«Εάν αποτύχουμε να μεταρρυθμίσουμε το Ευρωπαϊκό Νομισματικό Σύστημα, η ζώνη του ευρώ θα διαλυθεί» επισημαίνει στη συνέντευξή του στο TVXS ο πρώην υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας και πρώην πρόεδρος του σοσιαλδημοκρατικού κόμματος (SPD) Όσκαρ Λαφοντέν, ο οποίος τα τελευταία χρόνια είναι στέλεχος της γερμανικής Αριστεράς (Die Linke).
Ο Λαφοντέν, ηγετική προσωπικότητα της γερμανικής σοσιαλδημοκρατίας, υπήρξε για σχεδόν σαράντα χρόνια στέλεχος του SPD, του οποίου διετέλεσε και πρόεδρος από το 1995 ως το 1999. Μετά την εκλογική νίκη του σοσιαλδημοκρατικού κόμματος στις εκλογές της 27ης Σεπτεμβρίου 1998, έγινε υπουργός οικονομικών της Γερμανίας, αξίωμα από το οποίο παραιτήθηκε μερικούς μήνες μετά. Ο λόγος ήταν η διαφωνία του με τη νεοφιλελεύθερη πολιτική που προωθούσε ο τότε καγκελάριος της Γερμανίας Γκέρχαρντ Σρέντερ (ατζέντα 2010, αποδόμηση του κράτους πρόνοιας, ελαστικοποίηση της εργασίας κ.ά.) Αποχώρησε οριστικά από το SPD το 2005 δηλώνοντας δημόσια ότι η αιτία ήταν η φιλελευθεροποίηση της οικονομίας που προωθούσε η κυβέρνηση Σρέντερ και η μετάλλαξη του SPD.
Δύο χρόνια μετά ηγήθηκε του νέου γερμανικού κόμματος της αριστεράς, Die Linke, που δημιουργήθηκε με την ένωση του ανατολικογερμανικού Κόμματος του Δημοκρατικού Σοσιαλισμού και του φορέα που είχε ιδρύσει ο ίδιος μαζί με άλλους που είχαν αποχωρήσει από το SPD. Αποχώρησε από την ηγεσία του το 2010.
Ο Όσκαρ Λαφοντέν βρέθηκε στην Ελλάδα για να παραστεί ως κεντρικός ομιλητής μαζί με τον Κώστα Λαπαβίτσα σε εκδήλωση για το μέλλον της Ευρώπης, που πραγματοποιείται σήμερα στη Θεσσαλονίκη και σηματοδοτεί τα εγκαίνια του Ευρωπαϊκού Δικτύου Ερευνών Κοινωνικής και Οικονομικής Πολιτικής (ΕΔΕΚΟΠ/EReNSEP), του νέου δικτύου του Κώστα Λαπαβίτσα. Στη σημερινή συνέντευξή του στο TVXS εξηγεί πως οι ευρωπαίοι σοσιαλδημοκράτες μεταλλάχθηκαν σε σοσιαλφιλελεύθερους και προτείνει στην Ελλάδα «την επιστροφή σε μια ημι - αυτόνομη νομισματική πολιτική» και φέρνει ως παράδειγμα τη Δανία.
Η ανησυχία για το μέλλον της Ευρωζώνης μεγαλώνει. Βλέπετε μακροημέρευση και ευημερία ή κίνδυνο κατάρρευσης; «Η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης θεωρεί ότι το εργατικό κόστος στις ευρωπαϊκές χώρες θα εξελιχθεί ομοιόμορφα. Εάν, όπως τα τελευταία χρόνια έχει διαφανεί, αυτό δεν είναι δυνατό, αναπόφευκτα θα προκληθούν μεγάλες οικονομικές ανισορροπίες. Ο μόνος τρόπος να αντιμετωπιστεί αυτό είναι μέσω υποτιμήσεων των εθνικών νομισμάτων, αλλά σε μια νομισματική ένωση αυτό φυσικά είναι αδύνατο. Ειδικότερα, οι χώρες της νότιας Ευρώπης θα πρέπει να επιστρέψουν στο υπάρχον ημιαυτόνομο ευρωπαϊκό νομισματικό σύστημα, όπως, για παράδειγμα, στη Δανία. Θα μπορούσαν τότε να υποτιμήσουν τα δικά τους νομίσματα και να προστατεύσουν τις οικονομίες τους από το γερμανικό μισθολογικό ντάμπινγκ. Εάν αποτύχουμε να μεταρρυθμίσουμε το Ευρωπαϊκό Νομισματικό Σύστημα, η ζώνη του ευρώ θα διαλυθεί».
Υπήρξατε υπουργός Οικονομικών της κυβέρνησης του SPD, το οποίο είδατε να αλλάζει και να υιοθετεί μία σκληρή αντιλαϊκή ατζέντα. Γιατί μεταλλάχθηκε το SPD και όχι μόνο η γερμανική, αλλά και η ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία; «Στη δεκαετία του 1970, ο κεϋνσιανισμός, που επικράτησε μετά το τέλος του δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου, αντικαταστάθηκε από τον νεο-φιλελευθερισμό. Η πεποίθηση ότι οι χαμηλότεροι μισθοί και οι περικοπές στις συντάξεις στην κοινωνική πρόνοια και οι μειώσεις φόρων για τους πλούσιους και τις εταιρείες θα έκαναν τη λειτουργία της οικονομίας καλύτερη, έγινε η κυρίαρχη ιδεολογία. Η ιστορία δείχνει ότι η πλειοψηφία των ανθρώπων πάντα υποτάσσεται στην κυρίαρχη ιδεολογία. Οι σοσιαλδημοκράτες στην Ευρώπη άρχισαν κι αυτοί να πιστεύουν τα ίδια. Πήγαν σε μειώσεις μισθών και κάθε άλλου είδους περικοπές και αποφάσισαν να φροντίσουν τους πλούσιους και τις επιχειρήσεις - όλα στο όνομα της επίτευξης μεγαλύτερης ευημερίας. Οι Σοσιαλδημοκράτες έγιναν οικονομικά φιλελεύθεροι, εξυπηρετώντας τα συμφέροντα των εταιρειών και τα συμφέροντα των πλουσίων. Το αποτέλεσμα είναι η καταστροφή στην Ευρώπη της αυθεντικής σοσιαλδημοκρατίας, η οποία κατάγεται από το εργατικό κίνημα».
Μπορεί η ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία να ξαναγίνει αυτή που ήταν μετά τον πόλεμο και πριν τη δεκαετία του ’90; «Η επιτυχία του Jeremy Corbyn στο Εργατικό Κόμμα στη Βρετανία και τα επιτεύγματα του Bernie Sanders στις αμερικανικές (προκριματικές) προεδρικές εκλογές δείχνουν ότι είναι δυνατή η επίθεση στις δομές εξουσίας του ολιγαρχικού συστήματος που κυριαρχεί στις περισσότερες χώρες του κόσμου. Αλλά η πορεία του ΣΥΡΙΖΑ δείχνει πόσο δύσκολο είναι να ξεπεραστούν αυτές οι συγκεκριμένες δομές της εξουσίας».
Αν η ελληνική κυβέρνηση ζητούσε τη συμβουλή σας, ποια θα ήταν αυτή; «Να χρησιμοποιήσει ένα ευρωπαϊκό νομισματικό σύστημα που να βασίζεται σε εθνικό νόμισμα. Μετά θα είναι δυνατό να υποτιμηθεί το νόμισμά σας. Διαφορετικά δεν θα έχετε καμία τύχη. Η Ελλάδα χρειάζεται τη δική της, δημοκρατικά ελεγχόμενη κεντρική τράπεζα. Χρειάζεται επενδύσεις σε όλες τις υποδομές. Χωρίς επιστροφή σε μια ημι - αυτόνομη νομισματική πολιτική, η Ελλάδα δεν έχει καμία ελπίδα».
Ο Υποδιοικητής Μάρκος αντιμετώπιζε κατηγορίες για τρομοκρατία και παράνομη κατοχή πυροβόλου όπλου από το 1995, ένα χρόνο μετά, αφού οι Ζαπατίστας κήρυξαν τον πόλεμο στο Μεξικό.
Ο εμβληματικός ηγέτης του Εθνικού Απελευθερωτικού Στρατού των Ζαπατίστας, υποδιοικητής Μάρκος, δεν καταζητείται πλέον για κανένα εγκλήμα, μετά την ανακοίνωση ενός μεξικανού ομοσπονδιακού δικαστή, την Τρίτη 23 Φεβρουαρίου, που δήλωνε ότι η διαταγή για τη σύλληψή του, που είχε εκδοθεί το 1995, έχει λήξει.
Ο υποδιοικητής Μάρκος, γνωστός σήμερα ως υποδιοικητής Γκαλεάνο, αντιμετώπιζε κατηγορίες για τρομοκρατία, αντίσταση και κατοχή πυροβόλων όπλων που χρησιμοποιούνται από τον μεξικανικό στρατό, ανάμεσα σε άλλα εγκλήματα, αλλά η περίοδος δίωξης γι’αυτές τις κατηγορίες έχει λήξει.Εντάλματα σύλληψης για άλλα 10 μέλη του EZLN έχουν επίσης λήξει, όπως ανακοίνωσαν οι αρχές την Τρίτη.
Ο EZLN κήρυξε τον πόλεμο κατά της μεξικανικής πολιτείας την 1η Ιανουαρίου του 1994, παρουσιάζοντας το κίνημα των Ιθαγενών στην νότια πολιτεία Τσιάπας του Μεξικού, στα διεθνή φώτα της δημοσιότητας, ως παράδειγμα για τα αυτόνομα κοινωνικά κινήματα σε όλο τον κόσμο.
Πάνω από δύο δεκαετίες μετά αφού ο μασκοφόρος στρατός των ιθαγενών, βγήκε από τη ζούγκλα Λακαντόνα και ανακοίνωσε την αντίστασή του στο Μεξικό και στον κόσμο, ο αγώνας των Ζαπατίστας συνεχίζει μέχρι σήμερα το δρόμο του αυτο-προσδιορισμού και της αυτονομίας, καθώς και των νέων εναλλακτικών λύσεων έναντι του παγκόσμιου καπιταλισμού.
Στις 24 Μαΐου, του 2014, σε μια δήλωσή του στην ιστοσελίδα του EZLN, ο ηγέτης των ανταρτών ανακοίνωσε, «ο Μάρκος, ο χαρακτήρας του δεν είναι πλέον απαραίτητος … Ο χαρακτήρας του ήταν δημιούργημα και τώρα οι δημιουργοί του, οι Ζαπατίστας, τον καταστρέφουν».
Ο Γκαλεάνο συνέχισε λέγοντας, ότι ο Μάρκος, ο χαρακτήρας, είχε ιδιοποιηθεί την προσοχή του κινήματος, και ότι η κίνηση και η απόφαση να τον «σκοτώσουν», δεν οφείλεται σε ασθένεια, θάνατο ή εσωτερική εκκαθάριση της ομάδας.
«Δηλώνω ότι ο γνωστός ως Εξεγερμένος Υποδιοικητής Μάρκος δεν υπάρχει πια», είπε. «Η φωνή του Εθνικού Απελευθερωτικού Στρατού των Ζαπατίστας δεν θα ακούγεται πλέον μέσα από τη φωνή μου».
Σε αντίθεση με αυτό που πολλοί αναλυτές πίστευαν αρχικά, ο Μάρκος δεν είχε ανακοινώσει ότι θα παραιτηθεί από αρχηγός του EZLN.
«Στο τέλος, εκείνοι που καταλαβαίνουν, θα γνωρίζουν ότι δεν υπάρχει αποχώρηση, από αυτό που ποτέ δεν ήταν εδώ, ούτε θάνατος για κάποιον που δεν έζησε ποτέ», είπε, υπογράφοντας ως «Εξεγερμένος Γκαλεάνο».
Το όνομα Γκαλεάνο είναι μια αναφορά στον Jose Luis Solís López «Γκαλεάνο», δάσκαλο και ηγέτη του EZLN που δολοφονήθηκε στις 2 Μάη, του 2014 από μια παραστρατιωτική ομάδα.
Ο Θωμάς Κοροβίνης στα τρία τελευταία του βιβλία, «Ο κατάδεσμος», «Το πρώτο φιλί», «Τι πάθος ατελείωτο», όλα από τις εκδόσεις Αγρα, γράφει για πρόσωπα που αγάπησε και που συνέβαλλαν στη διαμόρφωση της προσωπικότητας του. Πρόσωπα της φαντασίας, της ζωής μας, με ιστορίες παθιασμένες, καθηλωτικές. Τον ευχαριστούμε για τη συνέντευξη.
«Ο κατάδεσμος» είναι ο μονόλογος μιας γυναίκας από τη Θεσσαλονίκη. Υπήρξε κάποιο συγκεκριμένο πρόσωπο ή είναι αποκλειστικά μορφή του μύθου;
Η καταγγέλουσα γυναίκα στον «Κατάδεσμο» είναι πρόσωπο της φαντασίας μου, επιθυμητό και ιδεώδες ως προς την κοινωνική του στάση, όταν αποφασίζει, έστω και αργά, να κάνει την επανάστασή του, διεκδικητική, τσαμπουκαλού και ντερμπεντέρισσα και με γλώσσα που μοιάζει λίγο με άντρα παλαιάς κοπής, μάγκα. Αλλά, όπως και η Μαρίκα, πρωταγωνίστρια στο μυθιστόρημά μου «55», στηρίζεται εν μέρει και στην προσωπικότητα κάποιων, πολύ σπάνιων, τύπων γυναικών που έχω γνωρίσει.
