρομβώσεις, ενώ μέχρι τότε κανένα μέλος της Επιτροπής δεν πιθανολόγησε συσχέτιση των εμβολίων ούτε με ένα περιστατικό θρόμβωσης. Πιστεύω ότι αυτό λέγεται εθελοδουλία και όχι ελεύθερη επιστημονική σκέψη. 
Πρέπει να σας αναφέρω ότι είμαι ένθερμος θιασώτης των εμβολίων, παρακολουθώ πάνω από 10 χιλιάδες ασθενείς με συστηματικά αυτοάνοσα ρευματικά νοσήματα και σε όλους πρότεινα εμβολιασμό με το διαθέσιμο κάθε φορά εμβόλιο, χωρίς να ξεχωρίσω κανένα από τα διαθέσιμα εμβόλια στην πατρίδα μας.
Πιστεύω όμως ότι πρέπει να βγαίνουμε στην κοινωνία με θετικά και όχι αντιφατικά μηνύματα και να είμαστε διαφανείς και ειλικρινείς.
Η επιχειρηματολογία μου είναι: Ναι λοιπόν έχουν περιγραφεί σπάνια περιστατικά θρομβώσεων με το εμβόλιο της A-Z (αλλά και με το εμβόλιο της Pfizer απ’ ότι μαθαίνω) αλλά αυτά είναι όντως σπάνια, και εργαζόμαστε έντονα για την μελέτη των μηχανισμών των θρομβώσεων και την πρόληψή τους.
Κανένας Έλληνας πολίτης δεν είναι μόνος του. Στα περισσότερα περιστατικά εγκεφαλικών θρομβώσεων προϋπάρχει πονοκέφαλος που αν δεχτούμε ότι μπορεί να σχετίζεται με το εμβόλιο είναι ένα σημάδι που μας πυροδοτεί να λάβουμε κάποια προληπτικά μέτρα και να αυξήσουμε την επιτήρηση.
Με βάση όσα σας εξέθεσα κ Υπουργέ γίνεται εμφανές ότι τα αξιακά μου πρότυπα δεν μου επιτρέπουν να συμμετάσχω στην Ε.ΦΑ.Ρ. και παρακαλώ για την αντικατάστασή μου.

Με τιμή 
Παναγιώτης Γ. Βλαχογιαννόπουλος
Καθηγητής Παθολογίας-Ανοσολογίας 
Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ

Παρασκευή 2 Απριλίου 2021

«Της φυλακής μας το ντουβάρι σιγοσκάβεις, πάντα μπαμπάς και σύντροφος δικός μας…»


Σαν σήμερα γεννήθηκε ο αγωνιστής Τούρκος σπουδαίος σκηνοθέτης, ηθοποιός και σεναριογράφος
Γιλμάζ Γκιουνέι. Με τη ζωή και το έργο του τάχτηκε στο πλευρό της εργατικής τάξης, στον αγώνα της ενάντια στην εκμετάλλευση, την αντίδραση και τον ιμπεριαλισμό.

Κατιούσα

Ο Τούρκος σκηνοθέτης, ηθοποιός και σεναριογράφος Γιλμάζ Γκιουνέι, με τη ζωή και το έργο του τάχτηκε στο πλευρό της εργατικής τάξης, στον αγώνα της ενάντια στην εκμετάλλευση, την αντίδραση και τον ιμπεριαλισμό. Για την αγωνιστική του δράση και τις προοδευτικές ιδέες του που διαπότισαν και φώτισαν το καλλιτεχνικό του έργο, η αντίδραση της Τουρκίας τον κυνήγησε ανελέητα και τον φυλάκισε πολλές φορές.
Κουρδικής καταγωγής, ο Γιλμάζ Γκιουνέι γεννήθηκε την 1η του Απρίλη 1937, στο χωριό Γκιουνέι, κοντά στα Άδανα, από πολύ φτωχή οικογένεια. Το πραγματικό του όνομα ήταν Γιλμάζ Πουτούν. Το Γκιουνέι, με το οποίο θα γίνει γνωστός σε όλο τον κόσμο, το «δανείστηκε» από τον τόπου που γεννήθηκε. Σπούδασε νομικά στο Πανεπιστήμιο της Άγκυρας και οικονομικά στο Πανεπιστήμιο της Κωνσταντινούπολης.
Από νεαρή ηλικία γράφει μικρές ιστορίες και διηγήματα. Νεαρός ακόμα θα μπει στο χώρο του κινηματογράφου και θ’ ασχοληθεί με την ηθοποιία, παίζοντας σε ασήμαντες ταινίες για να βγάζει τα έξοδά του. Στη συνέχεια θ’ αρχίσει να γυρίζει ο ίδιος προοδευτικά φιλμς που αντανακλούσαν τις άθλιες συνθήκες στην πατρίδα του. Η ταινία του με τίτλο «Ελπίδα» θα τον κάνει γνωστό διεθνώς.
Το 1961 εξέδωσε ένα βιβλίο που χαρακτηρίστηκε «κομμουνιστικό», τον συνέλαβαν και κλείστηκε στη φυλακή για 18 μήνες. Τον Μάρτη του 1971 το φασιστικό καθεστώς της Τουρκίας τον κλείνει ξανά στη φυλακή μαζί με χιλιάδες άλλους προοδευτικούς Τούρκους εργάτες και καλλιτέχνες. Τον Μάη του 1974 του δόθηκε αμνηστία από την «αριστερή» κυβέρνηση του Μπουλέντ Ετζεβίτ. Βγαίνοντας από τη φυλακή μετά από 26 μήνες, ο Γκιουνέι θα συνεχίσει πιο έντονα τον αγώνα του για δημοκρατία και κοινωνική πρόοδο.
Το καλοκαίρι του 1974 βρίσκεται στα Άδανα, γυρίζοντας την ταινία «Ανησυχίες», όταν με τη γυναίκα του και τους συνεργάτες του πηγαίνουν σε εστιατόριο για να φάνε. Στο ίδιο εστιατόριο έτρωγε εκείνη την ώρα ο τοπικός εισαγγελέας Σεβά Μαλτού. Μόλις αντικρίζει τον Γκιουνέι, ο εισαγγελέας άρχισε να βρίζει τον καλλιτέχνη και τους φίλους του, με σκοπό ν’ αντιδράσει και να τον συλλάβει. Το επεισόδιο παίρνει διαστάσεις, και ένα άτομο που βρισκόταν ανάμεσα στο πλήθος πυροβολεί και σκοτώνει τον εισαγγελέα. Ο Γκιουνέι συλλαμβάνεται και στέλνεται στο δικαστήριο κατηγορούμενος για τον φόνο, παρά το γεγονός ότι όλοι οι μάρτυρες είδαν ότι δεν είχε καμιά σχέση με το έγκλημα.
Αν και αθώος, στέλνεται στη φυλακή για 19 χρόνια. Στη διάρκεια της δίκης του χιλιάδες λαού συγκεντρώνονται μπροστά στο δικαστήριο φωνάζοντας «Ελευθερώστε τον Γκιουνέι». Το ίδιο συμβαίνει και στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αδελαΐδας, ενώ η νεοσύστατη Κινηματογραφική Ένωση Τουρκίας απαιτεί κι αυτή την απελευθέρωσή του. Όλοι γνωρίζουν ότι το συγκεκριμένο περιστατικό και η δολοφονία του εισαγγελέα ήταν σκηνοθετημένα και εκτελεσμένα από την Μυστική Τουρκική Αστυνομία, με σκοπό την φυλάκισή του.
Όμως και μέσα στη φυλακή ο Γιλμάζ Γκιουνέι δεν σταμάτησε τον αγώνα στο πλευρό της εργατικής τάξης. Δεν σταμάτησε ν’ αγωνίζεται για ελεύθερη και δημοκρατική Τουρκία. «Η φυλάκιση είναι ένα μέρος από τον αγώνα της εργατικής τάξης για την κοινωνική αλλαγή», έλεγε ο ίδιος.
Καταφέρνει να δραπετεύσει και να διαφύγει μετά από περιπέτειες στη Γαλλία, όπου ζητά και του δίνεται πολιτικό άσυλο. Εκεί ολοκληρώνει το γύρισμα της ταινίας «Ο Δρόμος», που είχε ξεκινήσει ο βοηθός του Σερίφ Γκερέν.
Ο Γιλμάζ Γκιουνέι έφυγε από τη ζωή στο Παρίσι, στις 9 του Σεπτέμβρη 1984, σε ηλικία μόλις 47 ετών, χτυπημένος από τον καρκίνο.
Ο Γιλμάζ Γκιουνέι ήταν ο σκηνοθέτης - σύμβολο του αγώνα ενάντια στην εκμετάλλευση, την αντίδραση και τον ιμπεριαλισμό. Μαζί με τον Κώστα Γαβρά μοιράστηκαν τον Χρυσό Φοίνικα στο φεστιβάλ Κανών 1982, για τις ταινίες «Αγνοούμενος» και «Ο δρόμος».
Ο Γιλμάζ Γκιουνέι ήταν δημοφιλέστατος στην Τουρκία στις δεκαετίες του ’60 και του ’70. Το έργο του όμως – δεκάδες ταινίες, αρκετά βιβλία και άρθρα – απαγορεύτηκε στην Τουρκία το 1982 από τη στρατιωτική δικτατορία, η οποία κατέστρεψε τα αρνητικά των περισσοτέρων από τις 100 ταινίες που σκηνοθέτησε ή πρωταγωνίστησε ο Γκιουνέι. Σώθηκαν οι κόπιες 11 ταινιών του, που ήταν στο εξωτερικό. Ο ίδιος στερήθηκε την τουρκική ιθαγένειά του το 1983.
Από τις σημαντικότερες ταινίες του είναι «Το κοπάδι» (1978) – “Suru”, που βραβεύτηκε στο Φεστιβάλ του Λοκάρνο, «Ο δρόμος» (1982) – “Yol”, που βραβεύτηκε στο Φεστιβάλ των Κανών και «Ο τοίχος» (1983) – “Duvar”

«Σ’ άγριο φαρί καβάλα τώρα πας σεργιάνι
κοπάδια σέρνοντας και δρόμους περπατώντας
της φυλακής μας το ντουβάρι σιγοσκάβεις
πάντα μπαμπάς και σύντροφος δικός μας.
Γκιουλέ, γκιουλέ Γιλμάζ Γκιουνέι…»

Eλενα Ακρίτα: Εδώ τα βρόντηξα από ΤΑ ΝΕΑ, σ' το FB θα κολλήσω;...

