Mpelalis Reviews

Mpelalis Reviews

Πέμπτη 13 Δεκεμβρίου 2018

Ένα παιδί μετρούσε 2.400 Volt

 
Επιμέλεια: Μαρία Τσολακίδη
 
Ο George Junius Stinney Jr. (21 Οκτωβρίου 1929 - 16 Ιουνίου 1944) ήταν ο νεώτερος άνθρωπος που εκτελέστηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες τον 20ό αιώνα, στην ηλικία των 14 ετών. Ο Stinney καταδικάστηκε για τη δολοφονία δύο νέων λευκών κοριτσιών, αφού η αστυνομία δήλωσε ότι ομολόγησε τις δολοφονίες. Αλλά το ζήτημα της ενοχής του Stinney, της εγκυρότητας της εικαζόμενης ομολογίας του και της δικαστικής διαδικασίας που οδήγησε στην εκτέλεσή του, έχει κριθεί ως "καχύποπτη στην καλύτερη περίπτωση ή σε μια πλάνη της δικαιοσύνης στην χειρότερη" αλλά και ως παράδειγμα των πολλών αδικιών που υπέστησαν οι Αφροαμερικανοί σε δικαστήρια στις νότιες πολιτείες των ΗΠΑ κατά το πρώτο μισό του 20ου αιώνα. 
Μετά τη σύλληψή του, ο πατέρας του Stinney απολύθηκε από τη δουλειά του και οι γονείς και τα αδέλφια του πήραν την απόφαση να εγκαταλείψουν την πόλη για να μην τους σκοτώσουν. 
Η οικογένεια αναγκάστηκε να φύγει, αφήνοντας το 14χρονο παιδί χωρίς υποστήριξη κατά τη διάρκεια των 81 ημερών της κράτησής του. Η δίκη του έγινε την τελευταία ημέρα της προφυλάκισή του. Η δίκη του, συμπεριλαμβανομένης της επιλογής των ενόρκων, κράτησε μόνο μία ημέρα. 
Ο δικηγόρος που ορίστηκε από το δικαστήριο για τον Stinney ήταν ένας φορολογικός επίτροπος που ήθελε να πάρει προαγωγή. Δεν υπήρξε δικαστική αμφισβήτηση στις μαρτυρίες των τριών αστυνομικών που ισχυρίστηκαν ότι ο Stinney είχε ομολογήσει, παρόλο που αυτό ήταν το μοναδικό αποδεικτικό στοιχείο που παρουσιάστηκε. Δεν υπήρχαν γραπτά στα αρχεία αυτής της ομολογίας. 
Τρεις μάρτυρες κλήθηκαν εναντίον του: ο άνθρωπος που ανακάλυψε τα σώματα των δύο κοριτσιών και οι δύο γιατροί που έκαναν την νεκροτομή. Δεν κλήθηκε κανένας μάρτυρας υπεράσπισης. Η δίκη έγινε ενώπιον λευκών ενόρκων και ακροατηρίου αφού στους Αφροαμερικανούς απαγόρευσαν την είσοδο. Η δίκη διήρκεσε δυόμισι ώρες. Οι ένορκοι χρειάστηκαν δέκα λεπτά για να συζητήσουν και να αποφασίσουν πριν επιστρέψουν με την ετυμηγορία. 
 
