Mpelalis Reviews

Mpelalis Reviews

Κυριακή 28 Μαρτίου 2021

Χρήστος Γιανναράς 1821-2021: Η μετάπτωση της γιορτής σε πένθος


Ο Χρήστος Γιανναράς, στα πλαίσια μιας αποκλειστικής του συνομιλίας με το Αντίφωνο, αναφορικά προς την 200στή επέτειο της Εθνικής Επανάστασης, απαντά κατ' αρχήν στο ερώτημα αν η παρούσα στιγμή μάς δίνει ευκαιρία για συλλογικό αναστοχασμό, και κυρίως αν υπήρχε άλλος δρόμος που θα μπορούσε να είχε ακολουθήσει, στη διάρκεια αυτών των δύο αιώνων, το ανεξάρτητο κράτος μας.
Ακόμα, σε τι συνοψιζόταν το όραμα των αγωνιστών του '21, και ποιον ρόλο έπαιξαν οι “διαφωτιστικές” ιδέες στον ξεσηκωμό.
Εν τέλει, διερευνά σε τι ομονοούμε οι Έλληνες σήμερα, αν ισχύει ακόμα ο ιδιαίτερος τρόπος του τόπου, σε τι κατατείνει η ενεστώσα παιδεία μας, ποια μπορεί να είναι η συμβολή των αποδήμων συμπατριωτών μας. Ενώ στέκεται, για την πιο επίκαιρη ίσως φορά, ενώπιον του ερωτήματος περί «finis Greaciae».
Αντίφωνο  (antifono.gr)

Ο κιμάς γαρίδας κόπτεται παρουσία του πελάτου


Δεν ενόχλησε τον κόσμο ο εορτασμός της επετείου. Αυτό που ενόχλησε ήταν η αναίτια χλιδή. Αν ο Μολιέρος ήταν παρών στο δείπνο θα έκανε δεύτερη καριέρα.

Έλενα Ακρίτα
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Το κείμενο αυτό είναι αφιερωμένο σε μια μοναδική και μοναχική μορφή της ελληνικής δημοσιογραφίας. Έναν ακριβό φίλο που υπήρξε θύμα του κορονοϊου.
Αρη, δεν σε ξεχνώ.
ΑΡΗΣ ΣΚΙΑΔΟΠΟΥΛΟΣ (1946-2021)
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Τί μάς άρεσε, τί μάς στράβωσε, ποια τα συν και ποια τα πλην που συγκεντρώσαμε στο λυκόφως μιας πολυδιαφημισμένης επετείου. Η σούμα που λέμε εμείς στα βόρεια προάστια.
Γιάννα.
Καλά τα πήγε σε γενικές γραμμές. Είχα παρακολουθήσει από την αρχή όλο το πακέτο των εκδηλώσεων για τα 200 χρόνια κι ομολογώ ότι βρήκα ενδιαφέρουσες αρκετές πτυχές του. Κυρίως το επιστημονικό σκέλος. Επιφανείς ιστορικοί κατέθεσαν απόψεις ‘έξω από το κουτί’, απόψεις αντιδημοφιλείς μεν, τεκμηριωμένες δε. Και μόνο που η Γιάννα κατάφερε να σπάσει τα νεύρα του Μπογδάνου…ε, δεν το λες και λίγο.
Η στολή της
Καλή και ως σύλληψη και ως εκτέλεση. Ούτε το… λαομίσητο τσαντάκι με χάλασε, άλλωστε η μόδα είναι Τέχνη: κάνει ό,τι γουστάρει χωρίς να μάς ζητήσει το λόγο. Οποιοσδήποτε σχεδιαστής-δημιουργός έχει δικαίωμα να ‘πειράξει’ την Ιστορία και τις εθνικές μνήμες, τα ιερά και τα όσια μας, για να προβάλει το προσωπικό του όραμα.
Το φιάσκο με τους ξένους ηγέτες
Δεν πάτησαν μωρό μου το πόδι τους, ούτε  απ’ το απέναντι πεζοδρόμιο μιλάμε. Δυο τρεις δευτεράντζες τύπου Μάλτα και Μαυροβούνιο ξερωγώ, μάς ξεπέταξαν με κάτι χαιρετισμούς η χαρά του οτοκιού. Και μην λέμε χαζά, ότι φοβήθηκαν τον κορονοϊό: όλοι οι αρχηγοί κρατών είναι εμβολιασμένοι και ορθώς είναι εμβολιασμένοι. Απλώς μάς έχουν στο φτύσιμο.
Η Εθνική Πινακοθήκη και η κλοπή Πικάσο
Η διευθύντρια της Εθνικής Πινακοθήκης Μαρίνα Λαμπράκη-Πλάκα επιμένει να κάθεται πρώτο στασίδι πίστα και κανένας υπουργός Πολιτισμού δεν την απομάκρυνε από το πόστο της.
Το 2012 εκλάπησαν από την Πινακοθήκη έργα Πικάσο και Μοντριάν. Μάλιστα τον έναν πίνακα αξίας 20 εκατομμυρίων τον χάρισε ο ίδιος ο Πικάσο στους Έλληνες, ως προσφορά για την αντίσταση και τον αγώνα τους κατά των Ναζί.
Ο σάλος παγκόσμιος, τα έργα δεν βρέθηκαν ποτέ και η κυρία Πλάκα δεν είχε την ευθιξία να παραιτηθεί, κάτι που θα συνέβαινε σε οποιαδήποτε χώρα του κόσμου. Εκτός αν θεωρούμε ότι αν κάποιος έκλεβε τη Γκέρνικα του Πικάσο από το Reina Sofia ο διευθυντής θα παρέμενε στη θέση του. 
Της ντροπής. Της απόλυτης.
Ο κιμάς γαρίδας
Λατρεύω τον Λευτέρη Λαζάρου - κάτι υπέροχο εκπέμπει αυτός ο άνθρωπος, αλλά για το μενού τις έχω τις ενστάσεις μου. Πες με τρελή, όμως δεν λιμπίστηκα ποτέ στη ζωή μου κιμά γαρίδας ή σουπιά μπισκότο. Εγώ αγάπη μου το μπισκότο το θέλω γεμιστό το Παπαδοπούλου το ολ τάιμ κλάσικ να τρως τη σοκολάτα και να γεμίζει μνήμες παιδικές η ψυχούλα σου. Απορώ δηλαδή πώς η σουπιά επέτρεψε στο μελάνι της να ζυμωθεί με την μους κολοκύθα.
Αϊτή.
Πόσο μα πόσο ανιστόρητοι. Μα πόσο. Είναι δυνατόν να κάνουμε εκδηλώσεις για το 1821 και να μην καλούμε εκπρόσωπο από εκείνο το νησάκι στον δυτικό Ατλαντικό που πρώτο απάντησε θετικά στην έκκληση για βοήθεια; Η Αϊτή, ήταν η πρώτη που αναγνώρισε την Ελληνική Επανάσταση κι ούτε μια πρόσκληση δεν τής στείλαμε, τα βόιδια. Η ΠτΔ έκανε μια αναφορά - πιο πολύ για να μπαλώσει τη γκάφα τους που ξέχασαν τους Αϊτινούς: γιατί τούς ξέχασαν μην κοροϊδευόμαστε και μεταξύ μας.
Κάρολος και Καμίλα
Οι συμπαθέστεροι. Μακράν. Κι αν έπρεπε να διαλέξω μια μόνο φωτογραφία από όλο το τζέρτζελο που ζήσαμε αυτό το διήμερο, θα ήταν το στιγμιότυπο όπου ο Κάρολος φροντίζει να μην κρυώσει η αγαπημένη του τακτοποιώντας την λευκή κουβέρτα στα πόδια της. Έλιωσε η γυναικεία μου καρδιά τι να λέμε.
Η γκλαμουριά της βιντεοκασέτας
Τη δεκαετία του 80 που θέριζαν οι βιντεοκασέτες, οι σκηνοθέτες έβαζαν στην αρχή του έργου τίποτις δεξίωση, τίποτις φωτισμένη πισίνα, τίποτις σαμπάνια για να εντυπωσιαστεί  ο ανίδεος θεατής’. Μιλάμε για χρόνια που το ίντερνετ δεν είχε μπει στη ζωή μας και ψαρώναμε πιο εύκολα από τις b movies υπερπαραγωγές.
Αυτό μού θύμισαν οι εικόνες από το επίσημο δείπνο. Μια bonne pour l’Orient αισθητική, μια τάση επίδειξης ανεπίτρεπτη σε εποχές τόσο δύσκολες για την Ελλάδα.
Λαϊκισμός;
Αρκετοί αντιπαρέβαλαν τις φωτογραφίες από το δείπνο, με φωτογραφίες άστεγων ή ασθενών που νοσηλεύονται στους διαδρόμους των νοσοκομείων. Πώς μπορούν να τρωγοπίνουν οι δευτεροκλασάτοι μας επίσημοι, όταν στην Ελλάδα συμβαίνουν αυτά τα αίσχη. Είναι λαϊκισμός να επικαλείσαι την αθλιότητα γύρω σου ή όχι;
Δεν πιστεύω ότι ενόχλησε τον κόσμο ο εορτασμός της επετείου. Αυτό που ενόχλησε ήταν η αναίτια χλιδή στον εορτασμό της επετείου.
Ενα κράτος που σέβεται τον εαυτό του και τους πολίτες του θα έπρεπε να είναι ικανό να διαχειριστεί ταυτόχρονα και τα τρέχοντα προβλήματα και την ιστορική του μνήμη. Να γίνουν εκδηλώσεις χωρίς κλαμπατσίμπαλα σε εποχές που έχουν πεθάνει χιλιάδες συνάνθρωποι μας και κάθε μέρα πεθαίνουν κι άλλοι.
Les bourgeois gentilhommes
Αρχοντοχωριάτες, αγάπη μου. Αν ο Μολιέρος ήταν παρών στο δείπνο θα έκανε δεύτερη καριέρα.
Κι επειδή πολλά μάς τα ‘παν μερικοί με τις εθνικιστικές κραυγές τους, ας ανοίξουν και κανένα βιβλίο Ιστορίας. Να ξεστραβωθούν να μάθουν τα κακά στερνά που επεφύλασσαν στους ήρωες της Επανάστασης οι συμπατριώτες τους.
Τον Κολοκοτρώνη τον βάλαν φυλακή.
Η Μπουμπουλίνα εξορίστηκε γιατί αντέδρασε σθεναρά στην φυλάκιση του.
Η Μαντώ Μαυρογένους ξόδεψε την περιουσία της στον αγώνα και πέθανε στην ψάθα.
Ο Νικηταράς ο Τουρκοφάγος κατάντησε ζητιάνος στα σκαλιά της εκκλησίας.
Αυτά τα ωραία έγιναν στην μετεπαναστατική Ελλάδα. Και καμιά σημαία, κανένα εμβατήριο, καμιά παρέλαση δεν ξεπλένει την εθνική αυτή ντροπή.
Και του χρόνου!

– Πατώνεις; – Βουλιάζω! – Κρατηθείτε από το σπιρτόκουτο, ίσως σωθείτε


από την Σύνταξη

Ζούμε και ανεχόμαστε απίστευτες καταστάσεις. Ένας πλανήτης ασχολείται, χωρίς απτά αποτελέσματα, με έναν ιό. Ο οποίος πλήττει σχεδόν κάθε χώρα, αλλά δεν υπάρχει καμία συνεργασία για την αντιμετώπισή του. Αντίθετα, έχει ξεσπάσει μεγάλος πόλεμος για τα εμβόλια και τα φάρμακα, στον οποίο συμμετέχουν οι μεγάλες φαρμακοβιομηχανίες (όταν λέμε μεγάλες, είναι – και παίζονται τεράστια χρηματιστηριακά παιχνίδια επί των μετοχών τους), κυβερνήσεις και μπλοκ χωρών. Για παράδειγμα ολόκληρη Σύνοδος Κορυφής της Ε.Ε. είχε σαν θέμα το πώς θα διατεθούν τα εμβόλια, πώς θα παραχθούν ορισμένα, και περιοριστούν άλλα. Τάχα συνεργάζονται, αλλά ο καθένας είναι μόνος του και ενδιαφέρεται για τα συμφέροντά του. Τι μένει; Ευχές και μόνο ευχές, κι από πίσω εγκλήματα σε βάρος της υγείας των πολιτών.
Ζούμε απίστευτες καταστάσεις. Το ΝΑΤΟ είναι ικανοποιημένο που τα μέλη του αύξησαν τις στρατιωτικές δαπάνες στα επίπεδα που ήθελαν οι ΗΠΑ, και που ξαναορκίστηκαν (όλα, ομόφωνα) πως αυτός είναι ο πυλώνας της ασφάλειας στην εποχή μας. Ο ευρωατλαντισμός επανέρχεται με βήμα ταχύ, παρ’ όλες τις αντιθέσεις και τα «σπρωξίματα». Παρά την πανδημία (που λογικά θα οδηγούσε σε μια μεγαλύτερη συνεργασία) ορίζονται ξανά με κάποια σαφήνεια οι κλασικοί εχθροί: Κίνα και Ρωσία. Και φτιάχνεται πολεμικό κλίμα. Μερικοί ομιλούν για επιστροφή στον ψυχρό πόλεμο.
Ζούμε απίστευτες καταστάσεις. Για δεύτερη φορά στην ιστορία απαγορεύτηκαν οι εκδηλώσεις για τον γιορτασμό της 25ης Μαρτίου. Η πρώτη ήταν το 1942, επί κατοχής. Η άλλη τώρα, λόγω πανδημίας – και λόγω αυστηρών μέτρων προστασίας των υψηλών καλεσμένων.
Φαίνεται πως, για ένα απροσδιόριστο χρονικά διάστημα, «κανονικότητα» θα είναι το λοκντάουν, ο εγκλεισμός, η μάσκα (μονή, διπλή, ή τώρα και για τη μύτη όταν τρώμε), τα εμβόλια μέχρι να βγει πείρα, η περικοπή των δαπανών για την υγεία, η ενίσχυση της ιδιωτικοποίησης. Το παλληκάρι μας στην Pfizer –παντού διαπρέπουν Έλληνες– τσέπωσε 5 εκατομμύρια ευρώ όταν εγκρίθηκε το εμβόλιο της εταιρείας του, και έπαιξε με τις μετοχές που είχε. Χωρίς να κουραστεί καθόλου.
Για μεγάλο χρονικό διάστημα η απάντηση σε κάθε απόπειρα έκφρασης γνώμης, αμφισβήτησης, κινητοποίησης θα είναι το γκλομπ, οι αντλίες νερού, τα χημικά, τα σπρέι, οι συλλήψεις. Ο πειρασμός είναι μεγάλος και φαίνεται να πετυχαίνει: καταργούμε τελείως τον δημόσιο χώρο. Ποιος χάνει; Έτσι κι αλλιώς η Δημοκρατία δεν χρειάζεται, είναι περιττή διαδικασία. Όλα τηλέ. Τηλεκπαίδευση, τηλεργασία, τηλεδιασκέψεις. Όταν καταργείται ο δημόσιος χώρος, καταργείται η κοινωνικότητα.
Στην Ελλάδα αυτά πλασάρονται σαν εκσυγχρονισμός και πρόοδος. Ξέρεις τι είναι να κάθεται ένας πρωθυπουργός στο γραφείο του, να έχει μια γιγαντοθόνη με όλους τους άλλους ομολόγους του της Ε.Ε. και να βγάζουν δουλειά για όλη την Ευρώπη;
Ο διάλογος του τίτλου (εντελώς φανταστικός) γίνεται ανάμεσα σε δύο που βουλιάζουν. Ο τρίτος που παρεμβαίνει ανήκει σε άλλη τάξη, είναι επίσημος. Ίσως φάει κιμά γαρίδας και χριστόψαρο. Αυτός πετάει ένα σπιρτόκουτο και τους λέει «κρατηθείτε από αυτό για να σωθείτε». Όμως δεν είναι μέσα σε νερό οι δύο που προσπαθούν να ζήσουν, ώστε να κολυμπήσουν έστω. Βουλιάζουν σε κινούμενη άμμο.
Στη σύγχρονη σκλαβιά δεν υπάρχουν αδιέξοδα. Ο ποιητής λέγει «ο καθείς και τα όπλα του». Ήγουν: αγώνας, αγώνας, αγώνας!