Είμαι η Έλενα Ακρίτα και σάς γράφω από το προφίλ της μητέρας μου, αφού δεν μπορώ από το δικό μου. 
Το μπαν εδώ συνέπεσε με την περίοδο που αρχίζω το... σενάριο για το μυθιστόρημα μου «Τα τάπερ της Αλίκης» που θα γίνει ταινία. Χαρά, μεγάλη χαρά έχω γι’ αυτό το γεγονός, τόσο σημαντικό για μένα, τόσο σπουδαίο. Θα ζωντανέψουν στην οθόνη τα παιδιά τα δικά μας η Κοραλία, η Ελένη, η Αλικούλα κι όλοι οι ήρωες που αγαπήσατε. 
Τί θα κάνεις με το Facebook με ρωτούν. Τίποτα απαντώ. Δεν σκοπεύω να κάνω απολύτως τίποτα. Ούτε αιτήσεις για αναθεώρηση θα τους στείλω, ούτε δεύτερο προφίλ, ούτε σελίδα, ούτε ομάδα, ούτε τίποτα. 
Η φίμωση θα λήξει στο μήνα επάνω και θα επιστρέψω και θα γράφω όπως έγραφα. Δεν θα αλλάξω τίποτα, δεν θα ‘μαζέψω’ τίποτα, δεν θα λειάνω τίποτα. Θα είμαι αυτή που είμαι κι αν δεν τους αρέσω ας με μπλοκάρουν δια βίου. Εδώ τα βρόντηξα και παραιτήθηκα από τα ΝΕΑ όπου έγραφα 20 χρόνια, σ’ αυτούς θα κολλήσω; 
Μπορούν να με φιμώσουν εδώ. Μόνον εδώ κι αλλού πουθενά. Γράφω στο News247, γράφω τα βιβλία μου, γράφω τα σενάρια μου, γράφω, γράφω και τους γράφω. Από το ψωμί τους δεν τρώω, στη δούλεψη τους δεν ειμαι κι ανάγκη δεν τους έχω. 
Στο μεταξύ θέματα τρέχουν και πάνε να τα κουκουλώσουν. Μην τους κάνουμε το χατίρι. 
Οι άδειες παραμονής ανηλίκων που βρέθηκαν στου Λιγναδη και η πιθανή εμπλοκή ΜΚΟ. 
Η ερώτηση που κατέθεσε στη Βουλή ο Χριστόφορος Βερναρδάκης για τα σκάνδαλα στο Αρσάκειο και την ‘αδράνεια Μπαμπινιώτη στις καταγγελίες’. 
Η ανάθεση 144.000 που έκανε η Σοφία Νικολάου σε εταιρία φάντασμα (αυτή ήταν και η τελευταία μου ανάρτηση πριν με μπαντάρουν). 
Η αυτοκτονία του 24χρονου Κουρδου και οι εγκληματικές ευθύνες της κυβέρνησης. 
Το τροχαίο του Ιάσονα έξω από τη Βουλή. 
Το ‘ευχαριστώ’ για τη στήριξη σας είναι λίγο. Θα ξαναβρεθούμε σύντομα, θα κουβεντιάζουμε ήσυχα κι απλά χωρίς να μασάμε τα λόγια μας. 
Είμαστε μαζί, είμαστε πολλοί, στηρίζουμε ο ένας τον άλλον, καμαρώνουμε ο ένας τον άλλον γιατί αγαπιόμαστε βρε. 
Τις αγκαλιές και τα φιλιά μου στους φίλους. Στους άλλους ούτε καλημέρα. 

Θεέ μου, λυπήσου μας και κάνε να σταματήσει ό,τι ζούμε με αυτή την κυβέρνηση που μπλέξαμε…