Αν και είμαστε στο 21ο αιώνα, θεωρείται ότι ο αιχμηρός, εκρηκτικός, αθυρόστομος λόγος της Ζηνοβίας, θα γίνει αποδεκτός;
Ζούμε πια σε εποχές, που ενώ φαίνεται ή θεωρείται ότι πολλά έχουν ξεπεραστεί, εντούτοις, για διάφορους λόγους, πολλοί, και ιδίως η νεολαία, διακρίνονται από συντηρητική στάση σε πλήθος ζητημάτων. Η γραπτή έκφραση, ειδικά στη λογοτεχνία, αλλά και στον κινηματογράφο και το θέατρο, έχει υποστεί κατά το παρελθόν πολλά από ποικίλες λογοκρισίες και απ” την αυτολογοκρισία των δημιουργών. Ήθελα αυτή η «έξω γλώσσα» να αποτυπωθεί στη λογοτεχνία μου. Μην τα λέμε μόνο στα καφενεία συνωμοτικά μεταξύ μας. Και φυσικά θα βρεθούν κάποιοι να αηδιάσουν και να βρίσουν.
Πιστεύετε ότι είμαστε εγκλωβισμένοι στον κόσμο που περιγράφει;
Έχω σιχαθεί τους φοβικούς, τον καθωσπρεπισμό και την υποκρισία. Για μένα δεν είναι εγκλωβισμός, είναι οπορτουνισμός και συμβιβασμοί της ευκολίας. Αν καταγγέλλαμε χωρίς περιστροφές, με παρρησία και προσωπικό κόστος βέβαια, πολλά απ” αυτά που μας συμβαίνουν, και που μας κάνουν οι άλλοι, εξουσίες και συνάνθρωποι, οι τραγωδίες γύρω μας θα είχαν λιγοστέψει.
Παρατηρώ ότι στα τελευταία σας βιβλία κυριαρχούν τα πρόσωπα. Τώρα η Ζηνοβία, ο Βιζυηνός στο «Πρώτο Φιλί» και στο «Τι Πάθος Ατελείωτο» επώνυμοι, λιγότερο ή περισσότερο, άνθρωποι. Γράφετε γι” αυτά ή για τις συνθήκες που ζουν και δημιουργούν;
Διαλέγω και φτιάχνω πρόσωπα, με στόχο μέσα απ” τις ιστορίες τους να αναδείξω πτυχές χαρακτήρων, να διασώσω εποχές, να στιγματίσω κακώς κείμενα.
Θεωρείτε ότι μας αρέσει να διαβάζουμε και να γράφουμε ιστορίες γι” άλλους;
Είναι μια μορφή ανθρωπογνωσίας, ενώ έτσι μαθαίνεις καλύτερα και τον εαυτό σου.
Στο «Τι Πάθος Ατελείωτο» φοβηθήκατε ότι η «εκμετάλλευση» όλων αυτών των προσώπων μπορεί να γίνει καταχρηστική;
Αυτά τα πρόσωπα τα βλέπω σεβαστικά και με απέραντη αγάπη. Καταχρηστική εκμετάλλευσή τους γίνεται συνήθως απ” τους κακόβουλους και τους μοχθηρούς τύπους. Μας ενδιαφέρουν οι καλοί άνθρωποι. Τους άλλους τους κάνουμε στην πάντα.
Με αφορμή το «Πρώτο Φιλί» συμφωνείτε ότι ο έρωτας είναι το πεπρωμένο μας;
Γι” αυτούς που τον πιστεύουν, ναι, για τους ερωτικά μοιραίους ο έρωτας σφραγίζει τα πεπρωμένα τους.
Τί ρόλο παίζει η τύχη στη συγγραφή;
Στη συγγραφή παίζει κάποιο ρόλο και η τύχη, με την έννοια της εύνοιας των Μουσών κυρίως, μα πιο πολύ η αφοσίωση στην τέχνη σου, η εργατικότητα, το ταπεραμέντο και άλλα.
Τί χωρίζει και τι ενώνει τον ελληνικό και τον τουρκικό λαϊκό πολιτισμό;
Μας χωρίζουν η ιστορική, διαχρονική αντιπαλότητα και η «υποδούλωση του γένους μας» που έχουν δημιουργήσει ένα πεδίο όχι σωστής και γόνιμης αλληλογνωριμίας και στην περιοχή του πολιτισμού. Φυσικά η γλώσσα, η θρησκεία και αρκετά η νοοτροπία. Πολιτισμικές αλληλεπιδράσεις, δάνεια και αντιδάνεια και στενή συγγένεια της κοινής λαϊκής θυμοσοφίας είναι γνωστά και διακριτά.
Νομίζω ότι το πάθος είναι κοινή συνισταμένη στα βιβλία σας. Συμφωνείτε;
Τα βιβλία μου είναι λαϊκά τραγούδια, του πάθους. Έτσι ήταν κι ζωή μου μέχρι τώρα. Πάνε μαζί.
Τί είναι αυτό που διαμορφώνει το ύφος του λόγου σας; Τα πρόσωπα; Η συναισθηματική σας κατάσταση; Η λογική;
Θα απαντήσω με τα λόγια ενός άλλο συγγραφέα, του Μισέλ Φάις, που είχε γράψει κάποτε για την περίπτωσή μου, – και «με έπιασε»- ότι «ο Θ. Κ. σκέφτεται με την ψυχή και αισθάνεται με το πνεύμα».
Το «Τι Πάθος Ατελείωτο» πιάνει πολλά θέματα που μας απασχολούν σήμερα. Προσφυγικό, στάση της Αριστεράς, Σκουριές. Ο καλλιτέχνης πρέπει να παίρνει θέση για τα πράγματα;
Ο δημιουργός οφείλει να παίρνει θέση για τα πράγματα, με το θάρρος του λόγου, να έχει στάση προσωπική, για όλα τα ζητήματα του καιρού του και κάποιες φορές να ρισκάρει. Αυτοί οι καλλιτέχνες μου αρέσουν, οι τολμηροί και ρηξικέλευθοι, οι ανθρωποκεντρικοί και βαθιά πολιτικοποιημένοι. Και να βρίσκει τον τρόπο να περνούν τα καυτά σημεία του καιρού του και στο έργο του.
Και να που έφτασε η στιγμή να σταθεί και η δημοσιογραφία μπροστά στον καθρέφτη της…
Η απεργία των δημοσιογράφων και των εργαζομένων στα ΜΜΕ είναι η μοναδική κινητοποίηση που όχι μόνον δεν πλήττει ούτε ένα κομμάτι της κοινωνίας, αλλά αντιθέτως προκαλεί και αισθήματα ανακούφισης στην κοινή γνώμη…
Σαν να ησύχασε ο κόσμος ένα πράγμα…
Μπουχτισμένος από τον ορυμαγδό της καταστροφολογίας, την κυριαρχία του τραμπουκισμού, την αναισχυντία της λασπολογίας, την ξεδιαντροπιά της ψευδολογίας, την ξετσιπωσιά της βαπορίσιας δημοσιογραφίας, την επιβράβευση του χαφιεδισμού, την αυθάδεια των αγραμμάτων, την ψυχοπάθεια των νάρκισσων και την ξιπασιά των μεγαλοκυριών και μεγαλοκυρίων της συστημικής δημοσιογραφίας, ο κόσμος σαν να παίρνει το αίμα του πίσω, μέσω της αδιαφορίας και της περιφρόνησης…
Μας τσουβαλιάζει όλους αλλά έτσι δεν γίνεται πάντα; Η δημοσιογραφία, ειδικά τα τελευταία πολλά χρόνια, από την εποχή του χρηματιστηρίου ακόμη, δεν χαρακτηρίστηκε από την εξαίρεση αλλά από τον κανόνα της αλητείας…
Ο όρος «παπαγαλάκια» εισήχθη στη δημόσια κριτική μαζί με τους εισηγμένους στη σφαίρα του νεοπλουτίστικου lifestyle, που σε συνδυασμό με την οργανωμένη από τα πάνω αποϊδεολογικοποίηση της πολιτικής, έχτισαν την ιδεολογική βάση για το μεγαλύτερο σκάνδαλο βίαιης ανακατανομής του πλούτου… Η μεγαλύτερη ληστεία όλων των εποχών, που αποτέλεσε και τη μαγιά της νεοφιλελεύθερης λαίλαπας , δυστυχώς έχει παραδοθεί σε μια ύπουλη λήθη …
Τότε άλλαξε η ανθρωπογεωγραφία της δημοσιογραφίας με όρους «εκσυγχρονισμού» για να αμβλύνει τα όρια της δημοσιογραφικής ηθικής,τα οποία κατέλυσε στη συνέχεια η μνημονιακή λαίλαπα …
Η δημοσιογραφία, αλλοιωμένη ήδη από την ίδια της την ενσωμάτωση και αλλοτριωμένη από τη στρατηγική της ευτέλειας, υποτάχθηκε αυτόματα, σαν έτοιμη από καιρό, στο μνημονιακό καθεστώς, με ευθύνη των δημοσιογραφικών σωματείων…
Ανέμελες απέναντι στη μαυρίλα, περιχαρακωμένες σε ξεπερασμένες συνδικαλιστικές μεθόδους, κομπλεξικές μπροστά στη νέα εξέλιξη του διαδικτύου (δεν αναγνωρίζουν καν ως δημοσιογράφους τους ανθρώπους που εργάζονται στα site αλλά τους καλούν να απεργήσουν!), αδιάφορες για την προλεταριοποίηση χιλιάδων συναδέλφων, ανύπαρκτες όταν έκλειναν δημοσιογραφικά Μέσα και σιωπηρές όταν τα ντόπερμαν της ενημέρωσης άλλαζαν την κοινωνική συνείδηση, οι δημοσιογραφικές ενώσεις- ζωτικό όργανο της διαπλοκής- αφού απαξίωσαν ο,τι νέο και μαχητικό πάλεψε να αναπτυχθεί εκτός του mein stream πλαισίου,στη συνέχεια αυτοαπαξιώθηκαν
Καταχωρισμένοι και δικαίως στην κοινή συνείδηση ως βαποράκια συμφερόντων που μάχονται το λαϊκό συμφέρον, οι δημοσιογράφοι ουδέποτε υπερασπίστηκαν συλλογικά το ήθος,την ακεραιότητα, την εντιμότητα, την καλλιέρεγεια, την ευρυμάθεια, την παιδεία και κυρίως τη φύση της ενημέρωσης, όταν μετατρέπονταν από αγαθό σε εμπόρευμα …
Το ταμείο των δημοσιογράφων έγινε μείον προ πολλού και η ύστερη υπεράσπισή του δεν είναι παρά η παρωδία της μαχητικότητας, χωρίς κανένα έρεισμα,ούτε καν στους θιγόμενους. Γιατί άραγε;
Όχι δεν θα υπερασπιστώ τη χαμένη τιμή της δημοσιογραφίας, διότι τα τελευταία χρόνια μας δίδαξε τα πάντα για τις τιμές, αλλά τίποτα για τις αξίες …
Ας ζήσουμε λοιπόν την αυτοκατάργηση του δημοσιογραφικού συνδικαλισμού σαν το πρόπλασμα μιας συνθήκης για μια προς το παρόν αδιόρατη κάθαρση…
Έτσι, σαν ελάχιστη συγνώμη προς την κοινωνία που πήραμε στο λαιμό μας…
Υ.Γ. Η θεωρία ότι η απεργία εξυπηρετεί την κυβέρνηση, μοιάζει σαν βγαλμένη από το θεώρημα του Παπαγάλου: «Καταφέρνουμε πάντα να συμβεί αυτό για το οποίο αμφιβάλλουμε περισσότερο»…
Ήταν εκείνος ο λόφος έξω απ’ τη Χώρα. Κι η ανηφόρα, τριακόσια μέτρα όλα κι όλα. Ένας έμπειρος ποδηλάτης δεν θα το σκεφτόταν καν, θα την ανέβαινε χωρίς να κατεβάσει ταχύτητα. Όμως μ’ ένα πακέτο τσιγάρα και πέντε μεγάλες μπύρες το προηγούμενο βράδυ η ανηφόρα γινόταν πρόκληση.
Δούλευα Αύγουστο μήνα στο νησί, σπαστό ωράριο κι ατέρμονο. Πέντε ώρες το πρωί κι όσες χρειαζόταν απ’ το απόγευμα ως το βράδυ. Κι όμως, παρά την κούραση, στο τρίωρο διάλειμμα δεν πήγαινα να ξεκουραστώ, να κοιμηθώ, να δω τηλεόραση. Έπαιρνα το ποδήλατο, μεσημεριάτικα, κι έφευγα για την παραλία του Άι Προκόπη. Μπροστά απ’ το αεροδρόμιο είχε το τελευταίο ίσιωμα, μια μεγάλη ευθεία, όπου προσπαθούσα να αναπτύξω ταχύτητα. Τα πρώτα εκατό μέτρα της ανηφόρας ήταν εύκολα, βοηθούσε η αδράνεια της ύλης. Ένα σώμα με ταχύτητα δεν μπορείς να το σταματήσεις. Τα υπόλοιπα διακόσια ήταν η δοκιμασία. Το χειρότερο που μπορούσα να κάνω, η υπέρτατη προδοσία, ήταν να κατέβω απ’ το ποδήλατο και ν’ ανεβώ περπατώντας. Κάποιες φορές, υπερβολικά ξενυχτισμένος και κουρασμένος απ’ τη δουλειά, πετούσα την ασπίδα και άφηνα τους Μήδους να διαβούν ανενόχλητοι. Η μέτρια προδοσία, η πύρρειος νίκη, ήταν να κατεβάσω ταχύτητα και ν’ ανέβω με ταχύτητα παραπληγικής χελώνας. Ένιωθα ντροπή, ειδικά όταν με προσπερνούσε το λεωφορείο, και φανταζόμουν τους τουρίστες να γελάνε με τα πόδια μου, που γυρνούσαν ανώφελα, σισύφεια, δέκα κύκλους για ένα μέτρο. Τις περισσότερες φορές όμως άντεχα. Δεν κατέβαινα απ’ το ποδήλατο ούτε κατέβαζα ταχύτητα. Πάταγα τα πετάλια, όρθιος για λίγο, και τα πνευμόνια μου κόντευαν να μου βγουν απ’ το στόμα -ξεχειλίζοντας νικοτίνη και πίσσα. Ο ιδρώτας κατακλυσμιαίος, με 50% περιεκτικότητα σε αλκοόλ, έβγαινε από κάθε πόρο του δέρματος μου, έμπαινε στα μάτια μου, με τύφλωνε. Αλλά συνέχιζα, ανασαίνοντας λες κι ήμουν στην κορύφωση ερωτικής πράξης ή στο νεκροκρέβατο, σφίγγοντας τα δόντια, λέγοντας δυνατά: «Θα τα καταφέρω, είμαι πιο δυνατός από σένα». Και δεν ξέρω αν μιλούσα στην ανηφόρα ή στον εαυτό μου. Με πονούσε το συκώτι κι η καρδιά, με πονούσαν όλοι οι μύες, και ίδρωνα, ξεφύσαγα, για διακόσια μέτρα. Αλλά συνέχιζα. Και νικούσα.