Η υπόθεση 
Ο Stinney συνελήφθη με την κατηγορία ότι σκότωσε δύο λευκά κορίτσια, την Betty June Binnicker 11 ετών και την Mary Emma Thames, ηλικίας 8 ετών, στο Alcolu, που βρίσκεται στην κομητεία του Clarendon της Νότιας Καρολίνας, στις 23 Μαρτίου 1944. 
Το Alcolu ήταν ένα μικρό εργοτάξιο αφού στην πόλη λευκοί και οι μαύροι δούλευαν στις σιδηροδρομικές γραμμές. Τα κορίτσια είχαν εξαφανιστεί ενώ είχαν βγει με τα ποδήλατά τους για να κόψουν λουλούδια. Καθώς περνούσαν από την κατοικία του Stinney, ζήτησαν από τον μικρό George και την αδελφή του, την Katherine, αν ήξεραν πού να βρουν "maypops", (λουλούδια του πάθους). Αφού τα κορίτσια δεν επέστρεφαν, οργανώθηκαν ομάδες αναζήτησης, με εκατοντάδες εθελοντές. Τα νεκρά σώματα των κοριτσιών βρέθηκαν το επόμενο πρωί σε μια τάφρο γεμάτη με λασπόνερα. Και τα δύο είχαν σοβαρά χτυπήματα στο κεφάλι. 
Ο Stinney είχε ενταχθεί στις ομάδες αναζήτησης και είπε σε κάποιον άλλο πως είχε μιλήσει με τα κορίτσια την ημέρα της δολοφονίας τους. Καθώς αυτός και η αδελφή του ήταν τα τελευταία άτομα που παραδέχτηκαν ότι είδαν τα κορίτσια ζωντανά, ο Stinney συνελήφθη λίγες ώρες μετά την ανακάλυψή του. Ο Stinney σκέφτηκε πως απλά τον συνέλαβαν επειδή ανέφερε ότι είχε δει τα κορίτσια νωρίς την ημέρα της δολοφονίας τους. Ανακρίθηκε από πολλούς λευκούς αξιωματικούς κεκλεισμένων των θυρών χωρίς μάρτυρες εκτός από τους αστυνομικούς μέσα σε μια ώρα. Ένας ανακριτής ανακοίνωσε ότι ο Stinney είχε ομολογήσει το έγκλημα. 
Σύμφωνα με την ομολογία, ο Stinney ήθελε να "κάνει σεξ" με την 11χρονη Betty June Binnicker και δεν θα μπορούσε να το κάνει μέχρι να απομακρυνθεί από τον τόπο η φίλη της, Mary Emma Thames, ηλικίας 8 ετών. Έτσι, αποφάσισε να σκοτώσει τη Mary Emma. Όταν πήγε να σκοτώσει τη Mary Emma, και τα δύο κορίτσια "τρόμαξαν" και έτσι αποφάσισε να σκοτώσει και τη Betty June, με ένα καρφί 14 ιντσών που το βρήκαν στο ίδιο χαντάκι σε μικρή απόσταση από τα σώματα. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς των ανακριτών, ο Stinney φαίνεται ότι κατόρθωσε να σκοτώσει και τα δύο ταυτόχρονα, προκαλώντας σοβαρό αμβλύ τραύμα στα κεφάλια τους, σπάζοντας τα κρανία της κάθε μιας σε τουλάχιστον 4-5 κομμάτια. 
"Επειδή δεν υπήρχε το 1944 το δικαίωμα Miranda (το δικαίωμα που έχεις να παραμείνεις σιωπηλός σε οτιδήποτε λέγεται που μπορεί να χρησιμοποιηθεί εναντίον του κατηγορούμενου σε δικαστήριο), ο Stinney κατηγορήθηκε χωρίς παρουσία δικηγόρου ενώ οι γονείς του δεν είχαν δικαίωμα πρόσβασης στον χώρο κράτησης. Δεν υπάρχει γραπτή ομολογία, μόνο μερικές χειρόγραφες σημειώσεις ενός ανακριτή που ήταν παρών κατά τη διάρκεια της ανάκρισης, ο οποίος είπε ότι «οι αστυνομικοί είχαν προσφέρει παγωτό στο αγόρι για να ομολογήσει τα εγκλήματα». 
Την επόμενη μέρα, στον Stinney απαγγέλθηκε κατηγορία για φόνους πρώτου βαθμού. Η διάχυτη θλίψη στην πόλη, μετατράπηκε μέσα σε λίγες ώρες σε οργισμένο θυμό, με τις δολοφονίες να αυξάνουν τη φυλετικά και πολιτικά φορτισμένη ένταση. 
Οι εργάτες απείλησαν να γκρεμίσουν την τοπική φυλακή για να λιντσάρουν τον Stinney, αλλά τον είχαν μεταφέρει στο Τσάρλεστον για την επιβολή του νόμου. Ο πατέρας του Stinney απολύθηκε από τη δουλειά του και η οικογένεια Stinney εγκατέλειψε την πόλη μέσα στη νύχτα λόγω φόβου για τη ζωή τους. Αυτή ήταν η Νότια Καρολίνα το 1944, με ένα μαύρο αγόρι κατηγορούμενο, δύο λευκά κορίτσια θύματα και μια λευκή επιτροπή ενόρκων αποτελούμενη από άντρες. Ο Stinney δεν είχε ούτε την ελάχιστη ευκαιρία να αποδείξει οτιδήποτε. 
 
Εκτέλεση 
Η εκτέλεση του George Stinney έγινε στο State Penitentiary της Νότιας Καρολίνας , στις 16 Ιουνίου 1944. Στις 7:30 μ.μ., ο Stinney περπάτησε στο θάλαμο εκτέλεσης με μια Βίβλο στο χέρι του, την οποία χρησιμοποίησε αργότερα ως αναπαυτικό κάθισμα στην ηλεκτρική καρέκλα. Το μέγεθος του (σε σχέση με τους πλήρως ανεπτυγμένους κρατούμενους) παρουσίαζε δυσκολίες στο να ασφαλιστεί στο πλαίσιο που συγκρατεί τα ηλεκτρόδια. 
Ούτε η μάσκα προσώπου έκανε γιατί ήταν μέγεθος για ενήλικες. Όταν χτυπήθηκε με το πρώτο κύμα ηλεκτρισμού των 2.400 V, η μάσκα που κάλυπτε το πρόσωπό του γλίστρησε "αποκαλύπτοντας τα δάκρυα στα μάτια και το σάλιο που έβγαινε από το στόμα του" ... Μετά από δύο ακόμα προσπάθειες ηλεκτροπληξίας το αγόρι πέθανε . Ο Stinney κηρύχθηκε νεκρός εντός τεσσάρων λεπτών από την αρχική ηλεκτροπληξία. 
 
