Mpelalis Reviews

Mpelalis Reviews

Κυριακή 4 Ιανουαρίου 2026

Οι 4 καβαλάρηδες της ευρωπαϊκής αυτοκαταστροφής


Από NewsRoom3

Η Ευρώπη βρίσκεται εγκλωβισμένη σε μια αλληλουχία υπαρξιακών κρίσεων, όχι εξαιτίας εξωτερικών πιέσεων, αλλά λόγω ενός εσωτερικού πολιτισμικού μετασχηματισμού που υιοθέτησε δόγματα ουτοπικά, πλην θανατηφόρα.
Αυτές οι επιλογές, προϊόν μιας κυρίαρχης «θεραπευτικής» κουλτούρας που πειραματίστηκε πάνω στον ίδιο της τον κορμό, λειτούργησαν σαν αυτοτραυματισμοί που τώρα φτάνουν στο τελικό τους στάδιο, απειλώντας με κατάρρευση το οικοδόμημα ενός πολιτισμού που μέχρι πρόσφατα παρουσιαζόταν ως ο πλησιέστερος στην επίγεια ουτοπία.
Χαρακτηριστικότερο παράδειγμα αυτής της δυναμικής είναι η πολιτική για το κλίμα. Αντί για μια μετρημένη και σταδιακή απεξάρτηση από τα παραδοσιακά καύσιμα, οι ευρωπαϊκές ελίτ επέβαλαν με βίαιο τρόπο τις στρατηγικές του «καθαρού μηδενός». Η βίαιη απομάκρυνση από την πυρηνική ενέργεια, τον λιγνίτη, το φυσικό αέριο και το πετρέλαιο οδήγησε σε μια άναρχη και πρόωρη στροφή στις ασταθείς και ακριβές ανανεώσιμες πηγές, όπως ηλιακή και αιολική.
Το αποτέλεσμα ήταν να εκτοξευτούν οι τιμές καυσίμων και ηλεκτρικού ρεύματος, να πληγούν τα νοικοκυριά, να γονατίσουν οι επιχειρήσεις και να υπονομευθεί η ανταγωνιστικότητα. Η άλλοτε κραταιά Γερμανία, οικονομική ατμομηχανή της Ευρώπης, μετατράπηκε σε σκιά του εαυτού της.
Το ίδιο πείραμα επιταχύνθηκε και στις Ηνωμένες Πολιτείες, με τις κυβερνήσεις Ομπάμα και Μπάιντεν να περιορίζουν δραστικά την παραγωγή νέων ορυκτών καυσίμων, αγνοώντας το κόστος, τους κινδύνους για την οικονομία και τις συνέπειες για τη μεσαία τάξη και τους οικονομικά ασθενέστερους.
Ο δεύτερος καίριος παράγοντας παρακμής είναι η συστηματική αποδόμηση της οικογένειας. Εδώ και μισό αιώνα, οι εύπορες δυτικές κοινωνίες υιοθέτησαν την ιδέα ότι δεν υπάρχει «κανονικός» τρόπος ζωής, ότι η πυρηνική οικογένεια με δύο ή τρία παιδιά αποτελεί παρωχημένο σχήμα. Προωθήθηκε η άποψη ότι τα παιδιά εμποδίζουν τις φιλοδοξίες των γυναικών, ότι οι πολυμελείς οικογένειες επιβαρύνουν τους επαγγελματίες με αχρείαστα κόστη και ότι αναπαράγουν πρότυπα που θεωρούνται καταπιεστικά για όσους επέλεξαν άλλες μορφές ζωής.
Η συνέπεια ήταν η δραματική μείωση της γεννητικότητας σε επίπεδα μη βιώσιμα: η Ευρώπη με μέσο όρο 1,4 και οι ΗΠΑ με 1,6 παιδιά ανά γυναίκα βρίσκονται πολύ κάτω από το όριο αναπλήρωσης πληθυσμού. Ακαδημαϊκοί, μέσα ενημέρωσης, κυβερνήσεις και ιδρύματα συνέβαλαν στην κανονικοποίηση αυτών των αντιλήψεων, αδιαφορώντας για τη διαχρονική εμπειρία που δείχνει ότι κοινωνίες που δεν αναπαράγονται, γερνούν, χάνουν τη δυναμική τους και τελικά καταρρέουν.
Ο τρίτος παράγοντας είναι η ανεξέλεγκτη και συχνά παράνομη μετανάστευση. Η ιστορική εμπειρία και η κοινωνική έρευνα επί δεκαετίες έδειχναν ότι η μετανάστευση μπορεί να είναι ευεργετική μόνο εφόσον παραμένει νόμιμη, μετρημένη, αξιοκρατική και συνοδευόμενη από πολιτικές αφομοίωσης.
Η Δύση αγνόησε αυτές τις προειδοποιήσεις, κατήργησε τα σύνορά της και υποδέχθηκε εκατομμύρια οικονομικούς μετανάστες χωρίς σαφή σχέδια ένταξης. Το αποτέλεσμα ήταν η υπερφόρτωση των συστημάτων κοινωνικής πρόνοιας, η άνοδος της εγκληματικότητας σε πολλές περιοχές, η πρόκληση κοινωνικής τριβής και η αναβίωση εσωτερικών συγκρούσεων. Η αδυναμία ή και η απροθυμία μεγάλου μέρους των νεοεισερχόμενων να υιοθετήσουν τις αξίες των χωρών υποδοχής επιδείνωσε περαιτέρω την κρίση.
Ο τέταρτος και ίσως πιο ύπουλος παράγοντας είναι η ανάδυση μιας νέας μορφής φυλετικής ταυτότητας, η οποία προβάλλεται με τους όρους «ποικιλομορφία, ισότητα, συμπερίληψη». Δυτικές ελίτ υιοθέτησαν ένα δίκτυο πολιτικών που αντιμετωπίζουν τους μη λευκούς πληθυσμούς ως μόνιμα θύματα, επιβάλλοντας διορθωτικές πρακτικές και ειδικά προνόμια ως εξιλέωση για δουλεία, ρατσισμό, αποικιοκρατία ή σεξισμό του παρελθόντος.
Όμως, όλες αυτές οι παθογένειες υπήρξαν παγκόσμιες, ενώ στη Δύση η δουλεία καταργήθηκε πρώτη και ο θεσμικός ρατσισμός περιορίστηκε δραστικά. Παρά ταύτα, δημιουργήθηκε μια νέα κουλτούρα θυματοποίησης, που ενθαρρύνει φυλετικές εμμονές και αποδομεί την ιδέα του ατόμου όπως την κληροδότησε ο Διαφωτισμός. Έτσι, αντί για καθολική ατομική ευθύνη, αναβιώνει μια προπολιτισμική φυλετική κατάσταση όπου κυριαρχούν οι συλλογικές ταυτότητες και τα επιφανειακά χαρακτηριστικά.
Η μόνη ελπίδα έγκειται στο γεγονός ότι οι τέσσερις αυτοί παράγοντες έγιναν αποδεκτοί κυρίως από μια μειοψηφία αφελών, κοσμικών και προνομιούχων, οι οποίοι πίστεψαν ότι ο πλούτος και η ελευθερία είναι αμετάβλητα κληρονομικά δικαιώματα, ότι η ουτοπία βρίσκεται δίπλα και ότι θα μείνουν στο απυρόβλητο από τις συνέπειες των επιλογών τους.
Η θεραπεία βρίσκεται στην αναβίωση της αυτοπεποίθησης της Δύσης, στην εγκατάλειψη της μόνιμης απολογίας για την ιστορία της και στην αναγνώριση της μοναδικής ευρωπαϊκής και ιουδαιοχριστιανικής παράδοσης, που στον πυρήνα της είναι συμπεριληπτική. Δεν χρειάζεται η αψεγάδιαστη τελειότητα για να θεωρηθεί ένα πολιτικό οικοδόμημα καλό—αρκεί να είναι καλύτερο από τις διαθέσιμες εναλλακτικές, όπως αποδεικνύει και η μαζική μετανάστευση προς αυτό.
Η Δύση οφείλει να αντισταθεί στα επιβαλλόμενα από τα πάνω ριζοσπαστικά πράσινα δόγματα, να εκτιμήσει με ειλικρίνεια το κόστος και τις συνέπειες για τους πολίτες και να επανανακαλύψει τη σημασία της οικογένειας ως ιστορικού θεμελίου ισχυρών πολιτισμών.
Οι οικογένειες με πολλές γενιές και σταθερότητα δεν είναι παρωχημένες, αλλά προϋπόθεση πολιτισμικής ανθεκτικότητας. Οι μετανάστες που επιλέγουν να μετακινηθούν νόμιμα στη Δύση οφείλουν να ενσωματωθούν πλήρως στις αξίες των χωρών υποδοχής, αλλιώς να παραμείνουν στις πατρίδες τους.
Τέλος, είναι αναγκαίο οι κοινωνίες, να αντισταθούν σε κάθε μορφή στερεοτύπων και φυλετικού μίσους, ανεξαρτήτως προέλευσης. Η επίμονη κουλτούρα της θυματοποίησης θα τελειώσει μόνο όταν εκείνοι που συστηματικά στοχοποιούνται αντιτάξουν ξεκάθαρα το μήνυμα: «Φτάνει, ως εδώ».

Σάββατο 3 Ιανουαρίου 2026

Ιωάννης Μάζης: Ποιοι δεν θέλουν να τελειώσει ο πόλεμος στην Ουκρανία


Πόσο κοντά βρισκόμαστε τελικά στην επίτευξη ειρήνης μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας και στον τερματισμό του πολέμου;  Η προσπάθεια του Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τράμπ και οι διαπραγματεύσεις μεταξύ αντιπροσωπειών που γίνονται το τελευταίο διάστημα θα έχουν τελικά το επιθυμητό αποτέλεσμα; Υπάρχουν χώρες της Ευρώπης που θέλουν να σταματήσει η σύρραξη και κάποιες που για συγκεκριμένους λόγους δεν επιθυμούν; Πώς χαρακτηρίζεται από στρατιωτικούς και διπλωματικούς αναλυτές η στάση του Πούτιν; Τι μπορεί να συμφωνήθηκε πραγματικά στη συνάντηση Τραμπ - Πούτιν στην Αλάσκα; 

Ο κεντρικός έλεγχος της τροφής πίσω από το πρόβλημα…


από European Council Greece, Cyprus, Balkans and Black Sea Countries

Οργισμένοι και οι Ευρωπαίοι αγρότες – Η ΕΕ σκοτώνει την πρωτογενή παραγωγή με… κανονισμούς, θα τρώμε σκουπίδια
Αυτό που απορρίπτουν οι αγρότες είναι κανονισμοί αποκομμένοι από την πραγματικότητα που θα τους απομακρύνουν από την παραγωγή
Κανείς δεν θέλει να ανήκει στη γενιά που χάσει την πρωτογενή παραγωγή, αλλά είμαστε πιο κοντά απο ποτέ.
Πέραν, όμως, από τις εξελίξεις στην Ελλάδα που σχετίζονται με το πολύκροτο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ και την κατακόρυφη αύξηση του κόστους παραγωγής, αυτό ακριβώς εξελίσσεται αυτή τη στιγμή σε όλη την Ευρώπη…
Τα τελευταία δύο χρόνια, οι αγρότες σε όλη την Ευρώπη έχουν κινητοποιηθεί σε κλίμακα που θα έπρεπε να κυριαρχεί στους τίτλους των ειδήσεων.
Αντίθετα, αντιμετωπίζεται ως υπόκωφος θόρυβος – καθώς αθροίζονται πολλά συμφέροντα που θέλουν να διαστρέψουν τις διατροφικές μας συνήθειες – να τρώμε ακόμη και κατσαρίδες!
Στην Ολλανδία, οι αγρότες διαμαρτυρήθηκαν για τους κανονισμούς αζώτου που θα οδηγούσαν στη μαζική χρεοκοπία αγροκτημάτων — ακόμη και για επιχειρήσεις που ακολουθούν καινοτόμες μεθόδους.
Στη Γαλλία, οι αγρότες έχουν αποκλείσει αυτοκινητόδρομους και έχουν περικυκλώσει το Παρίσι με τρακτέρ, διαμαρτυρόμενοι για τους φόρους καυσίμων, τους περιορισμούς χρήσης γης και τα αδύνατα βάρη συμμόρφωσης με μια παρανοϊκή νομοθεσία.
Στη Γερμανία, δεκάδες χιλιάδες αγρότες οδήγησαν τρακτέρ στο Βερολίνο λόγω της κατάργησης των φοροαπαλλαγών στο ντίζελ που πολλά αγροκτήματα χρειάζονται για να επιβιώσουν.
Στο Βέλγιο, οι αγρότες έριξαν προϊόντα και κοπριά έξω από κτίρια της ΕΕ στις Βρυξέλλες.
Στην Πολωνία, τη Ρουμανία και την Ουγγαρία, οι αγρότες διαμαρτυρήθηκαν για φτηνές εισαγωγές και κανονισμούς που εφαρμόζονται στους εγχώριους παραγωγούς αλλά όχι στους ξένους ανταγωνιστές.
Αυτά δεν είναι μεμονωμένα περιστατικά.
Πρόκειται για διαρκείς, πολυεθνικές διαμαρτυρίες από ανθρώπους που τρέφουν ολόκληρες ηπείρους.
Κι όμως, η κάλυψη είναι ελάχιστη, σύντομη ή παρουσιασμένη ως μια ενοχλητική διακοπή και όχι ως μια ύστατη προειδοποίηση.