«Κύριε, όχι μ’ αυτούς. Ας γίνει αλλιώς το θέλημά σου». Γιώργος Σεφέρης

Γιώργος Λακόπουλος

Μια κυβέρνηση μπορεί να κάνει λάθη, να έχει κακή πολιτική, να πέφτει έξω στους υπολογισμούς της, να προκαλεί την αντίδραση κοινωνίας. Έτσι είναι η πολιτική. Αλλά αυτό που ζούμε με τη σημερινή κυβέρνηση δεν έχει προηγούμενο. Δεν ξέρεις αν πρέπει να γελάς ή να σε πιάνουν τα κλάματα.
Δεν είναι καν πολιτική: Συνεδριάζει το υπουργικό συμβούλιο και είναι σαν να βλέπεις το τσίρκο Medrano: ακροβάτες, ταχυδακτυλουργοί και θηρία- ακόμη και κλόουν.
Μιλάνε οι υπουργοί και δίνουν τη εντύπωση ότι κάνουν το νούμερό τους σε επιθεώρηση.  Εμφανίζεται ο Πρωθυπουργός και ο κόσμος νομίζει ότι βλέπει ταινία επιστημονικής φαντασίας.   
Μικρό απάνθισμα από όσα συμβαίνουν στις μέρες μας  και μοιάζουν περισσότερο με κακό όνειρο, αν όχι με εφιάλτες:
Ο πρωθυπουργός κηρύσσει κάθε εβδομάδα το τέλος της πανδημίας και ενώ από την επομένη αυξάνουν κρούσματα και οι θάνατοι, αυτός επιμένει ότι  «βγαίνουμε νικητές». Η πεντάμηνη καραντίνα που άρχισε με 170  διασωληνωμένους βρίσκεται ήδη στου 740 και ανεβαίνει.  Το σίγουρο είναι πάνω από 8.000 άνθρωποι ως τώρα δεν βγήκαν νικητές… 
Για τον πρωθυπουργό όμως το θέμα είναι ότι στο Βέλγιο είναι περισσότεροι. Και σε τελευταία ανάλυση μπορούμε πλέον, χάρη στην κυβέρνησή του, να υποβάλουμε αιτήσεις στα υπουργεία ηλεκτρονικά και να μας βγάζουν ό,τι χαρτί θέλουμε.  
Όπως θα βγάζαμε και τις συντάξεις με ένα κουμπί, αν τον είχαμε πάρει τοις μετρητοίς το περασμένο  καλοκαίρι. Τελικά ο ίδιος έβγαλε τον υπουργό, αλλά οι συντάξεις ούτε με τον καινούργιο βγαίνουν.
Πάνω από ένα χρόνο τώρα η κυβέρνηση δεν μπορεί να καταλήξει ποιο είναι το φάρμακο για να μειωθούν τα κρούσματα. Ως τώρα τα αντιμετώπιζε με τη μέθοδο «κλειστά όλα». Από εδώ και μέρα με την αντίθετη: «Ανοιχτά όλα».  
Το μόνο που δεν αλλάζει είναι η επικοινωνιακή βουλιμία  του πρωθυπουργού. Θέλει να παίζει κάθε μέρα στην τηλεόραση- ακόμη και για να ανακοινώσει ο ίδιος προσωπικά… αγώνες αυτοκινήτων.
Ήδη εξαφάνισε τον υπουργό Υγείας από τη δημοσιότητα, για να πάρει τη θέση του με συνεχή «διαγγέλματα»- που κάνουν μόνο οι αρχηγοί κρατών. Είναι ικανός να λέει ακόμη και τον καιρό αρκεί να βγαίνει στην τηλεόραση.    
Και τι πούμε για την εξωτερική πολιτική; Παραμονή της εθνικής επετείου το είδε επικεφαλής αποικίας και έσπευσε να υποδεχθεί ένα αμερικανικό αεροπλανοφόρο. Την ίδια στιγμή οι προπαγανδιστές του διακινούν ότι ο Μπάιντεν του είπε: «Αν έχεις κανένα πρόβλημα, να με πάρεις τηλέφωνο».
Βάλε το χέρι σου, Μεγαλοδύναμε. Τι τηλέφωνο να πάρει;  «Έλα Τζο, εδώ Κυριάκος». «Τι; Δεν ακούω, πάρε το μηδέν»; 
Διατείνεται ότι είναι ο καλύτερος στην Ευρώπη  προβάλλοντας- στο Βήμα- ότι σε αυτόν οφείλεται το Ταμείο Ανάκαμψης, το «Πιστοποιητικό Εμβολιασμού» -που δεν υπάρχει ούτε θα υπάρξει όπως το εννοούσε- και οι… επαφές των Ευρωπαίων με την Τουρκία!
Ούτε που του περνάει από το μυαλό γιατί ουδέποτε της επέβαλαν κυρώσεις. Εκτός αν το μετράει στις επιτυχίες του και αυτό: ο ίδιος έλεγε οι κυρώσεις δεν είναι για να επιβάλλονται, αλλά για να λέγονται και… τους έπεισε.
Μια κυβέρνηση «περιβόλι»
Κατά τον πρωθυπουργό και η κυβέρνηση. Περιβόλι. Πάρε τον έναν και χτύπα το άλλον- όταν δεν χτυπιούνται μόνοι τους μεταξύ τους. Ο ένας ανοίγει τα μαγαζιά το πρωί, ο άλλος τα κλείνει το μεσημέρι και ο τρίτος δεν είχε πάρει καν είδηση ότι είναι κλειστά.
Άλλος υπουργός ισχυρίζεται πως ό,τι δίνει σήμερα η κυβέρνηση  σε επιδόματα θα το χαρίσει, ο άλλος λέει ότι θα το πατσίσει με την ανάπτυξη και ο διπλανός τους σε κρίση ειλικρίνειας τους γειώνει: «Οι σημερινές παροχές είναι αυριανοί φόροι».
Ένας νεόκοπος άνευ χαρτοφυλακίου-τύπου Βίσμαρκ – «τρεις καθηγητές και πάει η πατρίδα»- που διεκδικεί δάφνες μέντορα του Πρωθυπουργού είπε στα σοβαρά ότι οι πολλές ΜΕΘ φέρνουν και πολλούς θανάτους. Και δεν χρειάζεται να εμπλακούν οι κλινικάρχες στην αντιμετώπιση πανδημίας,  γιατί δεν χρειάζονται άλλα κρεβάτια.
Στο πνεύμα του, μια λοιμωξιολόγος που εκπροσωπεί την φιλοκυβερνητική πτέρυγα στην αρμόδια Επιτροπή του υπουργείου Υγείας,  δηλώνει ότι δεν είναι πολύ να πεθαίνει το 20% των ασθενών εκτός ΜΕΘ, αλλά παραμένει στη θέση της.
Ένας άλλος υπουργός λέει ότι προστατεύει τα μέλη της εν λόγω επιτροπής κρύβοντας τα πρακτικά των συνεδριάσεών τους. Δηλαδή τους εκβιάζει για να συντονίζονται με την κυβερνητική βούληση, που τους ακούει. Αρκεί να της λένε αυτό που τη βολεύουν.
Μια συνάδελφός του θέλει να πιστέψουμε ότι μια δωρεά που δέχεται το δημόσιο μπορεί να του κοστίζει δυο εκατ. ευρώ  και να παραμένει δωρεά. Σαν τη Στατιστική Υπηρεσία που σε χρόνο με ύφεση 8,2%,  βρίσκει… αύξηση της απασχόλησης.
Ελλάς, το μεγαλείο σου…
Μια ψιλό- ούφο γενική γραμματέας κάνει φέιγ-βολάν τις αποφάσεις για απευθείας αναθέσεις και κανείς δεν ξέρει αν λογοδοτεί στο Μέγαρο Μάξιμου ή στον  προϊστάμενό της υπουργό.
Ο ίδιος υπουργός κάνει πως δεν ακούει εδώ και μέρες ότι οι πολίτες πληρώνουν αστυνομικούς και οχήματα για να φρουρούν έναν περίεργο τύπο, επειδή τάχα κινδυνεύει από τη 17Ν, που.. δεν υπάρχει, όπως ξέρει  ειδικά ο συγκεκριμένος υπουργός. Ο εν λόγω «στόχος» εμφανίζεται σε εκπομπές δεύτερης  κατηγορίας – και πριν ήταν manager μιας κυρίας του «ερωτικού σινεμά», αλλά για κάποιο λόγο θεωρείται σπουδαίος. Αυτόν το λόγο δεν μας λέει ο υπουργός της μπανανίας.
Ένας εξωκοινοβουλευτικός υφυπουργός άνευ .. αντικειμένου -τι σημαίνει  «συντονισμός του κυβερνητικού έργου»;-  αυτοχρίζεται υπουργός Υγείας και αναγγείλει τεστ που θα κάνουν μόνοι τους οι πολίτες. Την επόμενη φορά θα πάθει Νικήτα Πλατή και θα εξαγγείλει εγχειρίσεις έξω από τα ρούχα.
Μια εμβληματική βουλευτής κομπάζει ότι θα πάει για Πάσχα και «κανείς δεν θα την σταματήσει», ενώ ένας πρώην πωλητης αμφιλεγόμενων προϊόντων σε περιθωριακά κανάλια που είναι σήμερα υπουργός, βαφτίζει ένα νήπιο μέσα στην καραντίνα και το κάνει βούκινο στο κοροΐδα.
Ένας στρατηγός ανακαλύπτει ότι μια πρώην παίκτρια σε ριάλιτι είναι «σοπράνο παγκοσμίου φήμης «και -ενώ η αρμόδια Επιτροπή την έκοψε- της αναθέτει να κακοποιήσει τον εθνικό ύμνο στην ήδη κακοποιημένη  από τα μπετά Ακρόπολη και να   διαφημίσει τα ρούχα  της εταιρίας που είχε ιδρύσει η πρωθυπουργική  σύζυγος.
Μια «καλή» υπουργός στην αρχή δεν ήξερε αν έτρεχε κάτι μετά τον Λιγνάδη, αλλά μετά ανακάλυψε ότι την εξαπάτησε, όμως δεν τον είχε επιλέξει η ίδια. Ωστόσο σε ένα μήνα θυμήθηκε ότι μάλλον δική της ιδέα ήταν, αφού εν τω μεταξύ πληροφορήθηκε ότι είχε ζητήσει την παραίτηση, που η ίδια έλεγε ότι υπέβαλε μόνος του,  αλλά το ξέχασε και της το θύμισε άλλος υπουργός.
Ποια παραίτηση; Ούτε μια συγνώμη δεν έχει ζητήσει κανείς ως τώρα με τόσα από αποκαλύπτονται για τον «καλλιτεχνικό διευθυντή» τους.
Η ίδια υπουργός έριξε μπετά στον ιερό βράχο της Ακρόπολης, που επέζησε για δυόμιση χιλιετίες, ως παγκόσμιο μνημείο, αλλά τώρα εξελίσσεται σε Βάρης-Κορωπίου.
Μιλάμε για κυβέρνηση για την οποία ψηφίζουν μεταξύ άλλων και βουλευτές κλώνοι όσων έχουν εισαχθεί από τον ΛΑΟΣ με αποτέλεσμα το κόμμα που δεν θα συνεργάζονταν ποτέ με τα άκρα να γίνεται το ίδιο άκρα.
Μέσα στην τούρλα του Σαββάτου γνωστοί και μη εξαιρετέοι δημοσκόποι εμφανίζουν πίτες και κολώνες που δείχνουν ότι μια κυβέρνηση με αποτυχημένους υπουργούς, έναν προς έναν, είναι επιτυχημένη.
Το καλύτερο τους είναι ότι εισάγουν νέους κανόνες στην πολιτική επιστήμη: όσο χειροτέρα πάει ένας Πρωθυπουργός, τόσο περισσότερο τον ψηφίζουν οι πολίτες που τον λούζονται.
Ελλάς, το μεγαλείο σου βασίλεμα δεν έχει…