Αναλύοντας την αδικία 
Σύμφωνα με την πολιτική αναλύτρια και συγγραφέας ,Ζέρλινα Μάξγουελ, η δίκη διεξήχθη στις 24 Απριλίου στο δικαστήριο του Clarendon County. Η επιλογή της επιτροπής των ενόρκων ξεκίνησε στις 10 π.μ., τελειώνοντας λίγο μετά το μεσημέρι, και η δίκη ξεκίνησε στις 2:30 μ.μ. 
Το δικαστήριο ήταν γεμάτο με ένα λευκό ακροατήριο, καθώς οι Αφρο-Αμερικανοί δεν είχαν πρόσβαση πουθενά. Τα αρχεία μαρτυρούν ότι 1.000 έως 1.500 άτομα ήθελαν να μπουν στο δικαστήριο. Ο δικηγόρος που ορίστηκε στο δικαστήριο του Stinney ήταν ο 30χρονος Charles Plowden. Ο Plowden είχε πολιτικές φιλοδοξίες και η δίκη ήταν για τον ίδιο μια πολύ καλή ευκαιρία. Το δίλημμα του ήταν πώς να δώσει μια επαρκή υπεράσπιση ώστε να μην μπορεί να κατηγορηθεί για ανικανότητα, αλλά να μην είναι τόσο παθιασμένη ώστε να το θυμούνται οι ντόπιοι λευκοί ώστε κάποια μέρα να τον ψηφίσουν Ενώ ο Plowden προετοίμαζε να πάρει μια πολιτική θέση την άνοιξη, δεν ήταν ο μόνος για τον οποίο η δίκη θα είχε πολιτικές συνέπειες. Ήταν και ο Sheriff Gamble. 
Ο Plowden δεν έψαξε για μάρτυρες. Η υπεράσπιση αναφέρθηκε αποκλειστικά στον ισχυρισμό ότι ο Stinney ήταν πολύ νέος για να θεωρηθεί υπεύθυνος για τα εγκλήματα. Ωστόσο, ο νόμος στη Νότια Καρολίνα το 1944 θεωρούσε κάποιον άνω των 14 ετών ως ενήλικα. 
Η δίωξη απλώς έγινε με την έκδοση του πιστοποιητικού γέννησης του Stinney που φαινόταν ότι ήταν ηλικίας δεκατεσσάρων και πέντε μηνών. Κλείνοντας επιχειρήματα που ολοκληρώθηκαν στις 4:30 μ.μ., οι ένορκοι αποσύρθηκαν λίγο πριν τις 5 μ.μ. και συζήτησαν για 10 λεπτά, επιστρέφοντας με μια ετυμηγορία χωρίς κανένα έλεος. 
Ο Stinney καταδικάστηκε σε θάνατο στην ηλεκτρική καρέκλα. Όταν ρωτήθηκε για τις εφέσεις, ο Plowden απάντησε ότι δεν θα υπάρξει προσφυγή, καθώς η οικογένεια Stinney δεν είχε χρήματα να πληρώσει για την συνέχεια. Όταν ρωτήθηκε για τη δίκη, η Lorraine Binnicker Bailey, η αδελφή της Betty June Binnicker, ενός από τα δολοφονημένα κορίτσια, δήλωσε: «Όλοι ήξεραν ότι το έκανε, ακόμα και πριν από τη δίκη. Ήξεραν ότι το έκανε. Αλλά, δεν νομίζω ότι είχε δίκαια δίκη». 
 