Επετειακά θραύσματα εθνικής αυτογνωσίας


«Στην Ελλάδα το κράτος εξακολουθεί να παίζει τον ρόλο του ντοβλετιού, δηλαδή μιας Αρχής ξένης και μακρινής, απέναντι στην οποία είμαστε ραγιάδες και όχι πολίτες»
 
Γράφει ο Νίκος Τσαγκρής

Μερικές φορές, κάποιες φράσεις θα ήταν υπέροχες αν εκφέρονταν μέσα σε άλλα συμφραζόμενα. Έτσι, εκείνη η φράση του Κυριάκου Μητσοτάκη για τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις, («Οι δεσμοί που μας ενώνουν με τις ΗΠΑ (…) είναι πρωτίστως δεσμοί αξιακοί»*) θα ήταν μια χαρά… υπέροχη, αν εκφερόταν μέσα σε κάποια στερεότυπα περί Δημοκρατίας, συμφραζόμενα απ’ αυτά που, παραδοσιακά, συνοδεύουν την ελληνοαμερικανική διπλωματική ρητορία…
Όμως εκείνη η φράση του Κυριάκου Μητσοτάκη για τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις («οι δεσμοί που μας ενώνουν με τις ΗΠΑ (…) είναι πρωτίστως δεσμοί αξιακοί»), εκφερόμενη εν μέσω συμφραζομένων όπως «καθώς εορτάζουμε τα 200 χρόνια από την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης σκεφτόμαστε ότι …», απ’ τη μια, και «Ενθυμούμαστε ότι ο Αδαμάντιος Κοραής αλληλογραφούσε πολύ συχνά (σ σ: ζητώντας βοήθεια) με τον Τόμας Τζέφερσον» απ’ την άλλη, μας θυμίζει το βάθος εξάρτησης του νεοελληνικού κράτους απ’ τις ΗΠΑ…
Και, σε συνδυασμό με την συμφραζόμενη κατακλείδα «η στρατιωτική συνεργασία Ηνωμένων Πολιτειών – Ελλάδος βρίσκεται (σ σ: στον παρόντα χρόνο) σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα», εκθειάζει την εξάρτηση ως «αξιακό δεσμό». Σε ιστορική προέκταση δε, μοιάζει να εκθειάζει κάθε εθνική εξάρτηση της χώρας μας από κάθε λογής «προστάτιδες δυνάμεις» – να υμνεί κάθε διάδοχο, τρόπος του λέγειν, της επανάστασης του 1821, ραγιαδισμό.  
Ποιος; Ο Έλληνας πρωθυπουργός αυτοπροσώπως!.. Τις μέρες του πανηγυρικού εορτασμού για τα διακόσια χρόνια από την επανάσταση του 1821!... Κι ούτε κουβέντα: ούτε ίχνος αντιπολιτευτικής, δημοσιογραφικής ή λαϊκής αντίδρασης! Ούτε καν από τους χρήστες των Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης!..  

*******       
Θυμήθηκα το απογοητευτικό μεταπολιτευτικό στερεότυπο «κάθε λαός έχει την κυβέρνηση και τον πρωθυπουργό που του αξίζει». Ύστερα, λόγω διακοσιοστής επετείου προφανώς, διολίσθησα στην φιλοσοφία της Ιστορίας και προσγειώθηκα, πού αλλού, στον βιότοπο κοινωνιολογικής σκέψης του Κορνήλιου Καστοριάδη: σ’ εκείνη την πασίγνωστη συνέντευξή του προς την Τέτα Παπαδοπούλου (Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία)* υπό τον τίτλο «Είμαστε υπεύθυνοι για την ιστορία μας». Η οποία, κατά τη γνώμη μου, θα έπρεπε – δίπλα, έστω, στα επετειακά ταρατατζούμ της Γιάννας και του Κυριάκου – να αποτελεί βασικό υλικό εθνικής αυτοκριτικής και αυτογνωσίας…       
Ο ελληνικός λαός – κάθε λαός – είναι υπεύθυνος για την ιστορία του, μας λέει ο σπουδαίος Έλληνας Κ.Κ, και αμέσως εξηγεί ότι αναφέρεται στην πραγματική πολιτική ζωή του λαού ως αυτόνομου παράγοντα: «Ο ελληνικός λαός δεν μπόρεσε έως τώρα να δημιουργήσει μια στοιχειώδη πολιτική κοινωνία. Μια πολιτική κοινωνία, στην οποία, ως ένα μίνιμουμ, να θεσμισθούν και να κατοχυρωθούν στην πράξη τα δημοκρατικά δικαιώματα τόσο των ατόμων όσο και των συλλογικοτήτων» εξηγεί…
«Και πού οφείλεται αυτή η τεράστια αδυναμία να συγκροτηθεί μια πολιτική κοινωνία»; Ποιοί είναι οι λόγοι; ρωτάει η δημοσιογράφος
«Ουδείς μπορεί να δώσει απάντηση στην ερώτησή σας», είναι η απάντηση: η συγκρότηση ενός λαού σε πολιτική κοινωνία δεν είναι δεδομένη, δεν είναι κάτι που χαρίζεται, αλλά κάτι το οποίο δημιουργείται…

*******
Ωστόσο, οι εξηγήσεις δίνονται απλόχερα στη συνέχεια της συνομιλίας. Και είναι πειστικές:
Όταν αρχίζει η Επανάσταση του 1821, διαπιστώνουμε από τη μια μεριά τον ηρωισμό του λαού και από την άλλη, σχεδόν αμέσως, την τεράστια αδυναμία να συγκροτηθεί μια πολιτική κοινωνία. Την επομένη της πτώσης της Τριπολιτσάς, αρχίζουν οι εμφύλιοι πόλεμοι… Εκεί βλέπουμε ότι οι πολιτικές κατατάξεις και διαιρέσεις είναι συχνά σχετικές με τα πρόσωπα των “αρχηγών” και όχι με ιδέες, με προγράμματα, ούτε καν με “ταξικά” συμφέροντα…
Στην Ελλάδα (σ. σ: απ’ την επανάσταση μέχρι και σήμερα), το κράτος εξακολουθεί να παίζει τον ρόλο του ντοβλετιού, δηλαδή μιας Αρχής ξένης και μακρινής, απέναντι στην οποία είμαστε ραγιάδες και όχι πολίτες. Δεν υπάρχει κράτος νόμου και κράτος δικαίου, ούτε απρόσωπη διοίκηση που έχει μπροστά της κυρίαρχους πολίτες. Το αποτέλεσμα είναι η φαυλοκρατία ως μόνιμο χαρακτηριστικό…
Υπάρχουν δυο - τρεις εξαιρέσεις: ο Τρικούπης, ο Κουμουνδούρος, το βενιζελικό κίνημα στην πρώτη περίοδό του. Αλλά, τα όποια αποτελέσματά τους καταστράφηκαν από τη δικτατορία του Μεταξά, την Κατοχή, τον Εμφύλιο, τον ρόλο του παλατιού, τη δικτατορία της 21ης Απριλίου, την πασοκοκρατία…», κλπ, κλπ.  
Αυτά τα ολίγα. Έτσι, ως θραύσματα εθνικής αυτογνωσίας από μια συνέντευξη που οφείλει να διαβάσει κάθε Έλληνας πολίτης. Έστω, με αφορμή την επέτειο…   

*Από την ομιλία του στη Σούδα, όπου… επιθεώρησε το σουπερ – αεροπλανοφόρο των ΗΠΑ  «Αϊζενχάουερ»
** Ολόκληρη η συνέντευξη περιλαμβάνεται στο βιβλίο «Του Κορνήλιου Καστοριάδη» (εκδόσεις Πόλις)

Σάββατο 27 Μαρτίου 2021

Έκθεση Φωτογραφίας 1821

Ηλίας Περγαντής: 4 χρόνια δουλειάς, χιλιάδες φωτογραφίες, χιλιάδες χιλιόμετρα σε όλη την Ελλάδα, εκατοντάδες ανθρώπων που φωτογραφήθηκαν, αμέτρητες εμπειρίες... 
Όλα αυτά σε ένα βίντεο, ως φόρο τιμής προς την Ελληνική Επανάσταση του 1821!

“Πύρινη” αντίδραση Πολάκη στη χυδαιότητα Παπαευαγγέλλου: Εγκληματική, φρικιαστική και ναζιστική δήλωση! Παραιτηθείτε από την Επιτροπή και από καθηγήτρια, δεν σας αξίζει η θέση και ο τίτλος


Ελβίρα Δρακάκη 

Οργισμένη ήταν η αντίδραση του Παύλου Πολάκη στην εξοργιστική δήλωση της καθηγήτριας Βάνας Παπαευαγγέλου (33:45 του βίντεο παρακάτω) στη διάρκεια της σημερινής ενημέρωσης, όπου προκειμένου να δικαιολογήσει τη διασωλήνωση και τελικά το θάνατο ασθενών με κορονοϊό εκτός ΜΕΘ, είπε “προφανώς υπάρχουν και θάνατοι εκτός ΜΕΘ. Πάντα υπήρχαν θάνατοι εκτός ΜΕΘ, είναι πολύ μικρό το ποσοστό των ασθενών που χάνουν τη ζωή τους εκτός ΜΕΘ, πολύ μικρό, 20% νομίζω”!
“Όταν ο «επιστήμονας» προσπαθεί να δικαιολογήσει την ανυπαρξία προετοιμασίας του ΕΣΥ από την κυβέρνηση Μητσοτακη,ΤΕΛΙΚΑ κατεβαίνει όλα τα σκαλοπάτια του επιστημονικού εξευτελισμού και βασικά της ΑΝΘΡΩΠΙΑΣ” έγραψε ο Παύλος Πολάκης, χαρακτηρίζοντας την δήλωση όχι απλά “άστοχη” αλλά εγκληματική, φρικιαστική και ναζιστική, ενώ κάλεσε την Β.Παπαευαγγέλλου να παραιτηθεί και από την Επιτροπή του υπουργείου Υγείας και από τη θέση της ως Καθηγήτρια γιατί “δεν σας αξίζει ούτε η θέση ούτε ο τίτλος”.

Ολόκληρη η ανάρτηση του Παύλου Πολάκη:
ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ «άστοχη» η δήλωση!!!!!
ΕΙΝΑΙ ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΚΗ, ΕΙΝΑΙ ΦΡΙΚΙΑΣΤΙΚΗ, ΕΙΝΑΙ ΝΑΖΙΣΤΙΚΗ,ΕΙΝΑΙ ΟΜΟΛΟΓΙΑ ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΣ!!! (Τόσο καιρό ρώταγα πόσοι πεθαίνουν εκτός ΜΕΘ ΚΑΙ ΚΑΝΑΤΕ ΟΛΟΙ ΤΑ ΠΑΓΩΝΙΑ και δυστυχώς είναι παραπάνω από αυτό που λες)
Κυρία Παπαευαγγέλου! ΠΑΡΑΙΤΗΘΕΙΤΕ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΑΠΟ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ. Δεν σας αξίζει ούτε η θέση ούτε ο τίτλος !
Από που και ως που είναι ΛΟΓΙΚΟ ΚΑΙ ΑΝΕΚΤΟ να πεθαίνει ο 1 στους 5 ΕΚΤΟΣ ΜΕΘ ;;;;;;
Σε ποιο βιβλίο Ιατρικης είναι αυτό γραμμένο;
Σε ποιο αξιακό κώδικα, πέραν των ΝΑΖΙ  υπάρχει αυτή η αντίληψη;;;
Όταν ο «επιστήμονας» προσπαθεί να δικαιολογήσει την ανυπαρξία προετοιμασίας του ΕΣΥ από την κυβέρνηση Μητσοτακη, ΤΕΛΙΚΑ κατεβαίνει όλα τα σκαλοπάτια του επιστημονικού εξευτελισμού και βασικά της ΑΝΘΡΩΠΙΑΣ!!!!

ΥΓ1: Δεν μπορώ να διανοηθώ να ήμασταν εμείς κυβέρνηση και να έκανε τέτοια δήλωση μέλος επιτροπής που θα είχαμε ορίσει!!!!ΤΙ ΘΑ ΕΚΑΝΑΝ ΤΑ ΠΕΤΣΟΤΑΙΣΜΕΝΑ ΒΟΘΡΟΚΑΝΑΛΑ ….
ΥΓ2: Ένας προβεβλημένος από την επιτροπή που έψελνε στις εκκλησιές ,έχει να πει τίποτα η συμφωνει;;;;

ΥΓ του blog: ....είναι ΝΤΡΟΠΗ συντελείται ένα έγκλημα και συγκαλύπτεται από τους επιστήμονες, αυτούς της επιτροπής που όρισε ο Τσιόρδας ο υπουργός κι ο πρωθυπουργός.....ακούστε (ΕΔΩ) τον  Γιώργο Ευαγγέλου Γ.Γ. του ΠΙΣ τι λέει για το τι συμβαίνει στην αντιμετώπιση της πανδημίας,  στον 9.84 και στον δημοσιογράφο Γιώργο Σαχίνη....δυστυχώς δεν υπάρχουν εισαγγελείς σ' αυτό τον τόπο.....πρέπει ο κόσμος να ξυπνήσει και να κάνε μηνύσεις....

Με σεβασμό και λογισμό μπροστά στο προγονικό κλέος και στην Επανάσταση του 1821


Ο Γιάννης Τριάντης γράφει για τις αγκυλώσεις και τα κενά της επίσημης Ιστορίας, αλλά και για την αποδομητική διάθεση ορισμένου αντιλόγου που δεν συμβάλλει στην γόνιμη επανανάγνωση της Ιστορίας.