Ο εφιάλτης των παραγωγών ειναι οι κανονισμοί
Οι Ευρωπαίοι αγρότες δεν διαμαρτύρονται κατά της περιβαλλοντικής υπευθυνότητας.
Πολλοί ήδη εφαρμόζουν μεθόδους συντήρησης της ισορροπίας, μειωμένες εισροές, περιορισμένη βόσκηση, κάλυψη καλλιεργειών και μεθόδους ενίσχυσης του εδάφους.
Αυτό που απορρίπτουν είναι κανονισμοί αποκομμένοι από την πραγματικότητα.
Η παρανοϊκή… πράσινη συμφωνία
Υπό πολιτικές που καθοδηγούνται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και πρωτοβουλίες όπως η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία, οι αγρότες αντιμετωπίζουν κανόνες που επιβάλλουν αυθαίρετα όρια αζώτου ανά στρέμμα, θεωρούν το συνθετικό άζωτο και το οργανικό άζωτο τα ίδια, απαιτούν να αφαιρείται γη από την παραγωγή ανεξάρτητα από τοπικό πλαίσιο και ζητούν εκτεταμένη αναφορά για τα καλλιεργήσιμα εδάφη και συμμόρφωση που τα μικρά και μεσαία αγροκτήματα δεν μπορούν να αντέξουν.
Δεν πρόκειται πλέον για τις πρακτικές. Υπάρχουν αγρότες αναγεννητικής γεωργίας  — χωρίς χημικά, με ολοκληρωμένη κτηνοτροφία, βιολογικά ενεργό έδαφος — οι καλλιέργειες των οποίων εξακολουθούν να ρυθμίζονται μέχρι θανάτου.
Συνοπτικά, εφαρμόζουν πρακτικές γεωργίας που ανανεώνουν και βελτιώνουν τη γη και το οικοσύστημα, αντί να τα εξαντλούν.
Δεν είναι απλώς «οικολόγοι» αγρότες - η έμφαση είναι στην ενίσχυση της γονιμότητας του εδάφους, της βιοποικιλότητας και της ανθεκτικότητας του οικοσυστήματος.
Η βιολογία δεν μπορεί να νομοθετηθεί με πίνακες Excel
Οι αγελάδες στο λιβάδι δεν είναι το ίδιο με τα ζώα σε περιορισμό.
Τα χωράφια με καλυπτική καλλιέργεια και ενσωμάτωση ζώων δεν είναι το ίδιο με τη συνεχή μονοκαλλιέργεια.
Η βροχόπτωση, ο τύπος του εδάφους, η κλίση, το κλίμα και η λειτουργία του οικοσυστήματος έχουν σημασία.
Κι όμως, το ρυθμιστικό πλαίσιο αγνοεί όλα αυτά.
Αντίθετα, βασίζεται σε μοντέλα, μέσους όρους, προβλέψεις τεχνητής νοημοσύνης και «οικο-επιστήμη» αποκομμένη από μετρήσιμα αποτελέσματα.
Οι κανόνες γράφονται μακριά από τα χωράφια, επιβάλλονται ομοιόμορφα σε ριζικά διαφορετικά τοπία και χρηματοδοτούνται από αγρότες που ποτέ δεν κλήθηκαν στο τραπέζι των διαβουλεύσεων.
Αν οι κυβερνήσεις θέλουν λιγότερα χημικά στο σύστημα τροφίμων, η λύση είναι απλή: απαγόρευσή τους.
Στη συνέχεια, να αφεθούν οι αγρότες να προσαρμοστούν και να καινοτομήσουν.
Αυτό που δεν λειτουργεί είναι η ρύθμιση των ίδιων των αγροτών με αυθαίρετα όρια εισροών, που τιμωρεί τη λεπτομέρεια και ενισχύει τη συγκέντρωση της παραγωγής.

Συγκέντρωση της παραγωγής σε τεράστια καρτέλ
Όταν η γεωργία γίνεται αδύνατη, η γη αλλάζει χέρια.
Τα μικρά και μεσαία αγροκτήματα κλείνουν πρώτα. Η οικογενειακή γη πωλείται. Η συγκέντρωση επιταχύνεται. Το θεσμικό κεφάλαιο εισέρχεται. Οι αγρότες γίνονται ενοικιαστές — ή εξαφανίζονται εντελώς.
Οι Ευρωπαίοι αγρότες το καταλαβαίνουν.
Γι’ αυτό είναι θυμωμένοι. Δεν αγωνίζονται για άνεση.
Αγωνίζονται για τη γη τους, το βιοπορισμό τους και τον τρόπο ζωής τους.
Θέλουν να τους αφήσουν ήσυχους να παράγουν τροφή.
Αυτό που βιώνει η Ευρώπη δεν είναι ένα μεμονωμένο φαινόμενο 
Κάθε άδεια, επιθεώρηση, εντολή συμμόρφωσης και πρόστιμο λειτουργεί ως σουλτανικός «κεφαλικός» φόρος.
Καμία γενιά δεν φαντάστηκε μια χώρα όπου κάθε σφαγείο πρέπει να σφραγίζεται από ομοσπονδιακό επιθεωρητή, όπου ποινικοποιείται η απευθείας πώληση τροφίμων από τους αγρ’οτες στις κοινότητές τους, ή όπου η καινοτομία εκτός βιομηχανικών μοντέλων είναι ουσιαστικά παράνομη.

Municipal workers sweep up straw during a protest by farmers over price pressures, taxes and green regulation, grievances shared by farmers across Europe, Paris, France, Feb. 1, 2024. (Reuters Photo)

Η διατροφική δυστοπία 
Κι όμως, εδώ είμαστε.
Αν όλη αυτή η παρέμβαση παρήγαγε εξαιρετικά αποτελέσματα υγείας, ίσως θα μπορούσε να ισχυριστεί κανείς ότι άξιζε.
Αλλά οι πολίτες είναι πιο άρρωστοι από ποτέ.
Πάνω από το 40% των ενηλίκων είναι παχύσαρκοι.
Σχεδόν οι μισοί έχουν προδιαβήτη ή τύπο 2 διαβήτη.
Η μεταβολική δυσλειτουργία είναι πλέον φυσιολογική.
Γιατί, λοιπόν, μετά από δεκαετίες ρυθμίσεων τροφίμων και αγροτικής παραγωγής, τα αποτελέσματα υγείας καταρρέουν;
Διότι η ρύθμιση δεν στοχεύει το πραγματικό πρόβλημα.
Προστατεύει τα συμφέροντα των εταιρειών.
Οι αγρότες δεν έχουν ισχυρά λόμπι.
Οι χημικές εταιρείες έχουν. Τα σποροπαραγωγικά συμφέρονατα έχουν. Οι μεγάλοι επεξεργαστες διατροφικών εινών έχουν.
Η ρύθμιση συχνά διατηρεί επιβλαβείς ουσίες στο σύστημα τροφίμων ενώ καθιστά παράνομη τη λειτουργία των αγροτών έξω από τα κεντρικά, βιομηχανικά δίκτυα.
Μετά το Food Safety Modernization Act υπό τον Πρόεδρο Obama στις Η{Α, πολλοί αγρότες ξαφνικά δεν μπορούσαν να πουλήσουν απευθείας σε καταστήματα τροφίμων.
Το φαγητό έπρεπε να ταξιδέψει πιο μακριά.
Οι μεσάζοντες έγιναν υποχρεωτικοί.
Οι μικροί παραγωγοί εκδιώχθηκαν.
Το αποτέλεσμα ήταν λιγότερα φρέσκα τρόφιμα, χαμηλότερη θρεπτική αξία και μεγαλύτερη απόσταση μεταξύ ανθρώπων και τροφής.
Ίσως μειώσαμε ορισμένους τύπους τροφιμογενών ασθενειών — αλλά δεν δημιουργήσαμε έναν πιο υγιή πληθυσμό.
Κάθε επίπεδο παρέμβασης μας απομακρύνει περισσότερο από την τροφή, τους αγρότες και την βιολογική αλήθεια.
Οι Ευρωπαίοι αγρότες δεν είναι ακραίοι, σημαίνουν παγκόσμιο συναγερμό!
Μας φωνάζουν ότι η υπερρύθμιση καταστρέφει την ανθεκτικότητα, υπονομεύει την επισιτιστική ασφάλεια και συγκεντρώνει τον έλεγχο της γης και της διατροφής πλήττοντας τη συλλογική ασφάλεια.

Καποδίστριας


Ξενοφών Κοντιάδης


Ο Καποδίστριας ήταν ακριβώς το αντίθετο από αυτά που παρουσιάζει ο Σμαραγδής, δηλαδή έναν άνθρωπο συντηρητικό, αντιδιαφωτιστή, κληρικαλιστή και ως ένα βαθμό αιθεροβάμονα. Αυτή η προσέγγιση, που γοητεύει άλλωστε ένα συγκεκριμένο κοινό, μπορεί να φέρνει ρεκόρ εισιτηρίων όμως διαστρεβλώνει την πραγματικότητα.
Δύο είναι οι κυριότερες σχολές σκέψης για τους θεμελιωτές του ελληνικού κράτους, οι οποίες αντιπαρατίθενται εδώ και πολλές δεκαετίες. Η πρώτη θεωρεί τον Ιωάννη Καποδίστρια ως τη σημαντικότερη προσωπικότητα κατά την οικοδόμηση του ελληνικού κράτους στα πρώτα του βήματα. Η δεύτερη υμνεί τον Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο ως τον άνθρωπο που καθοδήγησε την πρώτη ελληνική δημοκρατία και συνέβαλε καθοριστικά στην εθνική ανεξαρτησία. Οι μεν κατά κανόνα αποστρέφονται τον Μαυροκορδάτο, οι δε τον Καποδίστρια. Συντάσσομαι με την πρώτη σχολή, όπως επιβεβαιώνει και η επιλογή μας με τον Σπύρο Βλαχόπουλο να βάλουμε τον Καποδίστρια κατά την ίδρυση του Πανελληνίου στο εξώφυλλο του Εγχειριδίου Συνταγματικού Δικαίου που δημοσιεύσαμε την περασμένη άνοιξη (εκδ. Νομική Βιβλιοθήκη 2025).
Όμως ο Καποδίστριας που θαυμάζουμε και τιμούμε ελάχιστη σχέση έχει με τον Καποδίστρια στο φιλμ του Σμαραγδή, ο οποίος κατασκευάζει μία καρικατούρα παραχαράσσοντας την ιστορία και υπό μία έννοια γελοιοποιώντας τη σπουδαία αυτή φυσιογνωμία. Ο Καποδίστριας ήταν ακριβώς το αντίθετο από αυτά που παρουσιάζει ο Σμαραγδής, δηλαδή έναν άνθρωπο συντηρητικό, αντιδιαφωτιστή, κληρικαλιστή και ως ένα βαθμό αιθεροβάμονα. Αυτή η προσέγγιση, που γοητεύει άλλωστε ένα συγκεκριμένο κοινό, μπορεί να φέρνει ρεκόρ εισιτηρίων όμως διαστρεβλώνει την πραγματικότητα.
Παρ' όλα αυτά, και έχοντας επίσης σοβαρές επιφυλάξεις για την αισθητική της ταινίας, δεν θα συμφωνήσω καθόλου ότι η προβολή και η εμπορική της επιτυχία αποτελούν ένα θλιβερό ή επονείδιστο γεγονός όπως ισχυρίζονται πολλοί. Έστω με αφορμή τέτοιες ταινίες, είναι σημαντικό να επιστρέφει η δημόσια συζήτηση στα γεγονότα και τα πρόσωπα που σημάδεψαν τη δημιουργία της σύγχρονης Ελλάδας. Όποιος διαφωνεί με την αισθητική και την ιστορική αντίληψη του Σμαραγδή, έχει ήδη πληροφορηθεί περί τίνος πρόκειται και, αν δεν του αρέσει, δεν χρειάζεται να δει την ταινία. Καλή ή κακή τέχνη, σωστή ή λάθος άποψη, ο Σμαραγδής έχει δικαίωμα να φτιάχνει τον κινηματογράφο που θέλει, οι θεατές να επιλέγουν τι θα δουν και οι κριτικοί να τον επαινέσουν ή να βγουν από τα ρούχα τους. Άλλωστε όσο οξύτερη η κριτική, με κριτήρια «πολιτικής ή ιστορικής ορθότητας», τόσο περισσότερη η διαφήμιση.
Στο βιβλίο μου «Η περιπετειώδης ιστορία των επαναστατικών Συνταγμάτων του 1821» που κυκλοφόρησε το 2021 (εκδ. Καστανιώτη), ξεκινάω το κεφάλαιο της καποδιστριακής περιόδου με τα εξής:
«Μετά την αποθεωτική υποδοχή του στο Ναύπλιο, στις 8 Ιανουαρίου 1828, ο Καποδίστριας φτάνει τρεις ημέρες αργότερα στην Αίγινα, όπου τον περιμένουν η Aντικυβερνητική Επιτροπή [δηλ. η προσωρινή κυβέρνηση], η Βουλή και χιλιάδες ανθρώπων, ανάμεσα στους οποίους πλήθος από πρόσφυγες, χήρες, ορφανά και αναπήρους του Αγώνα, που φιλοξενούνται στο νησί. «Δεν ήτο το συναπάντημά μου φωνή χαράς, αλλά θρήνος» αφηγείται ο Καποδίστριας μέσα από την πένα του Γεωργίου Τερτσέτη. «Ανατρίχιαζα, μου έτρεμαν τα γόνατα, η φωνή του λαού έσχιζε την καρδιά μου· μαυροφορεμένες, γέροντες μου ζητούσαν να αναστήσω τους απεθαμένους τους, μανάδες μού έδειχναν εις το βυζί τα παιδιά τους και μου έλεγαν να τα ζήσω, και ότι δεν τους απέμεναν παρά εκείνα και εγώ, και με δίκαιο μου εζητούσαν όλα αυτά… ».
Η κατάσταση στην Ελλάδα είναι απελπιστική έπειτα από εφτά χρόνια Αγώνα, με συστηματική εξόντωση του πληθυσμού και καταστροφή της οικονομίας από τον οθωμανικό στρατό αλλά και τους δύο Εμφύλιους πολέμους. Αποδιοργάνωση της κυβέρνησης, ανυπαρξία διοικητικών αρχών, κοινωνικές συγκρούσεις, απειθαρχία του στρατού, εγκατάλειψη των αγροτικών εργασιών, ερήμωση της υπαίθρου, αδυναμία είσπραξης φόρων, κατάρρευση του εμπορίου και σφετερισμός των δημόσιων πόρων από τους προκρίτους συνθέτουν ένα μέρος της εικόνας».
Σε αυτές τις συνθήκες αγωνίστηκε ο Καποδίστριας να οργανώσει ένα σύγχρονο κράτος, έχοντας πράγματι απέναντί του ποικίλα πολιτικά και οικονομικά συμφέροντα, σε μία χώρα που παρέμενε σε εμπόλεμη κατάσταση και δεν είχε αναγνωριστεί ακόμη από τις μεγάλες δυνάμεις ως ανεξάρτητο κράτος. Για όσα πρόσφερε στην πατρίδα, ανιδιοτελώς και με αυτοθυσία, αξίζει να τιμούμε τη μνήμη του και να αναστοχαζόμαστε το έργο του έστω με αφορμή κακές ταινίες.