Ακόμη ένοχος 
Σχολιάζοντας την απόπειρα του 2011 να καταθέσει μια πρόταση για επανάληψη της υπόθεσης, ο δικηγόρος Steve McKenzie δήλωσε: 
 «Ο Stinney ήταν ένας βολικός στόχος. Αλλά πώς μπορείς να μην απαλλάξεις κάποιον αφού δεν υπάρχει απολύτως καμία απόδειξη; Υπήρχε μόνο ο εξαναγκασμός για την ομολογία . Η ομολογία δεν είναι γραμμένη πουθενά. Πρόκειται για μια προφορική ομολογία που κατέθεσαν δύο λευκοί αστυνομικοί μπροστά σε μια λευκή επιτροπή ενόρκων. 
Οι τοπικές εκκλησίες, η NAACP ( National Association for the Advancement of Colored People) και τα συνδικάτα παρακαλούσαν τον κυβερνήτη, Olin D. Johnston, να σταματήσει την εκτέλεση και να μετατρέψει την ποινή σε ισόβια κάθειρξη, αναφερόμενοι στην ηλικία του Stinney για ελαφρυντικό. Υπήρξε ουσιαστική διαμάχη για την εκκρεμούσα εκτέλεση, με έναν πολίτη να γράφει στον Johnston, δηλώνοντας: "Η εκτέλεση παιδιών είναι μόνο για τον Χίτλερ". Παρ 'όλα αυτά, υπήρχαν υποστηρικτές της εκτέλεσης του Stinney. Μια άλλη επιστολή προς τον Johnston δήλωνε: "ένιωσα πολύ χαρούμενος όταν άκουσα την απόφασή σας σχετικά με τον άγριο Stinney." Ο Johnston δεν έκανε τίποτα, επιτρέποντας έτσι να συνεχιστεί η εκτέλεση. 
Οι δικηγόροι της Νότιας Καρολίνας Steve McKenzie, Shaun Kent και Ray Chandler υποστηρίζουν τον George Frierson σε μια προσπάθεια να αποκτήσουν μια μεταθανάτια χάρη για τον Stinney. Ο Frierson είναι ερευνητής από το Alcolu ο οποίος ανακαίνισε την υπόθεση το 2005, ενώ έκανε ιστορική έρευνα για τους Αφροαμερικανούς. Ο McKenzie σε συνέντευξή του το 2011 δήλωσε ότι δεν έχει καμία αμφιβολία ότι αυτή η περίπτωση ήταν μια αδικία. Είπε ότι η έλλειψη αποδεικτικών στοιχείων κατέστησε δύσκολη την έρευνα για τον Stinney, αλλά ελπίζει ότι οι ένορκες βεβαιώσεις τριών νέων μαρτύρων, ένας εκ των οποίων θα μπορούσε να παράσχει ένα ατράνταχτο στοιχείο, θα ήταν αρκετό για να ανοίξει ξανά η υπόθεση. 
Εάν μπορέσουμε να ανοίξουμε την υπόθεση, μπορούμε να πάμε στον δικαστή και να πούμε: «Δεν υπήρχε κανένας λόγος να μείνει καταδικασμένο αυτό το παιδί αιωνίως. Δεν υπήρχαν στοιχεία που να παρουσιάστηκαν στους ενόρκους. Δεν υπήρχε έγγραφη ομολογία. Αυτή η περίπτωση πρέπει να ξανανοίξει. Αυτή είναι μια αδικία που πρέπει να αποκατασταθεί ». Είμαι αρκετά αισιόδοξος ότι αν μπορέσουμε να πείσουμε τους μάρτυρες πρέπει να προχωρήσουμε, και θα έχουμε επιτυχία στο δικαστήριο. Ελπίζουμε ότι θα έχουμε έναν μάρτυρα που πρόκειται να πει πως ήταν παρών στην δολοφονία και ο Stinney δεν έκανε την δολοφονία. 
Ο George Frierson δήλωσε σε συνεντεύξεις του ότι "... υπήρξε ένα πρόσωπο που είχε στοχοποιηθεί ως ένοχος, ο οποίος έχει πεθάνει τώρα. Και ειπώθηκε από την οικογένεια του πως τους εξομολογήθηκε το έγκλημα. Ο Frierson είπε ότι ο φημολογούμενος ένοχος είναι γόνος γνωστής, εξέχουσας λευκής οικογένειας. Ένα μέλος ή μέλη αυτής της οικογένειας ήταν ένορκοι του αρχικού δικαστή, η οποία είχε συστηθεί για να δικαστεί ο Stinney.
Το 2014 η υπόθεση Stinney επανήλθε στις δικαστικές αίθουσες για να αθωωθεί τουλάχιστον 70 χρόνια μετά ένας 14χρονος αδίκως καταδικασμένος και εκτελεσμένος. Στις 17 Δεκεμβρίου 2014 η δικαστής Carmen Mullen κλείνει την υπόθεση αποφαινόμενη ότι ο κατηγορούμενος δεν είχε μία δίκαια δίκη, έκρινε ότι η ομολογία του ήταν πιθανώς εξαναγκασμένη και συνεπώς απαράδεκτη. 
Διαπίστωσε επίσης ότι η εκτέλεση ενός 14χρονου αποτελούσε «σκληρή και ασυνήθιστη τιμωρία» και ότι ο δικηγόρος του «δεν κατόρθωσε να απαγγείλει εκτοπισμένους μάρτυρες ή να διατηρήσει το δικαίωμά του να ασκήσει έφεση». Όμως ο Stinney "μπορεί να είχε διαπράξει το έγκλημα". 

«Είναι πολύ αργά, το λάθος έχει γίνει»: Γιατί φτάσαμε σε τέτοιο σημείο εκφυλισμού των ελληνικών ΜΜΕ

 
Ο καθηγητής του Παντείου Δ. Χριστόπουλος γράφει για την εικόνα της εγχώριας δημοσιογραφίας με αφορμή το βιβλίο «Η χαμένη τιμή της δημοσιογραφίας» του Γ. Παντελάκη                   
 