Αυτός ο πόλεμος δεν θα έχει ήρωες


της Κατερίνας Γκαράνη 

Έναν ολόκληρο χρόνο έχουμε γίνει τα πειραματόζωα επιτροπών ειδικών και κυβέρνησης. Έχουμε άπαντες καταλάβει ότι δεν θα είναι τίποτε ίδιο μετά την πανδημία όσον αφορά στην καθημερινότητά μας -ακόμα και αν εμβολιστούμε όλοι- γιατί ένας ιός δεν εξαφανίζεται, δεν ξέρει κανείς τι κουσούρια θα αφήσει σε όσους νόσησαν, και ακόμα παίζουν με το "άνοιξε-κλείσε" αντί να έχουν βάλει ήδη μπροστά τον τρόπο να εργάζεσαι, να κινείσαι, να έχεις την προσωπική σου ζωή, να πηγαίνεις τις διακοπές σου με βάσει τα νέα δεδομένα που έχουν εμφανιστεί. 
Οι Έλληνες ζούνε στην Ελλάδα 365 ημέρες το χρόνο και όχι οι τουρίστες. 
Οι Έλληνες πληρώνουν φόρους δυσβάστακτους και είναι με την ψυχή στο στόμα σε μια κατεστραμμένη από τις πολιτικές οικονομία και όχι οι τουρίστες. Πρώτα λοιπόν, δικαίωμα για διακοπές έχουν οι Έλληνες και όχι οι τουρίστες και για να το έχουν αυτό θα πρέπει καταρχάς να κινηθεί η πραγματική οικονομία και όχι το εξτραδάκι για κάθε οικονομία, που είναι ο τουρισμός. Ξέρουν και οι Έλληνες να ξοδεύουν χρήματα στις διακοπές τους αλλά γιατί δεν έχουν και δεν μπορούν να στηρίξουν τον τουρισμό να το σκεφτούν τα μυαλά που μας κυβερνούν 12 χρόνια. 
Οι Έλληνες έφτιαξαν την Ελλάδα τουριστικό προορισμό με τα δουλεμένα τους λεφτά και όχι οι τουρίστες. 
Παίζουν με την ψυχολογία εκατομμυρίων πολιτών που είναι σίγουρο ότι μόλις λένε "ανοίγουμε" γίνεται η έξοδος του Μεσολογγίου από το σκάσιμο μηνών μέσα στο σπίτι και με αποτέλεσμα να γίνει και πάλι έξαρση της νόσου. Μετά λένε ξανά "κλείνουμε" και ξανά έφοδος από τους πολίτες να προλάβουν την μία ημέρα πριν να ξαναμπούν φυλακή με αποτέλεσμα να γίνονται δύο φορές απρόσεκτοι. 
Σαν μην έφταναν οι πανωλεθρίες στο ενδιάμεσο είχαν την φαεινή ιδέα να ανοίξουν και τα σχολεία! Συν όλα αυτά δεν έχουν πάρει καμία απόφαση τι θα γίνει με τις δημόσιες συγκοινωνίες, τι θα γίνει με τις προληπτικές εξετάσεις πολιτών για άλλες ασθένειες χωρίς να έχουν τον φόβο ότι παίρνουν ρίσκο να μπουν σε οποιοδήποτε υγειονομικό χώρο για να αντιμετωπίσουν το όποιο πρόβλημα υγείας που μπορεί να έχουν και είναι άσχετος με τον ιό. 
Μία πολιτική καθαρά φοροεισπρακτική με το γκλομπ και το πρόστιμο για προκλητικά γελοίους λόγους, με νέους ανθρώπους να έχουν χάσει ήδη τον έναν χρόνο από τα σημαντικότερα χρόνια τους, εφόσον βλέπουν ότι η σοβαρότητα των μεγάλων έχει μεταναστεύσει δια παντός από τον τόπο, κάνοντας και πάρτι στα κρυφά, να βρεθούν με αυτόν/αυτή που έχουν φυσιολογικότατα ερωτευθεί και να θέτουν καταρχάς την υγεία τους σε κίνδυνο και κατά συνέπεια την υγεία όλης της αγέλης. 
Γερόντια που έχουν πάθει καταθλιπτικά επεισόδια μέσα στο σπίτι απομονωμένοι από τα πάντα και δεν βλέπουν πια τον λόγο να είναι προσεκτικοί με τον ιό εφόσον ούτως ή άλλως τα χρόνια τους είναι μετρημένα γι' αυτό όταν βγαίνουν τις ελάχιστες στιγμές έξω να μην κάνουν σαν μικρά παιδιά τραβώντας κάτω τις μάσκες, μην τηρώντας αποστάσεις, πηγαίνοντας στην εκκλησία μπας και τους σώσει η Παναγία γιατί η κυβέρνηση είναι σίγουρο ότι δεν θέλει να τους σώσει. 
Απαιτούν από το ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό να ξεπερνά κάθε φορά που γίνεται ένα δικό τους στρατηγικό λάθος να δίνουν υπεράνθρωπες μάχες μέσα σε αποδεκατισμένα νοσοκομεία για να φτάσουμε να τους πετάνε το μπαλάκι "πάρτε την ευθύνη ποιος θα μπει σε ΜΕΘ για να σωθεί και ποιος θα μείνει έξω". 
Οι πολιτικοί, όπως και σε κάθε πόλεμο, δεν αντιμετώπισαν ποτέ τον θάνατο απλά έδιναν διαταγές. Έτσι και τώρα. Σκέφτηκε άραγε κανείς το προσωπικό των νοσοκομείων που επί ένα χρόνο έχει ξεπεράσει κάθε ανθρώπινη αντοχή ζώντας με το ρίσκο της ίδιας της μόλυνσης για τους ίδιους, σε τι κατάσταση θα είναι σωματική και ψυχολογική μετά την λήξη της πανδημίας; Απαιτούμε! Και οι πολιτικοί από τη μια αλλά και οι πολίτες λέγοντας το απίστευτο "φτιάξτε ΜΕΘ και αφήστε μας να κάνουμε ό,τι θέλουμε χωρίς μέτρα". Ποιος θα σε σώσει στη ΜΕΘ; Ποιος θα σε σώσει ακόμα και σε απλό θάλαμο; Πώς απαιτείς το "σώσε με έχεις υποχρέωση" αφού πριν η λογική σου ήταν αυτή που έφτασε τα πράγματα εδώ που τα έφτασε; Λες και οι ΜΕΘ είναι μια εξαγωγή δοντιού, λες και το προσωπικό για τις ΜΕΘ το εκπαιδεύουμε σε τρεις μήνες και είναι έτοιμο. 
Πώς λοιπόν, μετά από όλα αυτά να μην παίρνει φόρα ό,τι ηλίθιο κυκλοφορεί και να έχει άποψη περί του ιού υποστηρίζοντας ότι μια γρίπη είναι και τελικά "η προστασία είναι αυτή που σκοτώνει"; Ο καθένας και ο χαβάς του και αυτό γίνεται αποκλειστικά από την επικίνδυνα ανώριμη μέχρι εγκλήματος στρατηγική μιας κυβέρνησης αλλά και ολόκληρης της αντιπολίτευσης που ένα σοβαρό πλάνο και όχι απλά "κατηγορώ" δεν έχει καταθέσει τόσο μέσα στην Βουλή. Απλά "η κυβέρνηση κάνει πανωλεθρίες" λες και αυτοί αν ήταν κυβέρνηση θα τα έκαναν καλύτερα με ένα σύστημα υγείας που επί 12 χρόνια καταρρέει και καταρρέει και μια οικονομία που στηρίχθηκε σε "στρατηγικούς επενδυτές", σε funds και στο πότε έρθει ο Μάιος να πάμε να γίνουμε γκαρσόνια και λαντζέρηδες για τους ξένους τουρίστες. 
Μέχρι στιγμής απλά μας σκότωναν ψυχολογικά και οικονομικά. Τώρα μας σκοτώνουν μπροστά στα μάτια μας και βιολογικά.

Φουρθιωτιάδα: Ως πότε η Ελλάς, θα είναι για να γελάς;


Συμβαίνει για πρώτη φορά κάποιος στην Ελλάδα να πιάνεται με το αρνί στην πλάτη και να ισχυρίζεται πως τον απήγαγε το αρνί; Όχι! Συμβαίνει πρώτη φορά ένα τέτοιο σκάνδαλο να τρώει κάποιος κρατικό χρήμα ή να έχει προστασία ενώ δε θα έπρεπε; Όχι! Αλλά ως πότε