Έφτανα στην κορυφή του λόφου, όπου είχε μια μικρή στροφή, και σταματούσα. Από εκεί μπορούσα να δω τη θάλασσα του Προκόπη, γαλάζια έτσι όπως είναι οι θάλασσες μόνο στις ταινίες. Να τη στιλβώνει ο αμείλικτος ήλιος. Και πιο μέσα το Αιγαίο, μέχρι τα βουνά της Πάρου απέναντι. Εκεί, στην κορυφή του λόφου, στεκόμουν, ατένιζα, έπαιρνα ανάσες και ήμουν ευτυχισμένος. Ο υπόλοιπος δρόμος ήταν κατηφόρα, μόνο φρένο χρειαζόταν να πατάω. Και σε λίγα λεπτά θα πέταγα το ποδήλατο και το σακίδιο στην άμμο, θα έβγαζα τα ρούχα και θα βουτούσα σ’ εκείνο το κρύσταλλο που κάποια αρχαία θεά, πελασγική και φιλήδονη, πολύ πριν τους πατριαρχικούς Αλλάχηδες, Γιαχβέδες και Δίες, είχε ρίξει στην άκρη της Νάξου. Όμως δεν βιαζόμουν να ξεκινήσω. Εκείνη η στιγμή, πάνω στον λόφο, μετά τη δύσκολη ανηφόρα, ιδρωμένος και εξαντλημένος, ήταν πιο σημαντική απ’ την επιβράβευση που θα ερχόταν, τη βουτιά στη θάλασσα. Ήταν καθαρή κι ανόθευτη ευτυχία, χωρίς επιβράβευση από κάποιον άλλο, χωρίς περγαμηνές επιτυχίας. Σε λίγες ώρες, ούτε τρεις, θα έτρεχα πάλι πανικόβλητος, εξυπηρετώντας δύστροπους Έλληνες. Έπρεπε ν’ αντέξω, για να καταφέρω τον χειμώνα να ταξιδέψω. Κι αυτό που με βοηθούσε να κρατηθώ, μόνη ικανοποίηση ήταν εκείνη η θάλασσα. Και πιο πολύ ήταν η προσμονή της θάλασσας. Μόλις θα έπαιρνα την κατηφόρα, μόλις θα ξεκινούσα την Κάθοδο του Ενός προς τη Θάλαττα, θα ξεκινούσε και το τέλος της. Η ικανοποίηση της επιθυμίας -που πάντα είναι ασθενέστερη της ίδιας της επιθυμίας. Ήταν σαν να κατάφερνα, με τόσο κόπο, να βρεθώ μπροστά σε μια πανέμορφη ερωμένη, στην κρεβατοκάμαρά της. Κι εκείνη να έβγαζε τα ρούχα της, γυμνή σαν θεά, να ξάπλωνε και να με περίμενε. Και λίγο πριν χαθώ μέσα της να στεκόμουν εκεί για να απολαύσω την προσμονή. Αυτά τα λίγα λεπτά, που στεκόμουν στην κορυφή του λόφου αγναντεύοντας τη θαλάσσια ερωμένη μου, ήταν απ’ τα πιο ευτυχισμένα της ζωής μου.
~~{}~~
Η ευτυχία είναι η πιο παρεξηγημένη και η πιο υπερεκτιμημένη έννοια. Κάποιοι τη θεωρούν ανούσια, ασήμαντη, αδύνατη, πλανεύτρα. Αναρωτιούνται πώς μπορούν, πώς τολμούν κάποιοι να την αναζητούν ή έστω να την αναφέρουν, σ’ έναν κόσμο δυστυχίας και πόνου. Κατηγορούν εκείνους που την περιλαμβάνουν στα σχέδια τους ως εγωκεντρικά ζώα, που αδιαφορούν για το πλεόνασμα δυστυχίας, που δεν νοιάζονται για τους άλλους. Από την άλλη υπάρχουν εκείνοι που την έχουν χρίσει πεμπτουσία. Οι άνθρωποι που εθελοτυφλούν και τίποτα κακό δεν βλέπουν στον κόσμο μας, χωμένοι σε μια διαρκή αναζήτηση της προσωπικής τους ευτυχίας και καλοζωίας. Και σε πιέζουν να διαλέξεις με ποιους θέλεις να είσαι. Μ’ εμάς ή με τους άλλους; Οι αρνητές της ευτυχίας και οι ευτυχιομανείς. Διάλεξε με ποιους θα πας και ποιους θ’ αφήσεις. Γιατί -πρέπει- πάντα κάπου ν’ ανήκεις. Έτσι λένε.
~~{}~~
Ας γίνουμε λίγο Μακιαβελικοί. Υπάρχουν τρία είδη ευτυχίας: Στο πρώτο νοιάζεσαι μόνο για τη δική σου και σκοτώνεις όσους την εμποδίζουν. Στη δεύτερη περίπτωση νοιάζεσαι πάλι για τη δική σου, αλλά δεν καταστρέφεις την ευτυχία των άλλων. Το τρίτο είδος είναι το πιο δύσκολο. Είναι τότε που δεν μπορείς να αισθανθείς ευτυχία αν δεν είναι ευτυχισμένοι όλοι.. Οι πρώτοι είναι οι επαγγελματίες εγκληματίες, οι οικονομικοί δολοφόνοι και οι φανατικοί (θρησκεία, έθνος, ράτσα, ομάδα, ιδεολογία κλπ). Οι δεύτεροι είναι οι περισσότεροι άνθρωποι, αυτό που οι στατιστικολόγοι αναφέρουν ως «μέσος άνθρωπος». Οι τρίτοι είναι ήρωες, και συνήθως δολοφονούνται ή φυλακίζονται.
~~{}~~
Ήρωες σπάνια εμφανίζονται στον πραγματικό κόσμο, την κοινωνία μας, που κυρίως αποτελείται από εγκληματίες και «μέσους ανθρώπους». Όμως κάποιες φορές συμβαίνει ένα μεγάλο κομμάτι απ’ τους «μέσους», να συμπεριφέρεται ηρωικά. Τότε συμβαίνουν οι μεγάλες αλλαγές, τα κβαντικά άλματα της κοινωνίας.
Το θέμα είναι ότι η ευτυχία, που κάποιοι θεωρούν ανούσια, είναι απαραίτητη για να προχωρήσουμε, ως σύνολο, ως άτομα. Γιατί αυτή σε κρατάει ζωντανό, αυτή σου δίνει δύναμη να συνεχίσεις.
Μπορεί να είναι ένα μπουκάλι κρασί και μια συζήτηση με τον φίλο σου. Μπορεί να είναι μια νύχτα έρωτα και πάθους. Μπορεί να είναι το παιχνίδι με το παιδί σου. Μπορεί να είναι η ευτυχία της καλλιτεχνικής δημιουργίας. Μπορεί να είναι ένας σπόρος που τον βλέπεις να φυτρώνει. Μπορεί να είναι η πανσέληνος την άνοιξη. Μπορεί να είναι η θέα της θάλασσας, μετά από μια κοπιαστική ανηφόρα.
Τόσα πολλά μπορεί να είναι, τόσο διαφορετικά και τόσο ίδια για όλους.
Χάρη στην ευτυχία που νιώθεις, που νιώθουμε, με όλα αυτά τα μικρά πράγματα, παίρνουμε δύναμη για να αντέξουμε, για να συνεχίσουμε, μέχρι όλα εκείνα που θεωρούμε πιο μεγάλα.
Η ευτυχία είναι οι δικές μας προσωπικές στιγμές, που μας κάνουν να θέλουμε έναν πιο όμορφο κόσμο, για όλους. Τίποτα δεν χτίστηκε πάνω στη μιζέρια, παρά μόνο η καταπίεση.
Κάθε φορά που ευτυχούμε στήνουμε θεμέλια.
Τα θεμέλια ενός κόσμου όπου ο «μέσος άνθρωπος» θα χαθεί και θα δώσει τη θέση του στον μοναδικό κι ανεπανάληπτο άνθρωπο.
Να σ’ αγναντεύω, θάλασσα, να μη χορταίνω απ’ το βουνό ψηλά στρωτή και καταγάλανη και μέσα να πλουταίνω απ’ τα μαλάματά σου τα πολλά.
Να ’ναι χινοπωριάτικον απομεσήμερο, όντας μετ’ άξαφνη νεροποντή χυμάει μες απ’ τα σύνεφα θαμπωτικά γελώντας ήλιος χωρίς μαντύ.
Να ταξιδεύουν στον αγέρα τα νησάκια, οι κάβοι, τ’ ακρόγιαλα σα μεταξένιοι αχνοί και με τους γλάρους συνοδιά κάποτ’ ένα καράβι ν’ ανοίγουν να το παίρνουν οι ουρανοί....
Ξανανιωμένα απ’ το λουτρό να ροβολάνε κάτου την κόκκινη πλαγιά χορευτικά τα πεύκα, τα χρυσόπευκα, κι᾿ ανθός του μαλαμάτου να στάζουν τα μαλλιά τους τα μυριστικά.
Κι’ αντάμα τους να σέρνουνε στο φωτεινό χορό τους ως μέσα στο νερό τα ερημικά χιονόσπιτα-κι’ αυτά μες στ᾿ όνειρό τους να τραγουδάνε, αξύπνητα καιρό.
Έτσι να στέκω, θάλασσα, παντοτεινέ έρωτά μου με μάτια να σε χαίρομαι θολά και να ’ναι τα μελλούμενα στην άπλα σου μπροστά μου, πίσω κι’ αλάργα βάσανα πολλά.
Ως να με πάρεις κάποτε, μαργιόλα συ, στους κόρφους σου αψηλά τους ανθισμένους και να με πας πολύ μακρυά απ’ τη μαύρη τούτη Κόλαση, μακρυά πολύ κι’ από τούς μαύρους κολασμένους....
Σαν σήμερα λοιπόν γεννήθηκε και σαν σήμερα πέθανε -πριν μερικούς αιώνες- αυτός που θεωρείται ο μεγαλύτερος θεατρικός συγγραφέας όλων των εποχών, ο Ουίλιαμ Σαίξπηρ. Ο Σαίξπηρ έγραψε πολλά και γι' αυτόν έχουν γραφεί πολύ περισσότερα. Ένα από τα πλέον ενδιαφέροντα κείμενα ήταν αυτό που αφορά στο πως ο συγγραφέας "έβλεπε" την εξουσία και ανήκει στον Μάριο Πλωρίτη.
Σύμφωνα με τον Πλωρίτη ο Σαίξπηρ είχε διαγνώσει με σαφήνεια το «αιώνιο σχήμα» της λειτουργίας, των δολιοτήτων, των μεθόδων και των συνεπειών της εξουσίας και το απεικόνισε στα περισσότερα έργα του. Ο τύπος αυτού του σχήματος (του τροχού της εξουσίας, ο οποίος γυρίζει) εκδιπλώνεται, κατά τον Πλωρίτη, στο έργο του ποιητή ως εξής : «Αρχομανία - Αγώνας για την εξουσία - Κατάκτηση της εξουσίας - Άσκηση της εξουσίας - Κατάχρηση της εξουσίας - Πτώση του εξουσιαστή». Πιο αναλυτικά, υπάρχει το «Πάθος για την εξουσία και τα πάθη των άλλων...» (Ριχάρδος Γ’, Άμλετ, Μάκβεθ, Τρικυμία), «το πάθος του ίδιου του αρχολάγνου...» (Ερρίκος ΣΤ΄, Ερρίκος Δ΄) , τα «πάθη των θυμάτων», του λαού δηλαδή, και η Νέμεση, ο εκμηδενισμός του ηγέτη, ως καρπός των αδικοπραγιών του αλλά και της ιστορικής αναγκαιότητας.
Ο Σαίξπηρ σκέφτεται τον ιδανικό ηγεμόνα, τον ιδανικό κυβερνήτη που να έχει «δικαιοσύνη, ισάδα, εγκράτεια, σταθερότητα, γενναιοφροσύνη, υπομονή, σπλαχνιά, σεμνότητα, ευλάβεια, συνέπεια, θάρρος, καρτερία». Βέβαια, «η ιστορική πείρα των αιώνων βεβαιώνει πως οι ηγεμόνες που ανταποκρίνονται σ’ αυτές τις ‘προδιαγραφές’ είναι πιο σπάνιοι κι απ’ τους μυθικούς μονόκερους», σχολιάζει ο Πλωρίτης. Τονίζει, πάντως, πως ο ποιητής ασχολείται με τη βασιλεία, επειδή στην εποχή του «ολόκληρη η πολιτική ήταν έργο του μονάρχη». Ο μελετητής, μάλιστα, ισχυρίζεται ότι ο Σαίξπηρ διαπίστωσε πριν από τον Ρουσσώ, τον Χέγκελ και τον Μαρξ την αλλοτρίωση που δημιουργεί σε κυβερνώντες και κυβερνώμενους η εξουσία. Αυτή «η διόλου μεταφυσική δύναμη που από-ανθρωπίζει κι εκείνους κι ετούτους, αυτός ο πόθος κυριαρχίας, η libido dominandi, που σπρώχνει ακατανίκητα τους ανθρώπους προς την εξουσία, την οποία πρέπει να κατακτήσουν ακόμα και με το έγκλημα. Κι αυτός ο τρόμος, ο πανικός μη χάσουν την εξουσία που κέρδισαν, τους παρακινεί αναπότρεπτα στην καταπίεση, στην τρομοκρατία, στην τυραννία, στο έγκλημα». Αυτόν τον φαύλο πολιτικό κύκλο διαπραγματεύεται ο Σαίξπηρ.