Ο φόβος ως μέθοδος διακυβέρνησης


από NewsRoom3

Έλληνα. Δεν γεννήθηκες φοβισμένος. Ο φόβος καλλιεργήθηκε συστηματικά. Διδάχθηκες να υποχωρείς, να θεωρείς την παραίτηση μορφή ρεαλισμού και τη σιωπή ένδειξη ωριμότητας. Η προσαρμογή παρουσιάστηκε ως αρετή και η απουσία αντίδρασης ως προϋπόθεση επιβίωσης.
Εδραιώθηκε η πεποίθηση ότι η αντίσταση έχει κόστος και ότι η σιωπή προσφέρει ασφάλεια. Με αυτόν τον τρόπο, η ιδιότητα του πολίτη περιορίστηκε σε ρόλο παθητικού διαχειρίσιμου στοιχείου.
Έλληνα. Η χάραξη ορίων έγινε αντικείμενο φόβου. Η γνώση του ορίου παραμένει, όμως η υπεράσπισή του προϋποθέτει ανάληψη ευθύνης και μοναχική στάση. Η μοναξιά αντιμετωπίστηκε ως απειλή μεγαλύτερη από τη διάβρωση της αξιοπρέπειας.
Η δημόσια έκφραση θεωρήθηκε επικίνδυνη. Οι λέξεις απέκτησαν τιμωρητικό χαρακτήρα και χρησιμοποιήθηκαν ως μέσα αποδόμησης. Οι χαρακτηρισμοί λειτούργησαν ως φίμωση. Η σιωπή επιλέχθηκε ως ασφαλής διαδρομή.
Η συμμόρφωση σε καθιερωμένους κανόνες συνυπάρχει με την ανοχή στην παγιωμένη αδικία. Η αποδοχή μηχανισμών που δεν ανταποδίδουν σεβασμό έγινε καθημερινή πρακτική.
Η ανασφάλεια της επιβίωσης μονοπώλησε την προσοχή. Η συνολική προοπτική χάθηκε. Η αγωνία για το άμεσο μέλλον υπερίσχυσε της ευθύνης για το συλλογικό αποτύπωμα του χρόνου.
Η απώλεια γης, φωνής και συμμετοχής πραγματοποιήθηκε σταδιακά. Η ενασχόληση περιορίστηκε στα ελάχιστα, ενώ τα ουσιώδη μετακινήθηκαν εκτός συζήτησης.
Εμπεδώθηκε η αντίληψη της ακινησίας. Η αποδοχή της εξυπηρέτησε τη λογική της ελάχιστης προσπάθειας. Η παραίτηση απαλλάσσει από το βάρος της ευθύνης.
Όσοι παραπλανούν, όσοι ιδιοποιούνται και όσοι αποφασίζουν χωρίς κοινωνική νομιμοποίηση λειτουργούν χωρίς φόβο. Γνωρίζουν ότι ο εκφοβισμένος άνθρωπος δεν αντιδρά. Η επιβίωση χωρίς αξίες μετατρέπεται σε σταδιακή απώλεια. Η απουσία υπεράσπισης οδηγεί σε απώλειες που περνούν απαρατήρητες.
Η ιστορική συνέχεια αυτού του τόπου δεν προέκυψε τυχαία. Διατηρήθηκε μέσα από μνήμη και αντοχή. Στηρίχθηκε σε ανθρώπους που στάθηκαν παρόντες όταν απαιτήθηκε.
Έλληνα. Η αποστολή σου δεν ήταν η άκριτη εκτέλεση. Η κρίση, η στάθμιση και ο περιορισμός της αυθαιρεσίας αποτέλεσαν θεμέλια της συλλογικής σου ταυτότητας. Αυτή η στάση προκάλεσε αντιδράσεις, καθώς η όρθια στάση παράγει ισχύ.
Η ανασύνταξη δεν παραχωρείται. Δεν προσφέρεται εξωτερικά. Προϋποθέτει απόρριψη του φόβου ως κανονικότητας και απομάκρυνση όσων λειτουργούν παρασιτικά. Προϋποθέτει επιστροφή σε αξίες που συγκροτούν τον άνθρωπο ως πολίτη.
Η πορεία αυτή έχει απαιτήσεις. Δεν υπήρξε ποτέ ανέξοδη. Παραμένει η μόνη που διατηρεί την υπόσταση ακέραιη.
Όταν ο Έλληνας παύει να φοβάται, η παρουσία του αρκεί. Δεν χρειάζεται απειλή.

ΟΙ ΜΕΓΑΛΕΣ ΑΛΗΘΕΙΕΣ από τον νομπελίστα Τζόζεφ Στίγκλιτς για την Ευρώπη...


Γιωργος Παπαδοπουλος Τετραδης

Αντι για Καλη Χρονιά
Στιγκλιτς: Η ΕΕ λειτουργει σαν μια μηχανη δωροδοκιας σε βαρος των ασθενεστερων κρατων μελων και της Ανατολικης Ευρωπης.
«Αν η Ανατολική Ευρώπη αποδεσμευόταν από την ΕΕ και σταματούσε τις τεράστιες επιδοτήσεις που διοχετεύει στη Δύση, θα μπορούσε εύκολα να γίνει τουλάχιστον διπλάσια πλούσια!»
Αυτός είναι ο εκρηκτικός ισχυρισμός του βραβευμένου με Νόμπελ Αμερικανου οικονομολόγου Τζόζεφ Στίγκλιτς, ο οποίος το αποκαλύπτει: Η ΕΕ - ειδικά η Δυτική - λειτουργεί σαν μια εξελιγμένη μηχανή δωροδοκίας. Πλημμυρίζει τις ανατολικές ελίτ με «ευρωπαϊκά κεφάλαια», αγοράζοντας την αφοσίωσή τους. Σε αντάλλαγμα, αυτές οι διεφθαρμένες μαριονέτες παραδίδουν τα έθνη τους στις Βρυξέλλες, οι οποίες στη συνέχεια τις αρμέγουν ανελέητα: μεταπωλούν το δικό τους νερό και ηλεκτρικό ρεύμα σε διογκωμένες τιμές, ενώ χειραγωγούν ολόκληρη την αγορά για να ευνοήσουν τις δυτικές μεγαλοεταιρείες.
Τώρα βλέπετε γιατί κανένα από τα σημερινά κόμματα του συνασπισμού ή της αντιπολίτευσης δεν τολμά να μιλήσει για έξοδο από την ΕΕ; Είναι απλό. Βάζουν τη σταθερή ροή μετρητών στις «δικές τους τσέπες» πάνω από τη δίκαιη, ισορροπημένη ανάπτυξη για τις χώρες τους ή ανταμείβονται μετά το τέλος της πολιτικής τους καριέρας με μια θέση εργασίας στο κοινοβούλιο της ΕΕ, στους διαδρόμους του ΝΑΤΟ ή σε κάποια ξένη εταιρεία, παρά το γεγονός ότι δεν έχουν εμπειρία, δεξιότητες ή ειδικές γνώσεις επειδή δεν έχουν εργαστεί ποτέ ούτε μια ώρα στη ζωή τους πριν.
Αυτό το σάπιο σύστημα δεν μπορεί να μεταρρυθμιστεί. Μπορεί μόνο να κατεδαφιστεί-επανεγκατασταθεί, να απολυμανθεί. Αν κάτι το αντικαταστήσει, ας είναι μια χαλαρή συμμαχία πλήρως κυρίαρχων εθνών - κάτι σαν τις BRICS. Χωρίς υπερεθνικούς επικυρίαρχους, χωρίς επιβεβλημένη ιδεολογία, απλώς ίσες ανεξάρτητες χώρες που εμπορεύονται ελεύθερα. Ή απλώς να ενταχθούν!
Οι BRICS είναι ήδη το ταχύτερα αναπτυσσόμενο οικονομικό μπλοκ στον πλανήτη, που αντιπροσωπεύει σχεδόν το μισό του παγκόσμιου πληθυσμού. Προσφέρει απεριόριστες επιχειρηματικές ευκαιρίες όπου τα έθνη της Ανατολικής Ευρώπης θα μπορούσαν να εισέλθουν ως πραγματικοί εταίροι λόγω των προηγούμενων συνδέσεών μας που πετάμε για το τίποτα, όχι για φθηνούς υπεργολάβους. Ίση πρόσβαση σε χρηματοδότηση, άφθονους πόρους και προσιτή ενέργεια - τα ακριβή συστατικά που χρειάζονται για να γίνουν παγκοσμίως ανταγωνιστικά. Κάτι που η ασφυκτική, γραφειοκρατική ΕΕ δεν θα μπορούσε ποτέ να προσφέρει.
Κοιτάξτε την Πολωνία αυτή τη στιγμή: Πνίγεται σε οικονομική στασιμότητα, ενεργειακές ελλείψεις, οικονομικό χάος, κατάρρευση της υγειονομικής περίθαλψης και της εκπαίδευσης, πληθωρισμός... Κι όμως, τι σπεύδουν να ψηφίσουν αυτές οι ιδιοφυΐες στο κοινοβούλιο; Νόμους για την ΛΟΑΤΚΙ κοινότητα που υποστηρίζονται από τον Σόρος και «αφυπνισμένους».
Στη συνέχεια; Υποθέτω αναγκαστικές ποσοστώσεις μεταναστών - σαν η εισαγωγή διχασμού και νέων προβλημάτων να διορθώσει μαγικά οποιοδήποτε από τα παλιά προβληματα.
Αυτή η εκφυλισμένη, ιδεολογικά εμμονική «ομοσπονδία» έχει γίνει ένα νέο είδος Ράιχ - απλώς πιο φανταχτερή και με τα χρώματα του ουράνιου τόξου. Δυτικοί διεστραμμένοι παρουσιάζονται ως ηθικοί «ηγέτες», υπαγορεύοντας πολιτική σε όλους, ενώ αντιμετωπίζουν την Ανατολή σαν μια υπάκουη αποικία. Έχουν ακόμη και το θράσος να παρεμβαίνουν στις εκλογές, να ακυρώνουν νικητές που δεν τους αρέσουν - κάτι που οι ανατολικές χώρες δεν θα μπορούσαν ποτέ να κάνουν αντίστροφα.
Δεν υπάρχει μέλλον σε αυτήν την ΕΕ. Δεν έχουν απομείνει σχεδόν καθόλου έξυπνοι, ικανοί ηγέτες που θα μπορούσαν να την ανατρέψουν. Κανένα όραμα πέρα ​​από τις ανοησίες, τις ποσοστώσεις για τους μετανάστες και τους ηλίθιους κανονισμούς, όπως τα υποχρεωτικά ιμάντες πρόσδεσης στα καπάκια των μπουκαλιών.
Αντί να χτίζουν γέφυρες προς τις ανερχόμενες παγκόσμιες αγορές, μας απομονώνουν και μάχονται με τον μισό κόσμο για ποιο λόγο;
Είτε μας αρέσει είτε όχι, η ΕΕ έχει τελειώσει. Είναι νεκρή - απλώς δεν έχει πέσει ακόμα. Όσο πιο γρήγορα το αποδεχτούμε αυτό, τόσο πιο γρήγορα μπορεί να ξεκινήσει η πραγματική ανάκαμψη. Διαφορετικά, θα σπαταλήσουμε δεκαετίες καθαρίζοντας την τάξη της ατζέντας από τους ψεύτικους αριστερούς/δεξιούς ιδεολόγους που μας έφεραν εδώ και αντικαθιστώντας τους με γνήσιους, πατριώτες ηγέτες που έχουν πραγματικά ένα σχέδιο και όραμα: ανοιχτές πόρτες σε ακμάζουσες παγκόσμιες αγορές, πραγματική κυριαρχία και ευημερία.
Η σημερινή «ελίτ» της Ανατολικής ΕΕ - αυτοί οι υπάκουοι πολιτικοί επίτροποι ενός βυθιζόμενου πλοίου - είτε τσεπώνουν τις δωροδοκίες των Βρυξελλών (όπως αποκάλυψε ο Στίγκλιτς) είτε είναι απλώς πολύ ηλίθιοι για να δουν το νερό που ανεβαίνει. Δεν έχουν Σχέδιο Β. Η ζημιά είναι ήδη μη αναστρέψιμη και κοιτάμε μπροστά μια χαμένη δεκαετία (ή και περισσότερο) εκτός αν η άμοιρη άρχουσα τάξη αντικατασταθεί - όχι αύριο, αλλά σήμερα. Αλλά αυτό δεν θα συμβεί. Οπότε... Αύριο θα είναι πολύ αργά.
Αναδημοσιευση απο το SlavicFreeSpirit 

Παρασκευή 2 Ιανουαρίου 2026

“Ευτυχισμένο το Νέο Έτος: Πρωτοχρονιά” του Γεωργίου Σουρή

Γεώργιος Σουρής

Καινούργιος χρόνος!… τί χαρά!… τί εὐτυχία πάλι!
ὅλοι βαστοῦνε κἄτι τὶ καὶ εἰς τὰ δυό των χέρια,
ὅλοι χαρούμενοι κτυποῦν στὸν τοῖχο τὸ κεφάλι
καὶ βλέπουν τοὺς λογαριασμοὺς καὶ τὰ παλῃὰ τεφτέρια.
Βλέπω κι’ ὁ δύστυχος ἐγὼ σ’ ἕνα μικρὸ τεφτέρι,
κανεὶς σ’ ἐμένα δὲν χρωστᾷ, σ’ ἄλλους ἐγὼ χρωστῶ,
βλέπω δυὸ ἐπιτύμβια εἰς ἕνα καροτσέρη
καὶ δώδεκα ἑξάστιχα στὸν Ἰησοῦ Χριστό.
Ἀνοίγω ἄλλο δεύτερο καὶ βλέπω παρ’ ἐλπίδα
εἰς πράξεις δεκατέσσαρας ἕνα φρικτὸ μου δρᾶμα,
σὲ μιὰ κουτσὴ γειτόνισσα θερμὴ ἀκροστιχίδα,
κι’ ἕνα πρὸ χρόνων ἔμμετρον ἐρωτικόν μου γράμμα.
Ἀνοίγω τρίτο, καὶ ἰδοὺ ἐμπρός μου ἐλεγεῖον
σ’ ἕνα πτωχὸν ἀπόμαχον κι’ ἀρχαῖον θυρωρόν,
κεραυνοβόλος σάτυρα εἰς ἕνα Ὑπουργεῖον
καὶ θούριον στοὺς Κρητικοὺς μακρὺ καὶ φλογερόν.
Ἀνοίγω τὰ ντουλάπια μου γιὰ νὰ τὰ καθαρίσω,
νὰ δῶ τί ἐπερίσσεψε ἀπὸ τὸν ἄλλον χρόνον,
ἀλλὰ τὰ βλέπω ἀδειανὰ καὶ μόνο πίσω πίσω
βρίσκω σὲ κίτρινο χαρτὶ κόνιν ἐντομοκτόνον.
Ἀνοίγω καὶ τὴν κάσσα μου νὰ δῶ τί ἀπομένει,
καὶ γιὰ νὰ δῶ καλλίτερα καὶ τὰ γυαλιὰ φορῶ,
καὶ βρίσκω μιὰ τοῦ Ὄθωνος δεκάρα σκουριασμένη
καὶ δυὸ ἀπολυτήρια ἀπ’ τὸν παλῃὸ καιρό.
Σφαλῶ καὶ τὰ ντουλάπια μου, σφαλῶ καὶ τὰ τεφτέρια,
φιλῶ καὶ τὴν φαμίλια μου μ’ ἀγάπη καὶ λατρεία
καὶ ψάλλω μ’ ἦχον πλάγιον σταυρώνοντας τὰ χέρια,
«Ἅη Βασίλης ἔρχεται ἀπὸ τὴν Καισαρεία».
Ἰανουάριος 1887