Ματριόσκα η Κόκκινη 

Προσωπικά, το πιο εξοργιστικό στην υπόθεση Φουρθιώτη δεν είναι για μένα τόσο οι αστυνομικοί, το τζιπ, τα χρήματα ή το υφάκι του Τζόφρι από το Games of Τhrones που είχε όσο καιρό απολάμβανε αυτά.
Αυτά ως παιδί που έχει ζήσει το ΠΑΣΟΚ το ορθόδοξο είναι πταίσματα…
Το εξοργιστικό είναι πως κάθε φορά σκέφτομαι το κρυφό μέγεθος  αυτών των σκανδάλων. Αυτή τη διαφθορά που έχει σαν αποτέλεσμα ο Φουρθιώτης να απολαμβάνει τέτοια προνόμια.
Δε βρέθηκε ούτε ένας, από όλους αυτούς που έβαλαν υπογραφές σαν υπεύθυνοι στα χαρτιά να σκεφτεί: - Κάτσε ρε φίλε! Για ποιον υπογράφω εδώ; Σε ποιον δίνω αυτή την προστασία ή ποιος καρπώνεται 40.000 το μήνα;
Μιλάμε για κρατικό ελληνικό μηχανισμό αλλά και ευρωπαϊκό. Ο Φουρθιώτης κατάφερε να προστατεύεται από το ελληνικό κράτος και να καρπώνεται δεκάδες χιλιάδες ευρώ από ευρωπαϊκό κονδύλι.
Και δε βρέθηκε ούτε ένας σε όλα αυτά τα γραφεία και επίπεδα ιεραρχίας να σκεφτεί τι υπογράφει και σε ποιον δίνει τι!
Αντίθετα από την κορυφή ως τον πάτο, από τον πάτο που βρίσκεται ο τελευταίος υπαλληλάκος μέχρι την κορυφή που βρίσκεται εκείνος που βάζει την τελευταία υπογραφή και σφραγίδα φαίνεται πως η διαδικασία είναι τόσο συχνή και διαπλεκόμενη, που κανείς δεν αναρωτιέται για τίποτα
Δε χρειάζονται πολλοί! Αρκεί και ένας! Θα μου πεις αυτός ο ένας αν δεν υπογράψει που θα βρεθεί ; Σωστά αλλά τότε ας μη μιλάμε για κρατικό μηχανισμό που διέπεται από νόμους και αρχές. Ας αποφασίσουμε πως το κράτος είναι το τσιφλίκι του κάθε κοτζαμπάση πολιτικού που έχει κάθε φορά την εξουσία.
Σαν απλοί πολίτες, το κράτος θα μας ψάξει από όλες τις μεριές για να μας δώσει κάτι. Βάζουν ανθρώπους με αναπηρίες να ξετυλίξουν γάζες μπροστά σε επιτροπές για να δουν αν όντως έχουν κομμένα μέλη για μια σύνταξη πείνας και βλέπεις αντίστοιχα κάτι σαν τον Φουρθιώτη να μην αναρωτιέται κανείς, για τίποτα.
Έχουν εμφανιστεί και κάτι ιδιωτικές εταιριούλες που αναλαμβάνουν να σου φτιάξουν το φάκελο για να καρπωθείς δημόσιο ή ευρωπαϊκό χρήμα και στα παρουσιάζουν όλα νόμιμα και ηθικά ενώ νιώθεις κάτω από την επιφάνεια του πράγματος πως κολυμπάνε σκατά. 
Νιώθεις την μπόχα αλλά δεν μπορείς να το αποδείξεις ή μάλλον μπορείς με έναν καλό δικηγόρο αλλά ξέρουν πως δε θα το κάνεις. Γιατί ο καλός δικηγόρος θα ζητήσει καλό μισθό και η έρευνα και το κυνήγι τους θα πάρει χρόνια και ΑΝ δικαιωθείς.
Δεν περιμένω πέρα από το σκάνδαλο Φουρθιώτη να μάθουμε ποτέ ποιοι ήταν όλοι οι υπεύθυνοι οι οποίοι έβαλαν φαρδιά - πλατιά υπογραφές και ολογράφως το όνομα τους, για να δοθούν τα προνόμια. Ξέρω πως θα κρυφτούν πίσω από νομότυπες διαδικασίες, νόμους, άρθρα, παραγράφους, εδάφια, παραθυράκια και κάτι μπαλκονόπορτες ΝΑ με το συμπάθιο! Με δικαιολογίες «κοιτούσα τη Γιαδικιάρογλου που κοιτούσε την Πετροπούλου... που κοιτούσε την Πετροβασίλη». 
Αυτό που μετά βεβαιότητος γνωρίζω επίσης είναι, πως αν δεν ξηλωθούν αυτοί από τις θέσεις τους και κυρίως ολόκληρο το σύστημα που υπηρετούν και τους προστατεύει, Φουρθιώτες θα εξακολουθήσουν να υπάρχουν πολλοί εκεί έξω..
 ..Ξέρετε τι δε βλέπω έξω επίσης; Ανθρώπους που να λένε «εγώ θα συγκρουστώ'». 
Δε βλέπω Γλέζους, Μπελογιάννηδες, Παναγούληδες, Βελουχιώτες, Σαράφηδες και αντίστοιχα γυναίκες σαν την Ηρώ Κωνσταντοπούλου ή την Ηλέκτρα Αποστόλου. Δεν είναι μόνο ανδρική υπόθεση ...   Δεν εννοώ μιμητές τους ή κακέκτυπα τους. Εννοώ να βγουν άνθρωποι νέοι, αγριεμένοι, οι οποίοι το όνομα τους να γίνει συνώνυμο της ξεθεμελίωσης όλων αυτών των δομών. Να τους σαρώσουν...
Δεν τους βλέπω... Ναι, βλέπω πορείες και πολλά ποστ αλλά δεν βλέπω κάτι ουσιαστικό, χειροπιαστό.. Μια αγανάκτηση που να πω, «ναι, ρε το εννοούν πως θα τους πάρει ο διάολος!».
Δεν υπάρχει πιθανότητα καμία εσωτερική έρευνα αυτών των δομών να δώσει αποτελέσματα. 
Κόρακας κοράκου μάτι δεν βγάζει.
Επαναστάτης αστού μάτι βγάζει... 
Πετάω ιδέες για να μας βρίσκονται.

Καλώς ήλθε το Μνημόνιο...

 
Αλέξανδρος Κλώσσας

To περίφημο «Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας», αυτό το Ελληνικό σχέδιο για τον πολυπόθητο μετασχηματισμό της Οικονομίας, με χρηματοδότηση από το περιβόητο Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης, δεν είναι τίποτε άλλο από ένα Μνημόνιο. Είναι ένα Μνημόνιο με τα όλα του. 
Με τα δάνεια του και τις... δεσμεύσεις του. Το ορόσημα του και τις υποχρεωτικές μεταρρυθμίσεις του. Τα προαπαιτούμενα του και τις υποχρεώσεις του. Και βέβαια για να μην ξεχνιόμαστε, η σύναψη συμφωνίας με τους Ευρωπαίους Εταίρους, προϋποθέτει τον έλεγχο για την πορεία υλοποίησης των δεσμεύσεων από τους ελεγκτές των Ευρωπαϊκών Θεσμών.

Όχι ότι οι ελεγκτές δεν ήταν εδώ. Τα τρία Μνημόνια έχουν καταφέρει να «δέσουν» τη χώρα για πολλά χρόνια. Όμως, η προσπάθεια των τελευταίων χρόνων είχε φέρει αποτελέσματα και ως εκ τούτου ο ρόλος των ελεγκτών ήταν (σχετικά) περιορισμένος. Να όμως που η πανδημία και η οικονομική κρίση που προκάλεσε, δημιούργησε τις κατάλληλες συνθήκες προκειμένου να δεθούμε και πάλι σφιχτά με τους ελεγκτές μας.

Η ανάγκη επανεκκίνησης της οικονομίας, μαζί με την εξάντληση των αποθεματικών κατά την διαδικασία στήριξης της αγοράς κατά τη διάρκεια της πανδημίας, δημιούργησε την ανάγκη για ένα νέο χρηματοδοτικό πρόγραμμα. Αυτό που κάνει όμως  τη διαφορά με το 2010, όταν και τότε ψάχναμε λεφτά, είναι ότι αυτή τη φορά η κυβέρνηση διαφημίζει πως το σχέδιο προβλέπει όσα η ίδια έχει προτείνει με το προεκλογικό της πρόγραμμα. Αυτό δηλαδή που οι δανειστές το ζητούσαν τόσα χρόνια. Η υιοθέτηση του προγράμματος.

Νέα δάνεια, νέοι όροι
Τα χρόνια βέβαια έχουν αλλάξει και ένα νέο μνημόνιο επικοινωνιακά δεν θα είχε πέραση στην κοινωνία. Εναλλακτική λοιπόν Για αυτό όμως υπάρχουν οι βαρύγδουποι τίτλοι. 
Βαφτίζοντας το νέο πρόγραμμα «Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης», ακόμα και αν περιλαμβάνει δάνεια από τους Εταίρους και δεσμεύσεις από εμάς, λύνετε το πρόβλημα της επικοινωνίας. Δηλαδή, όπως το 2010, η χώρα “σώζεται” για ακόμα μια φορά. Μόνη προϋπόθεση, για ακόμα μια φορά, να υπάρχει πλήρης αναφορά για τα πεπραγμένα μας στους δανειστές, να γίνουν όλες οι συμφωνημένες «μεταρρυθμίσεις» και να ασκείται αυστηρή δημοσιονομική πολιτική. 
Για όλα αυτά βέβαια οι δανειστές θα ασκούν έλεγχο και για κάθε επιτυχία στην υλοποίηση του προγράμματος θα εκταμιεύουν την επόμενη δόση του δανείου. Πόσο πιο Μνημόνιο δηλαδή;
Η διαφορά σε σχέση με τα προηγούμενα μνημόνια, είναι ότι τα χρήματα δεν θα έρθουν στη χώρα για την αποπληρωμή του Δημόσιου χρέους, τη βελτίωση του Ελληνικού Δημοσίου και τη στήριξη των Δημοσίων Δαπανών. Το νέο δόγμα είναι ότι δεν θέλουμε να επενδύσουμε σε δημόσιες δαπάνες. Κυβερνητικοί παράγοντες λένε ξεκάθαρα ότι «η χώρα ήταν η πρώτη (ίσως και η μόνη) που από μόνη της αιτήθηκε όλα τα χρήματα να επενδυθούν αποκλειστικά σε ιδιωτικές επιχειρήσεις».
Θα μπορούσε κάποιος να σκεφτεί ότι επιτέλους παίρνει τέλος η άσκοπη και αντιπαραγωγική χρηματοδότηση του Δημοσίου και επιτέλους ήρθε η ώρα να στηριχθεί και η υγιής επιχειρηματικότητα. Κι όμως, αρκεί κάποιος να ξεφυλλίσει το Σχέδιο για να καταλάβει ότι αφορά κοινοτικά χρήματα που θα δοθούν με τη μορφή δανείων σε επιχειρήσεις. 
Αυστηρή προϋπόθεση όμως, οι επιχειρήσεις αυτές να έχουν πρόσβαση σε τραπεζικό δανεισμό προκειμένου να αυτοχρηματοδοτήσουν το 50% του κάθε έργου. Ως δώρο για αυτούς, που θα έχουν το χρήμα για να συμμετέχουν στο πρόγραμμα, το σχέδιο προβλέπει να παρακαμφθούν οι αυστηρές δικλείδες ασφαλείας που ορίζονται σε χρηματοδοτικά προγράμματα όπως το ΕΣΠΑ. Πάντα με σκοπό την επιτάχυνση των επενδύσεων.