Ακούς και ξανακούς την λέξη hipster και δεν έχεις ιδέα τι είναι; Στο λένε οι φίλοι σου, το διαβάζεις σε περιοδικά, τ' ακούς στην τηλεόραση κι όμως πάλι δεν γνωρίζεις τι σημαίνει. Ωραία, αυτό θα διευκρινήσουμε σήμερα. Το hipster μεταφράζεται ως μια μεταμοντέρνα υποκουλτούρα των νέων του 2010+, απόγονοι κυρίως της αστικής τάξης οι οποίοι δρουν και δηλώνουν ψαγμένοι. Τους αρέσει η εναλλακτική μουσική βλ. Bjork (ή μια νέα εκδοχή της, Loreen), τρελαίνονται για τον κινηματογράφο και ειδικότερα τις indie ανεξάρτητες ταινίες βλ. Once, Weekend, Like Crazy και γενικότερα την τέχνη. Το hipster είναι κατάσταση, είναι μία μείξη στυλ, μόδας, γούστων και συμπεριφορών. Στάσεις και αναπαραστάσεις στην καθημερινότητα των νέων του σήμερα. Είναι μια προσπάθεια φετιχοποίησης παλαιότερων στοιχείων και χαρακτηριστικών μιας άλλης υποκουλτούρας, τα οποία παίρνονται, μετουσιώνονται σε κάτι μοντέρνο και οικείο κι έπειτα αφομοιώνονται απ' τους hipsters.
Κι όμως η έννοια της λέξης hipster συναντάται από τις αρχές του Β' Παγκοσμίου Πολέμου το 1940, με εντονότερα χαρακτηριστικά το 1950.
Το πρώτο παγκόσμιο hipster idol ήταν ο ηθοποίος James Dean. Στυλιστικά όλη η hispterism ιδεολογία βασίζεται πάνω στο dress code/style του James Dean.
Ιστορικά αναδύεται σταδιακά μέσα από άλλα “κινήματα”. Οι hippies (η λέξη προέρχεται απ' το hipster) ξεκινούν στην Αμερική κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του '60, ενώ ύστερα από την γενικότερη ηθική και σεξουαλική απελευθέρωση που έφεραν ιδεολογικά στο προσκήνιο, μεταμορφώνονται σε punk boys & girls που ακούν κυρίως Sex Pistols.
Έπειτα, έρχονται οι Grunge (Γκραντζ) το 1980. Ακούν εναλλακτική ροκ μουσική βλ. Cobain και ιδεολογικά αναπτύσσόνται στο Σιατλ της Αμερικής.
Στα 1990 έρχεται στην μουσική το Hip Hop, και αφότου διαρκέσει μια δεκαετία, έρχονται στο προσκήνιο μετά το millenium οι emo. Τα παιδιά με τα περίεργα μαλλιά, που χαρακώνονται και αγαπούν την σκακιέρα και τα Vans.
Μέχρι που το 2008 περίπου έρχεται ολοκληρωτικά το hipster για να καθιερωθεί σχεδόν από όλους, αποδεκτά ή μη, θελημένα ή όχι. To πρώτο νεανίζον-εφηβικό hipster duet ήταν ο Εdward Cullen και η Bella Swan (Robert Pattinson – Kristen Stewart).
Οι περισσότεροι, ενδυματολογικά τουλάχιστον, φέρουν κάποια στοιχεία hipster στις ηλικιακές ομάδες από 18-35, μόνο που δεν είναι όλοι τους hipster. Μπορεί ο κλαρινογαμπρός να φοράει μεγάλα κυκλικά γυαλιά τύπου Tom Ford με ένα αψογο χτισμένο στήθος κι ένα φωσφοριζέ βε (V) μπλουζάκι, αυτό δεν τον κάνει hipster. Ούτε η γκόμενα που κάνει την barwoman είναι hipster με το ντεκαπαρισμένο μαλλί, επειδή έχει κουμπώσει μέχρι τον λαιμό το πουκάμισο.
Ο hipster έχει πάντα περιποιημένο μαλλί και ας φαίνεται ατημέλητο. Αγαπάει τα χρώματα και τα prints στα ρούχα και τα παπούτσια. Τα παντελόνια θα είναι σχεδόν όλα σε στενή γραμμή, θα λατρέψει οτιδήποτε είναι παλιακό ή vintage. Πρότυπά του θα είναι αστέρες του 50 κι έπειτα, θα έχει γένια και ίσως κάποια συμβολικά ταττουάζ. Συνήθως φοράει μεγάλα γυαλιά με διαφανή φακό κι ας μην έχει κάποιο πρόβλημα όρασης, ενώ θα τον δεις να κυκλοφορεί με mp3 και ποδήλατο. Πάντα θα έχει να σου πει κάτι σωστό, γιατί διαβάζει. Αγαπάει το old & vintage και θα σε ενημερώνει συνεχώς για πράγματα, που δεν είχες ιδέα. Είναι ψαγμένος, γιατί του αρέσει να ξέρει πριν το μάθουν οι άλλοι. Ο hipster είναι γενικά σνομπ, υπερόπτης και δεν ανήκει στο πλήθος. Έχει κοινωνικές επαφές, ζει μέσα στην μάζα, αλλά απεχθάνεται να γίνεται μέρος της.
Σας στέλνω αυτό το γράμμα από το Καστελόριζο με αφορμή την επέτειο της προσφυγής της χώρας μας στον μηχανισμό στήριξης του ΔΝΤ. Τί υπέροχο ταξίδι! Σαν χθες μου φαίνεται που ήμουν εδώ. Relax and let me ταξιδέψω you στο μακρινό 2010, τότε που ξεκίνησαν όλα. Ήμουν κλεισμένος μέρες και νύχτες ολόκληρες στο office μου, σκεπτόμενος τί θα κάνω με την Ελλάδα. Να ακολουθούσα καριέρα ποδηλάτη ή μαραθωνοδρόμου; Είχα έμφυτη κλίση και τα δύο. ΟΚ, καλά περνούσα και σαν prime minister αλλά είμαι άνθρωπος που βαριέται εύκολα. Difficult to amuse, που λέμε στην πατρίδα. Το ημερολόγιο έγραφε 23 Απριλίου του 2010 όταν μπήκε ο Vangelis στο office και μου είπε "Ρε μαλακά, θα πάθεις τίποτα από την πολλή σκέψη. Θα σε πάω κάπου να ξεσκάσεις." Καλό παιδί, my friends, o Vangelis, καλό παιδί αλλά δεν πρόσεχε καθόλου τη διατροφή του. Δε μου πήγαινε η heart να του πω όχι. Μπήκαμε στο ελικόπτερο. Τότε, μια σκέψη πέρασε through my mind. "Να δεις", είπα, "που κάποια μέρα αυτό το ελικόπτερο θα μας πάει κάπου πολύ μακριά κι από κάτω μας θα γίνεται γιορτή." "Κάτσε να γλιτώσουμε πρώτα τη φυλακή", μου απάντησε ο Vangelis. Εγώ δεν κατάλαβα what he meant αλλά κούνησα το κεφάλι κι είπα ναι σε όλα. Από τότε μου κόλλησε. Ο καιρός στο Καστελόριζο ήταν ideal. Ό,τι έπρεπε για κανό και ψάρι δίπλα στο κύμα. Κρίμα που δεν είχα πάρει μαζί και την κιθάρα μου. Πήγαμε στο ταβερνάκι του κυρ-Μανώλη που έχει τον καλύτερο γαύρο στο νησί. Να πάτε και να του πείτε ότι είστε από μένα. Οι θαμώνες μας υποδέχτηκαν με ανοιχτές τις παλάμες. Μόνο πολύ αργότερα έμαθα ότι ήταν μούντζες. Ξαφνικά χτύπησε το mobile μου. Ήταν ο Ντομινίκ. "Hey Dominic, my friend, how you doing?", του είπα. "Where the fuck are you, Geoffrey?", με ρώτησε. "Εδώ, ψάθα στην παραλία, making big plans", του απάντησα σε άπταιστα ελληνικά και για να μην σας τα πολυλογώ ο κ. Στρος Καν μου θύμισε μια παλιά συμφωνία που είχαμε κάνει. Σαν άντρας προς άντρα. Man to man, που λέμε και στην πατρίδα. Το Νοέμβριο του 2009 μου είχε υποσχεθεί ότι θα έβαζε την Ελλάδα στο ΔΝΤ με αντάλλαγμα μερικά εκατομμύρια για να κάνω τα όνειρά μου πραγματικότητα. Μου 'χε πρήξει τα balls. Πόνταρε πολλά πάνω μου. Ήθελε να με κάνει παγκόσμιο πρωταθλητή. Πήρα αμέσως τηλέφωνο τη μαμά. Δεν κάνω βήμα χωρίς τη συμβουλή της μαμάς. Mamma είναι μόνο μία. "Να το κάνεις", μου είπε. "Θυμήσου τον πατέρα σου." Όλα έγιναν πολύ γρήγορα. Too fast, my friends! Έκλεισα το τηλέφωνο και στήθηκα μπροστά στα κανάλια που μου έφερε ο Vangelis φορώντας βιαστικά ένα σακάκι. Από κάτω φορούσα ακόμα το μαγιό. Πίσω μου έτυχε να περνάει μια βάρκα βαμμένη στα χρώματα του ΠΑΣΟΚ. "Σημάδι from God", σκέφτηκα. Θυμήθηκα τον father. Ήξερα πως με κοίταζε από κάπου εκεί ψηλά κι ήταν proud για μένα. Οι επόμενες μέρες, my friends, ήταν πολύ καλές για μένα. Too much ευγνωμοσύνη από τις εφημερίδες! Έγινα εξώφυλλο στον παγκόσμιο Τύπο. Όλοι έγραφαν ότι είχα σώσει την Ελλάδα. Λεφτά είχα υποσχεθεί και λεφτά έφερα. Ακόμα κι όταν δεν υπήρχαν. Ούτε κουβέντα για τις προσωπικές μου φιλοδοξίες να γίνω super athlete! Όλοι κοιτούσαν την πάρτη τους. Everybody, my friends! I was furious! 'Έξαλλος! Τα επόμενα χρόνια πέρασαν ήρεμα, χωρίς να το καταλάβω. Κλείστηκα στον εαυτό μου. Άφησα τον Vangelis στο τιμόνι της Ελλάδας. Έλεγα όχι σε όλες τις προσκλήσεις για ποτάκι στην παραλιακή και δεν ξαναχόρεψα τσάμικο πουθενά. Παρέμεινα προσηλωμένος στους στόχους μου. Focused. Θα γινόμουν champion παγκόσμιας κλάσης. Χρειάστηκαν 1,5 εκατομμύριο άνεργοι, μερικές χιλιάδες λουκέτα, λίγη πείνα, λίγη φτώχεια και μερικά δις στους τραπεζίτες αλλά τα κατάφερα. Από το 2011 που εγκατέλειψα την πρωθυπουργία έχω γυρίσει όλο τον κόσμο. Όλοι ζητούν να τους μιλήσω. Δε έχω χρόνο ούτε για χέσιμο. No time to shit around! Μοιάζει με όνειρο, my friends. Επιτέλους, αναγνωρίστηκα. Μου είπαν ότι είμαι λίγο μεγάλος για πρωταθλητισμό, οπότε έγινα διανοητής. Κάτι είναι κι αυτό. Όμως μου έλειψε η πατρίδα. Home sweet home που λέμε και στο Αμέρικα. Σκέφτομαι να γυρίσω πίσω και να συνεχίσω το έργο μου από εκεί που το άφησα το 2011. Υπολογίζω σε εσάς, my friends. Τα ξαναλέμε μετά τις ευρωεκλογές. Με νέο κόμμα και νέα όνειρα. Η Ελλάδα ανήκει στους τραπεζίτες! Από το μαρτυρικό Καστελόριζο, Yours faithfully, Geoffrey Papandreou.
ΥΓ: Είμαι σε μια ερημική παραλία, το κανό τρύπησε κι έχω νερό μόνο για 3 μέρες ακόμα. Αν μπορεί κάποιος, ας έρθει να με πάρει. thethreemooges
Και ξαφνικά το αφήγημα της καταστροφής μετατρέπεται σε κόλαφο για τους καταστροφολόγους…
Ο Ντράγκι δήλωσεπως η Ελλάδα δεν χρειάζεται έκτακτα μέτρα, πρόσθεσε με νόημα πως δεν είναι αυτοσκοπός η ικανοποίηση του ΔΝΤ, έκοψε στη μέση την αυτοϊκανοποίηση των κάθε λογής Κούληδων και εξωτερίκευσε με εκκωφαντικό τρόπο τη διάσταση ανάμεσα στην Κομισιόν και τον Σόϊμπλε…
Ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας (ESM), έκανε γνωστό ότι ήδη εξετάζει τρόπους για την ελάφρυνση του ελληνικού χρέους, προσθέτοντας μία ακόμη ψηφίδα στο μωσαϊκό των διεργασιών για το χρέος που συντελούνται ήδη, παρά τις υστερίες των «αντιφρονούντων» και τις τρικλοποδιές που επιχειρεί κάθε τόσο ο Σόϊμπλε…
Η Eurostat ανακοινώνει και επισήμως πρωτογενές πλεόνασμα μεγαλύτερο του αναμενόμενου, δίνοντας μια άλλη δυναμική στην διαπραγματευτική θέση της Αθήνας… Ταυτοχρόνως αποκαλύπτει την απάτη του διαβόητου success story των Σαμαρά- Βενιζέλου καθώς αναθεωρεί προς τα κάτω τα δημοσιονομικά αποτελέσματα της περιόδου 2013- 2014…
Ο γερμανός υπουργός Οικονομίας και αντικαγκελάριος της Γερμανίας, Ζίγκμαρ Γκάμπριελ, επιτίθεται ευθέως στον Σοϊμπλε λέγοντας ότι «η Ευρώπη υποφέρει αυτή τη στιγμή από το γεγονός ότι οι άλλες χώρες έχουν απηυδήσει με το ότι η Γερμανία πιστεύει πάντα ότι τα ξέρει όλα καλύτερα και δίνει στους άλλους μαθήματα»…
Η απόφαση της ΕΚΤ να συμπεριλάβει στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης τα ομόλογα του EFSF που διακρατούν οι ελληνικές τράπεζες, αποκωδικοποιείται από τις αγορές και τους διεθνείς αναλυτές ως βεβαιότητα για συμφωνία της Ελλάδας με τους δανειστές τις αμέσως επόμενες ημέρες.