ΕΥΧΕΣ
Στους Ρωμιούς τους βόας βους
πάντα χρόνους ακριβούς.
Και στους ξένους τους γκαβούς,
ένα κόσκινο βολβούς.
Γ. ΣΟΥΡΗΣ
Πηγή: neoplanodion.gr

Η χρονιά που αφήνουμε πίσω μας


editorial από τον 'Δρόμο' που κυκλοφορεί


Το 2025 είχε πολλά καινούργια στοιχεία, τόσο διεθνώς όσο και στο εσωτερικό της χώρας. Το γενικό πλαίσιο παραμένει μια «γυμνή μετάβαση», που τροφοδοτείται από την πολυκρίση η οποία διαπερνά το παγκόσμιο καπιταλιστικό σύστημα, και χαρακτηρίζεται από γενικευμένο κυνισμό, έλλειψη συναίνεσης και απουσία ισχυρών ρευμάτων υποστήριξης της «μετάβασης».
Οι επιλογές είναι απλές: κλασικές αλλά και φουτουριστικές. Ας εξηγηθούμε: δημοκρατορία στο εσωτερικό των χωρών, αχαλίνωτος ανταγωνισμός ανάμεσα σε ομάδες (εθνικές και υπερεθνικές), προσφυγή στον «πατέρα των πάντων», τον πόλεμο και την πολεμική οικονομία. Το «φουτουριστικό» στοιχείο της πραγματικότητας είναι η προβολή του νέου «αυτόματου» που θα μας οδηγήσει στο «καλύτερο» μέλλον. Ποιο είναι αυτό; Μα φυσικά η θεά Τεχνητή Νοημοσύνη και ο μάγος Αλγόριθμος.
Σε αυτό το πλαίσιο φτάνουμε και στο τελευταίο στάδιο της πολιτικής κρίσης: τον απόλυτο περσοναλισμό. Η «περσόνα» αποκτά τα πρωτεία απέναντι στο συλλογικό, απέναντι στην κοινωνία. Έτσι, το 2025 έχουμε τον Τραμπ και τον τραμπισμό, καθώς και πολλές υβριδικές πατέντες προσωποκεντρικών μορφωμάτων και μεταμφιέσεων. Με μια διαφορά: ο Τραμπ συνδέεται με κέντρα εξουσίας, είναι επικεφαλής μιας υπερδύναμης (έστω σε υποχώρηση) και σχεδιάζει την ισχυροποίησή της, ενώ τα κακέκτυπα του μικροτραμπισμού απλώς επιζητούν μια θέση στο πολιτικό σκηνικό. Περσόνες «ειδικοί», περσόνες πολιτικοί, περσόνες «μαϊντανοί», περσόνες υποψήφιοι. Το συλλογικό και οι διαδικασίες θεωρούνται «αναχρονισμός». Ο «ηγέτης» και γύρω του κάποιοι συμβουλάτορες-επικοινωνιολόγοι και άνθρωποι-κλειδιά για επισύνδεση με τους μηχανισμούς…
Χρονιά, λοιπόν, τραμπισμού, κυνισμού, πολέμου, γενοκτονίας, διάδοσης της Τεχνητής Νοημοσύνης και αναδιαρθρώσεων. Χρονιά ανταγωνισμού και διαπάλης για «οικόπεδα» πάσης φύσεως, και κρίσης σε όλους τους τομείς. Και ο σύγχρονος άνθρωπος, σε όλα τα μήκη και πλάτη του πλανήτη, σε ποια κατάσταση βρίσκεται;
Στη χώρα μας το 2025 είχε μια ιδιαίτερη χροιά. Το πιο σημαντικό γεγονός υπήρξε η μαζική είσοδος των πολιτών στο πολιτικό προσκήνιο, με πιο ορατές μορφές το κίνημα των Τεμπών και το πρόσφατο αγροτικό ξέσπασμα. Υπήρξαν και άλλα δείγματα κοινωνικής διαθεσιμότητας σε πολλά μέτωπα, με πιο ευκρινή τα περιβαλλοντικά ζητήματα και το Παλαιστινιακό. Όμως οι δύο μεγάλες ρωγμές –Τέμπη και αγροτικά μπλόκα– φέρνουν στην επιφάνεια κρίσιμα στοιχεία του υπαρξιακού προβλήματος της χώρας. Αναδεικνύουν τη σαπίλα του πολιτικού συστήματος, δείχνουν με οξύτητα το παραγωγικό πρόβλημα και τις επιπτώσεις του μεταπρατισμού σε όλους τους τομείς.
Κρίσιμο ζήτημα: και οι δύο μεγάλες ρωγμές εμφανίστηκαν με τη μορφή του κινήματος και όχι με κάποια άλλη (π.χ. εκλογικά αποτελέσματα, κομματικές διεργασίες κ.λπ.).
Όσο κι αν δεν ομολογείται, το 2025 ήταν «προεκλογική» χρονιά. Όλοι προετοιμάζονται για τις επόμενες εκλογές. Όχι μόνο τα υπαρκτά κόμματα, αλλά και τα υπό εκκόλαψη. Η κρίση αντιπροσώπευσης, οι ανταγωνισμοί ανάμεσα στις ελίτ και η λαϊκή δυσαρέσκεια οδηγούν σε σχεδιασμούς για «αλλαγή φρουράς» και αναδιαμόρφωση του πολιτικού σκηνικού.
Η «αλλαγή φρουράς» προδιαγράφεται στη βάση κυβερνήσεων συνεργασίας και σύγκλισης. Η «συναίνεση της αυτοδυναμίας» έχει πλέον πάει περίπατο (το επαναλαμβάνει δεξιά και αριστερά ο κ. Ευ. Βενιζέλος).
Η «αλλαγή φρουράς», ωστόσο, θα γίνει υπό την μπαγκέτα της Πρεσβείας και των γεωπολιτικών εξελίξεων στην περιοχή, σύμφωνα με τους σχεδιασμούς των ΗΠΑ (σε μεγάλο βαθμό). Ήδη ετοιμάζεται η Νέα Περιφερειακή Τάξη Πραγμάτων, όπως ξεκαθάρισε ο πρέσβης των ΗΠΑ στην Άγκυρα. Αιγαίο και Κύπρος πρέπει να «αναδιευθετηθούν» και η Τουρκία να λάβει τα ρεγάλα που της αναλογούν. Κάποιες ελληνικές κυβερνήσεις θα κληθούν να βάλουν υπογραφές. Η έλλειψη έστω και αναφοράς σε αυτή τη «νέα απόβαση» των ΗΠΑ στην περιοχή, από όλα τα κόμματα (υπαρκτά ή υπό εκκόλαψη), είναι εντυπωσιακή.
Πάνω σε αυτές τις «βάσεις» θα κινηθεί η επόμενη χρονιά, με πιο συμπυκνωμένες εξελίξεις. Ας πούμε ότι οι όροι συσσωρεύονται μέχρι τώρα, και το 2026 θα ξετυλιχθούν γεγονότα και αλλαγές. Προς την ελληνική εκδοχή της «γυμνής μετάβασης», υπό την εποπτεία του Ύπατου Αρμοστή των ΗΠΑ, με κραυγές επιτυχίας για τον «εξευρωπαϊσμό» της χώρας ή, πιο γελοία, με την «περηφάνια» που διαπερνά όλους τους υπηρέτες ΗΠΑ-Ε.Ε.
Ο κ. Μητσοτάκης, έφτασε να πει το αμίμητο: «Το “μένουμε Ευρώπη” αντικαταστάθηκε από το “να γίνουμε Ελλάδα”». Για να μην τον αδικούμε, μπορεί να κρύβεται και μια αλήθεια σ’ αυτό: η Ε.Ε. έχει ήδη μετατραπεί σε «παράγκα», προσομοιάζοντας στα βαλκανικά –και ιδιαίτερα ελλαδικά– στάνταρ.
Τη νέα χρονιά θα πορευτούμε και με αυτά που μας λείπουν. Θα αγωνιστούμε με όσα έχουμε και με όσα δεν έχουμε, στην κατεύθυνση όμως του ορίζοντα της «Ελλάδας που θέλουμε». Στόχος είναι η οικοδόμηση, με σοβαρότητα, σαφήνεια και καθαρό προσανατολισμό, με άλλο ήθος και ηθική, με τεκμηρίωση και ποιότητα, ενός συλλογικού ΕΜΕΙΣ και των προτεραιοτήτων που αυτή η διαδικασία θα θέτει. Χωρίς μιμητισμούς, ξεπατικωτούρες και επικοινωνιακά κόλπα. «Για να γυρίσει ο ήλιος», κι αυτό δεν γίνεται απλώς με εκλογικές διαδικασίες.
Καλές γιορτές, καλή χρονιά και καθαρό μυαλό!
Πηγή: edromos.gr

Όταν η Τεχνητή Νοημοσύνη «διψά» σε μια χώρα με λειψυδρία


του Δημήτρη Μηλάκα

Την ώρα που οι ειδικοί προειδοποιούν όλο και συχνότερα για τον κίνδυνο λειψυδρίας – με την Αττική να βρίσκεται σταθερά στο επίκεντρο – η κυβέρνηση δίνει γη και ύδωρ για να υλοποιηθούν μεγάλες επενδύσεις στο λεγόμενα data centers και άλλες ψηφιακές υποδομές, πολλές από τις οποίες είναι σχεδιασμένες να υποστηρίξουν εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης.
Το γεγονός αυτό, από μόνο του δεν είναι πρόβλημα. Το πρόβλημα αρχίζει όταν κανείς δεν εξηγεί καθαρά πώς συνυπάρχουν αυτές οι δύο πραγματικότητες. Δηλαδή η λειψυδρία και η «δίψα» των data centers…
Η Τεχνητή Νοημοσύνη προφανώς δεν «πίνει» νερό με την κυριολεκτική έννοια. Όμως τα data centers που τη στηρίζουν καταναλώνουν νερό – κυρίως για ψύξη. Σε πολλές εγκαταστάσεις, η ψύξη βασίζεται σε συστήματα εξάτμισης, όπου το νερό δεν επιστρέφει στο σύστημα αλλά χάνεται. Και δεν μιλάμε για αμελητέες ποσότητες. Ένα μεγάλο data center μπορεί να καταναλώνει εκατομμύρια λίτρα νερού ετησίως, ιδιαίτερα όταν φιλοξενεί υποδομές υψηλής θερμικής πυκνότητας, όπως αυτές που απαιτούνται για την εκπαίδευση και λειτουργία μοντέλων AI.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, αυτή η κατανάλωση νερού από τις μηχανές είναι προς το παρόν διαχωρίσιμη. Όμως το ζήτημα δεν είναι παγκόσμιο.
Η χώρα μας ανήκει στη ζώνη της νότιας Ευρώπης με υψηλό υδατικό στρες. Η Αττική εξαρτάται από περιορισμένους ταμιευτήρες, οι βροχοπτώσεις μειώνονται και οι περίοδοι ξηρασίας μεγαλώνουν. Το κράτος το αναγνωρίζει. Το λέει δημόσια. Καλεί τους πολίτες σε εξοικονόμηση και προειδοποιεί ότι το πρόβλημα δεν είναι προσωρινό. Όμως, την ίδια στιγμή, το ίδιο κράτος εγκρίνει και δρομολογεί επενδύσεις σε υποδομές που απαιτούν σταθερή παροχή νερού για να λειτουργούν απρόσκοπτα.
Εδώ δεν υπάρχει αντίφαση τεχνολογίας. Υπάρχει αντίφαση πολιτικής.
Δεν τίθεται ζήτημα να «διώξουμε» τις ψηφιακές επενδύσεις. Τίθεται ζήτημα σχεδιασμού. Πού θα γίνουν αυτά τα data centers; Με ποια τεχνολογία ψύξης; Με τι είδους νερό – πόσιμο, ανακυκλωμένο, θαλασσινό; Με ποια εγγύηση ότι σε περιόδους υδατικής πίεσης δεν θα ανταγωνίζονται την οικιακή και αγροτική κατανάλωση;
Μέχρι στιγμής, αυτή η συζήτηση δεν έχει γίνει δημόσια. Και αυτό είναι το πραγματικό πρόβλημα. Η πράσινη και ψηφιακή μετάβαση δεν είναι συνθήματα. Είναι συγκρούσεις πόρων. Αν δεν τις συζητήσεις εγκαίρως, θα τις βρεις μπροστά σου ως κρίσεις. Και τότε, το ερώτημα δεν θα είναι αν η Τεχνητή Νοημοσύνη «διψά». Θα είναι ποιος θα μείνει χωρίς νερό.