Αν έχεις λεφτά, θα μπορείς να δανειστείς και στη συνέχεια να παρουσιάσεις ένα σχέδιο που θα κριθεί ως βιώσιμο. Αυτό αρκεί για να ανοίξει το πουγκί με τα πολυπόθητα Ευρωπαϊκά κεφάλαια. Οι υπόλοιποι, να ζήσουμε να τους θυμόμαστε. Στην καλύτερη περίπτωση θα απορροφηθούν από τα μεγαθήρια και από αφεντικά θα γίνουν, εργάτες. Στην χειρότερη περίπτωση, θα βάλουν λουκέτο και θα βγουν στην αγορά εργασίας να κυνηγήσουν την τύχη τους. Αλλά, όπως συνηθίζουν να λένε αρκετοί κυβερνητικοί παράγοντες «επιχειρηματικά κουφάρια δεν θα γίνουν».

Κοινωνικά κουφάρια
Αυτή είναι η αντίληψη που έχουν πολλοί και όχι μόνο στην κυβέρνηση. Το να στηρίξεις μια επιχείρηση η οποία επλήγη από την κρίση που προκάλεσε η πανδημία, είναι μια απόφαση χωρίς κανένα κέρδος για την οικονομία. Τώρα το γεγονός ότι αυτή η απόφαση χτυπά μόνο τους μικρομεσαίους είναι μια άλλη υπόθεση. Και αν όλα τα παραπάνω μοιάζουν περισσότερο με πολιτική και λιγότερο με Οικονομία, είναι δεδομένο ότι και το καθαρά οικονομικό κομμάτι χωλαίνει. Ο μετασχηματισμός της Οικονομίας είναι προϊόν μακράς διαβούλευσης όλων των εμπλεκόμενων.  Όχι μόνο κάποιων σχεδίων που ετοιμάζονται σε κλειστά υπουργικά γραφεία και αφορούν τους λίγους και συνήθως εκλεκτούς. Τα Ευρωπαϊκά κονδύλια, που με μεγάλη καθυστέρηση θα έρθουν στη χώρα, θα ήταν μια τεράστια ευκαιρία να αποτελέσουν την καύσιμη ύλη προκειμένου να ξεκινήσουν οι απαραίτητες αλλαγές στην Οικονομία.
Όμως, διαβούλευση δεν έχει γίνει. Το σχέδιο στηρίζεται στο προεκλογικό πρόγραμμα της κυβέρνησης, την πρόταση Πισσαρίδη και τις συμφωνίες που έχουν γίνει μεταξύ των ισχυρών κρατών της Ε.Ε ότι τα χρήματα του Ταμείου θα πρέπει να πάνε στην πράσινη ανάπτυξη και στον ψηφιακό μετασχηματισμό. Δηλαδή σε συγκεκριμένες εταιρίες. Πολύ σημαντικά και οι δύο αυτοί τομείς, αλλά πολύ μακριά από τις άμεσες ανάγκες που έχει η Ελληνική Οικονομία. Είναι σαν να αγοράζεις την πιο ακριβή smart tv, αλλά να μην έχει φτάσει ακόμα το ηλεκτρικό στο σπίτι σου.
Στην καλύτερη περίπτωση θα της βάλεις πάνω κανένα ωραίο σεμεδάκι και θα σκέφτεσαι τι ωραία που θα έβλεπες από τη καινούργια σου τηλεόραση, αν είχες ηλεκτρικό ρεύμα...

Πέμπτη 1 Απριλίου 2021

Θεσσαλονίκη, Σαββατόβραδο κι Απρίλης

ΚΑΛΟ ΜΗΝΑ
....αληθινό κι όχι Πρωταπριλιάτικο

Εκσυγχρονισμένος παλαιοκομματισμός


Παντελής Μπουκάλας

Όταν με το καλό λυτρωθούμε από τον βρόχο του κορωνοϊού, ωφέλιμο θα ’ναι και τίμιο να ξαναδούμε με προσοχή κάποιες παραμέτρους του πολιτικού βίου μας. Χωρίς το άγχος του πιεστικού χρόνου και των έκτακτων συνθηκών. Ενα άγχος που, όπως καλά ξέρουμε, συχνά χρησιμοποιείται σαν απλή πρόφαση ή άλλοθι, προς διεκπεραίωση αλλοτρίων υποθέσεων. Αυτό συμβαίνει, λ.χ., με το πατροπαράδοτο τέχνασμα των απευθείας αναθέσεων. 
Οποιος ισχυριστεί πως η συγκεκριμένη ευέλικτη μέθοδος αποτρέπει την κατασπατάληση του δημοσίου χρήματος και ενισχύει τη διαφάνεια, πρέπει να προσκομίσει αντίγραφο του γενεαλογικού του δέντρου. Ωστε, εξετάζοντας με μεγεθυντικό φακό τον κορμό και τα κλαδιά, να βεβαιωθούμε ότι στους αιματικούς προγόνους του δεν συγκαταλέγεται ο βαρώνος Μινχάουζεν ούτε ο Θεόδωρος Πάρλας ή Ψευτοθόδωρος, ωραία παιγμένος από τον Ντίνο Ηλιόπουλο στην ταινία «Ζητείται ψεύτης». 
Η διαδικασία των απευθείας αναθέσεων χρησιμοποιήθηκε κατά κόρον στη σπάταλη προολυμπιακή περίοδο, ακόμα και μέχρι τον Ιούνιο του παραμυθένιου 2004. Και χρησιμοποιείται και τώρα, με την αφορμή (ή την ευκαιρία;) της πανδημίας. Μάλιστα, τέλη του Φλεβάρη το υπουργείο Ανάπτυξης κατέθεσε σχέδιο νόμου που προβλέπει την αύξηση του σχετικού χρηματικού ορίου: από τις 20.000 ευρώ στις 30.000 για την προμήθεια αγαθών και υπηρεσιών και στις 60.000 για τα δημόσια έργα.
Δεν προλαβαίναμε τότε, διότι τα πράγματα είχαν «κατεπείγοντα χαρακτήρα». Δεν προλαβαίνουμε και τώρα, αφού και πάλι τα πράγματα επιβάλλουν την κατεπείγουσα αντιμετώπισή τους, δίχως «αντιπαραγωγική εμμονή» σε χρονοβόρες λεπτομέρειες, όπως οι διαγωνισμοί, και δη οι μη φωτογραφικοί. Γιατί ακριβώς έχει κατεπείγοντα χαρακτήρα η προμήθεια απορρυπαντικών για τις φυλακές, λ.χ., δεν εξηγείται εύκολα. Και ακόμα πιο δύσκολο είναι να πειστούν όλοι ότι ενίοτε το κατεπείγον του πράγματος, που συγχωρεί πολλά, δεν προκύπτει από εσκεμμένη «αφηρημάδα». 
Οι απευθείας αναθέσεις είναι μια ευφημιστική πατέντα που αποδεικνύει ότι ο παλαιοκομματισμός καλά κρατεί και στον 21ο αιώνα, τον τρίτο του ελεύθερου εθνικού μας βίου. Αποδεικνύει επιπλέον τη βαθιά αλήθεια του δόγματος «ο χρόνος είναι χρήμα»: Πράγματι, όταν αφήνεις τον χρόνο να χάνεται άπραγος, τον μετατρέπεις σε ζεστό χρήμα για τον ευνοούμενο, τον απευθείας αναλαμβάνοντα τη μια ή την άλλη προμήθεια. Κακά τα ψέματα. Με το δημόσιο χρήμα, όλοι φερόμαστε με γαλαντομία. Προβλεπτικοί και σφιχτοχέρηδες είμαστε με τα του οίκου μας.

Σωτηράκηδες και σωτήρες...


O Xρήστος Ξανθάκης γράφει επί προσωπικού στο facebook

Πριν από κάνα εννιάμηνο, έτσι και αμφισβητούσες την αυθεντία του Σωτήρη Τσιόδρα, έπεφτε το μαύρο φίδι και σε δάγκωνε! Κάποια γίδια σαν εμένα που το αποτολμούσαν, τρώγανε πατσαβουριά,.. ακόμη και από ανθρώπους που μέχρι πρότινος ορκίζονταν στη φιλία τους. 
Και κάναμε υπομονή...
Γιατί γνωρίζαμε πολύ καλά, ότι η εικόνα του καλοκάγαθου μεσσία της ιατρικής που θα έσωζε την πατρίδα και τις ζωές μας από την πανδημία δεν ανταποκρινόταν στην πραγματικότητα.
Γιατί γνωρίζαμε πολύ καλά, ότι ο "Σωτήρης" δεν ήταν τίποτα παραπάνω από παιχνιδάκι στα χέρια της κυβέρνησης και τίποτε λιγότερο από ενεργούμενο στα άμφια της εκκλησίας. 
Και όπου του δείχνανε να πάει, πήγαινε.
Σήμερα έχουμε ρεκόρ κρουσμάτων, ρεκόρ διασωληνωμένων και ένα σκασμό νεκρούς. 
Ξεκινήσαμε τον περασμένο Νοέμβριο με πανελλήνια προσπάθεια να σκοτώσουμε το τέρας και πέντε μήνες αργότερα το τέρας είναι πιο ισχυρό από ποτέ.
Άρα δεν είναι στραβός ο γιαλός, άρα στραβά αρμενίζουμε.
Κι ο πατέρας του έθνους σιωπά και κρύπτεται.
Τροφή για σκέψη και για να έχουμε το νου μας άλλη φορά, όταν κάποιοι μας πλασάρονται είτε ως σωτηράκηδες είτε ως σωτήρες...