Γιάννης Τριάντης

Όταν καταπιάνεσαι με την Ιστορία, είναι σα να μπαίνεις σε βαρκάκι για να διασχίσεις τον ωκεανό. Θα κινδυνεύσεις να πνιγείς. Γιατί ο ασκός του Αιόλου αποδεσμεύει τους δυνατούς βοριάδες της επίσημης Ιστορίας που είναι γεμάτη μύθους, αποκρύψεις, αποσιωπήσεις, αλλά και τον μανιασμένο άνεμο ορισμένου αντιλόγου, που πάσχει επίσης, όντας εξίσου μερικός και μονόφθαλμος.
Οσο πιο πολύ διαβάζεις, τόσο περισσότερο βυθίζεσαι στον λαβύρινθο της απορίας. Τι έχει συμβεί; Πως έχουν αποδοθεί-και γιατί- τα γεγονότα; Που κείται η βολική ερμηνεία και που προβάλλει ολόγυμνη η ιστορική αλήθεια για πρόσωπα και συμβάντα;
Η Επανάσταση του 1821, βαρυσήμαντο γεγονός για την πορεία του Ελληνισμού, αλλά και γεγονός με παγκόσμια απήχηση, δεν αποτελεί εξαίρεση.
Απέναντι στην συμπαγή, επίσημη Ιστορία, που κρατεί παιδευτικώς τα σκήπτρα-εκπαίδευση με πολλά κενά-, αντιτάσσεται το φιλέρευνον ορισμένων ιστορικών που δεν συμμερίζονται την κρατούσα ιστορική αφήγηση.
Καλά κάνουν. Κανέναν και τίποτε δεν βλάπτει ο αντίλογος, ο οποίος σε αρκετά τελεί εν δικαίω. Ομως η κριτική αυτή, συχνά γίνεται σφοδρή αλλά και χλευαστική για όσους δεν την συμμερίζονται. Κι έτσι δεν υπηρετεί τον στόχο που θέτει. Την γόνιμη αναθεώρηση μέσω του επιστημονικού διαλόγου και της καλής προαίρεσης.
Επετειακώς πώς, οι κριτικές αιτιάσεις επικεντρώνονται στους μύθους της επίσημης Ιστορίας (Αγία Λαύρα/25η Μαρτίου, Κρυφό Σχολειό κ.α.), στην αποσιώπηση γεγονότων ή στην υποβάθμιση κάποιας πτυχής τους (Σφαγή κατά την άλωση της Τρίπολης, Αλβανοί και Αρβανίτες ήρωες που δεν μιλούσαν ελληνικά), στις συναλλαγές οπλαρχηγών με τους Οθωμανούς(καπάκια), στον ρόλο της Εκκλησίας κλπ.
Οι ενστάσεις αυτές, ανεξάρτητα από το επιμέρους δίκιο ή άδικο, μοιάζουν ρυάκια που καταλήγουν σ΄ ένα μεγάλο ποτάμι. Που λέει με τη βουή του, ειδικά τα τελευταία χρόνια, ότι δεν υπήρχε κάποια «εθνική ιδέα», ούτε έθνος ελληνικό, ως κινητήρια δύναμη της Επανάστασης. Επομένως, ούτε «Συνέχεια του Ελληνισμού» υπάρχει. Ετσι λένε…
Για να μη χαθούμε στο πέλαγος των γεγονότων και των ερμηνειών, ας δούμε-όσο μας επιτρέπει η προσωπική σκευή- ορισμένα επίμαχα θέματα και πεδία.
*Μύθοι: Ασφαλώς και υπάρχουν στην δική μας, επίσημη Ιστορία. Αλλά, μια στιγμή. Υπάρχει κράτος στον κόσμο που δεν έχει ενθέσει μύθους στην Ιστορία του;
Και μόνο ο μύθος της Βαστίλλης, που μνημονεύεται υμνητικά παγκοσμίως κι ας πρόκειται για θηριώδη κατασκευή, είναι αρκετός να καταδείξει την εγκόλπωση μύθων στην Ιστορία των κρατών.
Λειτουργούν παραμυθητικά οι μύθοι. Κάτι σαν οξυγόνο και βάλσαμο μαζί. Συνήθως αγγίζουν λίγο ή ελάχιστα την αλήθεια, αλλά πλήν εξαιρέσεων, δεν επινοούνται εξ ολοκλήρου. Κάπου «πατάνε». Για παράδειγμα:
Όντως, ο Παλαιών Πατρών Γερμανός δεν σήκωσε το λάβαρο της Επανάστασης στην Αγία Λαύρα, αλλά στην Πάτρα, όπου ευλόγησε τα όπλα των εξεγερμένων. Εξάλλου, ο ίδιος στα απομνημονεύματά του δεν αναφέρει την Αγία Λαύρα. Τον μύθο έπλασε ο Γάλλος περιηγητής και φιλέλληνας Φρανσουά Πουκεβίλ!
Οσο για τον εορτασμό της 25ης Μαρτίου, ως εναρκτήριας ημέρας της εξέγερσης, δεν αληθεύει. Είχαν προηγηθεί η πολιορκία των Καλαβρύτων(21η Μαρτίου) και η κατάληψη της Καλαμάτας στις 23 Μαρτίου.
Την καθιέρωση της 25ης Μαρτίου ως εθνικής εορτής με τον συγκεκριμένο συμβολισμό, καθιέρωσε ο Οθωνας το 1838, για να συνδέσει την αφετηρία της Επανάστασης με τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου.
Πάντως η σύνδεση αυτή αποτελούσε και επιθυμία του Αλέξανδρου Υψηλάντη, για τον ίδιο λόγο.
. Στην επικράτεια του μύθου κινείται εν πολλοίς και το Κρυφό Σχολειό. Όμως δεν πρόκειται για καθ΄ολοκληρίαν κατασκευή, καθώς κάποιοι μοναχοί δίδασκαν κρυφίως τα γράμματα σε ελληνόπαιδες.
Το ίδιο ισχύει για ορισμένες αφηγήσεις σχετικές με κατορθώματα και ηρωϊσμούς. Όμως, οι μύθοι αυτοί δεν αποπροσανατολίζουν δραστικά ούτε ψεύδονται ολοκληρωτικά.
Και, πάντως, δεν χάλασε ο κόσμος αν αφετηρία ήταν η 25η Μαρτίου ή προγενέστερες ημερομηνίες. Ούτε αν συντηρήθηκαν από το Κρυφό Σχολειό η γλώσσα και η συνείδηση του έθνους. Υπάρχουν άλλα γεγονότα που τα αποδεικνύουν αυτά.
*Εκκλησία: Ναι, κατ΄αρχάς εναντιώθηκε στην ιδέα της Επανάστασης. Αφορίστηκε ο Υψηλάντης, υβριζόταν ο Παπαφλέσσας από τον Πατριάρχη Γρηγόριο τον Ε΄ και το Πατριαρχείο επιθυμούσε να μην διαταραχτεί το οθωμανικό status. Ωσπου…
Ωσπου, ο Σουλτάνος διαπίστωσε ότι κάτι δεν πάει καλά με τις καθησυχαστικές διαβεβαιώσεις του Πατριαρχείου. Και άρχισε το κυνηγητό και τις ωμότητες. Απαγχονίστηκε ο Γρηγόριος ο Ε΄, ενώ απαγχονίστηκαν επίσης 2 Πατριάρχες, 2 Αρχιεπίσκοποι,, 4 Επίσκοποι και 15 Μητροπολίτες.
Είναι χαρακτηριστική η αμηχανία του Αδαμαντίου Κοραή, δεινού επικριτή της Εκκλησίας, όταν έμαθε για τον απαγχονισμό του Γρηγορίου του Ε΄: Μπά, τον εξόντωσε ο φίλος του; Κάπως έτσι το είπε…
Αλλά και μιας μνημονεύουμε συχνά τον Διονύσιο Σολωμό, υπενθυμίζουμε ότι ο «Υμνος εις την Ελευθερίαν» γέμει απο υμνητικές αναφορές στην θρησκεία, στον σταυρό και στις εκκλησιές.
Κι ας θυμηθούμε τι λέει σε μια στροφή για τον Γρηγόριο τον Ε΄:
«Ολοι κλαύστε. Αποθαμένος
Ο αρχηγός της Εκκλησιάς
Κλαύστε, κλαύστε κρεμασμένος
Ωσάν να ΄τανε φονιάς».

Εν πάση περιπτώσει, η εναντίωση της επίσημης Εκκλησίας στην Επανάσταση, αλλά και η στροφή της, επ΄ ουδενί επιτρέπουν απόλυτες κρίσεις. Ειδικά όταν μηδενίζεται η προσφορά της, τη στιγμή που, πέρα από τη στροφή της, στον τιτάνιο αγώνα μετέσχε ικανός αριθμός ιερωμένων.
*Αποσιωπήσεις: Εδώ, τι να πρωτοπείς; Για τα «καπάκια», δηλαδή τις συμφωνίες οπλαρχηγών με του Οθωμανούς; Για τις βίαιες συγκρούσεις με αφορμή τον διαμοιρασμό της «λείας» ή την χρήση το πρώτου δανείου;
Για το τι ακριβώς ήσαν οι «κλέφτες» και πως λειτουργούσαν; Και, βέβαια, για το ότι πολλοί ήρωες του ΄21 δεν μιλούσαν ελληνικά; Σχεδόν τίποτε για αυτά-και για πολλά άλλα- δεν υπάρχει στην επίσημη Ιστορία μας.
Οσο για τον περιώνυμο διχασμό των Ελλήνων, ας μην ξεχνάμε ότι το διχαστικό πνεύμα κα οι εμφύλιες συγκρούσεις είναι χαρακτηριστικά στοιχεία όλων των επαναστάσεων παγκοσμίως.
*Η Τριπολιτσά: Οντως, σφαγή μεγάλη. Το παραδέχονται ως και οι ίδιοι οι πρωταγωνιστές, αλλά και ιστορικοί που οικοδόμησαν την επίσημη αφήγηση, όπως ο Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος, ο οποίος σημειώνει:
«Η ανωφελής και ανηλεής σφαγή πολλών χιλιάδων Οθωμανών ημπορεί ίσως να εξηγηθεί εκ του προαιωνίου μίσους μεταξύ δύο φυλών και θρησκειών πάθους, αλλά να δικαιολογηθεί δεν επιτρέπεται».
Όμως ο Φωτάκος (Φώτιος Χρυσανθόπουλος), υπασπιστής του Κολοκοτρώνη, παραδίδει ερμηνευτικώς άλλη εξήγηση:
«Δεν τους εσκότωσαν λοιπόν από ωμότητα οι Ελληνες τους Τούρκους, καθώς η πολιτισμένη Ευρώπη μας εκατηγόρησεν, ούτε δια κανένα άλλο σκοπό, καθώς είδαμεν, αλλά από δικαία εκδίκηση, την οποία έτρεφαν εναντίον τους. Ενώ τους καλούς Τούρκους, όσοι πρότερον δεν τους εκακομεταχειρίζοντο, τους επήραν μαζίτους και τους επεριποιήθησαν όσον καλλίτερα ημπορούσαν, τους είχαν ομοτράπεζους των, τους έσωσαν και τους έστειλαν όπου ήθελαν».
Οσοι, λοιπόν, ανατριχιάζουν για την σφαγή στην Τριπολιτσάς και ντρέπονται, καλά θα κάνουν να ξαναδούν την συνθήκη της εποχής εκείνης.
Και όσοι ιστορικοί μιλούν για βαρβαρότητες των Ελλήνων, «δεν μπορεί να είναι ιστορικοί», λέει ο ιστορικός Βασίλης Κρεμμυδάς. Και σημειώνει:
«Δεν μπορούμε να κρίνουμε γεγονότα και συμπεριφορές των αρχών του 19ου αιώνα με τις σημερινές ευαισθησίες γι΄αυτές».
*Εθνος-Συνέχεια του Ελληνισμού: Αν πιστέψουμε κάποιους ιστορικούς, καμμία εθνική ιδέα δεν συνήρπασε τους εξεγερμένους του ΄21. Ποιος έθνος, δηλαδή, και ποια Συνέχεια του Γένους.
Όμως αντιλέγει σθεναρά, ο σπουδαίος εκείνος ιστορικός, ο αριστερός Νίκος Σβορώνος. Ας τον ακούσουμε:
«Η προοδευτική ανάπτυξη της εθνικής ιδέας που δημιουργήθηκε στη διάρκεια των τελευταίων αιώνων του Βυζαντίου και συγκροτήθηκε, σε όλες τις μορφές της, μέσα στην αντίσταση εναντίον της κατάκτησης, αποτελεί την ιδέα-δύναμη που διέπει τη μακρά περίοδο της ξένης κυριαρχίας».
Και συνεχίζει ο Σβορώνος:
«Ο Ελληνισμός δεν κατορθώνει μόνο να διαφυλάξει την ύπαρξή του, αλλ΄ακόμα να ξανασυγκεντρώσει τα συστατικά του στοιχεία, διασκορπισμένα μέσα στο χώρο και στον χρόνο, ν΄αφομοιώσει την πολιτιστική εισφορά της Δύσης και να ενσωματώσει τα ξένα εθνολογικά στοιχεία( Σλάβους, Βλάχους και Αλβανούς), που είχαν με το πέρασμα των αιώνων εισχωρήσει στις εθνικά ελληνικές περιοχές».
Κάποιοι ιστορικοί, πολέμιοι της Συνέχειας του Ελληνισμού, στέκονται αμήχανοι μπροστά στην άποψη αυτή του Σβορώνου. Κάποιοι άθλιοι, βέβαια, έφτασαν να υπαινιχθούν ότι δεν ήταν και τόσο στα καλά του όταν τα έγραψε αυτά.
Πρόκειται για λυσσασμένους που ανήκουν στην χορεία εκείνων που θεωρούν εθνικιστές τον Ελύτη, τον Σεφέρη, τον Ρίτσο, τον Γκάτσο, τον Μίκη και πολλούς άλλους.
Πέραν, όμως, των επιχειρημάτων του Νίκου Σβορώνου, υπάρχει πλήθος γεγονότων και στοιχείων που συνηγορούν υπέρ της Συνέχειας του Ελληνισμού.
Γεγονότα, όπως οι προεπαναστατικές εξεγέρσεις. Και στοιχεία που αφορούν τη γλώσσα και τον πολιτισμό, όπως τα υπέροχα δημοτικά τραγούδια που συγκέντρωσε και εξέδωσε ο Κλώντ Φοριέλ, το 1824 και 1825, και έδωσαν νέα πνοή στον φιλελληνισμό.
Επειδή καιροφυλακτούν οι συκοφάντες και οι ανόητοι, η Συνέχεια δεν έχει καμία σχέση με το αίμα και τις ιλαρότητες του φυλετισμού.
Φυλετικά κριτήρια, εξόχως ρατσιστικά, επιστράτευσε ο επιφανής πολέμιος της Συνέχειας του Ελληνισμού, ο Φαλμεράιερ.
Που είπε ότι στους σημερινούς Ελληνες δεν υπάρχει ούτε σταγόνα αίμα από το αίμα των Αρχαίων Ελλήνων( στο ίδιο μήκος κύματος και ο Γάλλος συγγραφέας της μετα-Ναπολεόντειας περιόδου,Edmond About).
Ας κλείσουμε, όμως, με την άποψη του φιλέλληνα George Finlay, ο οποίος χρησιμοποίησε σκληρή γλώσσα για ορισμένους προύχοντες και οπλαρχηγούς της Επανάστασης, αλλά είδε το μείζον και το ανέδειξε. Ιδού:
«Οι Ελληνες σε όλη τη διάρκεια της υποταγής τους στον ζυγό ενός ξένου έθνους και μιας εχθρικής θρησκείας, ποτέ δεν ελησμόνησαν ότι η χώρα που κατοικούσαν ήταν η χώρα των προγόνων τους»…
Μά μήπως το λησμόνησαν οι ήρωες του ΄21; Μήπως το λησμόνησε ο Διονύσιος Σολωμός, που «φώναζε» γράφοντας τον Υμνο του, «Ω, τρακόσιοι σηκωθείτε και ξανάλθετε σε μάς»;
…Κόκκος άμμου τα προεκτεθέντα. Τι να πρωτοπείς και τι να πρωτογράψεις για το ΄21. Για όλες τις πτυχές του…Ευχής έργο θα ήταν να αναθεωρηθούν βαθμηδόν κάποια στοιχεία της επίσημης Ιστορίας μας και να συναντηθεί η γόνιμη έρευνα με το αμέριστο ενδιαφέρον όλων, ώστε να ενισχυθεί η εθνική αυτογνωσία.
Όχι με κραυγές και επιθετική διάθεση. Όχι με την αυταρέσκεια και την ανελαστικότητα της επίσημης Ιστορίας ούτε με τον αποδομητικό οίστρο ορισμένων εθνομηδενιστών που ακούνε τις λέξεις πατρίδα και έθνος, και παθαίνουν υστερία.
Είθε τα 200 χρόνια από την μεγαλειώδη Επανάσταση να συμβάλουν έστω κατ΄ ελάχιστον σε μια μυσταγωγική τελετουργία, εσωτερικής φύσεως. Μυσταγωγία γνώσης, με σεβασμό και λογισμό για το προγονικό κλέος.

Ελευθερία είναι το τέλος των ψευδαισθήσεων


Ελευθερία είναι η δυνατότητα που έχει ο άνθρωπος να δρα κατά βούληση, με βάση την αμοιβαιότητα της ελευθερίας του συνόλου. Να θέτει στόχους, σκοπούς και να αποφασίζει να τους πραγματοποιεί.