Πρόσφατη έκθεση της γερμανικής τράπεζας Deutsche Bank αναφέρει ότι η απόφαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας να αγοράζει τα ομόλογα του EFSF που κατέχουν οι ελληνικές τράπεζες θα φέρει θετικές εξελίξεις και παράλληλα αναμένει ότι θα μειωθεί και η εξάρτηση των ελληνικών τραπεζών από την έκτακτη χρηματοδότηση της Κεντρικής Τράπεζας…
Η μεγάλη εικόνα αλλάζει, οι συσχετισμοί επαναπροσδιορίζονται υπέρ της Ελλάδας, αλλά οι μικρόνοες εμμονικοί της καταστροφολογίας, βλέπουν μόνον το στείρο δέντρο της εμπάθειας και όχι την ανοιχτή σύγκρουση Κομισιόν- Σόϊμπλε, ούτε το μεγάλο ρήγμα ανάμεσα στην Ευρώπη και το ΔΝΤ…
Βυθισμένοι στη ρηχότητα τους και την εθελόδουλη στάση τους, επαναλαμβάνουν μονότονα τη μπαλάντα των παραισθήσεων περί καταστροφής, ως γνήσιοι ντίλερ μιας νοθευμένης αλήθειας…
ΥΓ του blog: ...δεν μιλάμε βέβαια για τους μεταπολιτευτικούς Γιανγκούλες που ντύνονται και ξανατύνονται με με φορεσιές παραλλάγης βγάζοντας νέους αρηγούς και φτιάχνοντας ΄νέα' σχήματα για να συνεχίσουν την καταστροφή και την λεηλασία της χώρας.... αλλα τις τόσο μεγάλες επιτυχίες της κυβέρνησης Τσίπρα ο καθένας τις ζει στο πετσί του αβάσταχτα και βασανιστικά οπότε το όποιο χαλκευμένο ψέμμα κι αφήγημα εκθέτει τον γράφοντα ή την γραφίδα.....
Μια εξωφρενική «μόδα» των τελευταίων ετών τείνει να περιβάλλει με ιδιότυπο φωτοστέφανο τους πραξικοπηματίες της 21ης Απριλίου 1967! Απόρροια του αναπόφευκτου θυμού, αναμεμειγμένου όμως με άγνοια ή και σκοπιμότητα, η πολιτική (;) αυτή «μόδα» παράγει τη θεωρία ότι κατά την επταετή δικτατορία τέθηκε σε γύψο και... η διαφθορά. Ότι η χούντα φρουρούσε, σαν κέρβερος, το δημόσιο χρήμα και τις αρχές της «χριστής διοίκησης»
Οι ίδιοι οι συνταγματάρχες δεν θα μπορούσαν να φανταστούν ότι στον 21ο αιώνα έμελλε να μνημονεύονται με ... επαίνους. «Εκείνοι τουλάχιστον δεν έκλεψαν», «δεν έκαναν περιουσίες», «ε, ρε Παπαδόπουλο που χρειάζονται τα σημερινά λαμόγια»... Από το 2010 κι εντεύθεν οι έπαινοι επεκτάθηκαν και στα της οικονομίας: «Επί χούντας ο κόσμος έτρωγε ψωμάκι», «αν δεν μιλούσες ζούσες καλά», «τότε δεν υπήρχε οικονομική κρίση στην Ελλάδα, όπως σήμερα». Λες και γνώρισε η μεταπολεμική Ευρώπη γενική κρίση ανάλογη της σημερινής, μέχρι το 1973...
Θα ασχοληθούμε με τον πρώτο μύθο, αυτόν που σχετίζεται με τη διαφθορά. Για το δεύτερο επιφυλασσόμαστε – όλο και κάποια επέτειος θα μας δώσει αφορμή.
Εν αρχή μια παρατήρηση: Οι ισχυρισμοί περί «λιτού» βίου των δικτατόρων και περί «αδιάφθορης» χούντας βασίζονται αποκλειστικά και μόνο στην εικόνα παρακμής που εξέπεμπαν αυτοί οι άνθρωποι έπειτα από την αποκαθήλωσή τους. Δεν είναι αυτό επιτομή των εννοιών «αφέλεια» ή «υποκρισία» - κατά περίπτωση;
Παρατήρηση δεύτερη: Όντως, «τα λαμόγια χρειάζονται έναν Παπαδόπουλο»- τουλάχιστον τα εκκολαπτόμενα. Χρειάζονται, για να πάρουν ... μαθήματα ταχύτητας, τόσο στη λήψη αποφάσεων, όσο και στη σύναψη καλών«κοινωνικών σχέσεων»...
Αυξησαν το μισθό τους
Προτού καλά- καλά προλάβουν να ... ζεστάνουν τις καρέκλες των πολιτικών αξιωμάτων που κατέλαβαν, οι συνταγματάρχες νομοθέτησαν την αύξηση των αποδοχών τους. Σχεδόν διπλασίασαν τον πρωθυπουργικό μισθό: Από τις 23.600 τον ανέβασαν στις 45.000 δρχ, προς μεγάλη χαρά του πρώτου χουντικού πρωθυπουργού, του Κωνσταντίνου Κόλλια. Ο ίδιος ο Γιώργος Παπαδόπουλος ανέλαβε πρωθυπουργικά καθήκοντα αργότερα, το Δεκέμβριο του 1967.
Με την ίδια ρύθμιση αυξήθηκαν οι αποδοχές των υπουργών και υφυπουργών, από τις 22.400 στις 35.000 δρχ. Θεσπίστηκαν επίσης και ημερήσια «εκτός έδρας»- χίλιες δρχ για τον πρωθυπουργό και 850 για υπουργούς και υφυπουργούς.
Ομολογίες δια στόματος Σάββα Κωσταντόπουλου...
Είναι γνωστό ότι ο Παπαδόπουλος είχε στη διάθεσή του βίλα στο Λαγονήσι, στην οποία διέμενε αντί αστείου ενοικίου. Η βίλα ανήκε στον Αριστοτέλη Ωνάση. «Σύμπτωση»: Ο Παπαδόπουλος στήριζε τον Ωνάση στη διαμάχη που είχε με άλλους «Κροίσους» της εποχής, με «μήλο της έριδος» το περιβόητο τρίτο διυλιστήριο της χώρας. Επειδή όμως σε θέματα διαπλοκής είναι αναγκαίος κάποιος ... πλουραλισμός, το άλλο «πρωτοπαλίκαρο» του καθεστώτος, ο Νίκος Μακαρέζος, τάχθηκε στο πλευρό του Νιάρχου.
Τσάμπα οι – ενίοτε άγριες – διαμάχες που μαίνονταν επί χρόνια, για το θέμα αυτό, στο εσωτερικό της «αδιάφθορης» χούντας: Τελικά, το 1972, ο Ωνάσης αποσύρθηκε και το τρίτο διυλιστήριο ανέλαβαν οι Ανδρεάδης – Λάτσης. Ένα ακόμη δόθηκε στο Βαρδινογιάννη.
Προτού «μιλήσουν» τα αποδεδειγμένα στοιχεία, ας δοθεί ο λόγος στον ίδιο τον προπαγανδιστικό ... στυλοβάτη της χούντας: Τον εκδότη της εφημερίδας «Ελεύθερος Κόσμος», Σάββα Κωσταντόπουλο. Η δικτατορία είχε συμπληρώσει μισό έτος ζωής, όταν ο Κωσταντόπουλος γνωστοποίησε - με επιστολή- στον Κωνσταντίνο Καραμανλή ορισμένες διαπιστώσεις του:
«Λυπούμαι, διότι είμαι υποχρεωμένος να μνημονεύσω και ένα άλλο εκτάκτως λυπηρόν φαινόμενον. Ενεφανίσθη και αναπτύσσεται μία νέο-φαυλοκρατία. Ατομικά ρουσφέτια, προσωπικαί εξυπηρετήσεις, τακτοποιήσεις συγγενών, ατομική προβολή και ούτω κάθε εξής)» («Αρχείο Καραμανλή», τ.7ος).
Τα ίδια και χειρότερα τόνιζε στον Κ. Καραμανλή ο ακραιφνής χουντικός Κωσταντόπουλος, το Δεκέμβριο του '73. Αναφερόταν στην περίοδο Παπαδόπουλου, τον οποίο είχε ήδη ανατρέψει (25 Νοεμβρίου '73) ο λεγόμενος «αόρατος δικτάτορας», Δημήτρης Ιωαννίδης. Τόνιζε λοιπόν:
«Εδημιουργήθη μία αποπνικτική ατμόσφαιρα σκανδάλων δια την οποίαν δεν δυνάμεθα ακόμη να γνωρίζωμεν μέχρι ποίου σημείου ανταπεκρίνετο εις την πραγματικότητα. Πάντως, αντιστοιχία υπήρχε οπωσδήποτε» («Αρχείο Καραμανλή», τ.7ος)
Η αλήθεια είναι ότι για πολλά από αυτά τα σκάνδαλα ... δυνάμεθα μια χαρά να «γνωρίζωμεν» λεπτομέρειες, όπως θα δούμε στη συνέχεια. Ας προτάξουμε όμως τα πιο «light» κρούσματα, προτού παραδοθούμε στον ίλιγγο τον οποίο «εγγυώνται» τα οικονομικά μεγέθη ορισμένων ιστορικών ...ξαφρισμάτων.
«Ατομικά ρουσφέτια, προσωπικαί εξυπηρετήσεις, τακτοποιήσεις συγγενών». Πολλά μπορεί να εννοούσε ο Κωσταντόπουλος, αλλά ας περιοριστούμε στην οικογενειοκρατία, όπως την τίμησε η κορυφαία «τριανδρία» της χούντας. Παπαδόπουλος, Παττακός, Μακαρέζος.
Ο βολέψας, του βολέψαντος- αδέλφια, γαμπροί, κουνιάδοι...
Ο αρχηγός Παπαδόπουλος έκανε τον έναν αδελφό του, τον Κωνσταντίνο, στρατιωτικό ακόλουθο, Γενικό Γραμματέα του Υπουργείου Προεδρίας, Περιφερειακό Διοικητή Αττικής και «υπουργό παρά τω πρωθυπουργώ». Ο άλλος αδελφός, ο Χαράλαμπος, προφανώς ανεχόταν λιγότερες σκοτούρες. Αρκέστηκε στη Γενική Γραμματεία του Υπουργείου Δημόσιας Τάξης, στην οποία αναρριχήθηκε σε χρόνο ρεκόρ. Τέτοια άλματα στην υπαλληλική ιεραρχία, θα τα ζήλευε και ο φημισμένος αθλητής του επί κοντώ, ο Χρήστος Παπανικολάου, o οποίος – ειρήσθω εν παρόδω- το 1967 κέρδισε χρυσό μετάλλιο στους Μεσογειακούς Αγώνες, στην Τύνιδα.
Το Στέλιο Παττακό, πάλι, τον ενθουσίαζαν οι κατασκευές- όπως δείχνει και η ψύχωσή του με ... το μυστρί. Αποφάσισε λοιπόν να αναθέσει στο γαμπρό του, τον Αντρέα Μεϊντάση, διάφορες επικερδείς δουλειές με το Δήμο Αθηναίων. Κατασκευή υπόγειου γκαράζ στην πλατεία Κλαυθμώνος, τεχνικές μελέτες, κλπ. Πρακτικά πράγματα, πολλά χρήματα...
Ο Μακαρέζος διόρισε τον κουνιάδο του, Αλέξανδρο Ματθαίου, υπουργό Γεωργίας και – αργότερα- Βόρειας Ελλάδας. «Αι βέβαιοι μικρολοβιτούραι του Ματθαίου» συμπεριλαμβάνονταν στα πολλά συμπτώματα διαφθοράς του καθεστώτος, που διέγνωσε και κοινοποίησε με επιστολή του στον Κ. Καραμανλή ο γνωστός «γεφυροποιός», Ευάγγελος Αβέρωφ (Οκτώβριος 1968). Κατά τα φαινόμενα, όμως, ο Ματθαίου ήταν ... περιστεράκι εν συγκρίσει προς δυο άλλους «εθνοσωτήρες». Τον Ιωάννη Λαδά και το Μιχάλη Ρουφογάλη.
Ο Λαδάς απέκτησε το σκωπτικό προσωνύμιο «κύριος καθαρά χέρια», χάρη στη ροπή του προς τα ... θαλασσοδάνεια. Ο Ρουφογάλης, αρχηγός της Κεντρικής Υπηρεσίας Πληροφοριών, έγινε διάσημος για δυο βασικές συνήθειές του. Η πρώτη: Με τη γυναίκα του Ντέλλα, φωτομοντέλο που νυμφεύθηκε το '73, επιδόθηκαν σε «θορυβώδεις δεξιώσεις, δημοσίας εμφανίσεις με μεγαλοπλουσίους, επίδειξιν πλούτου» (εκφράσεις του Σάββα Κωσταντόπουλου). Η άλλη συνήθεια: Η εξασφάλιση δανειοδοτήσεων σε «ημετέρους», φυσικά με επιβάρυνση των κρατικών τραπεζών. Στην πρώιμη μεταπολιτευτική περίοδο, τον Αύγουστο και το Σεπτέμβριο του 1974, το περιοδικό «Ταχυδρόμος» αποκάλυψε δυο σχετικά έγγραφα του Ρουφογάλη. Μια κατηγορία δανείων αναφερόταν ως «χαριστικά και επισφαλή». Στα «χορηγηθέντα» δάνεια καταγραφόταν ποσό άνω του 1,5 δισεκατομμυρίου και στα «υπό έγκρισιν» πάνω του 1,6 δισεκατομμυρίου δρχ.