Κωνσταντίνος Φαρσαλινός : Διασπορά εκτός ελέγχου με Lockdown , το αφήγημα τελείωσε


Ο ερευνητής δημόσιας υγείας στα Πανεπιστήμια Πατρών και Δυτικής Αττικής Κωνσταντίνος Φαρσαλινός, μιλώντας στον 98.4, αναρωτήθηκε αν υπάρχει κάποιος από την επιτροπή των Επιστημόνων ή τους πολιτικούς που αποφασίζουν τα οριζόντια μέτρα, που να αναλάβει την ευθύνη και να παραιτηθεί, αφού με ένα από τα πλέον  μακροχρόνια lockdown, φτάσαμε σε ρεκόρ κρουσμάτων, διασωληνωμένων και χωρίς να υπολογίζουμε ακόμη την αύξηση του τραγικού αριθμού των θανάτων που συνήθως έπονται κατά μία εβδομάδα έως 10 ημέρες. Το lockdown, από μέτρο έσχατης λύσης, το χρησιμοποίησαν ως στρατηγική μοναδική  επιλογή, έχοντας το καταστήσει αναξιόπιστο και αναποτελεσματικό μέτρο, στα μάτια των πολιτών. Η κοινωνία και η οικονομία πρέπει να λειτουργήσουν, αλλά ο τρόπος που πάμε να ανοίξουμε με μόνη επιλογή τα self tests που έχουν μεγάλη αναξιοπιστία, είναι πάλι λάθος, ενώ χρειαζόμαστε στρατηγική επιδημιολογική επιτήρηση και διαφάνεια. Διαφάνεια και στα εμβολιαστικά προγράμματα, αφού η αντιεπιστημονικές απόψεις αποσιώπησης των γεγονότων στο όνομα της άκριτης υποστήριξης των συγκεκριμένων εμβολίων, αντί για καλό στα εμβολιαστικά προγράμματα, στη ουσία φουντώνουν την καχυποψία και τα συνωμοσιολογικά σενάρια.

Επίδειξη πίεσης από το υπ. Υγείας στο δικαστήριο για την απόλυση Καταραχιά


Στα δικαστήρια της πρώην σχολής Ευελπίδων εξετάστηκαν σήμερα τα ασφαλιστικά μέτρα του ακτινολόγου και προέδρου του σωματείου των εργαζομένων στον «Άγιο Σάββα», Κώστα Καταραχιά, κατά της εκδικητικής απόλυσής του.
Σε μια πρωτοφανή κίνηση, στο δικαστήριο παρέστη σήμερα υπέρ της δίοικησης του νοσοκομείου, που ευθύνεται φυσικά για την άδικη απόλυση του συνδικαλιστή γιατρού, ο νομικός σύμβουλος του υπουργείου Υγείας. Μια κίνηση που προφανώς συνιστά ωμή πίεση προς την έδρα.
Όπως χαρακτηριστικά έγραψε ο δικηγόρος Θανάσης Καμπαγιάννης:
Ο ορισμος της πολιτικής δίωξης: οι αντιδικοι του Κωστα Καταραχιά ανακοινωσαν κατα την εκδίκαση οτι παρισταται εντός της αίθουσας ο νομικός σύμβουλος του Κικίλια αυτοπροσωπως (χωρίς ρόλο διαδίκου). Αν δεν είναι αυτό χοντροκομμένη απόπειρα παρέμβασης στη δικαιοσύνη και επηρεασμού της Προέδρου της έδρας, τότε τι είναι;
Στην εκδίκαση της προσωρινης διαταγής του Κωστα Καταραχιά στην Ευελπίδων: ο βασικος ισχυρισμός του Δημοσίου είναι ότι δεν χρειάζονται έναν παραπάνω γιατρό.
Δεν ντρέπονται.
Η απόφαση ωστόσο δεν εκδόθηκε σήμερα και πιθανότατα αυτό να γίνει αύριο.
Στο πλευρό του ακτινολόγου ήταν και σήμερα από το πρωί, έξω από τα δικαστήρια, οι συνάδελφοί του στο ογκολογικό νοσοκομείο, καθώς η 31η Μαρτίου είναι η ημέρα απόλυσης του επικουρικού γιατρού, του μοναδικού σε όλη τη χώρα του οποίου η σύμβαση στην παρούσα υγειονομικά κρίσιμη συγκυρία δεν πήρε παράταση μέχρι τον Οκτώβριο. 
Το αίτημα του για αναστολή της απόλυσής του στήριξαν δικηγόροι από την ΑΔΕΔΥ, την ΟΕΝΓΕ (Ομοσπονδία Ενώσεων Νοσοκομειακών Γιατρών Ελλάδας), την ΠΟΕΔΗΝ (Πανελλήνια Ομοσπονδία Εργαζομένων στα Δημόσια Νοσοκομεία) και την ΕΙΝΑΠ (Ένωση Ιατρών Νοσοκομείων Αθηνών Πειραιώς).
Η περίπτωση του Κ. Καταραχιά αποτελεί κορυφαίο εκβιασμό της κυβέρνησης προς τους «ήρωες» του ΕΣΥ, κορυφαίο εκβιασμό της κυβέρνησης προς τους «ήρωες» του ΕΣΥ, καθώς η σύμβασή του δεν ανανεώθηκε αφού δημοσιοποίησε και αγωνίστηκε ενάντια στην ΕΔΕ κατά τριών συναδέλφων του, την οποία είχε διατάξει η διοικήτρια του νοσοκομείου, επειδή νόσησαν με κορονοϊό, προσπαθώντας να μεταθέσει στις πλάτες των εργαζομένων τις ευθύνες της για το κλείσιμο κλινικών για καρκινοπαθείς στις αρχές του Δεκεμβρίου.
Το μεσημέρι της Τρίτης, τα ΜΑΤ απομάκρυναν με χημικά εργαζομένους των νοσοκομείων «Άγιος Σάββας», «Γεννηματάς» και «Θριάσιο», καθώς και μέλη της ΠΟΕΔΗΝ που διαμαρτύρονταν έξω από το υπουργείο Υγείας για την εκδικητική απόλυση του Κ. Καταραχιά. Η ηγεσία του υπουργείου αρνήθηκε να μιλήσει με αντιπροσωπεία τους.
«Δεν μας λυγίζουν, δεν μας φοβίζουν, μας εξοργίζουν! Δεν πρόκειται να σταματήσουμε τον αγώνα για Δημόσια Δωρεάν Υγεία για όλους και στις απεργίες μας, μπροστά, στην πρώτη γραμμή θα είναι το σωματείο του Αγίου Σάββα μαζί με τον πρόεδρο μας Κώστα Καταραχιά» υπογραμμίζει  ο Σύλλογος Εργαζομένων του «Άγιου Σάββα» σε ανακοίνωσή του.
Παράλληλα, οι εργαζόμενοι στον «Άγιο Σάββα» προαναγγέλλουν συνέχιση των κινητοποιήσεών τους. «Στις 7 Απρίλη, στην επέτειο του ένα χρόνου από την εμβληματική κινητοποίηση στις πύλες μας ξαναβγαίνουμε ακόμα πιο μαζικά ενάντια στην δολοφονική διαχείριση της πανδημίας από την κυβέρνηση της ΝΔ. Στις 22 Απρίλη απεργούμε πανελλαδικά, πανυγειονομικά για μαζικές προσλήψεις, μονιμοποιήσεις όλων των συμβασιούχων!» τονίζουν και καταλήγουν με το σύνθημα που δονεί όλες τους τις κινητοποιήσεις: «Κικίλια Μπαλαούρα ακούστε το καλά, ο Καταραχιάς θα μείνει στη δουλειά».

Οι άνθρωποι «της ελεεινής ευτυχίας»