Βρετανική «υστερία» στο τηλέφωνο του Μητσοτάκη: Το διπλωματικό θρίλερ πίσω από την ταινία «Καποδίστριας»


Η οργή της Βρετανικής Πρεσβείας για την ιστορική ανάδειξη του ρόλου του Λονδίνου στη δολοφονία του πρώτου Κυβερνήτη αποκαλύπτει τον διαχρονικό αντιρωσισμό και τον φόβο για τα κλειστά αρχεία του Foreign Office

Η Πυθία

Ένα πρωτοφανές διπλωματικό επεισόδιο εκτυλίχθηκε εδώ και λίγα 24ωρα στα άδυτα του Μεγάρου Μαξίμου, όταν η Βρετανική Πρεσβεία παρενέβη με τρόπο σκαιό, εκφράζοντας την έντονη δυσαρέσκειά της για την παραγωγή της ταινίας «Καποδίστριας». Σύμφωνα με απόλυτα διασταυρωμένες πληροφορίες, το κλίμα στο τηλεφώνημα προς τον Κυριάκο Μητσοτάκη ήταν κάτι παραπάνω από βαρύ, με τους Βρετανούς διπλωμάτες να ξεχειλίζουν από έναν άκρατο αντιρωσισμό, καθώς η ταινία αναδεικνύει τη διπλωματική στήριξη της Ρωσίας στον Καποδίστρια έναντι της βρετανικής εχθρότητας. Το Λονδίνο φαίνεται πως δεν αντέχει την αμείλικτη ιστορική αλήθεια που παρουσιάζει τον Ιωάννη Καποδίστρια ως το θύμα μιας διεθνούς συνωμοσίας στην οποία οι Βρετανοί είχαν πρωταγωνιστικό ρόλο, οπλίζοντας το χέρι των δολοφόνων. Η απαίτηση για έμμεση παρέμβαση στο περιεχόμενο της ταινίας συνιστά μια βάναυση προσβολή της εθνικής κυριαρχίας και αποδεικνύει ότι το Λονδίνο εξακολουθεί να αντιμετωπίζει την Ελλάδα ως προτεκτοράτο, φοβούμενο την αποδόμηση του αφηγήματός του.
Η δολοφονία στο Ναύπλιο και τα ερμητικά κλειστά αρχεία για τον «ρωσόφιλο» Κυβερνήτη
Η βρετανική νευρικότητα πηγάζει από τον τρόμο που προκαλεί η πιθανότητα να ανοίξει η συζήτηση για τα βρετανικά αρχεία της περιόδου 1828-1831, τα οποία παραμένουν μέχρι σήμερα «θαμμένα». Η ιστορική έρευνα δείχνει ξεκάθαρα ότι ο ρόλος των Βρετανών πρακτόρων και του τότε πρέσβη Ντόκινς ήταν καταλυτικός στην υποκίνηση της ανταρσίας κατά του Καποδίστρια, που κατέληξε στη στυγερή δολοφονία του στο Ναύπλιο. Οι Βρετανοί δεν συγχώρησαν ποτέ στον Καποδίστρια την προσπάθειά του να δημιουργήσει ένα πραγματικά ανεξάρτητο κράτος και την άρνησή του να υποταχθεί στα κελεύσματα των δανειστών και της αποικιοκρατικής πολιτικής. Η ταινία, εστιάζοντας στις δολοπλοκίες της εποχής, αγγίζει τις «ανοιχτές πληγές» μιας αυτοκρατορίας που θεωρούσε τον Καποδίστρια εμπόδιο στα σχέδιά της για τον έλεγχο της Μεσογείου, και η σημερινή υστερία της πρεσβείας επιβεβαιώνει ότι η ιστορική ενοχή του Λονδίνου παραμένει ζωντανή.

Από τα Δεκεμβριανά μέχρι την Κύπρο: Ο παραδοσιακά επιζήμιος ρόλος του Άγγλων
Η παρέμβαση για την ταινία δεν είναι ένα μεμονωμένο γεγονός, αλλά ο τελευταίος κρίκος σε μια αλυσίδα επιζήμιων και καταστροφικών – αποικιοκρατικού χαρακτήρα – παρεμβάσεων της Βρετανίας στην ελληνική ιστορία. Ο αντιρωσισμός που εκτοξεύθηκε στο τηλέφωνο προς τον Μητσοτάκη είναι το ίδιο δόγμα που οδήγησε στο ματοκύλισμα των Δεκεμβριανών και στον εμφύλιο σπαραγμό, προκειμένου η Ελλάδα να παραμείνει στη βρετανική σφαίρα επιρροής. Είναι ο ίδιος ρόλος που έπαιξε η Βρετανία στην Κύπρο, με την πολιτική του «διαίρει και βασίλευε», οδηγώντας στην προδοσία και την κατοχή. Η άρνηση των Βρετανών να αποδεχθούν την ιστορική τους ευθύνη για τη δολοφονία του Καποδίστρια συνδέεται άρρηκτα με τη συνεχιζόμενη προσπάθειά τους να ελέγχουν τις γεωπολιτικές ισορροπίες στην περιοχή, υπονομεύοντας κάθε φωνή που αναδεικνύει τον ρόλο άλλων δυνάμεων, όπως της Ρωσίας, στην ελληνική παλιγγενεσία. Χρέος της Αθήνας (φυσικά αυτό δεν πρόκειται να το κάνει ο υποτακτικός και ξενόδουλος Μητσοτάκης) είναι επιτέλους να απαιτήσει να έρθουν όλα στο φως, ξεκινώντας από τα απόρρητα έγγραφα που κρύβουν την αλήθεια για το αίμα του Κυβερνήτη.

Πέμπτη 1 Ιανουαρίου 2026

"Ξημέρωμα 1ης Ιανουαρίου" Χρήστου Νικολόπουλου


ΚΑΛΟ ΜΗΝΑ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟ και ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ 2026
....με δύναμη, υπομονή, καρτερία, ελευθερία, ατομική συλλογική και εθνική, 
αγαπη και φυσικά υγεία....

Η Πολιτική δεν είναι απλώς ''Σοβαρή υπόθεση'' - Είναι Συλλογική υπόθεση

του Αντώνη Ανδρουλιδάκη
Αναπτυξιακού & Κοινωνικού Ψυχολόγου,
Διδάσκοντα Ψυχολογίας Πανεπιστημίου Neapolis.

Τι σημαίνει πραγματικά το σχόλιο που κυκλοφορεί ευρέως τελευταία, ότι «η πολιτική είναι σοβαρή υπόθεση για να την αναλάβουν οι εκτός πολιτικής»; 
Αυτός ο ισχυρισμός, πέρα από αφορισμός, είναι εκδήλωση μιας βαθιάς πολιτικής και πολιτισμικής παραδοξότητας. Της αντίληψης ότι η πολιτική είναι προνόμιο μιας κάστας επαγγελματιών και μηχανισμών, και όχι ένας χώρος στον οποίο επιβάλλεται να συμμετέχουν οι πολίτες, ίδιαίτερα όταν οι θεσμοί τους έχουν αποτύχει.
Στην Ελλάδα του 2025, η πολιτική δεν αντιμετωπίζεται απλώς ως πεδίο δημόσιας διαχείρισης. Αντιμετωπίζεται συχνά ως "πριγκιπάτο" που ανήκει σε όσους έχουν «σπουδάσει» ή «επαγγελματιστεί» ή «γεννηθεί» σε αυτό και φέρουν πάππου προς πάππου το κληρονομικό δικαίωμα της εξουσίας. Αυτό το αφήγημα λειτουργεί είτε υπέρ των κομμάτων είτε υπέρ του συστήματος που έχει μάθει να απορροφά την κοινωνική οργή χωρίς να αλλάζει.
Όμως τα γεγονότα τώρα μιλούν διαφορετικά:
Η Καρυστιανού δεν είναι «εκτός πολιτικής». Η Μαρία Καρυστιανού έγινε γνωστή όχι ως τηλεοπτική φιγούρα ή σαν «διαχειριστής εντυπώσεων», ούτε επειδή λέγεται Μαρία "Βαρβιτσιώτη", αλλά επειδή βρέθηκε στην πρώτη γραμμή ενός συνεχιζόμενου αγώνα για απονομή δικαιοσύνης και διαφάνεια μετά το έγκλημα των Τεμπών, μια μάχη με ισχυρό πολιτικό περιεχόμενο και κοινωνική σημασία. 
Το να υποστηρίζεις ότι αυτό δεν είναι «πολιτική» είναι ένας ευφημισμός που υποτιμά τον ίδιο τον ρόλο που πρέπει να έχει ο τόσο ο πολίτης, όσο και ο πολιτικός, στην δημόσια σφαίρα.
Η πολιτική δεν είναι αποκλειστικό επάγγελμα επαγγελματιών του χώρου. Είναι, πρώτιστα, δημόσια υπόθεση όλων των πολιτών- ειδικά όταν αυτοί έχουν βιώσει στην καθημερινότητά τους τη διάλυση των θεσμών, της διοίκησης και της κοινωνικής εμπιστοσύνης. Η πολιτική είναι πρώτιστη ενήλικη ευθύνη όσων αντιλαμβάνονται την εθνική μας παρακμή. 
Συνεπώς, η απόρριψη της συμμετοχής ενός πολίτη με ισχυρό κοινωνικό αποτύπωμα επειδή «δεν είναι επαγγελματίας» είναι περισσότερο ιδεολογική άρνηση συμμετοχής παρά λογική επιχειρηματολογία.
Χρειάζεται να ξεκαθαριστεί επίσης κάτι προς κάθε κατεύθυνση. Η Καρυστιανού δεν “έφτιαξε” κανένα κίνημα. Το κίνημα των Τεμπών -ως ένας κοχλάζον ωκεανός συλλογικής έντασης και δυσφορίας- την ανέδειξε ως σύμβολο, γιατί εξέφρασε ένα καθολικό τραύμα, μίλησε με αξιοπρέπεια, δεν μπήκε σε κομματικά παζάρια, δεν ζήτησε ρόλο εξουσίας και επέδειξε παρά το πένθος και την οδύνη της ακατάβλητη αγωνιστικότητα.
Όταν όμως ένα πρόσωπο αποκτά ηθικό κύρος, το σύστημα κάνει δύο πράγματα ή προσπαθεί να το απαξιώσει («δεν ξέρει από πολιτική»), ή να το οικειοποιηθεί («να το βάλουμε μπροστά σε σχήμα»).
Ας μην κρυβόμαστε όμως. Το πρόβλημα δεν είναι η Καρυστιανού.
Το πρόβλημα είναι ότι η κοινωνία παρήγαγε πολιτικό νόημα έξω από το σύστημα. Και αυτό φοβίζει τους επαγγελματίες της πολιτικής, αποσταθεροποιεί το αφήγημα «μόνο εμείς ξέρουμε», εκθέτει το έλλειμμα νομιμοποίησης του συστήματος -νομιμοποίησης που στηρίχτηκε εν πολλοίς στο αφήγημα του Λαού "που είναι ανεπαρκής και δεν ξέρει".
Το Σύστημα δεν φοβάται τα πρόσωπα. Φοβάται την αυτενέργεια της κοινωνίας. Φοβάται τη στιγμή που η κοινωνία παύει να λειτουργεί ως εκλογικό ακροατήριο, ως παθητικός αποδέκτης αφηγημάτων ή ως δεξαμενή αγανάκτησης, και αρχίζει να παράγει αυτόνομα πολιτικό νόημα. Το κίνημα των Τεμπών δεν γεννήθηκε μέσα από κόμματα, μηχανισμούς ή επαγγελματικά επιτελεία. Γεννήθηκε από ένα συλλογικό τραύμα που μετατράπηκε σε απαίτηση δικαιοσύνης, αλήθειας και λογοδοσίας. Ακριβώς γι’ αυτό είναι επικίνδυνο για το καθεστώς: γιατί δεν ελέγχεται, δεν εντάσσεται εύκολα, δεν μεταφράζεται σε γνώριμους όρους διαχείρισης. 
Όταν η κοινωνία αρθρώνει πολιτικό λόγο έξω από τους καθιερωμένους μηχανισμούς, αποκαλύπτει το κενό νομιμοποίησης της υπάρχουσας εξουσίας. Και αυτό είναι κάτι που το σύστημα δεν μπορεί να ανεχτεί, γιατί θέτει υπό αμφισβήτηση όχι μια κυβέρνηση ή ένα πρόσωπο, αλλά το ίδιο το μονοπώλιό του πάνω στο τι θεωρείται «πολιτικό», ποιος δικαιούται να μιλά και με ποιους όρους.
Όταν η κοινωνία οργανωμένη απαιτεί την επάνοδο της στην πολιτική το Σύστημα τρέμει...

«Εγώ θα διορθώσω το Ρωμέικο;»