Του Δημήτρη Χριστόπουλου
 
Κάτι πήγε λάθος, πολύ λάθος, από τότε που, στα τέλη της δεκαετίας του 80, κάποιοι καλοπροαίρετοι φιλελεύθεροι συμπολίτες μας συνηγορούσαν υπέρ της απαλλαγής από το κρατικό μονοπώλιο της ραδιοφωνίας και τηλεόρασης.
Το 1986, στο βιβλίο του Κράτος και Ραδιοτηλεόραση ο Ν. Αλιβιζάτος έβρισκε απολύτως φυσικό το ότι ο συντακτικός νομοθέτης της μεταπολίτευσης έθεσε την ραδιοτηλεόραση υπό τον έλεγχο του κράτους καθώς δεν θα μπορούσε να εμπιστευθεί τον ανταγωνισμό των ιδιωτικών φορέων στο τομέα αυτό. Ο Αλιβιζάτος δεν ήταν κρατιστής, αλλά ένας αριστερός φιλελεύθερος δημοκράτης. Τους κινδύνους τους έβλεπε. Σε λίγα χρόνια από τότε που δημοσιεύθηκε το παραπάνω βιβλίο είχαμε την απόλυτη ανατροπή, της οποίας τα αποτελέσματα βιώνουμε σήμερα.
Εδώ νομίζω πως έχουμε να κάνουμε με μια κλασική περίπτωση ετερογονίας των σκοπών, της περίφημης εγελιανής «πανουργίας του Λόγου». Για την περίφημη αυτή αρχή, ο Ε. Παπανούτσος έγραφε το 1961 σε μια επιφυλλίδα του στο Βήμα:
 
«Παρά τις προθέσεις των φορέων της μεταβολής και παρά το πρόγραμμά τους, το φανερό ή το αφανές, το ευθύ ή το πλάγιο, το συνεπές ή το ασυνεπές, κ.ο.κ., ενεργούν κάτω από την επιφάνεια των γεγονότων άπειροι άλλοι σταθμητοί και προβλεπτοί ή αστάθμητοι και απρόβλεπτοι παράγοντες που δίνουν άλλη κατεύθυνση στο ρεύμα της ιστορίας και το βγάζουν από την προσχεδιασμένη κοίτη του. Είναι ο περίφημος νόμος στον οποίο ο W. Wundt έδωσε το όνομα της «ετερογονίας των σκοπών». Ο Hegel θα τον έλεγε «Λόγο της ιστορίας» (σοφία ή πανουργία της)¹.

Κοινώς, στο ραδιοτηλεοπτικό τοπίο βάλαμε το λύκο να φυλάει τα πρόβατα με αποτέλεσμα η αρχική παρεκτροπή να καταλήξει στον πλήρη εκτροχιασμό της ενημέρωσης. Έτσι σήμερα είναι αφελές -κουτό μάλλον- να μιλάμε για την ελευθερία των ραδιοτηλεοπτικών ΜΜΕ χωρίς να τη συμπληρώνουμε από τη σύστοιχη σε αυτήν ελευθερία απέναντι σε αυτά τα ΜΜΕ. Μια τέτοια ελευθερία προϋποθέτει τον δημόσιο έλεγχό τους, στο κανονιστικό περιεχόμενο του οποίου μόλις πριν λίγο καιρό καταλήξαμε με οδυνηρή καθυστέρηση.
Από το βιβλίο του Παντελάκη αναδεικνύεται με θλιβερό τρόπο πώς αυτές οι πρακτικές δοκιμάζουν τις αντοχές μας, τον εθισμό μιας κοινωνίας στην έξη και στη διαπόμπευση. Σε τελευταία ανάλυση, δοκιμάζουν το πολίτευμα. Εκεί ποντάρουν, εκεί έχουν κερδίσει, εκεί πιθανώς και να χάσουν... Όσο τις αποδεχόμαστε ή τις ανεχόμαστε, ο κανιβαλισμός – του Μάκη, της Αυριανής, των ριάλιτι, της Ράγιου και τόσων άλλων - θα νικάει την πολιτική μας κοινότητα.
Τουλάχιστον, εφεξής κάτι έχουμε που μπορεί να υλοποιεί τη ρυθμιστική οδό που ακολούθησε το Σύνταγμα του 2001, διακρίνοντας σαφώς τις εφημερίδες από την ραδιοτηλεόραση. Οι εφημερίδες είναι ελεύθερες (Άρθρο 14) ενώ η ραδιοτηλεόραση υπάγεται ρητά στον άμεσο έλεγχο του κράτους υπό την έννοια της εποπτείας που ασκείται για λογαριασμό του (Άρθρο 15) από το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης.
Ο έλεγχος αυτός κρίθηκε απαραίτητος προκειμένου να διασφαλισθούν τρεις βασικές και ρητά αναφερόμενες συνταγματικές αρχές: η ισότητα, η αντικειμενικότητα και η ποιότητα. Αυτή η διάκριση αποδίδεται αφενός στον πιο άμεσο και επιδραστικό χαρακτήρα του μέσου της τηλεόρασης αλλά και αφετέρου στο ότι η συχνότητα από την οποία εκπέμπεται ο λόγος θεωρείται κατεξοχήν δημόσιο αγαθό.
Με άλλα λόγια, κατά το Σύνταγμα μας, οι εφημερίδες μπορούν ως και προπαγάνδα να ασκούν διότι έτσι επιβάλλει η ελευθερία της έκφρασης. Τα κανάλια όμως, δεσμεύονται για την τήρηση των παραπάνω συνταγματικών αρχών. Εδώ λοιπόν η αποτυχία είναι παταγώδης!