γράφει η Μαρία Ρώτα

Σήμερα, με αφορμή την επέτειο από τα 200 χρόνια της επανάστασης, θα ήθελα να γράψω μερικές σκέψεις μου για την έννοια της ελευθερίας.
Δεν είμαι ιστορικός, ούτε φιλόσοφος οπότε θα προσεγγίσω την έννοια της ελευθερίας από την ψυχολογική σκοπιά.
Θα μπορούσα να πω ότι είναι ο ακρογωνιαίος λίθος ενός ψυχικά υγιούς ανθρώπου. Είναι από τις πιο βασικές ψυχοθεραπευτικές διεργασίες. Είναι το πιο επιθυμητό και το πιο δύσκολο να επιτευχθεί. Όσο πιο πολύ το θέλουμε, τόσο πιο πολύ το φοβόμαστε.
Οποιονδήποτε άνθρωπο και αν ρωτήσεις τι θα ήθελε πιο πολύ, μέσα στα 3 πρώτα πράγματα που θα σου πει είναι η πραγματική ελευθερία. Και όμως, αν θεωρητικά του την δώσεις, θα ψάξει να βρει πάλι κάποια δεσμά, κάποιους περιορισμούς, κάποιους εγκλωβισμούς.
Η ελευθερία ξεστομίζεται σαν έννοια τόσο εύκολα αλλά το τίμημα που πρέπει να «πληρώσει» κάποιος είναι πολύ μεγάλο. Η ανταμοιβή βέβαια ακόμα μεγαλύτερη αλλά δυστυχώς όχι άμεση. Αυτό είναι και ένα από τα βασικά «προβλήματα» της ελευθερίας. Δεν έχει άμεση ικανοποίηση. Οπότε για να συνεχίζουμε τον αγώνα για την επίτευξη της, πρέπει να έχουμε την δυνατότητα να βρίσκουμε “καύσιμα”, ώστε να μπορούμε να συνεχίζουμε τον αγώνα για την επίτευξη της.

Υπάρχουν τριών ειδών εσωτερικές ελευθερίες

Η πνευματική ελευθερία.
Αυτό σημαίνει ότι η σκέψη και ο λόγος μας δεν καθορίζεται ούτε εξαρτάται από προλήψεις, προκαταλήψεις, αυθεντίες, επιβαλλόμενα και προβαλλόμενα πρότυπα, δόγματα, κατευθυνόμενη πληροφόρηση, διχοτομήσεις, σκέψεις με διαζευκτικά «ή».
Η ηθική ελευθερία.
Είναι η ισορροπία στη πάλη μεταξύ ενστίκτων, παρορμήσεων, ικανοποίηση αγαστών απολαύσεων και στον έλεγχο τους,  τη ρύθμιση τους χάριν ανωτέρων ιδεών και κοινωνικής πραγματικότητας.
Η ψυχολογική ελευθερία (την οποία και θα αναλύσω περαιτέρω).
Ελευθερία και ψυχολογική ενηλικίωση πάνε χέρι χερι. Ελευθερία είναι το τέλος των ψευδαισθήσεων, είναι η σχέση πράξης και συνέπειας, είναι η σχέση δικαιώματος και υποχρέωσης. Είναι η επεξεργασία των φόβων μας, των ανασφαλειών μας.
Η ελευθερία δεν είναι μια συγκεκριμένη κατάσταση αλλά μια δυνατότητα. Η δυνατότητα πρόσβασης στο δυναμικό που κουβαλά ο καθένας εντός του αλλά ταυτόχρονα και μια λεπτή ισορροπία ανάμεσα σε αυτό που πιστεύουμε για μας, σε αυτό που ονειρευόμαστε και επιθυμούμε αλλά, από την άλλη και στην επίγνωση των ορίων μας.
Όπως συχνά αναφέρω στην ψυχοθεραπεία, θα μπορούσαμε να φανταστούμε συμβολικά τον ψυχισμό μας σαν ένα σπίτι με έπιπλα, που είναι όμως πολλές φορές τοποθετημένα με τέτοιο τρόπο που μας μπλοκάρουν την κίνηση, μας κάνουν την καθημερινότητα δύσκολη. Πηδάμε από το ένα για να πάμε στο άλλο, με μικρούς διαδρόμους ανάμεσα που μας δυσκολεύουν την εύκολη πρόσβαση, με έπιπλα κρυμμένα πάνω από άλλα, που θα ήταν πολύ πιο βοηθητικά αν ήταν άμεσα προσβάσιμα. 
Αυτό είναι το δυναμικό μας. Ελευθερία είναι να μπορούμε να το αξιοποιήσουμε όσο το δυνατόν καλύτερα. Να δούμε ακριβώς τι διαθέτουμε, να ξεκαθαρίσουμε και να διαμορφώσουμε τη διάταξη με τέτοιο τρόπο που θα κάνουμε την ζωή μας λειτουργική, όμορφη και απολαυστική. Θα εξοικονομήσουμε ενέργεια.
Ελευθερία δεν είναι όμως να πετάξω όλα τα έπιπλα και να πάρω καινούργια. Αυτό είναι ουτοπία.
Ο άνθρωπος γεννιέται με μια έμφυτη ανάγκη για τον Άλλον. Άλλωστε τα πρώτα αρκετά χρόνια της ζωής του είναι απόλυτα εξαρτημένος. Η εξάρτηση θα μπορούσε να θεωρηθεί και το αντίθετο της ελευθερίας. Αυτή η εξάρτηση μας ακολουθεί σε όλη μας την ζωή. Ψάχνουμε να βρούμε καταστάσεις και ανθρώπους να προσκολληθούμε, για να νιώσουμε ασφαλείς. Και έτσι μπερδεύουμε τις σχέσεις με την εξάρτηση. Ελευθερία είναι η δυνατότητα να κινούμαστε αβίαστα και ισορροπημένα ανάμεσα στην μοναδικότητα και την ατομικότητα και την σχέση με τον Άλλον. Η ελευθερία είναι διάκριση και επιλογή. Πότε θέλω τι; Αυτό που θέλω είναι εις βάρος κάποιου άλλου;
Ελευθερία είναι ισορροπία. Υπάρχουν άνθρωποι με πάρα πολύ ισχυρά θέλω. Έως μονομερή και άκαμπτα. Αν τους ρωτήσεις νιώθουν ελεύθεροι. Η αντίδραση όμως δεν είναι ελευθερία. Αν εγώ, για παράδειγμα, φοράω μόνο μαύρα ρούχα γιατί για κάποιο λόγο απεχθάνομαι τα άσπρα, είμαι ελεύθερος; Στην ουσία την επιλογή μου, τα άσπρα ρούχα την έχουν καθορίσει.
Ελευθερία δεν σημαίνει ΔΕΝ φοβάμαι. Ελευθερία σημαίνει μπορώ και νιώθω τους φόβους μου και αναρωτιέμαι πόσοι από αυτούς έχουν να κάνουν με το παρόν μου ή «απαντάνε» σε ανασφάλειες παλιότερων χρόνων και εμπειριών.
Όπως έλεγε ο Jean Paul Sartre, «ο άνθρωπος είναι καταδικασμένος στην ελευθερία», εννοώντας πως η ελευθερία εμπεριέχει και μια μεγάλη ευθύνη που προκαλεί άγχος, ανησυχία και αμφισβήτηση. Η συνειδητοποίηση του εαυτού μας, των ορίων μας,  της ευαλωτοτητας μας και των επιλογών μας, προκαλεί άγχος. Αυτό το άγχος μπορεί εύκολα να ενεργοποιήσει φοβίες ή επαναλαμβανόμενες ιδέες που θα μπλοκάρουν την ελευθερία μας αλλά θα μας προσφέρουν ασφάλεια. Θα ξαναγυρίσουμε στα περιορισμένα τετραγωνικά που μας προσφέρουν ασφάλεια. Από την άλλη η φαντασίωση των άπειρων τετραγωνικών και δυνατοτήτων, η παντελής έλλειψη περιορισμών είναι μια ψευδαίσθηση.
Η ελευθερία είναι η δυνατότητα επιλογών. Κάθε επιλογή όμως είναι και ένας «μικρός θάνατος». Όταν επιλέγω κάτι, αυτόματα αφήνω κάτι άλλο. Πόσο οξύμωρο και πόσο αληθινό όμως: ο δρόμος προς την ελευθερία περνάει από μια διαδοχική σειρά ματαιώσεων.
Ελευθερία είναι να έρθουμε σε επαφή με όλα τα εσωτερικευμένα υποσυνείδητα σενάρια που φτιάξαμε κατά την διάρκεια της ζωής μας.  Είναι σαν να παίζουμε σε ένα έργο χωρίς να έχουμε επίγνωση του σεναρίου και  των συμπρωταγωνιστών μας.  Και χωρίς να το συνειδητοποιούμε εμπλεκόμαστε σε καταστάσεις που επιβεβαιώνουν τα ήδη υπάρχοντα σενάρια, χωρίς όμως εμείς ούτε να τα γνωρίζουμε πλήρως, ούτε να τα έχουμε εγκρίνει.
Τον τελευταίο χρόνο με την πανδημία η αίσθηση ελευθερίας μας έχει κλονιστεί σε όλα τα επίπεδα. Ο χωροταξικός περιορισμός έχει ενεργοποιήσει πολύ μεγάλο άγχος. Η αβεβαιότητα και η ανασφάλεια επιπρόσθετα έχει φέρει πολύ μεγάλη ανακατωσούρα στα έπιπλα του σπιτιού που ανέφερα παραπάνω.
Θα αφιερώσω όμως, σύντομα, ένα ολόκληρο κείμενο στα συναισθήματα αυτά του βομβαρδισμού της ελευθερίας μας εξαιτίας της πανδημίας.

Ποιος κυβερνούσε αυτόν τον τόπο; Ποιος κυβερνά αυτό τον τόπο;


Νίκος Καραχάλιος
FORUM2020.GR

(Part 1)
Η Ελλάδα, πατρίδα της Δημοκρατίας κυβερνήθηκε, στη νεώτερη και σύγχρονη ιστορία της από το 1821 έως το 1974 διαδοχικά από:
1.Τον Καποδίστρια (1827-1831) ο οποίος δολοφονήθηκε από τους Μαυρομιχαλέους και επικρίνεται από τους αναθεωρητές ενδοτικούς ιστορικούς μας ως «δικτάτωρ/αυταρχικός» κ.ά.
2.Τους Βασιλείς με πρώτο τον Βαυαρό Όθωνα και την Αμαλία όταν το 1833 εγκαθιδρύθηκε ως πολίτευμα η μοναρχία.
3. Μια σειρά Προέδρων και Πρωθυπουργών από το 1974 και μετά (με την εποπτεία των αντι-Νταβατζήδων της Μεταπολίτευσης).
4. Από τους δημοσκόπους (από το 2010 και μετά) (αντικείμενο του part 3).
O Καποδίστριας «έκανε του κεφαλιού του», ευτυχώς, γιατί αλλιώς δεν θα είχαμε γίνει ποτέ κράτος και, δυστυχώς, το πλήρωσε με αίμα, γιατί δεν έκανε τα χατίρια των κοτζαμπάσηδων.
Ο Όθωνας έκανε ό,τι του έλεγε η Αμαλία και του υπαγόρευαν οι Βαυαροί αυλοκόλακες.
Υπήρχε μια εξαίρεση κοινωνικής συλλογικότητας και λαϊκής αναφοράς στην επιρροή της αυλής.
Ενδιαφέρον αστερίσκος στην ιστορία το καφενείο η «Ωραία Ελλάς» και λόγω της επετείου της 25ης Μαρτίου αξίζει μια ξεχωριστή αναφορά.
Βρισκόταν στη διασταύρωση Αιόλου και Ερμού, κοντά στο Μοναστηράκι. Οι θαμώνες ήταν ένα αμάλγαμα των opinion makers της μετεπαναστατικής εποχής: διπλωμάτες, αριστοκράτες, παλατιανοί και παλιοί αγωνιστές. Αποτέλεσε για 45 χρόνια το κέντρο της πολιτικής ζωής του νεοσύστατου κράτους (Τάσος Κ. Κοντογιαννίδης, Real News, 3.1.21, σελ. 26).
Από δημοσίευμα της εφημερίδας «Παλιγγενεσία» μαθαίνουμε ότι εκεί «συνήρχοντο, έμποροι, δικηγόροι, δικασταί, καθηγηταί, φοιτηταί, βουλευταί, γερουσιασταί, δημοσιογράφοι και υπάλληλοι στρατιωτικοί τε και πολιτικοί». Εκεί, λοιπόν συνέρρεαν για να μάθουν τα νέα της ημέρας. Μάλιστα, μετά από κάθε κρίσιμη συζήτηση στη Βουλή, οι άνθρωποι που παρακολουθούσαν από τα θεωρεία τις συζητήσεις κατηφόριζαν τη σημερινή οδό Κολοκοτρώνη και δια της οδού Μητροπόλεως κατέληγαν στο καφενείο και ενημέρωναν τους άλλους θαμώνες για το τί συζητήθηκε, ποιός φώναζε περισσότερο και ποιός τσακώθηκε. Και άρχιζαν κατόπιν οι συζητήσεις μεταξύ τους, σχόλια, προτάσεις για λύση προβλημάτων και υποδείξεις προς τους πολιτικούς για το δέον γενέσθαι. Οι πολιτικοί που παρευρίσκοντο στο καφενείο πολλές φορές αδυνατούσαν να πάρουν το λόγο, γιατί οι θερμόαιμοι θαμώνες τους αφόπλιζαν με τη φράση «εσείς έχετε βήμα τη Βουλή να τα πείτε. Πείτε τα εκεί και όχι εδώ». Πράγματι, εκεί διαμορφωνόταν η κοινή γνώμη και οι άνθρωποι του παλατιού άκουγαν και μετέφεραν στο βασιλιά της απόψεις».
Δημοσκοπικές εταιρίες δεν υπήρχαν, ούτε σύμβουλοι δημοσίων σχέσεων. Οι καλοθελητές μετέφεραν τις απόψεις του κόσμου στον Βασιλιά, ο οποίος όμως, σπάνια μάθαινε τις αντιδράσεις στις αποφάσεις του και στα μέτρα που ελάμβανε με την κυβέρνησή του.
Κάποτε αποφάσισε να μάθει από πρώτο χέρι τις αντιδράσεις και τις απόψεις των υπηκόων του. Έπαιρνε, λοιπόν, ο Όθων την άμαξά του και περνούσε επιδεικτικά έξω από το καφενείο «Η Ωραία Ελλάς», μετά από κάθε υπουργική μεταβολή ή μετά από διάλυση της Βουλής ή λήψη κάποιων μέτρων. Από την αντίδραση των θαμώνων καταλάβαινε και τις προθέσεις των υπηκόων του. Δηλαδή την επιδοκιμασία ή την αποδοκιμασία των βασιλικών πράξεων. Εάν οι θαμώνες έβγαζαν τα καπέλα του και τον επευφημούσαν, τότε όλα πήγαιναν μια χαρά. Αν, όμως, ήταν παγερά αδιάφοροι ή του γύριζαν την πλάτη, τότε οι πράξεις είχαν δυσαρεστήσει το κοινό και η εικόνα αυτή διαδιδόταν σε όλη την Αθήνα. Τη θεωρούσαν, με άλλα λόγια, κακό οιωνό για το θρόνο. Η δυσαρέσκεια αυτή του κοινού ανάγκαζε τον Όθωνα να αλλάξει τις αποφάσεις του.
Η «Ωραία Ελλάς» εξελίχθηκε στην πορεία σε άντρο αντιβασιλικών και γι’ αυτό Βαυαροί στρατιώτες και «αγανακτισμένοι πολίτες» ή τραμπούκοι, όπως λέγονταν, εισέβαλαν συχνά και ξυλοκοπούσαν απροειδοποίητα τους θαμώνες, ειδικά όσους φορούσαν ψάθινα καπέλα (σκιάδια), τους λεγόμενους σκιαδιστές. Τα τελευταία χρόνια της βασιλείας του, ο Όθων περνούσε ακόμη πιο συχνά από την Αιόλου. Την τελευταία φορά, μάλιστα, οι παρευρισκόμενοι του γύρισαν την πλάτη, όπως και οι αριστοκράτες που μπαινόβγαιναν στο παλάτι. Μετά από λίγες ημέρες, έγινε η επανάσταση του 1862, που είχε ως αποτέλεσμα την έξωση του Όθωνα.
Η «Ωραία Ελλάς» λοιπόν ήταν το πρώτο καφενείο δημοσκοπήσεων. Μια μετεξέλιξη των ιστορικών Δελφών. Έκτοτε δεν υπήρξε ένας αντίστοιχος ή άτυπος θεσμός για να μετράει ο εκάστοτε μονάρχης την κοινή γνώμη και τις αντιδράσεις της.
Εκεί ακόμη και οι απόψεις του καφετζή και των σερβιτόρων επηρέαζαν τους decision makers και αυτοί με τη στάση τους, ή το γύρισμα της πλάτης τους- περνούσαν τα μηνύματα!

