Η Αριστερά και η πραγματικότητα

Οι απλοί άνθρωποι έχουν πάψει να ακούν την Αριστερά ακριβώς επειδή εκείνη έπαψε να τους κοιτά στα μάτια, πόσο μάλλον να τους προσεγγίζει

Χάρης Φραντζής

Η ελληνική Αριστερά μοιάζει με έναν οργανισμό που αναπνέει σχεδόν αποκλειστικά σε ένα ελεγχόμενο και αποστειρωμένο περιβάλλον. Σε πολλές περιπτώσεις έχει αποκοπεί από τον φυσικό της χώρο, τον κόσμο της εργασίας και τις λαϊκές γειτονιές, μετακομίζοντας μόνιμα στη σφαίρα του διαδικτύου. Εκεί, μεταξύ οργισμένων αναρτήσεων και αναλύσεων για την ποπ κουλτούρα, οικοδομεί μια «πραγματικότητα» που ελάχιστη σχέση έχει με το βίωμα του ανθρώπου που παλεύει καθημερινά για την επιβίωση.
Το πρόσφατο αφιέρωμα του «New Yorker» στην Τάσα Βαν Οκεν, την «ψυχή» πίσω από τη νίκη των Δημοκρατικών Σοσιαλιστών στη Νέα Υόρκη, λειτουργεί ως ένας οδυνηρός καθρέφτης για τα καθ’ ημάς. Στην Ελλάδα όμως η Αριστερά μένει στην επίκληση προσώπων του εξωτερικού σαν να πρόκειται για μεσσίες (ένεκα και της έλλειψης εγχώριων μορφών που να εμπνέουν) και αναλώνεται σε ναρκισσιστικές αυτοαναφορές, αμελώντας να εστιάσει στο πραγματικό επίδικο, που είναι η πολιτική πρακτική που ακολουθείται σε πετυχημένα παραδείγματα όπου η πολιτική επέστρεψε στην ανθρώπινη κλίμακα, σε μια κινηματική δουλειά πρώτα και κύρια στη γειτονιά, με γνώμονα την κοινωνική χρησιμότητα.Η Βαν Οκεν δεν είναι κάποιου είδους γνωστή αριστερή influencer, αλλά μια γυναίκα που για μια δεκαετία έχτιζε, αθόρυβα, δίκτυα που δρουν με γνώμονα τα συμφέροντα των πολλών. Το κίνημα αυτό έχει τις ρίζες του στον «σοσιαλισμό των υπονόμων», δηλαδή σε μια πολιτική που δεν φοβάται να «λερώσει» τα χέρια της συγχρωτιζόμενη και αγωνιζόμενη με τους από τα κάτω.
Η αναφορά στο εν λόγω παράδειγμα δεν γίνεται με σκοπό τη μίμησή του, αλλά ως έναυσμα για σκέψη πάνω σε στάσεις και πρακτικές ακριβώς επειδή η ελληνική Αριστερά πάσχει συχνά από μια ιδιότυπη αλλεργία στην ιδέα να «λερωθεί» από την καθημερινότητα. Προτιμά να ερίζει για μια θεωρία όλο και πιο κομφορμιστική, παρά να οργανώσει μια απεργία, επιτροπές γειτονιάς, χώρους αντίστασης. Ο κόσμος της εργασίας αντιμετωπίζεται με μια πατερναλιστική συγκατάβαση και όχι ως υποκείμενο δυνάμενο να φέρει την αλλαγή. Πρόκειται για ανθρώπους που σε κάθε «δυσάρεστη» πολιτική εξέλιξη καληνυχτίζουν τον Κεμάλ και «ετοιμάζουν» τις βαλίτσες τους για την Ευρώπη, ξεχνώντας ότι το μόνο που θα συναντήσουν εκεί είναι μια «σκοτεινή ήπειρος».

Το πρόβλημα άλλωστε που εντοπίζεται έχει να κάνει με αξιακά και ταυτοτικά χαρακτηριστικά. Κινήματα σαν κι αυτά αντιμετώπισαν τους πολίτες ως όντα που αυτενεργούν, τους ενέπλεξαν σε συλλογικές διαδικασίες. Στην Ελλάδα η Αριστερά πολλές φορές εγκλωβίζεται σε έναν εσωστρεφή δογματισμό. Κρέμεται από κάθε «ριζοσπαστικό» πυροτέχνημα του εξωτερικού, ελπίζοντας ότι η λάμψη του θα καλύψει το δικό της κενό. Όμως η πραγματική πολιτική δεν είναι θέαμα ούτε μιμητισμός· είναι η επίπονη οικοδόμηση σχέσεων εμπιστοσύνης και αντίστασης εκεί που η εξουσία πιέζει τη ζωή.

Η εικόνα της Βαν Οκεν να ανεβαίνει σκαλιά σε πολυκατοικίες του Μπρούκλιν για να εξηγήσει σε έναν μετανάστη πώς θα αποκτήσει πρόσβαση σε μειωμένο εισιτήριο δεν αποτελεί πρότυπο, αλλά θα μπορούσε να λειτουργήσει ως οδοδείκτης μιας άλλης πολιτικής. Τέτοιες πρακτικές βασίζονται στην παραδοχή ότι η ιδεολογία παραμένει ένα κενό γράμμα όταν δεν υπάρχει στρατηγική στόχευση, όπως και χειροπιαστή βελτίωση της καθημερινότητας των πολλών.
Στην Ελλάδα η Αριστερά οφείλει να πάρει γενναίες αποφάσεις εάν θέλει να συνεχίσει να έχει λόγο ύπαρξης. Θα παραμείνει μια ναρκισσιστική φούσκα, που ερεθίζεται από την ποπ κουλτούρα και αναζητά τεχνητή έμπνευση σε προσωπικότητες-πυροτεχνήματα και σε έωλα εναλλακτικά αφηγήματα περί wellness κ.λπ., ή θα λερώσει τα παπούτσια της στη λάσπη της αληθινής ζωής;
Εξάλλου η πραγματικότητα βρίσκεται πίσω από τις κλειστές πόρτες των απλών ανθρώπων, οι οποίοι έχουν πάψει να ακούν την Αριστερά ακριβώς επειδή εκείνη έπαψε να τους κοιτά στα μάτια, πόσο μάλλον να τους προσεγγίζει. Γιατί, σε τελική ανάλυση, η Ιστορία δεν γράφεται με likes, αλλά με την επίμονη παρουσία εκεί όπου η ζωή δίνει τις πιο σκληρές της μάχες.

Πηγή: www.documentonews.gr