Παρατηρητής

Εγώ θ’αλλάξω το Ρωμέικο;
Ο χρόνος τελειώνει.
Και δεν αφήνει πίσω του απλώς «μια κακή χρονιά», αλλά μια κοινωνία πιο φτωχή, πιο κουρασμένη, πιο μόνη.
Ακρίβεια που έγινε κανονικότητα.
Υγεία που λειτουργεί στα όρια.
Τράπεζες που ληστεύουν με θεσμική κάλυψη.
Βία που απλώνεται σαν καθημερινό φόντο.Η περιφέρεια που πεθαίνει.
Και απέναντι σε όλα αυτά, μια κυβέρνηση που δεν αναγνωρίζει λάθη, δεν ζητά συγγνώμη, δεν αλλάζει ρότα.
Μόνο διαχείριση εικόνας, μόνο εξυπηρέτηση ισχυρών, μόνο αδιαφορία για την κοινωνική πλειοψηφία.
Οι Έλληνες δεν «γκρινιάζουν».
Βουλιάζουν.
Και όχι, αυτό δεν είναι απαισιοδοξία. Είναι η πραγματικότητα.
Το ερώτημα είναι άλλο: ποιος φέρει την ευθύνη;
Εδώ και δεκαετίες έχουμε μάθει να απαντάμε εύκολα:φταίνε οι άλλοι.
Οι ξένοι, οι αγορές, οι προηγούμενοι, οι «κακοί θεσμοί».
Όμως το ερώτημα παραμένει ενοχλητικό και γι’ αυτό αποφεύγεται.
Παραφράζοντας μια φράση που συμπυκνώνει τη νεοελληνική ανευθυνότητα και επιστρέφοντας στον Κορνήλιος Καστοριάδης, ο τίτλος δεν χαρίζεται σε κανέναν:
Εγώ θα αλλάξω το Ρωμέικο;
Ο Καστοριάδης δεν αναζητά άλλοθι ούτε στους «κακούς ηγέτες», ούτε στις «σκοτεινές δυνάμεις».
Θέτει το πρόβλημα ωμά:
Ένας λαός που πολέμησε για την ελευθερία του, ζήτησε μετά βασιλιά.
Ένας λαός που έδιωξε έναν μονάρχη, έφερε άλλον.
Ένας λαός που ψηφίζει, ανέχεται, επαναλαμβάνει και στο τέλος δηλώνει αθώος.
Μπορούμε σοβαρά να πούμε ότι όλα έγιναν ερήμην του;
Ότι δεν ήξερε τι ψήφιζε, τι αποδεχόταν, τι ανεχόταν;
Αν δεν ήξερε, τότε δεν μιλάμε για δημοκρατία αλλά για ανηλικότητα.
Και αν είναι ανήλικος, ας του ορίσουμε κηδεμόνα.
Η αλήθεια όμως είναι πιο άβολη:
Ο ελληνικός λαός είναι υπεύθυνος για την ιστορία του.
Και άρα για τη σημερινή του θέση.
Κάθε φορά που οι επιλογές μας οδηγούν σε αδιέξοδο, κάνουμε το ίδιο:
μεταθέτουμε την ευθύνη.
Πάντα κάποιος άλλος φταίει. Ποτέ εμείς.
Ως πότε;
Ο Καστοριάδης μιλά για αποτυχία συγκρότησης πολιτικής κοινωνίας.
Για μια κοινωνία που δεν επέβαλε ποτέ ούτε στοιχειωδώς τα δικαιώματά της.
Που απαιτεί, αλλά δεν διεκδικεί.
Που διαμαρτύρεται, αλλά δεν συγκρούεται.
Που αγανακτεί, αλλά επιστρέφει στην ίδια ψήφο, στην ίδια ανοχή, στην ίδια παραίτηση.
Και τότε επανέρχεται η μοιραία φράση:
«Εγώ θα διορθώσω το Ρωμέικο;»
Η απάντηση είναι αμείλικτη και καθαρή:
Ναι.
Εσύ.
Στο μέτρο που σου αναλογεί.
Στον χώρο που βρίσκεσαι.
Με το κόστος που συνεπάγεται.
Γιατί οι λογαριασμοί με τον τόπο δεν κλείνουν ποτέ.
Και γιατί η οργή για την κατάντια δεν είναι μίσος ,είναι ευθύνη που δεν αντέχει άλλο να σωπαίνει.
Η νέα χρονιά δεν χρειάζεται ευχές.
Χρειάζεται αποφάσεις.
Δεν υπάρχει άλλο περιθώριο κατρακύλας.
Ή αλλάζουμε ή συνηθίζουμε να βουλιάζουμε.
Πασχάλης Θ. Τόσιος

Είναι η Καρυστιανού ο Τσίπρας του 2026;


Τι είναι αυτό που αποκαλούµε πολιτική, του αποδίδουµε θαυµατουργές διαστάσεις και καταλήγουµε να το αµφισβητήσουµε χαρακτηρίζοντάς το ως «σύστηµα»;

Κώστας Βαξεβάνης

Είναι η πολιτική το σύστηµα της επιβεβληµένης εξουσίας, της διαπλοκής και της διαφθοράς που οι περισσότεροι αντιλαµβάνονται ως πολιτική ή έχουµε καταλήξει να ζούµε τη στρέβλωσή της;
Η πολιτική (εξ ορισµού) αφορά την κοινωνία, την οργάνωσή της και την κοινή ζωή των ανθρώπων. Οι αποφάσεις που λαµβάνονται στο πλαίσιο αυτού που αποκαλούµε πολιτική είναι πολυδιάστατες και η εγκυρότητα ή η εφαρµογή τους δεν έχουν να κάνουν µε συναινέσεις και οµοφωνίες. Αντιθέτως, είναι αποτέλεσµα συγκρούσεων και αντιτιθέµενων συµφερόντων που εµφανίζονται σε κάθε έκφραση της πολιτικής, ακόµη και την πιο αθώα. Τα πάντα είναι πολιτική. Ακόµη και η άποψη «δεν ασχολούµαι µε την πολιτική» είναι πολιτική άποψη και µάλιστα επικίνδυνη και συντηρητική, αφού αναθέτει σε άλλους να παίρνουν τις αποφάσεις και να καθορίζουν το παρόν και το µέλλον (µας).
Η άσκηση της πολιτικής µέσα στη δηµοκρατία δεν καθαγιάζεται από την ανωτερότητα του σκοπού και των προθέσεων. Είναι αποτέλεσµα µάχης που αναδεικνύει, εκτός από ηγέτες και λύσεις, ψεύτες, απατεώνες και αδιέξοδα. Σήµερα µοιάζει να ζούµε την κατά Γκράµσι «εποχή των τεράτων», όπου το παλιό πεθαίνει και το νέο δεν έχει γεννηθεί ακόµη. Η δηµοκρατία (και η πολιτική µέσα σε αυτή) αδυνατεί να κινητοποιήσει την κοινωνία ώστε να συµµετέχει στις αποφάσεις. Αυτό από µόνο του αποτελεί ήττα της δηµοκρατίας και έλλειµµα της πολιτικής. Το να προσέρχεται στις κάλπες το 40% των ψηφοφόρων είναι µέτρο της πολιτικής.
Γιατί ο κόσµος δεν εµπιστεύεται τους πολιτικούς; Γιατί τους θεωρεί συνοδοιπόρους του ψέµατος; Γιατί η µόνη ισχυρή πολιτική σχέση είναι αυτή που προάγει το προσωπικό συµφέρον, δηλαδή η πελατειακή σχέση; Το πρόβληµα δεν αφορά µόνο την Ελλάδα. Η πολιτική βρίσκεται σε κρίση παγκόσµια. Στην Ελλάδα όµως ως πολιτικά στοιχεία δεν αναγνωρίζονται αυτά που επιφέρουν λύσεις, αλλά όσα ικανοποιούν το παθογενές σύστηµα της διαπλοκής. Η εγχώρια πολιτική είναι η ισχύς που δεν εκπορεύεται από τις θεσµικές λειτουργίες, αλλά από την παραβίασή τους. Αυτό πλέον γίνεται αντιληπτό ως σταθερή πολιτική και ασφάλεια που παρέχει ο «ισχυρός ηγέτης» επειδή ακριβώς παραβίασε την πολιτική χωρίς να δώσει λογαριασµό.
Το 2015, ύστερα από δεκαετίες, η πολιτική επανέκτησε οραµατικά στοιχεία και κινητοποίησε τους πολίτες οι οποίοι συµµετείχαν στις πολιτικές διαδικασίες (κορυφαία στιγµή αυτή του δηµοψηφίσµατος) περιµένοντας µια δίκαιη αλλαγή. ∆έκα χρόνια µετά, το «σύστηµα» της πολιτικής έχει επανέλθει στις παλιές εργοστασιακές ρυθµίσεις. Οι λόγοι είναι και αντικειµενικοί (ο ΣΥΡΙΖΑ δέχτηκε πρωτοφανή επίθεση, πολλές φορές µε fake κατηγορίες) αλλά και υποκειµενικοί (η ηγεσία και η ηγετική του οµάδα δεν µπόρεσαν να παραγάγουν το νέο που περίµενε η κοινωνία και διαχύθηκαν µέσα σε βολικές ιδεοληψίες και εµµονές).
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης σήµερα, παρότι φορέας της πιο καταστροφικής πολιτικής που γνώρισε η χώρα από τη µεταπολίτευση, παραµένει κυρίαρχος. Οι κοινωνικές µάζες, που θα µπορούσαν να τον απειλήσουν ή να τον τιµωρήσουν, επιλέγουν τον καναπέ και την αποχή. Από την άλλη µεριά η αντιπολίτευση µοιάζει να παίζει το παιχνίδι του Μητσοτάκη, αφού ετεροκαθορίζεται από την πολιτική του παρουσιάζοντάς τον ως κάτι κακό από το οποίο τελικώς οµολογεί µε τον τρόπο αυτό ότι εξαρτάται. Τι θα συµβεί λοιπόν; Θα παραµείνει η χώρα όµηρος στο καθεστώς µιας πολιτικής που λειτουργεί ως ανώνυµη εταιρεία µε µεγαλοµέτοχο τον πρωθυπουργό;
Τα αριθµητικά στοιχεία στις δηµοσκοπήσεις (αυτά που αφορούν τα ποσοστά των κοµµάτων) δεν δίνουν απάντηση. Υπάρχει ωστόσο απάντηση στα λεγόµενα ποιοτικά στοιχεία που αναλύουν τη διάθεση του εκλογικού σώµατος. Οι πολίτες επιµένουν να θέλουν κάτι νέο και οραµατικό στην πολιτική ώστε να εκφραστούν. Επιµένουν ότι οι θεσµοί µε κύριο αυτόν της ∆ικαιοσύνης δεν λειτουργούν και παρά την προπαγάνδα επικροτούν διεκδικήσεις όπως αυτές των αγροτών.
Την ίδια ώρα τα µικρά ανήσυχα κόµµατα εισπράττουν ποσοστά όποτε εκφράσουν αντιπαραθετικό λόγο. Το επερχόµενο κόµµα Τσίπρα αντιµετωπίζεται µε δυσπιστία, αφού το 80% των πολιτών θεωρεί ότι δεν έχει να κοµίσει κάτι νέο και µόλις ένα 20% ασχολείται µε τον θόρυβο που παράγει όχι ο Τσίπρας ο ίδιος αλλά η αναταραχή που δηµιουργείται µέσα στον προοδευτικό χώρο.
Υπάρχει και το φαινόµενο Καρυστιανού. Το θέµα δεν είναι το υψηλό ποσοστό που φαίνεται να συγκεντρώνει ένα κόµµα στο οποίο θα εµπλέκεται. Το κύριο είναι γιατί επιλέγουν τη µη πολιτικό Καρυστιανού όσοι την επιλέγουν. Γιατί ακριβώς δεν έχει σχέση µε την πολιτική ως ανακυκλωµένη στερεοτυπία και κενολογία. Μπορούν η Καρυστιανού κι ένα κόµµα γύρω από αυτήν να φέρουν πολιτική µεταβολή ή να κυβερνήσουν; Το ερώτηµα µπαίνει όλο και πιο συχνά, ακριβώς για να επιχειρηµατολογήσει το παλιό σύστηµα ότι είναι ξένη και κατ’ επέκταση ανίκανη για την πολιτική. Ας αφήσουµε αυτό το ερώτηµα να απαντηθεί από τη ζωή, η οποία σε ό,τι αφορά την πολιτική γέννησε µεν ικανούς, αλλά Ακηδες, Μητσοτάκηδες και «αριστερούς» Μαρεβάκηδες.
Οποιος επιλέγει στις δηµοσκοπήσεις το «κόµµα Καρυστιανού» δεν απαντά στο αν τη θεωρεί ικανή να κυβερνήσει ή να σταθεί πολιτικά. Τη διαλέγει γιατί θεωρεί ότι πρέπει να αλλάξουν τα µέτρα και τα γράδα της πολιτικής. Με την Καρυστιανού, είτε είναι ικανή να πολιτευτεί είτε αποτύχει παταγωδώς, ο πολίτης κάνει επιλογή έξω από το πλαίσιο. Τόσο στην αφετηρία της απόφασης, αφού τη βλέπει σαν µια καθαρή και οραµατική αντίληψη για την πολιτική, όσο και στην κατάληξή της που είναι η τιµωρία όλων αυτών που τον εξαπάτησαν.
Οποιος λέει ότι θα ψήφιζε το «κόµµα Καρυστιανού» δεν τη φαντάζεται να µοιράζει υπουργεία ή σπαθάκια σε τελετές µε ευέλπιδες. Απαντάει στην ανάγκη που νιώθει να µπει ένα τέλος στην πολιτική ως παραγωγό ψέµατος και απόγνωσης.
Το αφήγηµα Μητσοτάκη περί αριστείας και µεσσιανικής τεχνοκρατίας, που εσχάτως υιοθετήθηκε και από τα ρετιρέ της αριστερής πολυκατοικίας, δεν απασχολεί κανέναν. Η κοινωνία στενάζει από την πολιτική που εφαρµόζεται και ταυτόχρονα από αυτό που αποτελεί αντίληψη για το τι είναι πολιτική. Ενα κλειστό δηλαδή σύστηµα, µια πειραγµένη επετηρίδα µε υποψήφιους πρωθυπουργούς και βουλευτές που επιλέγουν κατά το δοκούν τον επιχειρηµατία του οποίου θα γυαλίσουν τα παπούτσια.
Η χώρα χρειάζεται άλλη κυβέρνηση, ταυτόχρονα όµως χρειάζεται και επαναφορά της πολιτικής στο όραµα, στον σχεδιασµό και στην αντιπαράθεση για το καλό της κοινωνίας. Σε αυτό απαντά όποιος επιλέγει την Καρυστιανού στις δηµοσκοπήσεις, είτε έχει δίκιο είτε άδικο για την επιλογή του. Εχει επίσης σηµασία ότι η µάνα των Τεµπών, επιλέγοντας να δώσει έναν προσωπικό αγώνα χωρίς ιδιοτέλεια, συναντά τις αγωνίες της κοινωνίας. Αυτό επαναφέρει ένα αξιακό σύστηµα στην πολιτική. Ποιος ξέρει, ίσως η Καρυστιανού αποδειχτεί ο Τσίπρας του 2026, χωρίς την εµµονή να αντιγράψει κάποιον Παπανδρέου.