(Part 2)
Επισήμως; Από την Κυβέρνησή της και τον Πρωθυπουργό, ο οποίος χαράζει την πολιτική. Στη συνέχεια οι υπουργοί εισηγούνται, οι βουλευτές ψηφίζουν τους νόμους του κράτους, τους οποίους εφαρμόζουμε (;) όλοι εμείς οι απλοί πολίτες.
Αυτά στη θεωρία.
Γιατί στην πράξη τα πράγματα είναι εντελώς διαφορετικά. Με αφορμή τον «επείγοντα χαρακτήρα της πανδημίας, έχουμε εισέλθει στην Εποχή της Μετα-δημοκρατίας, πιο γρήγορα, πιο βίαια και πιο πονηρά (για να μην πω «ύπουλα») από όσο σχεδίαζε ακόμη και ο πιο ευφάνταστος μεταλλάκτης αρχών και αξιών της Λέσχης Μπίλντερμπεργκ (για να δώσω και ένα συνωμοσιολογικό χαρακτήρα στο κείμενο και να αυξηθούν τα clicks).
Ο Πρωθυπουργός σκέφτεται πόσο χρόνο άραγε έχει η μέρα του και τα προλαβαίνει όλα; 36 ώρες;
Είναι ένα είδος Κυβερνήτη-Πατερούλη που τα ξέρει όλα (ελέω του τριγώνου με τρεις γωνίες Κολλέγιο-Harvard-Stanford).
Τσεκάρει τη σκέψη του με την Άγκελα (Μέρκελ) και τον Αλβέρτο (Μπουρλά) και μετά καλεί στο Μαξίμου τον Γιώργο (Γεραπετρίτη) και τον Άκη (Σκέρτσο), τους εκτελεστικούς. [Ο «εκτελεστής» είναι άλλος. Δεν συμμετέχει συνήθως σε συσκέψεις. Είναι μια σύσκεψη μόνος του. Αυτός έχει συμβούλους της πιάτσας και του πεζοδρομίου τους οποίους συναντά τα Σαββατοκύριακα, όταν στο Μέγαρο πέφτει η κίνηση].
Η σκέψη του Υπέρτατου Μυαλού μετατρέπεται σε ΠΝΠ (που υπογράφει πριν καν τα διαβάσει η Κατερίνα -μη μου βάζετε δίπλα μου σημαίες- Hogan), ή καμιά φορά και νόμο, τον οποίο διαβάζουν prima-vista οι εξ Αρίστων προερχόμενοι Υπουργοί στη Βουλή. Εκεί τα 155 «προβατάκια» σηκώνουν το χέρι τους για να μη χάσουν τη θεσούλα τους. (Εξαιρώ 3 «λυκάκια», τον Κώστα, τον Αντώνη και τη Ντόρα, που έχουν δική τους ατζέντα και εμφανίζονται όποτε και αν θέλουν οι ίδιοι).
Οι εκλεγμένοι από τον (παραπλανημένο) λαό -Βουλευτές/Υπουργοί- είναι για τον Βενιζέλο (όχι τον Ευάγγελο -μόνο με τον συντοπίτη μας Απελευθερωτή Ελευθέριο συγκρινόμαστε) αναγκαίο κακό (32/57), γι’ αυτό και χρησιμοποιούνται ως τηλε-μαϊντανοί στα πρωινάδικα, ή τα μεταμεσονύκτια πια political talk shows.
Άρα ποιό είναι το decision making process (ο μηχανισμός λήψεως αποφάσεων) θα ρώταγε ο εκ του LSE προερχόμενος -και κατά καιρούς σύμβουλος των Σημιτικών κυβερνήσεων- Kevin Featherstone;
Ενός ανδρός αρχή!
Αφού έχουμε τον πιο μορφωμένο -πολυπτυχιούχο- Πρωθυπουργό στον κόσμο. [«Μην ξαναδώ να κυκλοφορεί στο κακό διαδίκτυο το άρθρο του Dr. Γιάννη Ιωαννίδη, που λέει ότι άλλοι 200.000 Έλληνες διαθέτουν εξίσου ή και καλύτερους τίτλους με τους δικούς μου! Κατεβάστε το ΑΜΕΣΩΣ!»]. Τί να τους κάνουμε τους συμβούλους; «Μικρό και ευέλικτο κράτος» δεν υποσχεθήκαμε; Ορίστε. Ένας για όλους και για όλα! Κυριάκος σκέφτεται, Κυριάκος αποφασίζει. Και Κυριάκος διατάζει.
[Να θυμηθώ να στείλει η Κύρα ένα σημείωμα κύρους στον Klauss Schwab να με συμπεριλάβει ως Κυβερνήτη/Πρότυπο στην επανέκδοση του “Great Reset”].
Ο Τρότσκι έλεγε: «οι λαοί έχουν τους ηγέτες που τους ταιριάζουν». Πιστεύω πως είχε δίκιο ο Λέων. Μαζί του (και μαζί μου προφανώς) διαφωνούσε ο Στάλιν. Απέλασε τον θεωρητικό της 4ης Διεθνούς. Δεν τον ξέχασε ακόμη και στο Μεξικό που βρισκόταν. Έστειλε τον Ραμόν Μερκαντέρ, πράκτορα της NKVD (μετέπειτα KGB) στο Κογιοακάν και τον εκτέλεσε. Ελπίζω τώρα που έφυγε ο «Μαύρος» να μην έχει αναλάβει ανάλογες αποστολές κανένας διάδοχός του… Θα είμαι στη Μύκονο για δύο εβδομάδες.
Πιστεύετε πως μας ταιριάζει ο Κυριάκος;

Παρασκευή 26 Μαρτίου 2021

1821-2021: Ποιοι «όλοι μαζί», βρε ζαγάρια;


«Ωραίο δεν είναι το τσάμικο της… "εθνικής ομοψυχίας";»

Νίκος Μπογιόπουλος

«Ό,τι ξέρουμε για το 1821 μοιάζει με αντεστραμμένο είδωλο στον καθρέφτη. Υπάρχουν δύο ‘21, αυτό των αρχόντων, των Φαναριωτών και της επίσημης διπλωματίας και αυτό του λαού και των προοδευτικών ανθρώπων όλου του κόσμου…» (Δ. Φωτιάδης, από την ιστορική μονογραφία «ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ»)
Πώς γίνεται η Καλαμάτα να έχει απελευθερωθεί από τον τουρκικό ζυγό στις 23 Μάρτη του 1821, αλλά να γιορτάζουμε την έναρξη της Επανάστασης στις 25 Μάρτη; 
Η απάντηση είναι απλή: Έπρεπε ο ξεσηκωμός να εγκιβωτιστεί σε ένα σχήμα που θα εξυπηρετούσε τους επί τουρκοκρατίας εξουσιαστές του λαού που παρέμειναν  τέτοιοι και μετά την Επανάσταση. Ανάμεσά τους οι σεβάσμιοι δεσποτάδες της εποχής. Και δεν μιλάμε για το τμήμα του κλήρου που συμμετείχε με συνέπεια και από την πρώτη στιγμή στον αγώνα, αλλά για κείνους τους “ταλαντευόμενους” της ιεραρχίας που σύρθηκαν να πάρουν μέρος και κυρίως εκείνους που τοποθετήθηκαν με αφοριστικό και αντεπαναστατικό μένος κατά της Επανάστασης. Κι αφού οι τελευταίοι δεν είχαν να επιστρατεύσουν τίποτα άλλο για να οικειοποιηθούν την Επανάσταση, επιστράτευσαν την Παναγία.
Ήταν 17 ολόκληρα χρόνια μετά την Επανάσταση, με διάταγμα του 1838, που ως εθνική γιορτή ορίστηκε η μέρα του Ευαγγελισμού ώστε το ιερατείο να καμώνεται ότι ευλόγησε τον ξεσηκωμό…
Η αλήθεια, βέβαια, είναι ελαφρώς διαφορετική: Η σημαία της επανάστασης στην Πελοπόννησο σηκώθηκε στα Καλάβρυτα στις 21 Μάρτη και την ίδια μέρα στην Πάτρα από το λαογέννητο ηγέτη και δολοφονημένο αργότερα από τους προκρίτους, Παναγιώτη Καρατζά. Όσο για τον και “φιλικό” Παλαιών Πατρών Γερμανό, που όπως επιβεβαιώνουν τα απομνημονεύματά του απλώς… απουσίαζε, η πειραγμένη “ιστοριογραφία” θυμήθηκε να τον βάζει να «ευλογεί» τα όπλα – αφότου η Επανάσταση είχε ξεσπάσει και επιβληθεί – στην Αγία Λαύρα, μόνο που το συγκεκριμένο “γεγονός” ουδέποτε συνέβη…
Αντίθετα, εκείνο που συνέβη ήταν ότι οι ξεσηκωμένοι (ανάμεσά του και ο λαϊκός κλήρος) δεν άκουσαν τις «νουθεσίες» του ραγιαδισμού ούτε τις φοβέρες των φορέων του. Αυτοί, οι δεύτεροι, αντί του «Ελευθερία ή θάνατος» είχαν άλλη αντίληψη:
«Ας αφήσουμε τα παιδιά του Μωάμεθ να αποτελειώσουν τα παιδιά του Ροβεσπιέρου», έλεγαν (“Ο Κοινωνικός χαρακτήρας της Επανάστασης του 1821”, ΚΟΜΕΠ, τεύχος 2, 2011)…
Ας δούμε τι έλεγαν τα «παιδιά του Ροβεσπιέρου» και γιατί δεν άρεσαν στο αρχοντολόι:
«Σ’ Ανατολή και Δύση και Νότον και Βοριά / για την πατρίδα όλοι να ‘χωμεν μία καρδιά / στην  πίστη του  καθένας  ελεύθερος να ζει / στη δόξαν  του  πολέμου  να τρέξωμεν μαζί /Βούλγαροι κι Αρβανίτες, / Αρμένιοι και Ρωμιοί, / αράπηδες και άσπροι, με μια κοινή ορμή, / για την Ελευθερίαν να ζώσωμεν / σπαθί / πως είμαστ’ αντρειωμένοι παντού να ξακουστεί. Βούλγαροι  κι  Αρβανίτες,  Αρμένιοι  και  Ρωμιοί / Αράπηδες  και  άσπροι  με  μια  κοινή /  ορμή  για  την  ελευθερία  να  ζώσουμε σπαθί / να σφάξουμε  τους  λύκους  που  το  ζυγόν βαστούν / και Χριστιανούς και Τούρκους σκληρά / τους τυραννούν». 
Αυτά έγραφε τότε ο Ρήγας Φεραίος. Έγραφε κι αυτά:
«Όταν η Διοίκησις βιάζη, αθετή, καταφρονή τα δίκαια του λαού και δεν εισακούη τα παράπονά του, το να κάμη τότε ο λαός ή κάθε μέρος του λαού επανάστασιν, να αρπάζη τα άρματα και να τιμωρήση τους τυράννους του, είναι (το) πλέον ιερόν από όλα τα δίκαιά του και το πλέον απαραίτητον από όλα τα χρέη του.
Αν ευρίσκωνται όμως εις τόπον, όπου είναι περισσότεροι τύραννοι, οι πλέον ανδρείοι πατριώται και φιλελεύθεροι πρέπει να πιάσουν τα περάσματα των δρόμων και τα ύψη των βουνών, εν όσω ν’ ανταμωθούν πολλοί, να πληθύνη ο αριθμός των, και τότε να αρχίσουν την επιδρομήν κατά των τυράννων (…)».
Κι επειδή έγραφε κι έλεγε αυτά, γι’ αυτό και ο Πατριάρχης Γρηγόριος ο Ε’ και οι αυλικοί του είχαν αποφανθεί ότι ο Ρήγας ήταν ένας «διεφθαρμένος τη φρένα»…
Όταν, δε, ο Ρήγας και οι σύντροφοί του δολοφονήθηκαν, οι …άνθρωποι του Θεού και …προστάτες του Γένους, αγαλλίασαν! Όπως έγραφε ο Μητροπολίτης Ιωαννίνων, ο Ρήγας και οι σύντροφοί του «εσκόπευον να κάμουν επανάστασιν κατά του κραταιωτάτου Σουλτάνου αλλ’ ο μεγαλοδύναμος Θεός τους επαίδευσε κατά τας πράξεις των με τον θάνατον όπου τους έπρεπε (…)».
Έχουν κάποιο νόημα όλα αυτά ή μήπως να τα αγνοήσουμε και να το ρίξουμε στο τσάμικο αυτής της περίφημης…«εθνικής ομοψυχίας» και του «όλοι μαζί» που διακινούν αιώνες τώρα οι «από πάνω», οι οποίοι συνήθως απουσιάζουν και από το «όλοι» και από το «μαζί»;
Τι ήταν ο Παπαφλέσσας; Ο,τι κι αν του προσάψει κανείς (και όχι άδικα) δεν ήταν, ταυτόχρονα, ο φλογερός αγωνιστής που γνωρίζουμε; Για το λαό ναι. Αλλά οι κοτσαμπάσηδες και οι σεβάσμιοι δεσποτάδες είχαν άλλη άποψη.
Για παράδειγμα, και σύμφωνα με τα λόγια του Παλαιών Πατρών Γερμανού όπως καταγράφονται στα απομνημονεύματά του, ο Παπαφλέσσας – αυτός που θα μνημονεύεται στους αιώνες εξιλεωμένος για τα δικά του αμαρτήματα με τη θυσία του στο Μανιάκι – ήταν «… άνθρωπος απατεών και εξωλέστατος περί μηδενός άλλου φροντίζων ειμή τινί τρόπω να ερεθίση την ταραχήν του έθνους…».
Όταν ο Παπαφλέσσας συναντήθηκε με τον Παλαιών Πατρών Γερμανό προσπαθώντας με αλήθειες και τεχνάσματα να ανάψει το φιτίλι για την Επανάσταση, ο τελευταίος αυτό το «πατριωτικό» του απάντησε: «Είσαι απατεώνας».
Ποιο το συμπέρασμα; Μήπως να αδιαφορήσουμε για την αλήθεια και να συνεχίσουμε το «εθνικό» τσάμικο εκείνων που όποτε ακούνε για «ελευθερία» και «δικαιώματα» βλέπουν «ταραχήν του έθνους»;
Τι ήταν το κίνημα του Υψηλάντη και του Σούτσου που ξεδιπλώθηκε τον Φλεβάρη του ’21 στην Μολδοβλαχία; Τι ήταν αυτή καθ’ αυτή η Επανάσταση του 1821; Αν μιλάμε για το λαό ήταν η λύτρωση. Ήταν το σάλπισμα για την διεκδίκηση της λευτεριάς και του δίκιου.
Για τους προύχοντες, όμως, τι ήταν; Για το «ιερατείο» των «κεφαλών του Έθνους» τι ήταν; Μας το πληροφορεί το φιρμάνι του αφορισμού (!) της Επανάστασης (ο αφορισμός εκτός από την υπογραφή του πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως, φέρει την υπογραφή του πατριάρχη Ιεροσολύμων, καθώς και, μεταξύ άλλων, των μητροπολιτών Καισαρείας, Νικομήδειας, Δέρκων, Ανδριανουπόλεως, Βιζύης, Σίφνου, Ηρακλείας, Νικαίας, Θεσσαλονίκης, Βέροιας, Διδυμοτείχου, Βάρνης, Φαναρίου, Ναυπάκτου, Χαλκηδόνος, Τυρνάβου…):
«… αμφότεροι (Υψηλάντης και Σούτσος) αλαζόνες και δοξομανείς, ή μάλλον ειπείν ματαιόφρονες εκήρυξαν του γένους την ελευθερίαν και με την φωνήν αυτήν εφείλκυσαν πολλούς των εκεί κακοήθεις και ανοήτους (…) έγινε γνωστή εις το πολυχρόνιον κράτος η ρίζα και η βάσις όλου αυτού του κακοήθους σχεδίου. Με τοιαύτας ραδιουργίας εσχημάτισαν την ολεθρίαν σκηνήν οι δύο ούτοι και τούτων συμπράκτορες φιλελεύθεροι, μάλλον δε μισελεύθεροι, και επεχείρησαν έργον μιαρόν, θεοσταγές και ασύνετον, θέλοντες να διακηρύξωσι την άνεσιν και ησυχίαν των ομογενών μας πιστών ραγιάδων της κραταιάς βασιλείας (…) Αντί λοιπόν φιλελευθέρων εφάνησαν μισελεύθεροι, και αντί φιλογενών και φιλοθρήσκων εφάνησαν μισογενείς, μισόθρησκοι και αντίθετοι, διοργανίζοντες, φευ, οι ασυνείδητοι με τα απονενοημένα κινήματά των την αγανάκτησιν της ευμενούς κραταιάς βασιλείας (…)».
Και οι εκπρόσωποι του …Θεού και του Έθνους φτάνουν στο διά ταύτα και «παραγγέλλουν»:
«Διά τούτο (…) συμβουλεύομεν και παραινούμεν και εντελλόμεθα και παραγγέλλομεν πάσιν υμίν (…) να διακηρύξητε την απάτην των ειρημένων κακοποιών και κακόβουλων ανθρώπων και να τους αποδείξητε και να τους στηλιτεύσητε πανταχού (…) Εκείνους δε τους ασεβείς πρωταιτίους και απονενοημένους φυγάδας και αποστάτας ολεθρίους να τους μισήτε και να τους αποστρέφεστε και διανοία και λόγω, καθότι και η εκκλησία και το γένος τούς έχει μεμισημένους, και επισωρεύει κατ’ αυτών τας παλαμναιοτάτας και φρικωδεστάτας αράς: ως μέλη σεσηπότα, τους έχει αποκεκομμένους της καθαράς και υγιαινούσης χριστιανικής ολομελείας. Ως παραβάται δε των θείων νόμων και κανονικών διατάξεων…αφορισμένοι υπάρχειεν και κατηραμένοι και ασυγχώρητοι και μετά θάνατον (…)».
«Ωραίο δεν είναι το τσάμικο της… "εθνικής ομοψυχίας";»
Αυτά, λοιπόν, με τους «μέσα». Αλλά υπήρχαν και οι «φίλοι» μας οι «απ’ έξω». Ας πάμε να δούμε τι συνέβη και με τους «έξω». Ο λόγος στον Στρατηγό, τον Μακρυγιάννη (Απομνημονεύματα Μακρυγιάννη, Βιβλίον Γ’ Κεφάλαιον πέμπτον):
«Και παραδοθήκαμεν εις την τιμή εσάς των ομοθρήσκων μας Ρούσσων και Άγγλων και Γάλλων να μας σώσετε – κ’ εσείς οι φιλάνθρωποι τις πρώτες χρονιές πιάνατε ένα αθώον παιδί, ένα αρφανό, οπού γύρευε η τυραγνία να του πάρη την ζωή του και την τιμή του και θρησκεία του και με την βοήθεια του Θεού εσώθη· και οι τρεις εσείς το κιντυνεύετε να το πάτε πάλε εις την δικαιοσύνη του τύραγνου·(…) Τι φαντάζεστε, ότι μας βοηθήσετε, ή μας μολύνετε και μας αφανίσετε; Ξίκι να γίνεταν από ‘μας ήταν καλύτερα και το καλό σας και το κακό σας! Ευγνωμονούμεν οι Ελληνες γενικώς τους φιλανθρώπους υποκόγους σας, έχομεν χάριτες εις αυτούς τους ευεργέτες μας –καμμιά χάρη ‘σ εσάς της ανεμοδούρες, της διαφταρμένες μηχανές δεν έχομεν! Οι τίμιοι άνθρωποι να μην σας ακούσουνε! Ούτε το καλό σας θέλουν να τους κάμετε. Ας σας ευγνωμονήσουνε εκείνοι οπού τους δώσετε τα δάνεια και τα ‘φκειασαν λούσια και πολυτέλειες κι’ άλλα τοιούτα. Εκεινών εκάμετε καλό με τα δάνειά σας, του Αρμασπέρη, του Κωλέτη, του Μαυροκορδάτου, του Μεταξά και συντροφιές τους (…) δεν θέλω σας ξέρη, ούτε να σας ακούσω! Από αυτά όλα η πατρίδα κλονίζεται, από της οδηγίες της πατρικές των Πρέσβεων και δικώ μας ξενολάτρων».
Αυτά συνέβαιναν, γράφονταν και λέγονταν δυο αιώνες προ ΝΑΤΟ και προ ΕΕ. Και μάλλον δεν χρειάζεται κάποιο πιο επίκαιρο σχόλιο.
Η Επανάσταση του ’21, εθνικοαπελευθερωτική στη μορφή της και αστικοδημοκρατική στο περιεχόμενό της, παρά τις μεταγενέστερες προσπάθειες να ενδυθεί κάποιου τύπου θρησκευτικό μυστικισμό και να παρουσιαστεί – παρά ακόμα και τους δυο εμφυλίους κατά την διάρκειά της – σαν μια χωρίς εσωτερικές αντιθέσεις “υπερταξική” εθνική διαδικασία,  είχε πρόδηλα κοινωνικό χαρακτήρα, που δεν θα μπορούσε παρά να ορίζεται από την ίδια την κινητήρια δύναμή της, την πρωτοπόρα σε εκείνη την ιστορική περίοδο, ανερχόμενη και ασφυκτιούσα σε συνθήκες φεουδαρχίας και οθωμανικής κατάκτησης, αστική τάξη:
“Ας εξετάση διακεκριμένως οποιοσδήποτε έλαβεν μέρος εις την Επανάστασιν, και θέλει ίδει ότι η τάξις των ξενιτευμένων λογιοτάτων και εμπόρων είναι ήτις πρώτη ετόλμησεν και εκίνησεν τον μοχλόν τούτον και έμβασεν και τους Προεστούς και τους Αρματωλούς εις τα αίματα», γράφει ο Σερραίος επαναστάτης Κασομούλης (“Ενθυμήματα στρατιωτικά της Επαναστάσεως των Ελλήνων 1821-1833”, εκδόσεις “Πάγκειος Επιτροπή”). 