Γιατί όμως φτάσαμε εδώ που φτάσαμε;
Νομίζω ότι με αν κάποιος συνδύαζε την καλή προαίρεση με την αρετή της σωφροσύνης και της προνοητικότητας, τότε στα τέλη της δεκαετίας του 80 όταν όλα ξεκίνησαν, θα προέβαινε σε διαφορετικές σταθμίσεις σε βάρος της καλής προαίρεσης και της πίστης στην ιδιωτική ελευθερία. Και αυτό διότι ένας καπιταλισμός με τα χαρακτηριστικά του ελληνικού κυρίως σε ό,τι αφορά στις σχέσεις ιδιωτικού και δημοσίου δύσκολα θα μπορούσε να βολευθεί με άλλη έκβαση από τον εκτραχηλισμό που ακολούθησε.
Η ετερογονία των σκοπών ως προς την ίδρυσης της ιδιωτικής τηλεόρασης αποδίδεται σε παράγοντες απολύτως "σταθμητούς και προβλεπτούς" και όχι "αστάθμητους και απρόβλεπτους" για όσους είχαν επίγνωση της επερχόμενης τερατογέννεσης, όπως ακριβώς ο Αλιβιζάτος του '86. Τα πράγματα, εντός της δεκαετίας του 90, αλλάξανε και μάλιστα με απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου πλέον είχε γίνει σαφές ότι το κρατικό μονοπώλιο στην ραδιοτηλεόραση δεν θα μπορούσε να αντέξει στις πιέσεις του ιδιωτικού τομέα. Ανήκει στις σφαίρα των απρόσφορων ιστορικών υποθέσεων, "τι θα είχε γίνει αν" οι εξελίξεις είχαν προετοιμαστεί διαφορετικά. Πάντως, το σίγουρο είναι ότι, όπως δρομολογήθηκαν, δύσκολα θα είχαν καταλήξει αλλού.
Ο Γιάννης Παντελάκης στο βιβλίο του Η χαμένη τιμή της δημοσιογραφίας – 20+1 ιστορίες κιτρινισμού (Εκδ. Θεμέλιο, 2018) ανθολογεί αυτή την πορεία του δραστικού εκφυλισμού με περιστατικά που, αν μη τι άλλο, δείχνουν τη θλιβερή συνέχεια του φαινομένου. Θέλει σκέψη πόσο χρειάζεται κανείς να επιχειρηματολογήσει ορθολογικά για όλα αυτά που παρουσιάζει στο βιβλίο του ο Παντελάκης. Από τη μια πλευρά παρέλκει, διότι το αίσχος ξεχειλίζει· από την άλλη όμως είναι αναγκαίο. Διότι αυτές οι ιστορίες κιτρινισμού δεν είναι μόνες τους ή μεμονωμένες, ούτε ακριβώς ενημερωτικά υποπροϊόντα.
Από την εκπομπή ενός Μάκη Τριανταφυλλόπουλου – πρόσωπο που έχει εύλογα την τιμητική του στο βιβλίο - έχουν σουλατσάρει πολλά και υψηλόβαθμα πολιτικά στελέχη, αριστεροί και δεξιοί. Κάποιοι έπιασαν στασίδι εκεί. Αριστεροί και δεξιοί. Κάπως δημιουργήθηκε ο «Μάκης» στον ιδιωτικό τηλεοπτικό ορίζοντα της δεκαετίας του '90. Ο «Μάκης» έγινε, δεν γεννήθηκε.
Από το βιβλίο του Παντελάκη αναδεικνύεται με θλιβερό τρόπο πως αυτές οι πρακτικές δοκιμάζουν τις αντοχές μας, τον εθισμό μιας κοινωνίας στην έξη και στη διαπόμπευση. Σε τελευταία ανάλυση, δοκιμάζουν το πολίτευμα. Εκεί ποντάρουν, εκεί έχουν κερδίσει, εκεί πιθανώς και να χάσουν... Όσο τις αποδεχόμαστε ή τις ανεχόμαστε, ο κανιβαλισμός – του Μάκη, της Αυριανής, των ριάλιτι, της Ράγιου και τόσων άλλων - θα νικάει την πολιτική μας κοινότητα.
Αλλά, πού ακριβώς θα δοκιμαστούμε; Αν διαμαρτυρόμαστε μόνο δείχνοντας αλληλεγγύη στους "δικούς μας", τότε είμαστε αναξιόπιστοι, καθώς αποδεχόμαστε με συγκατάβαση την διαπόμπευση των αντιπάλων. Στη διαπόμπευση αυτών, των αντιπάλων, θα δοκιμάσουμε την ειλικρίνειά μας, τη δύναμή μας να τελειώνουμε με τους ανθρωποφάγους. Όταν, στις δημοτικές εκλογές του 2014, ο Μ. Τριανταφυλλόπουλος απείλησε με τη δημοσιοποίηση βίντεο του Γ. Σακελλαρίδη, υποψηφίου της Ανοιχτής Πόλης, παράταξης που υποστήριζε ο ΣΥΡΙΖΑ για τον Δήμο Αθηναίων, η αντίδραση ενός σημαντικού τμήματος του πολιτικού φάσματος ματαίωσε τα σχέδια του εκβιαστή.