Προτού καν κλείσουν ένα μήνα στην εξουσία...
Ας δούμε όμως, με κάποια χρονική σειρά, μερικά από τα χουντικά ... κατορθώματα. Προτάσσουμε επτά κινήσεις τους- όλες, σκέτα ...ορόσημα.
Πρώτο «ορόσημο»: Σαν ... έτοιμοι από καιρό, οι «εθνοσωτήρες» υπέγραψαν την πρώτη τους τερατώδη σύμβαση, προτού καν συμπληρωθεί μήνας από το πραξικόπημα – ναι, τέτοια αδημονία είχαν! Τη Δευτέρα, 15 Μαΐου 1967 ανέθεσαν στην αμερικανική εταιρεία Litton το ακαθόριστο έργο της παροχής «υπηρεσιών οργανώσεως και διεκπεραιώσεως της οικονομικής αναπτύξεως», κάπου στην Κρήτη και τη Δυτική Πελοπόννησο.
Υποτίθεται ότι η εταιρεία θα φρόντιζε να γίνουν επενδύσεις ύψους 840 εκατομμυρίων δολαρίων για 12 χρόνια. Το ελληνικό δημόσιο της έδωσε ως προκαταβολή 1,2 εκ. δολάρια και ανέλαβε τις εξής υποχρεώσεις: Να καλύψει όσα έξοδα θα έκανε η Litton για να «αναπτυξιακό της έργο» συν 11% ως ποσοστό κέρδους, αλλά να εξασφαλίσει και προμήθεια 2% επί της αξίας κάθε επένδυσης, από αυτές που θα «έφερνε» η εταιρεία.
Ίδια, περίπου, ρύθμιση για τη Litton είχε προωθήσει στη Βουλή το 1966 μια από τις «κυβερνήσεις των αποστατών» – εκείνη του Στεφανόπουλου. Οι αντιδράσεις των άλλων πολιτικών δυνάμεων, όμως, ακύρωσαν το εγχείρημα, το Σεπτέμβριο του έτους εκείνου. Για την ακρίβεια, το ανέβαλαν για οκτώ μήνες.
Τι έκανε στην ουσία η Litton, αξιοποιώντας την προσφορά της χούντας προς αυτήν; Δεν προσέλκυε επενδυτές, δήλωνε όμως έξοδα και πληρωνόταν από το ελληνικό κράτος! Εμπράκτως η ίδια η χούντα αναγνώρισε το φιάσκο της ανάθεσης, τερματίζοντας την ισχύ της σύμβασης, την Τετάρτη, 15 Οκτωβρίου 1969 (ΦΕΚ 1969/Α/268). Όμως – όλα κι όλα- η Litton πήρε και το επιπρόσθετο 11% επί των δηλωθέντων εξόδων της!
Η επίσημη εξήγηση του καθεστώτος για λύση της σύμβασης; «Αι ελληνικαί υπηρεσίαι είναι εις θέσιν να συνεχίσουν άνευ ειδικής βοηθείας τας προσπαθείας δια την ανάπτυξιν»...
Αυτό που η χούντα ομολόγησε εμπράκτως, νωρίτερα το είχε δηλώσει ευθαρσώς στο περιοδικό «Ramparts» ο Ρόμπερτ Αλαν, υπεύθυνος του γραφείου της εταιρείας στην Αθήνα: «Τα κέρδη μας είναι ασφαλώς μεγάλα, διότι ουσιαστικά δεν κάνουμε εμείς επενδύσεις».
Ο Αλαν είχε κάθε λόγο να συμπαθεί το δικτατορικό καθεστώς και ουδέποτε έκρυψε αυτή του την ...αγάπη. Όταν κάποτε κλήθηκε να σχολιάσει τα βασανιστήρια και τις διώξεις σε βάρος των αντιφρονούντων, είπε: «Οι περισσότεροι εξόριστοι και φυλακισμένοι ζουν σε νησιά, όπως είναι η Καταλίνα (σ.σ. θέρετρο στην Καλιφόρνιας). Είναι ελεύθεροι να πηγαίνουν και να έρχονται. Αναπνέουν καθαρό αέρα, βρίσκονται κάθε μέρα σε ωραίο ηλιόλουστο περιβάλλον και απλώς δεν έχουν επικοινωνία με τον έξω κόσμο».
Αυτό δεν ήταν «Τάμα», ήταν ... θάμα
Δεύτερο «ορόσημο»: Το Σάββατο, 14 Δεκεμβρίου 1968, ο Παπαδόπουλος ανακοίνωσε ότι κατέφθασε η ώρα να εκπληρώσει η «Ελλάς Ελλήνων Χριστιανών» μια υπόσχεση, την οποία είχε δώσει προς τον Θεό η ...Δ΄ Εθνοσυνέλευση που πραγματοποιήθηκε στο Άργος το 1829: Την ανέγερση ενός μεγαλοπρεπούς ναού του Σωτήρος. Ως τόπος ορίστηκαν τα Τουρκοβούνια. Το «Τάμα», όπως καθιερώθηκε να λέγεται, αντιπροσώπευε στο έπακρο τη μεγαλομανία του καθεστώτος. «Θα αποτελέσει, μετά την οικοδόμησίν του, το τρίτο αρχιτεκτονικό οικοδόμημα των Αθηνών, μετά τον κλασσικό Παρθενώνα και τον Βυζαντινό Λυκαβηττό», έγραφε η «Ηχώ των Ενόπλων Δυνάμεων» τον Ιούνιο του 1973. Μέχρι τότε, δεν είχαν γίνει καν τα οριστικά σχέδια του έργου. Κι ούτε θα γίνονταν ποτέ...
Τι ακριβώς συνέβαινε με το «Τάμα»; Γιατί ... δεν χτιζόταν τίποτα, επί χρόνια; Από τη δύση του '68 η χουντική προπαγάνδα είχε αρχίσει να διαφημίζει περιπτώσεις ανθρώπων, οι οποίοι κατέθεταν για αυτόν τον «ιερό σκοπό» τον οβολό τους. Τον Μάιο του '69 συγκροτήθηκε και μια «Ανώτατη Επιτροπή», με πρόεδρο τον πρωθυπουργό Παπαδόπουλο και μέλη τον αρχιεπίσκοπο Ιερώνυμο και πέντε υπουργούς. Ανάμεσά τους, ο Παττακός (Εσωτερικών) και ο Μακαρέζος (Συντονισμού). Εν ολίγοις, ολόκληρη η κορυφαία χουντική «τριανδρία» επέβλεπε τα του έργου, έχοντας την αρωγή – πέραν των άλλων υπουργών- και ενός «Γνωμοδοτικού Συμβουλίου», που το απάρτιζαν πρυτάνεις, ακαδημαϊκοί, ο δήμαρχος Δημ. Ρίτσος και άλλοι παράγοντες. Από τον Ιούνιο του '69 επέβλεπαν και το «Ειδικό Ταμείο» που συστάθηκε τότε, για την οικονομική διαχείριση του έργου.
Μυστήριο κάλυπτε τα του «Τάματος», μέχρι τον Ιανουάριο του '74. Τότε δημοσιεύθηκε ο απολογισμός του «Ειδικού Ταμείου». Αυτό δεν ήταν «Τάμα», ήταν ...θάμα. Στο «Ταμείο» είχαν εισρεύσει 453,3 εκατομμύρια δρχ, εκ των οποίων είχαν εξαφανιστεί τα 406 εκατομμύρια! Όλα αυτά δαπανήθηκαν – υποτίθεται- για απαλλοτριώσεις, «προπαρασκευαστικά έργα», «μελέτες», εργασίες «διοικήσεως και λειτουργίας»...
Από τη συνολική «αποταμίευση» των 453,3 εκατομμυρίων, τα 230 ήταν δάνεια. Τα 180 προήλθαν από εισφορές και δωρεές, τμήμα των οποίων κάλυψαν φορείς του Δημοσίου – πχ η Αγροτική Τράπεζα έδωσε 10 εκατομμύρια. Τα υπόλοιπα 43,3 εκατομμύρια ήταν «επιχορήγηση» από τον τακτικό προϋπολογισμό.
Την αχαλίνωτη διασπάθιση δημοσίου χρήματος την υπογραμμίζει ένα ακόμη στοιχείο: Στην τριετία 1970 -73 έγιναν τρεις διαγωνισμοί για «προσχέδια» του «Τάματος». Απέτυχαν παταγωδώς και κηρύχθηκαν άγονοι. Ελάχιστοι αρχιτέκτονες ενδιαφέρθηκαν και κατέθεσαν προτάσεις, μολονότι τα αντίστοιχα χρηματικά βραβεία ήταν άκρως χορταστικά. Συνολικά, στην τριετία υποβλήθηκαν 73 προτάσεις, καμία όμως δεν κρίθηκε ικανοποιητική. Κι όμως, μοιράστηκε – μαζί με τους επαίνους για τις σχετικές προσπάθειες- το ποσό των 3.650.000 δρχ. Ποσό που υπερέβαινε ... 900 φορές το μέσο μισθό ενός εργαζόμενου στον ιδιωτικό τομέα.
Ημεγάλη ευεργεσία προς τον κύριο Μακντόναλντ
Ήταν αδύνατον φυσικά να υπολογιστεί πόσοι ... αστέρες του καθεστώτος έλαβαν μέρος – με τους ευνοούμενούς τους- σε αυτό το τρομακτικών διαστάσεων φαγοπότι. Την «επίβλεψη» πάντως την είχε - όπως προείπαμε- σύσσωμη η ... αφρόκρεμα του καθεστώτος. Εάν υποτεθεί ότι το «Τάμα» κλήθηκε να άρει ... μια εκκρεμότητα 139 ετών (1829 – 1968), τότε το ποσό που εξαφάνισαν τα αρπαχτικά της χούντας αντιστοιχεί σχεδόν σε τρία εκατομμύρια δρχ για κάθε χαμένο χρόνο! Καθόλου άσχημα...
Κάποιοι ενδεχομένως διερωτώνται πώς «βγήκαν στη φόρα» τα οικονομικά στοιχεία του «Τάματος», προτού καταρρεύσει η χούντα. Η απάντηση είναι απλή: Είχε ήδη αποκαθηλωθεί - προ δυο μηνών- ο Παπαδόπουλος κι ο Ιωαννίδης δεν είχε κανένα λόγο να κρύβει τη «φαυλοκρατία» των «άλλων».
Τρίτο «ορόσημο»: Το 1969 φαίνεται πως οι ... μίζες της Litton είχαν ξεκοκαλιστεί. Ήταν λοιπόν ώρα για μία ακόμη μεγάλη, αποικιοκρατική σύμβαση, απ' αυτές που όταν υπογράφονται τρία τινά μπορεί να «μαρτυρούν» για τους διαχειριστές δημόσιου χρήματος: Αν δεν είναι ηλίθιοι, αν δεν νιώθουν - για κάποιο λόγο- εξαναγκασμένοι, τότε σίγουρα κάτι άλλο περιμένουν. Οι δυο τελευταίες εκδοχές φυσικά μπορούν να συνυπάρξουν...
Ο Μακαρέζος υπέγραψε με τον εργολάβο Ρόμπερτ Μακντόναλντ, από τις ΗΠΑ, σύμβαση για την κατασκευή της Εγναντίας Οδού (ΦΕΚ 1969/Α/15). Ποια ήταν η κατάληξη; Ο Αμερικανός πήρε τα μπογαλάκια του κι έφυγε, ενώ το Δημόσιο είχε επιβαρυνθεί σε βαθμό απίστευτο.
Μοιραίο ήταν να συμβεί αυτό. Το έργο υπολογίστηκε στα 150 εκ. δολάρια, εκ των οποίων σχεδόν το 1/3 θα το κάλυπτε το ελληνικό κράτος. Οι ... χακί φύλαρχοι της στρατοκρατούμενης ελληνικής Μπανανίας, όμως, δεν χαλιναγώγησαν τη γαλαντομία τους. Εγγυήθηκαν τα δάνεια του Μακντόναλντ, τον «διευκόλυναν» με αμέτρητα ομόλογα, του έδωσαν 4,5 εκ. δολάρια ως προκαταβολή και όρισαν την αμοιβή του επί των εξόδων, συνυπολογίζοντας σε αυτά τη χρηματοδότηση του ... Δημοσίου!
Το φοβερό ήταν ότι θα διεκπεραίωναν το έργο γηγενείς υπερεργολάβοι – ο Αμερικανός απλώς θα μεριμνούσε για μελέτες και δάνεια.Εάν ο Μακντόλαντ διαπίστωνε πως δεν επαρκούσαν τα 150 εκ. δολάρια, είχε δυο επιλογές. Να ψάξει για περισσότερα ή «να θεωρηθή εκτελέσας την σύμβασιν άμα τη συμπληρώσει της κατασκευής τμήματος της οδού, ούτινος η αξία ανέρχεται εις 150 εκ. δολάρια».
Ο Μακντόναλντ δεν εξασφάλισε καμία χρηματοδότηση – ίσως να μην είχε και λόγους να το κάνει. Αποχαιρέτησε, λέγοντας ίσως νοερά κάποιο «thanks folks» για τα 4,8 εκ. δολάρια συν τα 33,4 εκ. σε ομόλογα ελληνικού δημοσίου που πρόλαβε να τσεπώσει.
«Στεγαστική αποκατάστασις» και θεσμοθέτηση ατιμωρησίας
Τέταρτο «ορόσημο»: Το 1970 οι δικτάτορες θεσμοθέτησαν τη στεγαστική αποκατάσταση «αξιωματικών διαδραματισάντων εξέχοντα ρόλον» στο πραξικόπημα. Διότι, καλοί οι μισθοί, καλά τα αξιώματα και τα ρουσφέτια, αλλά αν δεν είχες – βρε αδελφέ- ένα εγγυημένο, καλό κεραμίδι πάνω από το κεφάλι σου, κινδύνευες. Θα σε πετύχαινε ο αναρχο- κομμουνισμός «ασκεπή» και θα σου άνοιγε το κεφάλι...