Ταυτόχρονα, όμως: 
“Το ’21, μόνο με της πνευματικής-μας- αριστοκρατίας τη θέληση δεν έγινε, αλλά έγινε και ενάντια της θέλησής της. Η ανεξαρτησία δεν “εκμαιεύθηκε” από τη λογιωτατική Σοφία των – τάχατις – “Διδασκάλων του Γένους” (τους οποίους, ούτε είδαν ποτέ, οι τινάξαντες την Οθωμανική αυτοκρατορία στον αέρα). Πολύ περισσότερο δεν έγινε από κάτι θρυλούμενους φραγκολεβαντίνους και Ιγνάτιους, αλλά καταχτήθηκε από τα γιαταγάνια των Πελοποννήσιων και της Ρούμελης. Η επακολουθήσασα λευτεριά, τίποτις αυτουνών δεν τους χρωστάει. Αν, από τη θέλησή τους αυτό εξαρτιότανε, ακόμα φέσι θα φοράγαμε…”
και επίσης 
“…η επανάσταση δεν έγινε μόνο για τους Τούρκους. (δεν ήσαν οι χειρότεροι…). Εγινε ενάντια και στο γδάρσιμο και τον κατατρεγμό απ’ τους προκρίτους – δηλαδή για το ξερίζωμα σύξυλου του ‘Τριαδικού” Τουρκοπαπαδοκοτζαμπασέικου καθεστώτος…” (Γιάννης Σκαρίμπας, “Το 1821 και η Αλήθεια”, εκδόσεις “Κάκτος”). 

Καταληκτικά: 
“Ο χαρακτήρας της επανάστασης καθορίζεται από το ποια τάξη ηγείται σ’ αυτήν προκειμένου να εδραιώσει τις σχέσεις παραγωγής με τις οποίες σχετίζεται, δηλαδή είναι ο φορέας τους. Ομως στις κινητήριες δυνάμεις της επανάστασης, πέρα από την τάξη που ηγείται (στην προκειμένη περίπτωση την αστική), συμμετέχουν και κοινωνικές δυνάμεις που έχουν συμφέρον από την κατάργηση της παλιάς εξουσίας, αλλά και η εργατική τάξη που ήταν ήδη εκμεταλλευόμενη από τη νέα τάξη εξουσίας. Τέτοιες δυνάμεις, όπως η άκληρη αγροτιά και η φτωχολογιά των πόλεων, δεν είναι φορείς νέων σχέσεων παραγωγής» (“1821 Η Επανάσταση και οι απαρχές του Ελληνικού αστικού κράτους”, επιμέλεια Τμήμα ιστορίας της ΚΕ του ΚΚΕ, εκδόσεις Σύγχρονη Εποχή, σελ. 36)   
Τα συμπεράσματα από όλα αυτά παραμένουν αναλλοίωτα:
Πρώτο: Τιμή και δόξα στην Επανάσταση του ’21. Τιμή και δόξα στους επαναστάτες, σε εκείνους που ανάμεσά τους δεν υπήρξε «κανένας φρόνιμος», όπως το λέει ο Κολοκοτρώνης.
Δεύτερο: Τιμή και δόξα στην «επαναστάτισσα Ελλάδα» που ύμνησε ο Πούσκιν και λάτρεψε ο Μπάιρον, τιμή και δόξα στον επαναστατημένο λαό που δεν αρνήθηκε το ευκταίο στο όνομα του «εφικτού», τιμή και δόξα στους«Καραισκάκηδες» που δεν διαπραγματεύτηκαν τον ξεσηκωμό τους με τον Μέτερνιχ.
Τρίτο: «Όσοι το χάλκεον χέρι του φόβου βαρύ αισθάνονται, ζυγόν δουλείας, ας έχουσι. Θέλει αρετήν και τόλμην η Ελευθερία» (Αντρέας Κάλβος). Η’ όπως το έλεγε 120 χρόνια μετά την Επανάσταση του ’21 ο ύμνος του ΕΛΑΣ:«Αντάρτης, κλέφτης, παλικάρι, πάντα είναι ο ίδιος ο λαός».
Τέταρτο: Ο λαός. Ο μόνος που μπορεί να βάζει τέλος στις τυραννίες. Που ακόμα κι όταν «χάνονται» οι Επαναστάσεις του, δεν έχει άλλο δρόμο από εκείνον που γράφει: «Πέθανε η Επανάσταση. Ζήτω η Επανάσταση»!

Υπουργέ, πήγαινε σε μια εφημερία νοσοκομείου και μετά πες ότι δεν χρειάζονται άλλα κρεβάτια...

 

Γιώργος Καρελιάς

Ο Χαρούν Αλ Ρασίντ, ο περίφημος χαλίφης της Βαγδάτης, είχε μια συνήθεια. Τα βράδια μεταμφιεζόταν και ανακατευόταν με το πλήθος στην αγορά. Ηθελε να ξέρει από πρώτο χέρι τι έλεγαν γι’ αυτόν οι υπήκοοί του. Αν τον έβριζαν ή αν τον επαινούσαν.
Δεν... έχουμε απαίτηση οι σύγχρονοι άρχοντές μας να κάνουν το ίδιο. Αλλωστε, σήμερα υπάρχουν πολλοί τρόποι για να μαθαίνουν τι συμβαίνει. Όμως, υπάρχουν φορές που οι δηλώσεις τους είναι τόσο εξωπραγματικές ,ώστε καταντούν προκλητικές. Για παράδειγμα, όταν ένας υπουργός δηλώνει ότι δεν χρειάζονται άλλες κλίνες ΜΕΘ στα νοσοκομεία, δύο τινά συμβαίνουν. Είτε δεν έχει δει τις εικόνες και δεν έχει ακούσει τις δραματικές εκκλήσεις γιατρών από όλα τα νοσοκομεία. Είτε κάποιοι του δίνουν ψεύτικα στοιχεία.
Όλα τα μεγάλα νοσοκομεία της Αττικής φτάνουν στα όρια της κατάρρευσης κάθε φορά που εφημερεύουν. Και οι γιατροί είτε ψάχνουν αγωνιωδώς κρεβάτια για να βάλουν τους αρρώστους είτε αναζητούν κρεβάτια σε άλλα νοσοκομεία. Ακόμα κι αν καταφέρουν, τελικά, να τους βολέψουν όλους, αυτό δεν σημαίνει καθόλου ότι όλα είναι εντάξει. 
Διότι δεκάδες, ίσως και εκατοντάδες, ασθενείς νοσηλεύονται διασωληνωμένοι σε απλά κρεβάτια, αφού δεν υπάρχουν σε Μονάδες Εντατικής Θεραπείας. Αυτό δεν είναι σημερινό φαινόμενο. 
Και στην έξαρση του περασμένου Νοεμβρίου-Δεκεμβρίου στη Βόρεια Ελλάδα πέθαναν άνθρωποι επειδή δεν βρέθηκε ΜΕΘ για να νοσηλευθούν. Ποιος θα πάρει την ευθύνη για τους θανάτους αυτών των ασθενών; Ποιος μπορεί να διαβεβαιώσει ότι η μοίρα τους θα ήταν ίδια, αν αντί σε κοινό θάλαμο με απλό αναπνευστήρα νοσηλεύονταν σε οργανωμένη ΜΕΘ; Πάντως, κανένας γιατρός-ούτε ο και υπουργός Κικίλιας- δεν τολμάει να το πει αυτό.
Γι’ αυτό προκαλεί κατάπληξη ο απόλυτος τρόπος με τον οποίο ο κ. Γεραπετρίτης διαβεβαιώνει ότι «δεν χρειάζονται» σήμερα άλλες κλίνες ΜΕΘ. Ισως το μυστικό να κρύβεται στην επιμελημένη, αλλά πολύ ορατή, άρνηση να επιταχθούν όλες οι διαθέσιμες κλίνες και του ιδιωτικού τομέα της υγείας, με την επίκληση του «δημοσιονομικού κόστους». Μας λένε, δηλαδή, ότι «κοστίζει γι’ αυτό δεν τους επιτάσσουμε». Πρόκειται για απαράδεκτη δικαιολογία. 
Και είναι μια σαφής πολιτική επιλογή. Οι άνθρωποι που κυβερνούν σήμερα δεν πιστεύουν στο κρατικό σύστημα υγείας. Δεν το έκρυβαν πριν από την πανδημία. Όμως, την ανάγκην φιλοτιμίαν ποιούμενοι, υποχρεώθηκαν να παραδεχτούν ότι μόνο το ΕΣΥ μπορούσε να σηκώσει αυτό το βάρος. 
Αφησαν να περάσουν πολύτιμοι μήνες-κι ενώ έβλεπαν το δεύτερο κύμα να πλησιάζει- χωρίς να το ενισχύσουν. Οι πομπώδεις διακηρύξεις για 1400 ΜΕΘ ήταν πομφόλυγες. Μόλις οι διασωληνωμένοι έφτασαν τους 600 τα πάντα φράκαραν. Και ο υπουργός Υγείας στο «και πέντε» έτρεχε να επιστρατεύει ιδιώτες γιατρούς.
Γνωρίζουμε ότι οι κεφαλές της Πολιτείας, της κυβέρνησης και του κράτους, αν χρειαστούν νοσηλεία, δεν θα δυσκολευτούν να βρουν ΜΕΘ. Γι’ αυτό, ίσως, δεν μπορούν να καταλάβουν τι γίνεται σε κάθε εφημερία νοσοκομείου. Τη μάχη των γιατρών να βρουν ένα κρεβάτι για κάθε ασθενή, ώστε να μη φτάσουν στην άγρια στιγμή της επιλογής. 
Και την αγωνία των αρρώστων και των δικών τους, που περιμένουν από μέρα σε μέρα ένα τέτοιο κρεβάτι και ξαφνικά ακούνε το μαντάτο ότι ο άνθρωπός τους πέθανε χωρίς να μπορέσουν να τον πάνε σε μια ΜΕΘ. Αυτές είναι πραγματικές ανθρώπινες τραγωδίες και όχι υπουργικές φαντασιοπληξίες. Τις παίζουν ακόμα και φιλικά τους τηλεοπτικά κανάλια. 
Φαίνεται ότι ούτε αυτά βλέπουν οι υπουργοί, αλλιώς δεν θα έκαναν τόσο προκλητικές δηλώσεις. Εκτός αν νομίζουν ότι όσοι τους ακούν τους πιστεύουν κιόλας.
Δεν αποκλείεται να το νομίζουν. Ο(συντηρητικός) Αμερικανός δημοσιογράφος Τζορτζ Γουίλ το έχει πει έτσι: «Τα λόγια ενός πολιτικού δεν φανερώνουν την ιδέα που έχει για το θέμα του, αλλά την ιδέα που έχει για το ακροατήριό του»...