Το όχι μακρινό 2008, τα τότε φιλαράκια, Θ. Αναστασιάδης και Μ. Τριανταφυλλόπουλος δημοσιοποίησαν στην εφημερίδα τους ερωτικές περιπτύξεις του γενικού γραμματέα του υπουργείου Πολιτισμού Ζαχόπουλου. Ως Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, το διοικητικό συμβούλιο της οποίας είχα τότε την τιμή να προεδρεύω, είχαμε εκδώσει ένα δελτίο Τύπου με τίτλο «Φτάνει πια!». Λέγαμε πως "σε δικαιοκρατούμενες χώρες είναι ανεπίτρεπτη η διαπόμπευση οποιουδήποτε ανθρώπου. Καθένας έχει δικαίωμα στην προστασία της προσωπικότητας, της τιμής, της αξιοπρέπειας και της προσωπικής του ζωής. Καμία σκοπιμότητα, κανένα 'δημοσιογραφικό ενδιαφέρον' δεν μπορεί να δικαιολογήσει τον δημόσιο εξευτελισμό του". Φτάνει πια με την εξαχρείωση του δημόσιου βίου και την εξοικείωση του κόσμου με τις ευτελέστερες και πιο νοσηρές πρακτικές διαπόμπευσης και ωμού εκβιασμού.
Ο εκβιαστής όμως θα ξαναρχόταν, αν έβρισκε αυτιά ανοιχτά. Ξαναχτύπησε το 2016, δημοσιοποιώντας υποκλαπέντα σπαράγματα συνομιλιών ερωτικού περιεχομένου ανώτατου δικαστή ο οποίος διόλου τυχαία φυσικά, την εποχή εκείνη θεωρούσε αντισυνταγματική την προτεινόμενη τότε ρύθμιση περί των τηλεοπτικών. Και βρήκε δυστυχώς αυτιά ανοιχτά και ανταπόκριση, σε (μικρή μεν αλλά ιστορική) εφημερίδα της Αριστεράς, η οποία τα χρησιμοποίησε, αναδεικνύοντας το υποτιθέμενο"σκάνδαλο. Και ακόμα χειρότερα, θεσμικά, βρήκε ευήκοον ους όταν ο τότε υπουργός Δικαιοσύνης όχι μόνο διαβίβασε στην εισαγγελέα του Αρείου Πάγου τα στοιχεία για να διερευνηθεί αν τελέστηκαν αξιόποινες πράξεις με τη δημοσιοποίηση προσωπικών δεδομένων, ως όφειλε, αλλά ταυτόχρονα, ως μη όφειλε, διέταξε και πειθαρχική έρευνα, εις βάρος του δικαστικού, δικαιώνοντας ουσιαστικά τον «Ζούγκλα».
Το 2013, ένας μεγάλος Αυστραλός ιστορικός, ο Christopher Clark, έγραψε ένα βιβλίο με τίτλο Υπνοβάτες: πώς η Ευρώπη πήγε στον πόλεμο το 1914. Στο βιβλίο αυτό, ο Clark περιγράφει την αμεριμνησία των Ευρωπαίων ενώπιον του κακού σπυριού που σωρεύονταν και έσπασε μολύνοντας τη Γηραιά Ήπειρο και τον κόσμο ένα χρόνο αργότερα.
Κάπως έτσι νιώθω κι στο προκείμενο: το πρόβλημα δεν είναι ακριβώς τα υπο-προϊόντα ως τέτοια. Το πρόβλημα δεν είναι μόνο οι ηδονοβλεψίες, είναι η περιρρέουσα ατμόσφαιρα των υπνοβατών. Αυτών που κοιμούνται όρθιοι κι αμέριμνοι περπατώντας προς τον εκφασισμό. Τότε η νόσος δείχνει τις διαστάσεις της: ενταγμένη σε μια κοινότητα η οποία με συγκατάβαση την έχει φυσικοποιήσει.
Να το πω αλλιώς: όσο στην Κέρκυρα σκοτώνεται ηλικιωμένος Αλβανός από Έλληνα με τατουάζ τη σβάστικα και τηλεοράσεις κι εφημερίδες σφυρίζουν αδιάφορα, όσο η δολοφονία Κατσιφά προκαλεί τέτοια ανεμπόδιστη εθνικιστική φρενίτιδα που φτάνει ως και το σημείο ενός λεπτού σιγής στο Κοινοβούλιο μας, τόσο τα φαινόμενα που χρησιμοποίησε ο Παντελάκης ως πρώτη ύλη για το βιβλίο του δεν θα είναι συμπτώσεις, αλλά συμπτώματα μιας κοινωνίας που απλώς από την ηδονοβλεψία γλιστρά ανώδυνα στην υπνοβασία απέναντι στον εκφασισμό της.
Το βιβλίο του Παντελάκη δεν είναι λοιπόν μόνο μια μαρτυρία απέναντι στον εκφυλισμό της δημοσιογραφίας, είναι και μια πρόσκληση να ανοίξουμε τα μάτια μας ανοιχτά διότι υπνοβατώντας πάμε κατά διαόλου. "Είναι πολύ αργά, το λάθος έχει γίνει" έγραψε σε ένα από τα απαισιόδοξα έξοχα τραγούδια του ο Άκης Πάνου που τραγούδησε ο Μενιδιάτης το 1976. Μάλλον έχει δίκιο, επί του προκείμενου. Από την άλλη, δεν βλέπω πάντως τι άλλο μπορούμε να κάνουμε από το να παλεύουμε. Η χαμένη τιμή της δημοσιογραφίας είναι ένα όπλο στη φτωχή μας φαρέτρα.
 