Πέμπτο «ορόσημο»: Περίοδος εορτών ήταν, οι «εθνοσωτήρες» αποφάσισαν – ίσως εν όψει πρωτοχρονιάς - να κάνουν άλλο ένα καλό δώρο στον εαυτό τους. Καλό και ωφέλιμο στο ... διηνεκές – έτσι τουλάχιστον ήλπιζαν. Την Τετάρτη, 30 Δεκεμβρίου 1970, νομοθέτησαν τα «περί ευθύνης υπουργών». Μεταβατική διάταξη (παρ. 48) του ΝΔ 802 όριζε ότι δεν μπορούσε να ασκηθεί δίωξη εναντίον υπουργού ή υφυπουργού της δικτατορίας, παρά μόνο εάν το αποφάσιζαν οι ... συνάδελφοί του.
Για να έχουν απολύτως ήσυχο το κεφάλι τους, οι συνταγματάρχες συμπεριέλαβαν κάτι ακόμη στη ρύθμιση: «Παρέγραψαν» όλα τα εγκλήματα, «δια τα οποία δεν ησκήθη ποινική δίωξις μέχρι της ημέρας συγκλήσεως» κάποιας Βουλής, μελλοντικής.
Εάν επιτύγχανε το κατοπινό εγχείρημα της λεγόμενης «φιλελευθεροποίησης», με τον Μαρκεζίνη και τις ελεγχόμενες εκλογές, κατά πάσα βεβαιότητα θα επιβίωνε αυτή η ασυλία που πρόσφεραν στην αφεντιά τους οι συνταγματάρχες. Δυστυχώς για αυτούς, έπειτα από την εξέγερση του Πολυτεχνείου κατέστη ανέφικτη η «μετάσταση» τέτοιων χουντικών θεσμών στο κοινοβουλευτικό τοπίο.
Έκτο «ορόσημο»: Ήταν Μάιος του 1972, όταν η χούντα απάλλαξε τον ελληνοαμερικανό επιχειρηματία Τομ Πάππας από τις αντισταθμιστικές υποχρεώσεις, για έξι αγροτοβιομηχανικές μονάδες σε διάφορες περιοχές της χώρας (ΦΕΚ 1972/Α/72).
Αυτό ήταν το δεύτερο χατίρι των συνταγματαρχών προς τον Πάππας. Το πρώτο – πιθανότατα και το μεγαλύτερο – είχε γίνει τέσσερα χρόνια νωρίτερα (ΦΕΚ 1968/Α/201). Ήταν το «πράσινο φως» για τα εργοστάσια εμφιάλωσης της Coca- Cola, το οποίο είχαν αρνηθεί να «ανάψουν» οι προδικτατορικές κυβερνήσεις, θεωρώντας το συγκεκριμένο σχέδιο του επιχειρηματία άκρως ανταγωνιστικό προς την εγχώριο παραγωγή αναψυκτικών.
Ο Πάππας είχε απασχολήσει και για άλλο λόγο, εντονότατα, το ελληνικό πολιτικό σύστημα πριν από το πραξικόπημα: Η Ένωση Κέντρου και η ΕΔΑ είχαν καταγγείλει ως προνομιακούς ... μέχρι αηδίας τους όρους της επένδυσης που είχε κάνει στη Θεσσαλονίκη, με το διυλιστήριο της ESSO, το '62. Το φθινόπωρο του '64, μάλιστα, η κυβέρνηση της Ένωσης Κέντρου επέβαλλε στον Πάππας τροποποίηση της συγκεκριμένης σύμβασης.
Χρηματοδότησαν και την εκστρατεία του ... Νίξον!
Ο Τομ Πάππας ήταν διαπρύσιος υποστηρικτής της χούντας. Τόσο γρήγορα συντελέστηκε η μεταξύ τους οικονομική – πολιτική διαπλοκή, ώστε το 1967, στην κυβέρνηση Κόλλια , διορίστηκε υπουργός Δημόσιας Τάξης ένας προσωπάρχης του επιχειρηματία, ο Παύλος Τοτόμης. Στη συνέχεια ο Τοτόμης ανέλαβε καθήκοντα προέδρου της ΕΤΒΑ. Ο Τομ Πάππας ήταν παράλληλα υποστηρικτής και βασικός χρηματοδότης της προεκλογικής εκστρατείας του Νίξον, για τις αμερικανικές εκλογές του 1968.
«Παράλληλα»; ....Όχι ακριβώς. Κατά τα φαινόμενα ο Πάππας βρήκε τρόπο να ενώσει τις δυο μεγάλες ... συμπάθειές του, την ελληνική χούντα και το Νίξον. Με δεσμούς ... χρήματος. Κάτι πολύ ενδιαφέρον κατέθεσε στο αμερικανικό Κογκρέσο ο Έλληνας δημοσιογράφος Ηλίας Δημητρακόπουλος, που ζούσε στην Ουάσιγκτον: Ότι η χούντα ενίσχυσε το ταμείο της προεκλογικής εκστρατείας του Νίξον με 549.000 δολάρια. Μετρητά, ζεστά- ζεστά... Είχαν «ζεσταθεί» από τη συνεχή κίνηση!
Τα χρήματα αυτά τα είχε διοχετεύσει η CIA στην ΚΥΠ, με σκοπό να «αναβαθμιστεί» η δράση της ελληνικής Υπηρεσίας, να γίνει πιο αποτελεσματικό το αντικομουνιστικό της έργο, κλπ. Στη συνέχεια, κατ' εντολή Παπαδόπουλου και με μοχλό το Ρουφογάλη, γινόταν η «ανακύκλωση» και τα χρήματα όδευαν προς το Νίξον.
Έβδομο «ορόσημο»: Πέμπτη, 21 Σεπτεμβρίου 1972. Ο Παττακός έδωσε εντολή να «διατεθούν το ταχύτερον εις την κατανάλωσιν» τα κρέατα. Ποια κρέατα; Της Αργεντινής. Αυτά που «μαύριζαν», αυτά που θα «ξέμεναν». Τα γνωστά και ως «κρέατα Μπαλόπουλου». Μαζί με το «Τάμα», ίσως το πιο ... εμβληματικό σκάνδαλο της χούντας!
Ο Μιχάλης Μπαλόπουλος ήταν υφυπουργός Εμπορίου. Αυτός κι ο Γενικός Διευθυντής του Υπουργείου, ο Ζαφείρης Παπαμιχαλόπουλος, κάθισαν στο εδώλιο για το σκάνδαλο των κρεάτων. Σκάνδαλο ... πολυεπίπεδο, με κατηγορητήριο πλούσιο!
Η σοβαρότερη κατηγορία σε βάρος των δυο, ήταν πως χρηματίζονταν «κατά συρροήν» από μεγαλέμπορους της Ροδεσίας που επεδίωκαν να αποκτήσουν μονοπωλιακά προνόμια στην εισαγωγή κρέατος. Αποτέλεσμα της συγκέντρωσης αδειών εισαγωγής σε χέρια λίγων ήταν οι ανατιμήσεις στις τιμές του κρέατος – ίσως, ακόμη, οι ευνοημένοι έμποροι να ήθελαν έτσι να καλύπτουν και τα έξοδα των δωροδοκιών...
Απαγορεύτηκε, επίσης, για κάποιο διάστημα η διάθεση ντόπιου κρέατος, ώστε να προωθηθούν στην αγορά τα προβληματικά, εκείνα της Αργεντινής. Η προαναφερθείσα εντολή του Παττακού ήταν γραπτή και αναγνώστηκε στο δικαστήριο.
Ο Μπαλόπουλος έγινε σλόγκαν και ... στα γήπεδα
Ο Μπαλόπουλος καταδικάστηκε τον Ιούνιο του '74 σε ποινή φυλάκισης 3,5 ετών, η οποία μειώθηκε σε 14 μήνες το 1976. Το σκάνδαλο των κρεάτων ήταν το μοναδικό που «έστειλε» στο εδώλιο αξιωματούχους της χούντας, προτού καταρρεύσει η χούντα. Η εξήγηση είναι η ίδια με εκείνη, για τη δημοσιοποίηση των ατασθαλιών του «Τάματος»: Ο Ιωαννίδης επιθυμούσε να καταδείξει ότι ήταν αναγκαία, από ηθικής πλευράς, η ανατροπή του Παπαδόπουλου.
Κάπως έτσι έμεινε στην ... Ιστορία το όνομα του Μπαλόπουλου, τον οποίον περιέβαλαν επίσης επίμονες φήμες για ατασθαλίες στον ΕΟΤ, όταν ήταν γραμματέας του οργανισμού.
Το σκάνδαλο των κρεάτων ενέπνευσε και τους ... φιλάθλους. Εάν κάποιος ποδοσφαιριστής δεν απέδιδε καλά, η κερκίδα τον αποκαλούσε με ευκολία «βόδι Αργεντινής» ή «κρέας του Μπαλόπουλου».
Μέσα σε αυτή τη ... θύελλα των σκανδάλων, φάνταζαν «παρωνυχίδες» ήσσονος σημασίας οι απ' ευθείας αναθέσεις – χωρίς διαγωνισμούς- έργων σε διάφορες εταιρείες. Όσο για τη «λιτή» ζωή που έκαναν οι συνταγματάρχες και οι δικοί τους άνθρωποι, θα άξιζε τον κόπο να διαβάσει κανείς τις εξιστορήσεις της Ντέλλας Ρουφογάλη, τόσο για τη δική της ντόλτσε βίτα, όσο και για τη χλιδή της διαμονής της ίδιας και της Δέσποινας Παπαδοπούλου στο Παρίσι, όταν – κάποια στιγμή- το επισκέφθηκαν οι δύο τους.
Για την συνηθισμένη εν Ελλάδι ζωή της, η Ντέλλα Ρουφογάλη έχει πει:
«Αρχίζω να ράβω την καινούρια μου γκαρνταρόμπα στους μετρ της ραπτικής για τους οποίους μέχρι τώρα έκανα επιδείξεις. Η ζωή μου έχει αλλάξει τελείως, το ίδιο και η συμπεριφορά όλων απέναντί μου. Μου φέρονται με έκδηλο σεβασμό και τα κομπλιμέντα τους είναι υπερβολικά. Αλλά μου αρέσει. Εγώ εξακολουθώ να φέρομαι φιλικά προς τους παλιούς γνωστούς και τους καινούριους, πλούσιους φιλοχουντικούς επιχειρηματίες που πληθαίνουν μέρα με τη μέρα μαζί με τα ραβασάκια για ρουσφέτια. Αισθάνομαι πως έχω υποχρέωση να εξυπηρετήσω τους πάντες. Ο Μιχάλης συνήθως δεν αρνείται. Γεύομαι τη δύναμη της εξουσίας, και με μαγεύει» (Λεωνίδας Παπάγος, «Σημειώσεις 1967-1977»).
«Χαβιάρι Περσίας και παγωμένα καβούρια Αλάσκας»
Υπήρχαν όμως και τα .. έκτακτα περιστατικά, όπως οι αρραβώνες της με το Ρουφογάλη. «Την επόμενη βδομάδα καινούρια δώρα, καινούριες ανθοδέσμες, φρέσκα ψάρια απ' όλα τα νησιά της Ελλάδας, κούτες με το καλύτερο χαβιάρι της Περσίας και παγωμένα καβούρια της Αλάσκας καταφθάνουν στο σπίτι. Δεν ξέρω τι να τα κάνω».
Αυτή ήταν λοιπόν η ... αδιάφθορη δικτατορία! Αναμφιβόλως, η χούντα μετέφερε ... πολύ μακριά τη σκυτάλη της διαφθοράς, την οποία – για να είμαστε ακριβείς- παρέλαβε από τα προγενέστερα χρόνια.
Υπενθυμίσεις επιγραμματικές: Σκάνδαλο «Siemens» που προκάλεσε και τη ρήξη στις σχέσεις του Παπάγου με τον Μαρκεζίνη, το 1954. Άφθονα... κλέη της οκταετίας (1955- 63) Καραμανλή, από τα «βραχώδη οικόπεδα της Φιλοθέης» και τα φουσκωμένα κέρδη εργολάβων, μέχρι την ηλεκτροδότηση της «Πεσινέ» με όρους σκανδαλωδώς ευνοϊκούς. Απόφαση της Βουλής, τον Φεβρουάριο του 1965, να παραπέμψει σε ειδικό δικαστήριο τους Κ. Καραμανλή, Π. Παπαληγούρα και Ν. Μάρτη για την «Πεσινέ». Επτά εν συνόλω υπουργοί και δυο υφυπουργοί του «εθνάρχη» που αντιμετώπισαν – σε κοινοβουλευτικό επίπεδο- κατηγορίες περί βλάβης του δημοσίου συμφέροντος και περί παράνομης διάθεσης μυστικών κονδυλίων. (Προτείνει κανείς να εκλάβουμε ως απόδειξη αθωότητας το «κουκούλωμα» που – κατά τα ειωθότα- ακολούθησε; ). Εξαγορές βουλευτών στην περίοδο της αποστασίας, το 1965.
Ακόμη κι ο ελληνικός κινηματογράφος των middle 60ς κατοχύρωσε ως σήμα κατατεθέν της εποχής τα ... αρπακτικά του Μαυρογιαλούρου. Τυχαίο; Δεν νομίζουμε...
Την Πορεία οργανώνουν η Ελληνική Επιτροπή για τη Διεθνή Ύφεση και Ειρήνη (ΕΕΔΥΕ), η Κίνηση Νέων για τον Πυρηνικό Αφοπλισμό «Μπέρτραντ Ράσελ» και άλλοι φορείς...Η Πορεία απαγορεύτηκε από την κυβέρνηση της ΕΡΕ, του "εθνάρχη" της δεξιάς Κ. Καραμανλή και δεν πραγματοποιήθηκε...