Και η ζωή συνεχίζεται…


Παντελής Μπουκάλας

Δεν έχει η Ελλάδα την αποκλειστικότητα των διαδηλώσεων επί πανδημίας. Δεν έπαψαν ποτέ να γίνονται (όπως δεν έπαψαν άλλωστε να γίνονται και εκλογές), σχεδόν παντού στον κόσμο. Για ποικίλους λόγους. Στη Μιανμάρ, οι άνθρωποι διαδηλώνουν για την ελευθερία και τη δημοκρατία – και οι τεθωρακισμένοι πραξικοπηματίες κάνουν το μόνο που ξέρουν: πυροβολούν στο ψαχνό, σκοτώνουν, φυλακίζουν. Για την ανάσα τους διαδήλωσαν για καιρό οι πολίτες στη Λευκορωσία του δεσποτικού Λουκασένκο, προ μηνών, και σχεδόν αδιάκοπα στο Χονγκ Κονγκ. Η ζωή δεν σταματάει.
Στο Ισραήλ, χιλιάδες βγήκαν και ξαναβγήκαν στους δρόμους κατά του Νετανιάχου, καταγγέλλοντάς τον για διαφθορά. Στην Τουρκία, οι Κούρδοι διαδηλώνουν κατά των σχεδίων να τεθεί εκτός νόμου το κόμμα τους, οι δε γυναίκες διαμαρτυρόμενες για την αποχώρηση της χώρας από τη συνθήκη για την καταπολέμηση της βίας εναντίον τους. Ο Ερντογάν πάντως δεν ανησυχεί, όσο βλέπει την εκγερμανισμένη Ε.Ε. να τον αντιμετωπίζει νωχελικά και να τον απειλεί άνευρα με «κυρώσεις».
Στην Ευρώπη, οι διαδηλώσεις έχουν διαφορετικό περιεχόμενο. Το περασμένο Σαββατοκύριακο σε αρκετές πόλεις διαμαρτυρήθηκαν, με τις μάσκες και τις θεωρητικώς ασφαλείς αποστάσεις τους, για την αναποτελεσματικότητα των μέτρων κατά του κορωνοϊού και κυρίως για το όλο και πιο γκρίζο χρώμα του περιεχομένου τους, που μειώνει τη δημοκρατία και τα δικαιώματα. Αλλού διαμαρτυρήθηκαν όσοι εξακολουθούν να πρεσβεύουν, έπειτα από περίπου 3.000.000 νεκρούς, ότι δεν υπάρχει ιός, πανδημία, θάνατος. Στον κόσμο τους…
Σχεδόν παντού, οι δυνάμεις της τάξεως έδρασαν σαν δυνάμεις της τάξεως, τι άλλο: με ρόπαλα, με αύρες, με χημικά, με συλλήψεις. Δεν έχει το μονοπώλιο ο κ. Χρυσοχοΐδης. Αύρα, όμως, με το όνομα «Αίαντας» μόνο στη μυθική πατρίδα μας υπάρχει. Απ’ τον Αίαντα τον Λοκρό θα το δανείστηκαν, έναν ασεβή νταή, οπότε δεν υπάρχει λόγος να αυτοκτονήσει και στον Κάτω Κόσμο, προσβεβλημένος, ο ατυχώς συνώνυμός του Τελαμώνιος.   
Ελληνικό μονοπώλιο πρέπει να είναι, πάντως, η επιχείρηση ενοχοποίησης της αντιπολίτευσης με τη σοφιστεία ότι εσκεμμένα καλεί σε διαδηλώσεις, για να βρίσκει πεδίο δράσης ο ιός και να φθείρεται η κυβέρνηση. Αλήθεια, από τις 632 ευαισθήτως καταμετρημένες διαδηλώσεις, πόσες ακριβώς έγιναν στη βαθυκόκκινη Ρόδο, στη Λέρο, στη Μαλεσίνα, στην Ευρυτανία, στη Χίο, στη Ζάκυνθο, στα Κύθηρα, στα Ανώγεια, στη Σκύρο; Μήπως μετέφεραν παντού τον ιό δόλιοι διαδηλωτές; Μα πώς; Δεν απαγορεύονται οι μετακινήσεις;

Spectator: Ο πανικός των Ευρωπαίων ηγετών από την αποτυχία των εμβολιασμών και ο ανέμελος Μητσοτάκης που απεικονίζεται με το στήθος γυμνό


Viral γινεται στα ελληνικά social media τις τελευταίες ώρες το εξώφυλλο του παλαιότερου εν ζωή εβδομαδιαίου περιοδικού πολιτικού περιεχομένου (από το 1828 συνεχώς), του βρετανικού Spectator που κυκλοφόρησε με ένα σκίτσο.
Το εν λόγω σκίτσο σχεδιάστηκε αποκλειστικά για ένα άρθρο του Matthew Lynn, το οποίο σχολιάζει με ιδιαίτερα επικριτικά σχόλια τη διαχείριση των εμβολιασμών και τη διάθεση των εμβολίων από την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως προδίδει και ο τίτλος του: “Ο πανικός της Ευρώπης: Η κατάρρευση των εμβολίων”.
Να σημειωθεί πάντως πως, εντός του άρθρου, δεν γίνεται κάποια αναφορά στον Κυριάκο Μητσοτάκη, με την παρουσία του να περιορίζεται στο σχετικό σκίτσο, που αναπαριστά την εικόνα από την ημέρα που πήγε να εμβολιαστεί.
Όσο για το άρθρο, συντάκτης του οποίου είναι ο συγγραφέας του βιβλίου “Bust: Greece, the Euro and the Sovereign Debt Crisis”, το μοναδικό σχόλιο για την Ελλάδα σχετίζεται με την προ δεκαετίας οικονομική κρίση και τις επιπτώσεις της στη δυναμική του ευρωπαϊκού νομίσματος.

'The EU is in a blind panic as its jabs catastrophe gets worse and worse. What started out as a pharmaceutical crisis is rapidly turning into a series of far bigger public health, economic and political disasters.'
✍️ Matthew Lynn
— The Spectator (@spectator) March 25, 2021

Από εκεί και πέρα, ο συντάκτης κάνει λόγο για “πανικό της ΕΕ”, την ώρα που η καταστροφή των εμβολιασμών γίνεται όλο και χειρότερο, όπως χαρακτηριστικά γράφει. “Αυτό που ξεκίνησε ως φαρμακευτική κρίση μετατρέπεται σε μια σειρά πολύ μεγαλύτερων υγειονομικών, οικονομικών και πολιτικών καταστροφών”.
Ο Matthew Lynn γράφει πως “η Σύνοδος Κορυφής αυτής της εβδομάδας στόχευε να επαναφέρει το πρόγραμμα του εμβολιασμού στην Ευρώπη, ωστόσο, τελικά έδειξε πόσο άσχημα αυτό πήγε”, κάνοντας λόγο για “αποτυχία της εμβολιαστικής εκστρατείας”, η οποία “θα χαρακτηριζόταν κωμική αν η κατάσταση δεν ήταν τόσο σοβαρή”.
Τέλος, ο συντάκτης προβλέπει ότι η υγειονομική κρίση θα αποβεί μοιραία σε οικονομικό επίπεδο, προοιωνίζοντας μία “οικονομική καταστροφή”, τη στιγμή που επικρατεί αλαλούμ με φαρμακευτικές εταιρείες (όπως η AstraZeneca) και όλα αυτά, την ώρα που “το τρίτο κύμα και οι μεταλλάξεις του κορονοϊού απειλούν τον μη εμβολιασμένο πληθυσμό”.
Πηγή: thefaq.gr

Ο θρίαμβος του επαναστατικού δρόμου

 
Του Γιάννη Σκαλιδάκη

Το Ελληνικόν έθνος, το υπό την φρικώδη Οθωμανικήν δυναστείαν, μη δυνάμενον να φέρη τον βαρύτατον και απαραδειγμάτιστον ζυγόν της τυρρανίας, και αποσείσας αυτόν με μεγάλας θυσίας, κηρύττει σήμερον διά των νομίμων Παραστατών του, εις Εθνικήν συνηγμένων Συνέλευσιν, ενώπιον Θεού και ανθρώπων, την Πολιτικήν αυτού ύπαρξιν και ανεξαρτησίαν.
Εν Επιδαύρω, την α. Ιανουαρίου, έτει 1822. και Α΄ της Ανεξαρτησίας.