Τι είναι το «ζαχαροκάντιο ζυμωτή»;


Χριστίνα Τζιάλλα


Σε τι αναφέρεται τελικά ο περίφημος στίχος που όλοι τραγουδήσαμε κάποτε στα κάλαντα;
Στο χωριό όλα τα σπίτια ήταν ανοιχτά, μπαίναμε περίπου με το «έτσι θέλω», πετώντας ένα «γεια σου, θεία», για να εδραιώσουμε σχέσεις, και ζητούσαμε νερό. Αν η θεία ήταν καλόβολη, εκτός από το νερό, θα ερχόταν και κέρασμα. Η θεία Βαρβάρα λοιπόν, που είχε το σπίτι της απέναντι από το σχολείο, μας έβγαζε πάντα γλυκό βανίλια με νερό από τη στέρνα, καλοδεχούμενο τονωτικό για να επιστρέψουμε πάραυτα στις δουλειές που είχαμε αφήσει στη μέση και που «υφαίναμε» καθημερινά δυο μήνες το καλοκαίρι, χωρίς να τις σχολάμε ποτέ: το τρέξιμο, το κρυφτό, το φυσοκάλαμο, τον πετροπόλεμο, την αμπάριζα, και φτου κι από την αρχή. Παρόμοιες οι αναμνήσεις όλων των παιδιών της γενιάς μου. Κλισέ, γλυκερές εικόνες από σκιερές αυλές, παιδικά καλοκαίρια και εξοχές. Αν υπάρχει ένα ελληνικό γλυκό που να μπορεί να ξυπνήσει τόσες αναμνήσεις όσες οι μαντλέν του Προυστ, αυτό τελικά είναι η βανίλια.
Η ιστορία της έχει ενδιαφέρον. Λένε ότι πρωτοφτιάχτηκε στην Πόλη από Χιώτες ζαχαροπλάστες, και ήταν ένα κέρασμα που σέρβιραν σε όλα τα ελληνικά σπίτια στο Πέραν και στα ζαχαροπλαστεία του Γαλατά. Στο βιβλίο της Σούλας Μπόζη «Πολίτικη κουζίνα» δίνεται μάλιστα και συνταγή για το «άσπρο γλυκό», όπως ήταν γνωστό. Το έφτιαχναν λοιπόν και στα σπίτια, όπως μου έχει επιβεβαιώσει ο ίδιος ο Στέλιος Παρλιάρος, που έχει τέτοιες μνήμες από τα παιδικά του χρόνια στην Κωνσταντινούπολη. Το έφτιαχναν δε από το τίποτα, από ζάχαρη και νερό. Στο τέλος πρόσθεταν λίγο λεμόνι, για να μη ζαχαρώσει το σιρόπι, και βανίλια ή μαστίχα. Αφού κρύωνε το σιρόπι, το ανακάτευαν κυκλικά με ξύλινη κουτάλα, με την ίδια πάντα φορά, μέχρι να χάσει τη διαφάνειά του, να «κόψει» και να γίνει μια ανοιχτόχρωμη γαλακτερή μάζα.
Αυτό που δεν γνωρίζαμε είναι ότι σε αυτό το παρασκεύασμα αναφέρεται η φράση «ζαχαροκάντιο ζυμωτή» που ακούμε στα κάλαντα (ζαχαροκάντιο είναι η ζάχαρη από ζαχαροκάλαμο). Τι σχέση έχει λοιπόν με τον Άγιο Βασίλη που εμφανίζεται βαστώντας εικόνα και χαρτί; Ουδεμία. Όπως διαβάζουμε στο πολύ ενδιαφέρον blog του θεολόγου και συνταξιούχου εκπαιδευτικού Δημήτρη Καραμάτσκου, τα κάλαντα, αν προσπαθήσεις να τα διαβάσεις και να τα κατανοήσεις με τη σειρά που λέγονται, δεν βγάζουν κανένα νόημα. Κι αυτό γιατί στην ουσία πρόκειται για ένα μπλέξιμο θρησκευτικών στίχων με στίχους κεκαλυμμένους ερωτικούς. Στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία τα κάλαντα ήταν ένας τρόπος να μπουν οι νεαροί στα σπίτια των κοριτσιών που τους ενδιέφεραν και να τους εξομολογηθούν τον έρωτά τους. Κάθε δεύτερος στίχος αναφέρεται σε αυτές: ψηλή μου δεντρολιβανιά (ψηλή σαν δεντρολίβανο) / εκκλησιά με τ’ άγιο θόλος (με το καπέλο είσαι σαν εκκλησιά με τον τρούλο) / στη γη να περπατήσει και να μας καλοκαρδίσει (αν βγει να περπατήσει, θα ευφρανθούν οι καρδιές μας) / και δεν μας καταδέχεται / συ είσαι αρχόντισσα κυρία / ζαχαροκάντιο ζυμωτή (είσαι σαν γλυκό ζυμωμένο, σαν ζαχαροκάντιο), κ.λπ.
Φωτογραφία: Άκης Ορφανίδης

Δανίκας: Από άνθρωπος της Τέχνης τώρα «κυβερνητικός κράχτης»


Ο κύριος Δανίκας, από τα αποστειρωμένα πλατό και την ασφάλεια της τηλεοπτικής του καρέκλας, αποφάσισε να εκτελέσει ακόμα ένα «συμβόλαιο προπαγάνδας», ξεσκονίζοντας το παλιό, σκουριασμένο σενάριο του κοινωνικού αυτοματισμού.
Είναι πραγματικά αξιοθρήνητο το κατάντημα: Ένας άνθρωπος που κάποτε έκρινε την Τέχνη, τώρα να λειτουργεί ως «κυβερνητικός κράχτης», προσπαθώντας να πείσει την κοινή γνώμη ότι για τα πάντα φταίνε οι αγρότες που διεκδικούν τα δικαιώματά τους.
Στην προσπάθειά του να φανεί «βασιλικότερος του βασιλέως», ανακάλυψε ότι οι αγρότες εισέπραξαν …200 δισεκατομμύρια σε μία δεκαετία! Φαίνεται πως ανάμεσα στις προβολές ταινιών και τα κυβερνητικά non-papers έχασε τελείως την επαφή με την αριθμητική (και την πραγματικότητα). Διακόσια δισεκατομμύρια; Με τέτοια ποσά οι αγρότες δεν θα είχαν τρακτέρ, θα είχαν διαστημόπλοια. Μάλλον μπέρδεψε τον μόχθο της υπαίθρου με τα «θαλασσοδάνεια» των κομμάτων και τα κέρδη των καρτέλ που υπερασπίζεται.
Το θράσος του, όμως, ξεπέρασε κάθε όριο όταν:
  • Επιχείρησε να φορτώσει στους αγρότες το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ. Ξέχασε να πει ότι τα «ρέστα» εκεί τα μοιράζονταν τα «γαλάζια» στελέχη και οι ημέτεροι, πάνω στο έδαφος μιας ΚΑΠ που όλες οι κυβερνήσεις συνδιαμόρφωσαν, ώστε τα μονοπώλια να καταληστεύουν τη μικρομεσαία αγροτιά.
  • Υπηρετώντας τυφλά το κυβερνητικό αφήγημα που θέλει να συκοφαντεί κάθε λαϊκή αντίσταση, τόλμησε να αποκαλέσει ως «χούντα» τους ανθρώπους του μόχθου, επειδή αρνούνται να αφανιστούν σιωπηλά.
  • Κάλεσε με περίσσιο ζήλο τον εισαγγελέα να παρέμβει εναντίον των αγροτών που παλεύουν για το ψωμί τους. Είναι, όμως, ο ίδιος άνθρωπος που ποιεί την νήσσαν μπροστά στο όργιο της ακρίβειας που λεηλατεί το λαϊκό εισόδημα, στο όργιο των τιμών κάτω του κόστους στον αγρότη για να εξασφαλίζονται τα κέρδη των καρτέλ κλπ. Εκεί ο λαλίστατος κήνσορας των μπλόκων παθαίνει ξαφνική αφωνία.
Ήταν τέτοια η παραζάλη του, που ακόμα και οι δημοσιογράφοι του «ΣΚΑΪ» -γνωστοί και μη εξαιρετέοι υποστηρικτές του κυβερνητικού αφηγήματος- αναγκάστηκαν να προβάλουν αντιρρήσεις και να πάρουν αποστάσεις από το παραλήρημά του.
Ο κ. Δανίκας μέμφεται τους αγρότες για τα ποσοστά της παραγωγής τους, ξεχνώντας ότι η γη δεν καρπίζει με διατάγματα και θεωρίες. Τον ενημερώνουμε ότι η παραγωγή δεν είναι τηλεοπτικό προϊόν που ρυθμίζεται με τηλεχειριστήριο από την ασφάλεια ενός στούντιο. Όταν το κόστος παραγωγής εκτινάσσεται και οι τιμές των προϊόντων καταποντίζονται, με τις ευλογίες της κυβέρνησης που ο ίδιος στηρίζει, η μόνη «σοδειά» που αυξάνεται στα χωράφια είναι τα χρέη και η απόγνωση.
Πηγή: Enimerosi24 
μέσω 902.gr

Ο Μητσοτάκης ως ιδεολογικό υβρίδιο νεοφιλελευθερισμού και οικογενειοκρατίας


NewsRoom3


Μπορεί η κυβέρνηση Μητσοτάκη να έχει βουλιάξει στον βούρκο κραυγαλέων σκανδάλων, αλλά –σύμφωνα με όλες τις δημοσκοπήσεις– παραμένει πρώτο κόμμα, έστω κι αν με το ζόρι υπερβαίνει το 20%. Η κυρίαρχη εξήγηση για το γεγονός ότι δεν έχει καταρρεύσει, όπως θα είχε συμβεί με μία άλλη κυβέρνηση, είναι ότι δεν υπάρχει –με πολιτικούς όρους– αξιωματική αντιπολίτευση, δηλαδή ένα κόμμα που να πείθει ότι αποτελεί αξιόπιστη εναλλακτική κυβερνητική λύση.
Ο ΣΥΡΙΖΑ έχει συρρικνωθεί εκλογικά σε βαθμό σχεδόν διάλυσης. Πολλοί στον χώρο αυτό έχουν εναποθέσει όλες τις ελπίδες τους για πολιτική επιβίωση στον Τσίπρα. Το δε ΠΑΣΟΚ δείχνει ανίκανο να ξεκολλήσει από το 12-13%, παρότι οι πολιτικές συνθήκες είναι ιδανικές, λόγω της μεγάλης πολιτικής φθοράς του Μητσοτάκη. Ούτως εχόντων των πραγμάτων, δεν είναι περίεργο που για πρώτη φορά από τη Μεταπολίτευση, η κοινωνία δηλώνει την επιθυμία της να δημιουργηθούν νέα κόμματα – προφανώς θεωρεί πως υφίστανται πολιτικά κενά.
Το πως θα εξελιχθούν από εδώ και πέρα τα πολιτικά μας πράγματα θα το δείξει ο χρόνος. Σήμερα, θα εστιάσω στο πολιτικό φαινόμενο “Κυριάκος Μητσοτάκης“, επειδή θεωρώ πως αυτό είναι απαραίτητο υπόβαθρο για να ανιχνευθούν οι επόμενες κινήσεις του. Ο Κυριάκος δεν είναι ένας ακόμα τυπικός αρχηγός της ΝΔ και πρωθυπουργός. Επί των ημερών του συνετελέσθη η ιδεολογική-πολιτική μετάλλαξη της ΝΔ, η οποία πιθανότατα θα οδηγήσει στον οριστικό διαχωρισμό της μεταμοντέρνας νεοφιλελεύθερης εκδοχής (ευστόχως αποκαλείται “ακραίο κέντρο”) από τη λαϊκή Δεξιά, όπως έχει συμβεί και σ’ όλη σχεδόν τη Δύση.
Είναι αξιοσημείωτο ότι σχεδόν εξαρχής μετατοπίστηκε πολιτικά-εκλογικά προς τον υιό Μητσοτάκη μία κατηγορία μεσοστρωμάτων, η οποία 20 σχεδόν χρόνια νωρίτερα είχε συσπειρωθεί πίσω από τον Σημίτη. Τον δρόμο προς τον Μητσοτάκη άνοιξαν –με την ευρεία έννοια– διανοούμενοι, πολλοί εκ των οποίων, μάλιστα, έχουν κεντροαριστερή ή και αριστερή προέλευση! Το φαινόμενο έχει καταγραφεί, αλλά ερμηνεύεται μάλλον επιδερμικά με όρους γραμμικής πολιτικής γεωγραφίας. Δηλαδή ότι “ο Κυριάκος είναι μοντέρνος φιλελεύθερος κεντρώος” και ως τέτοιος ασκεί ευρύτερη επιρροή από το κόμμα του και ως εξ αυτού συσπειρώνει.
Πολλοί από τους εν λόγω διανοούμενους έχουν επικαλεσθεί την αντίθεσή τους στις πολιτικές πρακτικές και την αισθητική του ΣΥΡΙΖΑ για να δικαιολογήσουν τη στροφή τους, αλλά αυτό στην καλύτερη περίπτωση είναι η μισή αλήθεια. Στην πραγματικότητα, το ρεύμα που τους οδήγησε στην “πόρτα” του Κυριάκου έχει τις ρίζες του στο δεύτερο μισό της δεκαετίας του 1980, πριν ακόμα εμφανισθεί στην πολιτική σκηνή ο υιός Μητσοτάκης, όταν άνθιζε ο σημιτισμός ως ιδεολογικό-πολιτικό ρεύμα και μάλιστα –εμμέσως πλην σαφώς– κατ’ αντιδιαστολή προς το ανδρεοπαπανδρεϊκό ρεύμα.

Πολιτικό υβρίδιο
Ο Κυριάκος είναι σε μεγάλο βαθμό συνεχιστής εκείνου του ιδεολογικού ρεύματος και μία ένδειξη είναι ότι το επιτελείο του αποτελείταικατά κανόνα από πρωην σημιτικούς παρά από ακραιφνείς δεξιούς. Ναι μεν δεν ταυτίζεται με το “νεο-φιλελέ” δεξιό σοσιαλδημοκρατικό πρόσημο του Σημίτη, αλλά εκφράζει μία πιο ακραία εκδοχή του. Αυτό, βεβαίως, δεν τον εμποδίζει στο επίπεδο των πολιτικών πρακτικών, ακολουθώντας τα χνάρια του πατέρα του, να λειτουργεί καιροσκοπικά. Στην πραγματικότητα, ο υιός Μητσοτάκης είναι ένα υβρίδιο του μεταμοντέρνου ιδεολογικού νεοφιλελευθερισμού και του παραδοσιακού πολιτικού κοτζαμπασιδισμού της οικογένειας. Η προσπάθειά του να προσαρμοστεί στην ατζέντα Τραμπ και η πολιτική ψηφοθηρίας δια των επιδομάτων είναι ενδεικτικά παραδείγματα.
Αυτή η αντίφαση, η οποία αποτυπώθηκε πολλές φορές στη μέχρι τώρα πρωθυπουργική θητεία του, δεν τον εμπόδισε να αγγίξει τις επαρχιακές “αστικές” ιδεολογικές χορδές ελληνικών μεσοστρωμάτων, τις οποίες είχε αγγίξει δεκαετίες πριν ο Σημίτης. Στο πρόσωπο του Κυριάκου, λοιπόν, πολλοί είδαν τον “διάδοχο” του Σημίτη, έστω κι αν ηγείτο αντίπαλου κόμματος. Άλλωστε, ειδικά το 1996 είχαν στρατευθεί στο πλευρό του “εκσυγχρονιστή” που διεκδικούσε την ηγεσία του ΠΑΣΟΚ, πολλοί “φιλελέ” κεντροδεξιοί, όπως και άτομα που ψήφιζαν την εκδοχή Κύρκου στη λεγόμενη ανανεωτική Αριστερά.
Ένας προσεκτικός παρατηρητής εύκολα διαπιστώνει ότι πολλοί από όσους είχαν γοητευθεί πριν από δεκαετίες από τον “εκσυγχρονισμό” και το “νεο-φιλελέ” στυλ του Σημίτη γοητεύθηκαν κι από το παρεμφερές “νεο-φιλελέ” στυλ του υιού Μητσοτάκη. Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, ότι και οι δύο έχουν δεδηλωμένο ιδεολογικό εχθρό τους τον “λαϊκισμό”, αν και στην πράξη αμφότεροι ουκ ολίγες φορές κατέφυγαν σ’ αυτόν για ψηφοθηρικούς λόγους.