Γιώργος X. Παπασωτηρίου

Ποιο πρόταγμα, ποια λέξη-οδηγό να γράψουμε στις πύλες του κάστρου; Ρώτησε ο βασιλιάς τον «σοφό» καθηγητή. Κι εκείνος -αμερικανοσπουδαγμένος ον- απάντησε: Την «Ευτυχία»! Η «επιστήμη της ευτυχίας» είναι το νέο μάθημα που διδάσκεται στο πανεπιστήμιο του Μπρίστολ! Το μάθημα ξεκίνησε το 2019 ως απάντηση σε μια «ανησυχητική αύξηση των προβλημάτων ψυχικής υγείας μεταξύ των σπουδαστών σε ολόκληρο το Ηνωμένο Βασίλειο» γράφει η εφημερίδα The Guardian. Το πανεπιστήμιο του Μπρίστολ ακολούθησε το παράδειγμα του Πανεπιστημίου Γέιλ των Ηνωμένων Πολιτειών. 
Σύμφωνα με τον The Guardian, το μάθημα κατανέμεται σε δύο τρίμηνα: Το πρώτο, είναι θεωρητικό και αφορά στην ψυχολογική και νευροεπιστημονική πτυχή της διερώτησης που είναι: «Τι είναι η ευτυχία και γιατί συμβαίνει;». Το δεύτερο, είναι πρακτικό και καλεί τους φοιτητές να «εκτελέσουν μια πράξη καλοσύνης, να μιλήσουν με έναν ξένο, να κοιμηθούν καλά, να απολαύσουν μια εμπειρία». Μέσα στους «κύκλους της ευτυχίας», συμπληρώνει η εφημερίδα, τους ζητείται επίσης να «σκεφτούν τον αντίκτυπο των κοινωνικών δικτύων για την ευημερία τους, να διερευνήσουν πώς συμβάλλει η αισιοδοξία στην επιμήκυνση της διάρκειας του βίου και να καταγράφουν σκέψεις για την ψυχική τους υγεία κάθε εβδομάδα σε ένα διαδικτυακό περιοδικό». Περισσότεροι από 1.000 φοιτητές που παρακολούθησαν το μάθημα αισθάνονται πλέον καλύτερα!
Η ευτυχία είναι η καινούργια ηθική επιταγή. Η φράση «Να είστε ευτυχισμένοι» μετατρέπεται σε εντολή, σε δάχτυλο κατήγορου που τιμωρεί όποιον την παραβαίνει. Αντιμετωπίζοντας την ευτυχία ως προσταγή, η λύπη δεν νοείται πλέον ως ένα αναμενόμενο συναίσθημα που έχουμε όταν τα πράγματα πάνε στραβά. Αντίθετα, ερμηνεύεται ως ένδειξη αποτυχίας. Όσοι βρίσκονται πέραν του «κύκλου της ευτυχίας», είναι αποτυχημένοι, «μη φυσιολογικοί»! Είναι "αποτυχημένα" τα παιδιά που πεινάνε στην Υεμένη, που πεθαίνουν στην Αφρική, ή τσακίζονται από τη βέργα του επιστάτη στο εργοστάσιο ρούχων του Μπαγκλαντές, που πνίγονται στη Μεσόγειο και στο Ρίο Γκράντε, ή γίνονται «παράξενα φρούτα» στη Μινεσότα και στα φραουλοχώραφα της Μανωλάδας, που βιάζονται στο Μεταξουργείο και θέλουν να πεθάνουν στο Καρά Τεπέ, που αυτοκτονούν στο στρατόπεδο συγκέντρωσης της Κορίνθου, είναι "αποτυχημένοι" οι άστεγοι, οι άνεργοι, οι επισφαλώς εργαζόμενοι. 
Αυτοί είναι οι δύο νέοι κόσμοι: οι ευτυχισμένοι και οι αποτυχημένοι. Αυτή είναι η νέα τρομοκρατία, «η τρομοκρατία της ευτυχίας», ο μεγάλος φόβος να μην ανήκουμε στον κόσμο των ευτυχισμένων! Η πανδημία δεν θα είναι τίποτα μπροστά στη νέα «πανούκλα», στη νέα κουλτούρα, που θέλει τους ανθρώπους μισούς ανθρώπους, μισούς σελιλόιντ… με δόντια γυαλισμένα, με μάτια παγωμένα, με ενδύματα ωραία, με παγερά ετοιματζίδικα χαμόγελα, που χαμογελούν στην ένδεια και στη δυστυχία, που ζουν μια ζωή όπου "το σόου είναι το άπαν", όπου το πραγματικό σβήνει από τη θεατρικοποίησή του, όπου ο καθένας σκηνοθετεί και «στήνει» τον εαυτό του, συστήνοντας το θέαμά του, την παράστασή του. Όπου το άτομο δεν είναι παρά η προσομοίωση της σχετικής ευτυχίας, για την ακρίβεια η ένδειά της. Και το θέμα δεν είναι ότι εν προκειμένω το αληθινό και το επινοημένο συγχέονται, αλλά ότι η ζωή βιώνεται είτε «μέσα από τις κλειδαρότρυπες» είτε ως ριάλιτι. 
Αυτοί είναι οι άνθρωποι «της ελεεινής ευτυχίας» (Παζολίνι), που δεν έχουν να χάσουν τίποτα από κάθε περιστολή της ελευθερίας τους, γιατί η ελευθερία βρίσκεται έξω από το πεδίο της ζωής τους, γιατί θα είναι οι σκλάβοι, που θα τους αρέσει η σκλαβιά, και θα μοιάζουν με εκείνα τα «αρνιά στον αγρό, που διασκεδάζουν κάτω από το βλέμμα του χασάπη, ο οποίος, πρώτα το ένα και μετά το άλλο, τα διαλέγει για θήραμά του» (Σοπενάουερ).

Γιατί υπήρξαν θάνατοι από κορονοϊό και μετά το εμβόλιο;


Φάμπιαν Σμιντ
Επιμέλεια: Δήμητρα Κυρανούδη

Οι αναφορές ότι τα κρούσματα κορονοϊού αυξάνονται ακόμη και μεταξύ των εμβολιασθέντων πληθαίνουν. Ωστόσο αυτό δεν χρειάζεται να προκαλεί αναστάτωση ή λόγο άρνησης του εμβολιασμού. Ο εμβολιασμός παραμένει αποτελεσματικός, ακόμη κι εμφανισθούν παρενέργειες ή ακόμη κι αν κάποιος κολλήσει πράγματι κορονοϊό.
Μέχρι στιγμής όλα τα εμβόλια που έχουν εγκριθεί από τις υγειονομικές αρχές της ΕΕ (EMA) και των ΗΠΑ (FDA) έχουν υψηλή αποτελεσματικότητα. Τα εμβόλια mRNA των BioNTech/ Pfizer και Moderna έχουν αποτελεσματικότητα περίπου 95%, ενώ της AstraZeneca σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία 76%. Και στις δυο περιπτώσεις ο εμβολιασμός δεν αποκλείει απόλυτα την πιθανότητα να νοσήσει κάποιος. Ανεξαρτήτως ποσοστού αποτελεσματικότητας τα εμβόλια προστατεύουν εντούτοις από την εμφάνιση σοβαρών ή θανατηφόρων επιπλοκών σε περίπτωση ασθένειας.

Γιατί υπήρξαν θάνατοι και μετά τον εμβολιασμό;
Στη Γερμανία υπήρξαν ορισμένα περιστατικά ηλικιωμένων σε γηροκομεία που νόσησαν βαριά ή ακόμη πέθαναν από COVID-19 μολονότι είχαν εμβολιασθεί. Στις καταγεγραμμένες περιπτώσεις όμως οι ασθενείς μολύνθηκαν είτε λίγο πριν είτε λίγο μετά τον εμβολιασμό. Αυτό συνέβη κυρίως γιατί το εμβόλιο δεν είχε επαρκή χρόνο για να αναπτύξει την απαραίτητη ανοσολογική προστασία. Σύμφωνα με το Επιδημιολογικό Ινστιτούτο Ρόμπερτ Κοχ απαιτούνται περίπου δύο εβδομάδες για να προσφέρει το εμβόλιο ανοσολογική προστασία. Πλήρη προστασία παρέχει μόνο μετά και από τον δεύτερο εμβολιασμό.
Επίσης οι επιστήμονες διακρίνουν τη λεγόμενη αποστειρωτική από τη λειτουργική ανοσία. Η αποστειρωτική ανοσία σημαίνει ότι ένα εμβολιασμένο άτομο δεν μπορεί να μολύνει κανέναν.
Σύμφωνα με πρώτα στοιχεία για το εμβόλιο των BioNTech/Pfizer και Moderna από το Ισραήλ, τα άτομα που έχουν λάβει και τις δύο δόσεις του εμβολίου έχουν κατά 92% χαμηλότερο κίνδυνο μετάδοσης της νόσου σε σχέση με μη εμβολιασμένα άτομα. Οριστικά στοιχεία για τα λοιπά εμβόλια δεν υπάρχουν ακόμη, ωστόσο εκτιμάται ότι και εκεί τα ποσοστά αυτά θα είναι επίσης υψηλά. Όσο για τη λεγόμενη λειτουργική ανοσία, αυτή θεωρείται εγγυημένη για όλα τα εμβόλια: προλαμβάνουν ή μειώνουν τον κίνδυνο εμφάνισης σοβαρών συμπτωμάτων.

Πόσο διαρκεί η προστασία από τα εμβόλια;
Στο ερώτημα αυτό δεν υπάρχει ακόμη σαφής απάντηση. Οι ερευνητές που εργάζονται στην φάση της παραγωγής εμβολίων μπορούν να αποφανθούν μόνο για το πόσο ασφαλή είναι τα εμβόλια. Στην τρίτη φάση της ανάπτυξής τους μπορούν να αποφανθούν για τη λειτουργική ανοσία. Στην τέταρτη φάση, μετά δηλαδή την διάθεση των εμβολίων, συνάγονται συμπεράσματα για τη διάρκεια της προστασίας που παρέχουν. Στην φάση αυτή βρισκόμαστε σήμερα και θα χρειαστούν ακόμη αρκετοί μήνες ή και χρόνια μέχρι την εξαγωγή τελικών συμπερασμάτων για τη διάρκειά της προστασίας.
Αναφορικά με τις μεταλλάξεις που έχουν ήδη εμφανιστεί, με κάποιες εξ αυτών, όπως το νοτιοαφρικανικό στέλεχος, να έχει μολύνει και εμβολιασθέντες, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι τα εμβόλια μπορούν να συμβάλουν στη μείωση της έντασης των συμπτωμάτων της νόσου αλλά και στη μείωση του αριθμού των ασθενών που χρήζουν νοσηλείας σε μονάδες εντατικής θεραπείας.
Πηγή: www.dw.com