Global Debout: Παγκόσμια μέρα κινητοποίησης η 15η Μάιου Το ελληνικό κίνημα συμμετέχει στην παγκόσμια κινητοποίηση
του Πέτρου Παπακωνσταντίνου
Τα ημερολόγια έγραφαν 15 Μαρτίου του 1968 όταν η εφημερίδα Le Monde κυκλοφορούσε με πρωτοσέλιδο, κύριο άρθρο που θα έμενε στην Ιστορία. Ο τίτλος του ήταν “Η Γαλλία πλήττει” (La France s' ennuie). Ο λόγος που το εν λόγω άρθρο κέρδισε ανεξίτηλη, διαχρονική φήμη είναι, βέβαια, προφανής: Δύο μήνες αργότερα, η “πλήττουσα” Γαλλία φλεγόταν από το μεγαλύτερο κύμα απεργιών, εργατικών και φοιτητικών καταλήψεων, μέσα σε έναν ανεμοστρόβιλο επαναστατικών αναζητήσεων, που διαμόρφωσαν μια ολόκληρη γενιά- τον θρυλικό Μάη του '68.
Η πλήξη, η πολιτική απογήτευση και η κοινωνική νηνεμία φαίνονταν να κυριαρχούν, καιρό τώρα, στην καθημαγμένη Ελλάδα των μνημονίων, στην ευρύτερη μεσογειακή περιφέρεια της Ευρώπης και στην ίδια τη Γαλλία, η οποία είχε μείνει έξω από το τελευταίο κύμα του λαϊκού ριζοσπαστισμού, τη διετία 2011-2012, που γέννησε το ρεύμα των Αγανακτισμένων και του Occupy Wall Street, στις δύο πλευρές του Ατλαντικού. Όχι πια. Από τη νύχτα της 31ης Μαρτίου, το καινούργιο, υπό διαμόρφωση κίνημα Nuit Debout (Ολονυκτία) αναστατώνει τη δεύτερη ισχυρότερη χώρα της ευρωζώνης. Χιλιάδες πολίτες, στην πλειονότητά τους νέοι, γεμίζουν κάθε βράδυ την κεντρική Πλατεία της Δημοκρατίας, στο Παρίσι και διαδηλώνουν εναντίον του νεοφιλελευθερισμού, της κυβέρνησης, της αστυνομοκρτίας και των τραπεζιτών σε ατμόσφαιρα αντικαπιταλιστικού καρναβαλιού.
Ρόλο πυροκροτητή έπαιξε το διαβόητο “νομοσχέδιο Ελ Κομρί” (από το όνομα της υπουργού Εργασίας) για την απορρύθμιση των εργασιακών σχέσεων. Καθώς το κύμα των απεργιών και των συνηθισμένων διαδηλώσεων των γραφειοκρατικοποιημένων συνδικαλιστικών και φοιτητικών ενώσεων είχε αρχίσει να αγγίζει τα όριά του, ριζοσπάστες ακτιβιστές πήραν, μέσω Διαδικτύου, την πρωτοβουλία να καλέσουν τους διαδηλωτές της 31ης Μαρτίου να καταλάβουν την Πλατεία της Δημοκρατίας και να μείνουν εκεί όλο το βράδυ. Στις “Γενικές Συνελεύσεις” που ακολούθησαν, οι συγκεντρωμένοι πολίτες, παίρνοντας θάρρος από τη μαζικότητα και το δυναμισμό της κινητοποίησης, αποφάσισαν να της δώσουν διάρκεια, φέρνοντας με καθυστέρηση στη γαλλική πρωτεύουσα έναν “αέρα” Αγανακτισμένων, Ταξίμ και Ταχρίρ.
Η κυβέρνηση Σαρκοζί-Βαλς προσπάθησε να εκτονώσει το νεαρό κίνημα με σημαντικές υποχωρήσεις στο επίμαχο νομοσχέδιο και να διώξει από τις πλατείες τα πιο αμφιταλαντευόμενα, μετριοπαθή στοιχεία προκαλώντας βίαιες συγκρούσεις των γαλλικών ΜΑΤ με τους αναπόφευκτους “μπάχαλους”. Όλα δείχνουν ότι αποτυγχάνει οικτρά. Το κίνημα όχι μόνο δεν υποχώρησε, αλλά επεκτάθηκε σε 60 πόλεις- όχι μόνο σε παραδοσιακά προπύργια του εργατικού κινήματος, όπως η Λυών, αλλά και σε εύπορες, συντηρητικές πόλεις όπως η Νίκαια- και σε ορισμένα σημαντικά, εργατικά προάστια όπως το Σεν Ντενί, στο Παρίσι. Παράλληλα με τη γεωγραφική επέκταση, εξελίσσεται η πολιτική ριζοσπαστικοποίηση των πλατειών. Πολιτικοί της ριζοσπαστικής Αριστεράς, όπως ο Ζαν- Λικ Μελανσόν, ηγέτης του Αριστερού Κόμματος (αγωνιστές του οποίου βρέθηκαν από την πρώτη στιγμή στην Πλατεία της Δημοκρατίας) είναι ευπρόσδεκτοι, ενώ αντιδραστικοί διανοούμενοι, όπως ο “νέος φιλόσοφος” Αλέν Φινκελκρότ, γιουχάρονται και εκδιώκονται κακήν- κακώς. Στο βήμα του “ανοιχτού πανεπιστήμιου” της πλατείας πρωταγωνιστούν ριζοσπάστες διανοούμενοι και ακτιβιστές, με καθαρή αντι- ευρώ στόχευση, όπως ο οικονομολόγος Φεντερίκ Λορντόν και ο δημοσιογράφος Φρανσουά Ρουφέν (ένα πρόσφατο ντοκιμαντέρ του οποίου έπαιξε σημαντικό ρόλο στην αφύπνιση συνειδήσεων).
Πρόσφατα, η παρισινή “Ολονυκτία” αποφάσισε να επιχειρήσει ένα μεγάλο άλμα προς τα εμπρός: να καλέσει σε καταλήψεις των κεντρικών πλατειών σε όλο τον κόσμο, στις 15 Μαίου, με logo το Global Debout (Παγκόσμια Ολονυκτία). Η επιλογή της ημερομηνίας έγινε έτσι ώστε να συμπέσει με την πέμπτη επέτειο από την έκρηξη του κινήματος των Αγανακτισμένων στην Puerta del Sol της Μαδρίτης. Ήδη, το ισπανικό κόμμα Podemos, σε μεγάλο βαθμό γέννημα αυτού του κινήματος και άλλες ριζοσπαστικές, κοινωνικές και πολιτικές οργανώσεις σε διάφορες χώρες της Ευρώπης ανταποκρίνονται στο κάλεσμα των Παριζιάνων και καλούν με τη σειρά τους τους εργαζόμενους και τους νέους των χωρών τους να τους μιμηθούν. Δεν έχουμε καμία αμφιβολία ότι αυτό θα συμβεί σύντομα και στην Ελλάδα, τη χώρα που χρειάζεται όσο καμία άλλη την αναζωογονητική πνοή των πλατειών και των δρόμων τούτη την κρίσιμη στιγμή, όπου κυβέρνηση και τρόικα ετοιμάζονται να επιβάλουν μέτρα κοινωνικής εξόντωσης και εθνικής ταπείνωσης τεράστιας σημασίας.
Το κείμενο της διακήρυξης του Global Debout έχει ως εξής:
“ΛΑΟΙ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ, ΛΑΟΙ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ”
Στις 15 Μαίου του 2011, ύστερα από μία ακόμη κινητοποίηση εναντίον των πολιτικών, των τραπεζιτών και των δραστικών μέτρων λιτότητας εξ αιτίας των οποίων υπέφερε η Ισπανία, μια μικρή ομάδα ανθρώπων αποφάσισε και δεν αρκούσε μία μόνο διαδήλωση, δεν γύρισε στα σπίτια της και συνέχισε το διάλογο στην πλατεία της Puerta del Sol. Ο λόγος ήταν σαφής και απλός, η δημοκρατία είχε πέσει στα χέρια των τραπεζιτών και οι πολιτικοί ήταν διεφθαρμένοι. Δεν μας αντιπροσώπευαν πια. Ήταν καιρός να πάρει στα χέρια του ο λαός την εξουσία για να δώσει νόημα στη λέξη δημοκρατία.
Παρά τη βίαιη καταστολή των αστυνομικών δυνάμεων και τη σιωπή των μέσων μαζικής ενημέρωσης, αυτός ο άνεμος ελπίδας διαδόθηκε μέσα σε λίγες εβδομάδες σε όλη την Ευρώπη. Από τη Μαδρίτη μέχρι την Αθήνα και την Τουρκία, ύστερα από τη Νέα Υόρκη στη Βραζιλία και το Μεξικό, τελικά μέχρι το Χονγκ Κονγκ, οι πλατείες καταλαμβάνονταν από κατασκηνώσεις ανθρώπων που ονειρεύονταν και ήλπιζαν να χτίσουν μια νέα μορφή δημοκρατίας, άμεση και συμμετοχική. Ακολουθώντας το μοντέλο της Αραβικής Άνοιξης, οι “από κάτω” άρχισαν να οργανώνονται σε λαϊκές συνελεύσεις, για να πυροδοτήσουν ένα διεθνές κίνημα όλης της ανθρωπότητας, οριζόντιο και κομματικά ακηδεμόνευτο. Στις 15 Οκτωβρίου 2011, ύστερα από έκκληση του Occupy Wall Street, η κραυγή για πραγματική δημοκρατία αντήχησε σε περισσότερες από 1.000 πόλεις.
Πέντε χρόνια μετά, το κίνημα των πλατειών αναγεννάται από τις στάχτες του στη Γαλλία με το #NuitDebout. Από την 31η Μαρτίου, οι Γάλλοι καταλαμβάνουν την Πλατεία της Δημοκρατίας για να ακούσουν την ίδια τη φωνή τους.
Η πάλη μας ξεπερνά την υπόθεση της μεταρρύθμισης στο εργασιακό. Είναι ολόκληρο το σύστημα που θέλουμε να επανεξετάσουμε και να αναδημιουργήσουμε, με ριζοσπαστικό τρόπο.
Το #NuitDebout σηματοδοτεί μια νέα ώθηση στη διεθνή πάλη εναντίον των δικτατορίας του χρηματιστικού κεφαλαίου, την εκμετάλλευση των ανθρώπων και την καταστροφή του περιβάλλοντος.
Αυτή η πάλη δεν διεξάγεται μόνο στην Ευρώπη, τον Καναδά και τις ΗΠΑ, αλλά σε όλο τον κόσμο, όπου απλοί άνθρωποι σαν κι εμάς συναντούν την ελπίδα. Γιαυτό πραγματοποιήθηκε απόψε αυτή η συνέλευση, η οποία καλεί στη διοργάνωση πολλών #NuitDebut, για τη διεκδίκηση ενός μέλλοντος αξιοπρέπειας για όλο τον κόσμο.
Γιαυτό απόψε, η λαϊκή συνέλευση που πραγματοποιήθηκε στην Πλατεία της Δημοκρατίας, στο Παρίσι, απευθύνει έκκληση σε όλους τους λαούς της Ευρώπης και του κόσμου να καταλάβουν δημόσιους χώρους και να οργανώσουν τις επόμενες εβδομάδες μια νέα χιονοστιβάδα αγώνων για τη δημοκρατία.
Η 15η Μαίου 2016 πρέπει να σημαδέψει την ανάδυση μιας παγκόσμιας συνείδησης.
Είμαστε το 99%, κι όλοι μαζί, μπορούμε να αλλάξουμε τον κόσμο”!
ΔΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΤΗΣ Iskra
15 ΜΑΪΟΥ ΜΕΡΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΗΣ: ΟΛΟΙ/ΕΣ, ΠΡΩΤΑ ΑΠ' ΟΛΑ ΝΕΟΙ/ΕΣ, ΣΤΙΣ ΠΛΑΤΕΙΕΣ, ΣΕ ΚΑΤΑΛΗΨΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΧΩΡΩΝ ΚΑΙ #NuitDebut ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΑ ΜΝΗΜΟΝΙΑΚΑ ΜΕΤΡΑ ΚΑΙ ΤΑ ΜΝΗΜΟΝΙΑ, ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΗ ΔΙΚΤΑΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΙΚΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ
Η σύνταξη της Iskra, στο πλαίσιο της ανάπτυξης τις επόμενες μέρες μεγάλων ενωτικών εργατικών λαϊκών αγώνων ενάντια στο νομ/διο ταφόπλακα, που περιλαμβάνει το δίδυμο αντιασφαλιστικό και φορολογικό έκτρωμα και ανταποκρινόμενη στο κάλεσμα του Global Debout για να γίνει η 15η Μαΐου μέρα παγκόσμιας κινητοποίησης ενάντια στη δικτατορία του χρηματιστικού κεφαλαίου και των αντεργατικών συνεπειών της, καλεί με τη σειρά της όλους και όλες, πρώτα απ' όλα οι νέοι και οι νέες να γεμίσουν στις 15 του Μάη τις πλατείες, να καταλάβουν μαζικά δημόσιους χώρους, να πλημμυρήσουν τους δρόμους και να προβούν σε ολονυκτίες διεκδικώντας αγωνιστικά να αποσυρθούν τα μνημονιακά μέτρα, να καταργηθούν τα μνημόνια, να φύγει η μνημονιακή κυβέρνηση, να συντριβούν οι μνημονιακές δυνάμεις και να ανοίξει για τη χώρα, με το λαό στο προσκήνιο, ένας νέος δημοκρατικός δρόμος, χωρίς μνημόνια και λιτότητα, ενάντια στη δικτατορία του χρηματιστικού κεφαλαίου.
Συνέντευξη: Βασιλική Σιούτη
![«Λαμόγια»... στο χακί -Τα απίστευτα σκάνδαλα της χούντας [εικόνες]](http://www.iefimerida.gr/sites/default/files/styles/708x320/public/houda708.jpg?itok=1D0qBKiw)