Μεταμοντέρνα “νεο-φιλελέ” ρητορική
Η μεταμοντέρνα “νεο-φιλελέ” ρητορική του Κυριάκου, λοιπόν, αποδεδειγμένα προσκόμισε ψήφους στη ΝΔ, διευρύνοντας την πολιτική-εκλογική εμβέλειά της προς αυτό το είδος του Κέντρου και το 2019 και το 2023. Δεν αναφέρομαι συνολικά στο Κέντρο, επειδή αυτό το ρεύμα δεν ταυτίζεται με το παραδοσιακό προδικτατορικό Κέντρο ούτε αξιακά, ούτε προγραμματικά. Στην πραγματικότητα πρόκειται για μία μεταμοντέρνα μετάλλαξη του παραδοσιακού Κέντρου.
Η μετατόπιση μίας σημαντικής μερίδας διανοουμένων από την Κεντροαριστερά και την Αριστερά προς το μεταμοντέρνο “νεο-φιλελέ” ρεύμα αρχικά του Σημίτη και αργότερα του Κυριάκου, ποσοτικά δεν μετράει πολύ. Ποιοτικά, όμως, διαμόρφωσε το γενικότερο ιδεολογικό-πολιτικό κλίμα (τους όρους πολιτικής ηγεμονίας) και ως εκ τούτου είχε βαρύνουσα σημασία και στο εκλογικό επίπεδο. Η στροφή αυτή στην κοινωνία είχε διευκολυνθεί από το γεγονός ότι με την πάροδο των χρόνων είχαν κυριαρχήσει εκφυλιστικές εκδοχές του αρχικού κύματος πολιτικής και κοινωνικής αμφισβήτησης, που είχε σαρώσει τη Δύση από το 1968 και μετά. Τέτοιου είδους εκφυλιστικά φαινόμενα είχαν τροφοδοτήσει την παλινδρόμηση.
Είναι ενδεικτικό ότι ο μεταμοντέρνος δικαιωματισμός των “νεο-φιλελέ” εντάσσεται οργανικά στο ατομοκεντρικό ιδεολογικό πλαίσιο του νεοφιλελευθερισμού, είναι το ιδεολογικά σιαμαίο αδελφάκι του. Στην πραγματικότητα, το μεταμοντέρνο “νεο-φιλελέ” ιδεολόγημα είναι μία ακραία διαστρεβλωτική εκδοχή του αφετηριακού φιλελευθερισμού και απέχει πολύ από τον παραδοσιακό ιδεολογικό-πολιτικό συντηρητισμό.
Για την ακρίβεια, σ’ ορισμένα επίπεδα είναι ριζοσπαστικό, με την έννοια ότι καταλύει και ανασυγκροτεί στο δικό του πλαίσιο (παγκοσμιοποίηση, δικαιωματισμός, κοσμοπολιτισμός, υποβάθμιση του έθνους και του εθνικού κράτους, woke κουλτούρα κλπ) τις παραδοσιακές αστικές δομές και νοοτροπίες. Στην πραγματικότητα, λοιπόν, είναι εχθρικό προς τον παραδοσιακό συντηρητισμό, έστω κι αν στο πολιτικό επίπεδο για λόγους εκλογικής σκοπιμότητας αποφεύγει να το διακηρύσσει.
 
Η επικράτηση του Κυριάκου
Είναι ακριβώς αυτό το σημείο που μας βοηθάει να ερμηνεύσουμε την αρχική πολιτική ηγεμονία του υιού Μητσοτάκη. Αυτό καθ’ αυτό το μεταμοντέρνο “νεο-φιλελέ” ρεύμα είναι εκλογικά μειοψηφικό στην ελληνική κοινωνία. Αυτό αποδείχθηκε όποτε επιχείρησε να μετρηθεί αυτοδύναμα στις εκλογές, όπως συνέβη με το “Ποτάμι” και με το κόμμα της Μπακογιάννη. Ο σημιτισμός κυριάρχησε, επειδή με την ισχυρή βοήθεια των κατεστημένων συστημικών ΜΜΕ επικράτησε στους κόλπους της κομματικής γραφειοκρατίας του ΠΑΣΟΚ και άρα κληρονόμησε την ευρύτατη λαϊκή βάση, που είχε συγκροτήσει ο ανδρεοπαπανδρεϊσμός.

Το αντίστοιχο συνέβη και στη ΝΔ. Ο Κυριάκος επικράτησε στη μάχη για την ηγεσία της ΝΔ για τρεις λόγους:
  • Πρώτον, επειδή είχε αντίπαλό του έναν πολιτικό χωρίς χάρισμα και μάλλον φθαρμένο.
  • Δεύτερον, επειδή είχε πίσω του τον παραδοσιακό ισχυρότατο πελατειακό μηχανισμό της οικογένειας Μητσοτάκη.
  • Τρίτον, επειδή πρόβαλε το μεταμοντέρνο “νεο-φιλελέ” προφίλ του σαν παράγοντα ιδεολογικής ανανέωσης της ΝΔ. Παράδειγμα είναι η ρητορική περί “αρίστων”!
  • Τέταρτον, επειδή στους κόλπους της κομματικής γραφειοκρατίας, για διάφορους –κυρίως μικροπολιτικούς– λόγους ο Κυριάκος υποστηρίχθηκε στη μάχη για τη διαδοχή και από παράγοντες της ΝΔ που κινούνται σε πολύ διαφορετικό ιδεολογικοπολιτικό ρεύμα, όπως ο Σαμαράς.
Ο Κυριάκος, λοιπόν, κέρδισε και το 2019 και το 2023 όχι μόνο επειδή είχε απέναντί του έναν φθαρμένο ΣΥΡΙΖΑ, αλλά και επειδή έχει κληρονομήσει τη λαϊκή βάση της παραδοσιακής Δεξιάς, στην οποία εκλογικά προσέθεσε το “νεο-φιλελέ” ρεύμα και έτσι απέκτησε πλειοψηφία. Το ίδιο είχε συμβεί τη δεκαετία του 1990 με τον Σημίτη. Είχε κληρονομήσει τη μεγάλη λαϊκή εκλογική βάση του ανδρεοπαπανδρεϊκού ΠΑΣΟΚ, στην οποία είχε προσθέσει εκλογικά τη δική του “νεο-φιλελέ” εκλογική συνεισφορά για να αποκτήσει ως σημιτικό πλέον ΠΑΣΟΚ πλειοψηφία.

Η πολιτική αεροπειρατεία του Μητσοτάκη
Όπως και στην περίπτωση Σημίτη, έτσι και στην περίπτωση του υιού Μητσοτάκη, έχουμε ένα είδος πολιτικής “αεροπειρατείας”, με την έννοια ότι η αιρετή ηγεσία πρεσβεύει πράγματα που σε μεγάλο βαθμό είναι σε αντίφαση με τις αντιλήψεις του κορμού της εκλογικής βάσης του κόμματος (ΠΑΣΟΚ του Σημίτη και ΝΔ του Κυριάκου). Όπως έχουν δείξει ποιοτικές έρευνες, στην πλειονότητά τους οι ψηφοφόροι της ΝΔ ανήκουν στο ρεύμα της “λαϊκής συντηρητικής Δεξιάς”. Δεν συμμερίζονται τις μεταμοντέρνες “νεο-φιλελέ” αντιλήψεις του Κυριάκου. Αυτό φάνηκε καθαρά στην περίπτωση του γάμου των ομόφυλων ζευγαριών. Από την άλλη πλευρά, όμως, αφενός για λόγους πολιτικής αδράνειας, αφετέρου λόγω της παρέμβασης των συστημικών ΜΜΕ, η λαϊκή Δεξιά είχε κατά κανόνα παραμείνει εγκλωβισμένη στη ΝΔ.
Συμπερασματικά, λοιπόν, ο Κυριάκος κέρδισε όχι μόνο επειδή είχε απέναντί του τον ιδανικό αντίπαλο, τον ΣΥΡΙΖΑ του Τσίπρα, αλλά κυρίως επειδή στην Ελλάδα η παραδοσιακή “λαϊκή Δεξιά” παραμένει κάτω από την ίδια κομματική στέγη με το μεταμοντέρνο “νεο-φιλελέ” ρεύμα που έχει το τιμόνι και άρα η εκλογική επιρροή τους αθροίζεται υπέρ της ΝΔ. Σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες τα δύο αυτά ρεύματα έχουν διαχωριστεί, γεγονός που έχει αλλάξει εκεί το πολιτικό τοπίο.
Τα κόμματα της “λαϊκής Δεξιάς”, που πολλοί αποκαλούν “Ακροδεξιά”, στην πραγματικότητα είναι ένα είδος “Νέας Δεξιάς” που αντλεί από τις δεξιές παραδόσεις, αλλά και διακρίνεται για τα αντισυστημικά της χαρακτηριστικά. Ο Τραμπ δίνει τον τόνο. Στην Ιταλία η Μελόνι και ο Σαλβίνι είναι στην κυβέρνηση, το ίδιο και ο Όρμπαν στην Ουγγαρία, στη Γαλλία η Λεπέν διεκδικεί με αξιώσεις την προεδρία, η AfD είναι πλέον μεγάλο κόμμα στη Γερμανία, ενώ το κόμμα του Φάρατζ είναι δημοσκοπικά πρώτο στη Βρετανία. Γενικά, η “Νέα Δεξιά” κερδίζει έδαφος.
Στην Ελλάδα, η αντίφαση ανάμεσα στα δύο ρεύματα μπορεί να μην έσπασε την ενότητα της ΝΔ, αλλά γέννησε τρία διαφορετικά μεταξύ τους μικρά κόμματα. Κυρίως η “Ελληνική Λύση” διεκδικεί να εκφράσει πολιτικά το ρεύμα της “λαϊκής Δεξιάς” που στην κοινωνία είναι πολύ μεγαλύτερο από το μονοψήφιο ποσοστό του Βελόπουλου. Με τη μητσοτακική ΝΔ, όμως, να είναι σε πολιτική-εκλογική αποδρομή, ο διαχωρισμός της “νεο-φιλελέ” Κεντροδεξιάς από τη λαϊκή Δεξιά και Κεντροδεξιά θα προχωρήσει – και εάν ο Σαμαράς ιδρύσει κόμμα, εκτιμώ ότι θα οριστικοποιηθεί.

Τετάρτη 31 Δεκεμβρίου 2025

Σταύρος Λυγερός "Επιτέθηκε το Κίεβο με drones στη ρωσική προεδρική κατοικία;"

«Καποδίστριας»: Γεμίζει τις αίθουσες των σινεμά παρά τις κακές κριτικές


Οι κακές κριτικές όχι μόνο δεν αποθαρρύνουν τους κινηματογραφόφιλους, αλλά μάλλον εξάπτουν την περιέργειά τους

Newsroom

“Δεν υπάρχει κακή δημοσιότητα”, λέει το γνωστό ρητό που αποδίδεται στον επιχειρηματία του 19ου αιώνα Φινέα Μπάρναμ, και αυτό φαίνεται πως επιβεβαιώνεται και στην περίπτωση της πολυσυζητημένης ταινίας του Γιάννη Σμαραγδή “Καποδίστριας“.
Οι κριτικές για την ταινίαως επί το πλείστον είναι αρνητικές, εστιάζοντας σε προβλήματα όπως η αδύναμη πλοκή, η σχεδόν θρησκευτική “αγιοποίηση” του πρωταγωνιστή και ο μελοδραματισμός που θυμίζει περισσότερο σαπουνόπερα παρά βιογραφία. Όμως οι κακές κριτικές όχι μόνο δεν αποθαρρύνουν τους κινηματογραφόφιλους, αλλά μάλλον εξάπτουν την περιέργειά τους, που είχε ήδη “ξυπνήσει” από το τρέιλερ της ταινίας, με όχημα την εντυπωσιακή ομοιότητα του πρωταγωνιστή Αντώνη Μυριαγκού με τον Ιωάννη Καποδίστρια.
Αποτέλεσμα; Ο “Καποδίστριας” έχει κόψει ήδη σχεδόν 150.000 εισιτήρια, ένα από τα μεγαλύτερα ανοίγματα κινηματογραφικής ταινίας στην Ελλάδα εδώ και πολλά χρόνια, με τις περισσότερες προβολές να είναι sold out. Και όλα αυτά για μία ταινία που κυκλοφόρησε ανήμερα τα Χριστούγεννα.
Όσο για το αν οι θεατές συμφωνούν με τους κριτικούς, εδώ οι απόψεις διίστανται. Υπάρχουν πράγματι αυτοί που είδαν την ταινία και συμφωνούν με τις διαπιστώσεις των ειδικών για τις αδυναμίες της, αλλά υπάρχουν και πολλοί που δηλώνουν ενθουσιασμένοι με την ταινία και με τα μηνύματα που αυτή θέλει να περάσει, γεμίζοντας τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης με διθυραμβικές αναρτήσεις.
Μάλιστα, πολλοί από αυτούς δίνουν ιδεολογικό πρόσημο στην κριτική τους, κατηγορώντας τους σινεκριτικούς ότι είναι υπερβολικά… προοδευτικοί και εστιάζοντας περισσότερο στην προσωπικότητα του ίδιου του Καποδίστρια, παρά στην ίδια την ταινία του Γιάννη Σμαραγδή.
Το σίγουρο είναι ότι, από τις βιογραφικές ταινίες του Γιάννη Σμαραγδή, ο “Καποδίστριας” είναι η πιο πολυσυζητημένη και, απ’ό,τι φαίνεται, θα είναι και η πιο επιτυχημένη εμπορικά.