Το 1821 ξέσπασε μια μεγάλη επανάσταση ενάντια σε μια αυτοκρατορία, με αποτέλεσμα τη δημιουργία του ανεξάρτητου ελληνικού κράτους πολύ νωρίτερα από κάθε άλλο βαλκανικό εθνικό κράτος ή ακόμα κρατών όπως η Ιταλία ή η Γερμανία. Ενός κράτους που έβγαινε από τον επαναστατικό πόλεμο με μια στέρεη δημοκρατική παράδοση, με Συντάγματα που κατοχύρωναν ισονομία και οιονεί καθολικά πολιτικά δικαιώματα για τον (ανδρικό) πληθυσμό· μετά από μια αρχική περίοδο αυταρχικής διακυβέρνησης, η δημοκρατική παράδοση θα επανακατοχυρώσει τη συνταγματική λειτουργία του κράτους φτάνοντας στο Σύνταγμα του 1864, ίσως το πιο δημοκρατικό σύνταγμα της εποχής του.
Ήταν μια επανάσταση στην οποία συμμετείχαν όλες οι τάξεις και τα στρώματα του τότε ελληνισμού σύμφωνα με τα συμφέροντά τους και είχε ως αποτέλεσμα μια κοινωνία πολύ πιο εξισωτική απ’ ότι θα μπορούσαν ποτέ να φανταστούν αγροτικοί πληθυσμοί σε πολλές άλλες περιοχές της ευρωπαϊκής ηπείρου, που θα περίμεναν άλλα 25 ή και 40 χρόνια για την κατάλυση της δουλοπαροικίας. 
Το 1821 ξέσπασε μια επανάσταση που πέτυχε τους στόχους της φτάνοντας στα απώτατα όρια της εποχής της, λαμπρό παράδειγμα της σημασίας της επαναστατικής διαδικασίας στην κοινωνική εξέλιξη. Δεν της αξίζει διακόσια χρόνια μετά να τη μειώνουμε βαραίνοντας την με καθήκοντα που την υπερέβαιναν ούτε να εντοπίζουμε σε αυτήν “κακοδαιμονίες”, δηλαδή πολιτικά προβλήματα και κοινωνικές στρεβλώσεις μεταγενέστερων περιόδων.
Η Ελληνική Επανάσταση ανήκει στην περίοδο των επαναστάσεων που ανοίγει με τη μεγάλη Γαλλική Επανάσταση και τους Ναπολεόντιους Πολέμους. Τα προτάγματά της έρχονται από τη νέα αυτή εποχή που προβάλει στη Γαλλία και την Αμερική. Η ιδεολογική της προετοιμασία, ο νεοελληνικός Διαφωτισμός, είναι κομμάτι των Φώτων ενάντια στο σκοτάδι του παλαιού καθεστώτος. Είναι επανάσταση της φιλελεύθερης αστικής τάξης που δίνει τον τόνο μέσα από τον επαναστατικό της φορέα, τη Φιλική Εταιρεία, και κινητοποιεί τον ελληνισμό για τη δημιουργία ενός νεωτερικού κράτους. 
Είναι επανάσταση εθνική με την οποία το έθνος κηρρύτει “την Πολιτικήν αυτού ύπαρξιν και ανεξαρτησίαν”, δημιουργεί πολίτες μιας ελεύθερης πατρίδας εκεί όπου υπήρχαν κατακτημένοι υπήκοοι μιας αυτοκρατορίας. 
Είναι επανάσταση δημοκρατική, που μέσα στην αντεπαναστατική άμπωτη της Ιεράς Συμμαχίας, επίμονα εγγράφει την ισονομία και ισοπολιτεία στη λειτουργία της νέας εξουσίας. Το Προσωρινόν Πολίτευμα της Ελλάδος καθιέρωσε θεσμούς οι οποίοι υπάκουαν στα κηρύγματα του Διαφωτισμού: σε αυτή τη μορφή, του Ελληνικού Συντάγματος δηλαδή, δεν είχαν υπάρξει στο παρελθόν παρά μόνο στη Γαλλία, μετά την Επανάσταση του 1789. 
Είναι επανάσταση κοινωνική: η ίδια η επαναστατική διαδικασία θα αποτελέσει μηχανισμό κοινωνικής κινητικότητας και θα ρηγματώσει τις παραγωγικές σχέσεις του παλαιού καθεστώτος. 
Είναι επανάσταση διεθνούς εμβέλειας, διαρρηγνύοντας το αντεπαναστατικό ευρωπαϊκό σύστημα, δίνοντας ώθηση στον επαναστατικό φιλελευθερισμό και οδηγώντας στο μετασχηματισμό της ίδιας της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
Η Ελληνική Επανάσταση πέτυχε τη συγκρότηση ενός ανεξάρτητου ελληνικού κράτους. Καθόλου δεδομένη δεν ήταν αυτή η εξέλιξη. Εξαρχής πάλεψε για την ανεξαρτησία και την πέτυχε “με μεγάλας θυσίας” ως το 1830. Διέρρηξε την αντεπαναστατική ευρωπαϊκή συναίνεση μετά την ήττα του Ναπολέοντα, πέτυχε την de facto αναγνώριση από την Αγγλία των ελληνικών πλοίων ως πλοίων εμπόλεμου έθνους το 1823 και το αγγλικό δάνειο το 1824· κανείς δεν δανείζει κάποιον που δεν υπάρχει. Το δάνειο ήρθε λειψό, όχι όμως και η πολιτική επιτυχία. Η Ιερά Συμμαχία διερράγη, καθώς η Ρωσία έσπευσε να προκαταβάλει την αγγλική επιρροή εγκαταλείποντας την Αυστρία. Αυτή ήταν η πραγματικότητα της εποχής και οι Έλληνες επαναστάτες την αντιλαμβάνονταν πολύ καλύτερα από κατοπινούς επικριτές τους. Και έκαναν τα πάντα για να κρατήσουν την Επανάσταση ζωντανή ενάντια στις στρατιές του Ιμπραήμ, με την Έξοδο του Μεσολογγίου και τις μάχες στη Στερεά. Η επιμονή της Επανάστασης οδήγησε στη διεθνοποίηση του ελληνικού ζητήματος. Και ήρθαν οι ρωσικές προτάσεις για αυτόνομη Ελλάδα (ενιαία ή σε τμήματα), φόρου υποτελή στον Σουλτάνο. Δεν ήταν ασύνηθες αυτό το σχήμα εκείνη την εποχή. Οι Παραδουνάβιες Ηγεμονίες (μετέπειτα Ρουμανία), όπου ξεκίνησε μάλιστα η Επανάσταση υπό τον Αλέξανδρο Υψηλάντη, ήταν τέτοιες αυτόνομες οντότητες εντός της αυτοκρατορίας. Οι Σέρβοι αρκέστηκαν σε αυτονομία ως το 1878, οι Βούλγαροι ως το 1908. Το περίφημο Ναβαρίνο και ο ρωσοτουρκικός πόλεμος του 1828 οδηγούσε στην αυτονομία υπό τη ρωσική προστασία, οι Άγγλοι υπερθεμάτισαν προτείνοντας ανεξαρτησία. Τίποτα από όλα αυτά δεν θα γινόταν χωρίς την επίμονη προσήλωση των Ελλήνων επαναστατών στον αρχικό τους στόχο “Ελευθερία ή Θάνατος”.
Η Ελληνική Επανάσταση οδήγησε στη συγκρότηση ενός συνταγματικού μοντέρνου ελληνικού κράτους. Καθόλου δεδομένη δεν ήταν ούτε αυτή η εξέλιξη. Από το 1815 το αντεπαναστατικό κύμα σάρωνε την Ευρώπη. Εξαρχής η πολιτική ηγεσία της Επανάστασης (οι τόσο λοιδωρημένοι “πολιτικοί” και ο κατεξοχήν πολιτικός άνδρας της Επανάστασης, Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος) συγκρότησαν “σύστημα”, Εθνοσυνελεύσεις, Συντάγματα, νόμους, θεσμούς. Η Πολιτική Διοίκηση του Ρήγα, εμπνευσμένη από το γαλλικό σύνταγμα του 1793, δεν είχε ξεχαστεί. Οι “καλαμαράδες”, οι διαφωτισμένοι Φαναριώτες, οι έμποροι, οι καραβοκυραίοι, προεστοί που είχαν συνδεθεί με το εμπόριο επιζήτησαν ένα νεωτερικό συγκεντρωτικό κράτος με νόμους, θεσμούς και μηχανισμούς, ικανό να προστατεύσει τις νέες παραγωγικές σχέσεις, να επικυρώσει δηλαδή μορφές ατομικής ιδιοκτησίας σε έναν χώρο που ως τότε η γη άνηκε στο Θεό, δηλαδή στον Σουλτάνο. Μέρος των παλαιών αρχόντων του Μοριά και των “στρατιωτικών” θα αρκούνταν στο να απαλλαγούν από τους Τούρκους και να κάνουν κουμάντο στον τόπο τους, δηλαδή ο καθένας στην επαρχία του· θα αρκούνταν και στην ελέω Ρώσων αυτονομία με έναν πρίγκιπα ηγεμόνα. Σε αυτό το κλίμα συνεχίζονταν οι διαπραγματεύσεις με τον εχθρό από ανθρώπους των όπλων ωσάν να επρόκειτο για άλλη μια εξέγερση. Η πολιτική ηγεσία της Επανάστασης ακύρωσε τα πισωγυρίσματα και τις φυγόκεντρες τάσεις, όπως κάθε γνήσια επανάσταση, με τη βία.
Κάθε επανάσταση άξια του ονόματος της εμπεριέχει τον εμφύλιο πόλεμο, τη σύγκρουση δηλαδή για τη μορφή της νέας εξουσίας. Και η νέα εξουσία θα ήταν απρόσωπη και συγκεντρωτική, δηλαδή νεωτερική. Δεν διαπραγματεύτηκε με τους αντιπάλους της, αλλά αφού αυτοί υποτάχθηκαν στη νέα (μόνη και ενιαία) εξουσία, τους αμνήστευσε. Η διαμάχη των αντίπαλων μπλοκ εξουσίας θα αφορούσε εφεξής όχι την ίδια τη μορφή της διακυβέρνησης, αλλά τη διαμόρφωση των συσχετισμών στο εσωτερικό της για τον έλεγχο της εξουσίας. Η πολιτική παράταξη που βγήκε νικήτρια από τον Εμφύλιο οδήγησε στην Γ΄ Εθνοσυνέλευση και ψήφισε το πιο δημοκρατικό από τα Συντάγματα του Αγώνα, το “Πολιτικόν Σύνταγμα της Ελλάδος”, αλλά και εξέλεξε ως Κυβερνήτη τον Ιωάννη Καποδίστρια. Από το 1823 είχε γράψει ο Ιγνάτιος Ουγγροβλαχίας στον Μαυροκορδάτο: “Πολιτείαν [= Δημοκρατία] να συστήσετε δεν το βλέπω πιθανόν … διότι δεν το δέχονται αι Δυνάμεις της Ευρώπης ως σύστημα και καθ’ αυτό εναντίον εις τα πολιτικά σχέδια και τέλη των”. Την προσαρμογή αυτή διατυπώνει με σαφήνεια ο Μαυροκορδάτος, γράφοντας τον Ιούνιο του 1825, σε έγγραφο αγνώστου παραλήπτη (μάλλον επρόκειτο για οδηγίες προς την επιτροπή που πηγαίνει τότε στο Λονδίνο), “ν’ αποδείξη τέλος πάντων την ανάγκην του να μοναρχηθώμεν, δια να σωθή και να υπάρξη η Ελλάς”, αφού “είναι αδύνατον να υπάρχωμεν με το καθεστώς σύστημα διοικήσεως” [εννοεί το δημοκρατικό]. “Όλοι οι πατριώται”, συνεχίζει, “είναι σύμφωνοι εις αυτήν την βάσιν, αλλ’ είναι επίσης σύμφωνοι εις το ότι η μοναρχία πρέπει να είναι συνταγματική και θεμελιωμένη εις βάσεις, αι οποίαι να εξασφαλίζουν τα εθνικά δίκαια των Ελλήνων και να εμποδίζουν τον απόλυτον δεσποτισμόν”. Ο Καποδίστριας κυβέρνησε απολυταρχικά, όπως και ο Όθωνας μετά από αυτόν. Απολυταρχική αλλωστε ήταν η εξουσία σε όλη την ηπειρωτική Ευρώπη εκείνη την περίοδο. Αυτό ήταν φυσικά γνωστό στους επαναστάτες, που όμως επίμονα έθεσαν τις βάσεις της συνταγματικής διακυβέρνησης, η οποία θα δέσμευε τον όποιο μονάρχη, περιορίζοντας την εκτελεστική εξουσία του από μια νομοθετική εξουσία εκλεγμένων αντιπροσώπων του έθνους. Η δημοκρατική παράδοση επέζησε και επιβλήθηκε με την επανάσταση της 3ης Σεπτεμβρίου 1843 και πολύ περισσότερο με την Εθνική Συνέλευση του 1862.
Είναι απόλυτα λογικό το θεμελιώδες και θεμελιακό αυτό γεγονός της νεοελληνικής ιστορίας να μεταπλαστεί από τις μετέπειτα αντιτιθέμενες κοινωνικές τάξεις, τις πολιτικές παρατάξεις και τους διανοούμενούς τους σύμφωνα με την εκάστοτε κοσμοαντίληψη, ιδεολογία αλλά και πολιτικό πρόγραμμα. Η εθνικιστική ιστοριογραφία, που κυριαρχεί ακόμη στο εκπαιδευτικό σύστημα και το δημόσιο λόγο, αφαίρεσε την ιστορικότητα της επανάστασης και την ενέταξε ως “παλιγγενεσία” σε έναν προαιώνιο αγώνα των Ελλήνων με τους εχθρούς τους από τους Περσικούς πολέμους ως το σήμερα. Η αστική αφήγηση του 1821 μεταπλάθει τις ενδοεπαναστατικές αντιθέσεις σε δίπολο “εκσυγχρονιστών” και “μεταρρυθμιστών” πολιτικών (ξεκινώντας από τον Καποδίστρια) εναντίον των “λαϊκιστών”, ενώ υπερτονίζει την έξωθεν παρέμβαση στην έκβαση του αγώνα. Υπάρχει όμως και μια λαϊκή αφήγηση που αντιπαραθέτει τον “λαό” γενικά, ο οποίος είχε επαναστατική διάθεση, στους προεστούς, Φαναριώτες, καραβοκύρηδες (υποβιβάζοντας όλους αυτούς από πολιτική ηγεσία του αγώνα σε λίγο-πολύ συρόμενους και φερόμενους) και βαφτίζει την επανάσταση ως “ανολοκλήρωτη”, καθώς οι ηγεσίες την πρόδωσαν. Αυτή η δημοφιλής ανάγνωση, κυρίαρχη τις δεκαετίες του ’70 και του ’80, στηρίχθηκε στην εκλαΐκευση της μεσοπολεμικής αριστερής ανάγνωσης του 1821 υπό το βάρος της μετεμφυλιακής αμερικανοκρατίας.
Όλα τα παραπάνω σχήματα, με τις διαφορές τους οπωσδήποτε, εξυπηρέτησαν ιδεολογικές ανάγκες και πολιτικά προγράμματα μετασχηματιζόμενες αναλόγως. Κληρονομιά μας έχουν αφήσει το λάβαρο της Αγίας Λαύρας και το κρυφό σχολειό, την βιολογικού τύπου “αλληλοφαγωμάρα” των Ελλήνων, την ηρωοποίηση όσων φέρουν όπλα και ενίοτε ράσο και την καταδίκη των “πολιτικών” που “ραδιουργούν” και “προδίδουν”. Στην αριστερή εκδοχή αυτής της κληρονομιάς, η έκβαση του αγώνα φέρει το σπέρμα της εξάρτησης της χώρας και του συνακόλουθου “ραγιαδισμού”· μια κατάσταση υπαρκτή, στην οποία όμως η τότε επαναστατική πρωτοπορία (προφανώς αστική, στα 1821 βρισκόμαστε) αντιστάθηκε όσο μπορούσε και άντεχε. Και όμως υπάρχει εδώ και χρόνια στέρεο επιστημονικό έδαφος για μια προοδευτική ερμηνεία του 1821 με βάση το έργο μαρξιστών ιστορικών, όπως ο Νίκος Σβορώνος, ο Σπύρος Ασδραχάς και ο Βασίλης Κρεμμυδάς, για να μείνουμε στην παλαιότερη γενιά. Μια ερμηνεία που τονίζει τη σημασία της επαναστατικής δυναμικής και παρουσιάζει τεκμηριωμένα τις “κινητήριες δυνάμεις” και τις αντιθέσεις τους με σεβασμό στην ιστορική αλήθεια. Μια ερμηνεία που αναγνωρίζει τόσο την εθνική όσο και την κοινωνική διάσταση της επανάστασης και συμβάλει στην, κατά τον Ασδραχά, εθνικοποίηση της ταξικότητας ενάντια στην “επίκληση των εθνικών αξιών, επίκληση η οποία συνοδεύεται από πράξεις ή υποταγές, καταναγκασμούς που οδηγούν στην κατάλυση της εθνικής ανεξαρτησίας”.
Συμπερασματικά, το ελληνικό κράτος, ανεξάρτητο και εντέλει συνταγματικό, συγκροτήθηκε επαναστατικά πολύ νωρίτερα από πολλά άλλα εθνικά κράτη. Η ελληνική κοινωνία επίσης συγκροτήθηκε μέσα στην επανάσταση σε μια πολύ πιο εξισωτική βάση απ’ ότι σε άλλες χώρες της Ευρώπης, ανατολικά αλλά και δυτικά. Η γη δεσμεύτηκε από το κράτος ως “εθνικές γαίες”, δεν την άρπαξαν οι ισχυροί γαιοκτήμονες αλλά αποτέλεσε de facto τη βάση μιας πλατιάς μικροϊδιοκτησίας με έναν αγροτικό πληθυσμό που είχε καθολικό δικαίωμα ψήφου και που άντεξε μέχρι τις αλλεπάλληλες αγροτικές μεταρρυθμίσεις που ξεκίνησαν με τον Αλέξανδρο Κουμουνδούρο το 1871. Μόνο στη Γαλλία είχαν οι άνδρες καθολικό δικαίωμα ψήφου από το 1848. Μέσα στο ιστορικό πλαίσιο λοιπόν της Ευρώπης του πρώτου μισού του 19ου αιώνα, η Ελληνική Επανάσταση όχι μόνο δεν ήταν “ανολοκλήρωτη”, “λειψή” ή “στρεβλή”, αλλά ένας θρίαμβος που θα έπρεπε να εμπνέει κάθε πολιτική δύναμη που συνεχίζει να πιστεύει στην ανάγκη κοινωνικών ανατροπών.

Αποσπάσματα:

Η εθνική ιδεολογία της πιο δυναμικής μερίδας της αστικής τάξης και των διανοουμένων που την εκφράζουν φτάνει στο τέλος του 18ου αιώνα και στις αρχές του 19ου σε τέτοια ωριμότητα και καθαρότητα, ώστε να επιτρέψει στις δυνάμεις αυτές να οργανώσουν τις διάχυτες επαναστατικές δυνάμεις του έθνους (την αγροτιά με τα ένοπλα σώματα των κλεφτών, τα μικροαστικά στοιχεία των ναυτικών, των εμπόρων και των βιοτεχνών), να σπάσει τους δισταγμούς ή την εχθρότητα των ηγετικών συντηρητικών ομάδων και να παρασύρει ολόκληρο τον Ελληνισμό σε έναν κοινό απελευθερωτικό αγώνα.
Νίκος Σβορώνος

Η κυριαρχική παρουσία των ξένων δυνάμεων στη διαδικασία της επίλυσης του εθνικού προβλήματος και στη ρύθμιση της καθεστωτικής μορφής του ελληνικού κράτους είχε πολλαπλές επιπτώσεις που συνοψίζονται στην εξάρτηση της Ελλάδας σε όλη της την ιστορία. Η επιλογή που έκαμαν η Αγγλία, η Ρωσία και η Γαλλία αναφορικά με το πολιτικό καθεστώς της χώρας ήταν αντίθετη με την επιλογή που είχαν κάμει οι διευθυντικές τάξεις της χώρας κατά την πορεία της επανάστασης, οι οποίες, πετυχαίνοντας μια σύγκλιση φιλελεύθερων αστικών εμπνεύσεων και παραδοσιακών ιδιαιτεροτήτων, είχαν θεσμοθετήσει τα πρώτα συντάγματα που ανταποκρίνονταν στη γενική, και ως ένα σημείο φενακιστική, απαίτηση για ελευθερία.
Σπύρος Ασδραχάς

Στην ηγεσία της Επανάστασης βρέθηκε η ελληνική αστική τάξη που είχε διαμορφωθεί στα 50-60 χρόνια που προηγήθηκαν· αυτήν εκπροσώπησε η Φιλική Εταιρεία, μυστική συνωμοτική οργάνωση που λειτούργησε κατά τα πρότυπα των ευρωπαϊκών καρμποναρικών εταιρειών και διατύπωσε το αίτημα της Επανάστασης: ίδρυση ελεύθερου, ανεξάρτητου μοντέρνου ελληνικού κράτους. […] Στο πολιτικό περιβάλλον της Ευρώπης, τη συγκεκριμένη ιστορική στιγμή, και μόνον η διατύπωση ως επιθυμίας ενός τέτοιου αιτήματος ισοδυναμούσε με επανάσταση· μια επανάσταση μάλιστα που υπερέβαινε τα πιο προωθημένα αιτούμενα της ευρωπαϊκής νεωτερικότητας.
Βασίλης Κρεμμυδάς