Info
Ο Δημήτρης Χριστόπουλος είναι καθηγητής του Παντείου Πανεπιστημίου και πρόεδρος της Διεθνούς Ομοσπονδίας Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.
1. Το απόσπασμα παρατίθεται από το Ν. Σαραντάκο σε "Η ετερογονία και ο Αριστοτέλης":

O θείος της διετέλεσε πρωθυπουργός του Λιβάνου, η Abir φροντίζει 80 αδέσποτα στο Λαγονήσι

 
Γεννήθηκα το 1971 στην Βηρυτό. Ο πατέρας μου ήταν επιχειρηματίας. Είχε δικό του εργοστάσιο γαλακτοκομικών και έντονη πολιτική δράση. Ο ξάδερφός του μάλιστα έγινε αργότερα πρωθυπουργός της χώρας. Με τον εμφύλιο του 1975 μετακομίσαμε οικογενειακώς στην Κύπρο. Δεν μείναμε πολύ. Ενώ ήδη μαθαίναμε ελληνικά και ετοιμαζόμουν να πάω σχολείο μια βομβιστική επίθεση εναντίον μας μάς οδήγησε πίσω στον Λίβανο. Τα πράγματα, όμως, ήταν πολύ άσχημα στην Βηρυτό και φύγαμε και πάλι – αυτή τη φορά στην Σαουδική Αραβία. Μείναμε δέκα χρόνια. Το 1985 η μητέρα μου σκοτώθηκε σε τροχαίο και για άλλη μια φορά επιστρέψαμε στην Βηρυτό, όπου και πέρασα τα επόμενα δέκα χρόνια της ζωής μου. Σε αυτό το διάστημα ο πατέρας μου έκανε κέντρο της επιχειρηματικής του δράσης την Αθήνα.
 
Από την Nτέπυ Κουρέλου
 
Πρώτη φορά ήρθα στην Ελλάδα το καλοκαίρι του 1993. Την ερωτεύτηκα. Ο πατέρας μου, όμως, δεν ήθελε οι κόρες του να μεγαλώσουν στην Ευρώπη, ούτε ποτέ να δουλέψουν. Στον Λίβανο ήταν όλη μας η οικογένεια και ενώ ήταν ένας πολύ ανοιχτόμυαλος άνθρωπος που δεν είχε π.χ πρόβλημα με το να βγαίνουμε σε clubs ή να φοράμε μίνι ήθελε να βρισκόμαστε υπό την εποπτεία της οικογένειας. Έμοιαζε με τον Έλληνα μπαμπά της δεκαετίας του ’60, που βλέπουμε στις ελληνικές ταινίες. Εμένα, όμως, αυτή η εποπτεία με έπνιγε. Όπως και η ζωή στον Λίβανο, που την έβρισκα -και την βρίσκω ακόμα- πολύ επιφανειακή, πολύ του φαίνεσαι.
Κι αφού ο πατέρας μου ήθελε να σπουδάσουμε «χτύπησα» στο ευαίσθητο σημείο του. Έδωσα εξετάσεις και πέρασα στο American Southeastern College, το 1996. Έτσι, κέρδισα την διαμονή μου στην Ελλάδα.
Μέχρι να έρθω στην Ελλάδα δεν είχα δει αδέσποτα. Φαντάζομαι θα υπήρχαν, απλά δεν τα είχα δει εγώ. Και τελικά έχω καταλάβει πως αν δεν είσαι μέσα στο πρόβλημα δεν έχεις μάτια να το δεις.
Στο σπίτι μας, λοιπόν, στην Βάρκιζα τριγυρνούσε μια αδέσποτη σκυλίτσα. Έβγαινα βόλτα στη θάλασσα και αυτή για κάποιο λόγο με ακολουθούσε, ενώ την φοβόμουν γιατί δεν ήξερα τίποτα από σκυλιά. Την ίδια περίοδο η γραμματέας του πανεπιστημίου βρήκε στα σκουπίδια 8 κουτάβια. Μου ζήτησε να πάρω ένα. Αρνήθηκα κατηγορηματικά, αλλά όταν λίγες ώρες αργότερα είδα ένα από τα αυτά κουτάβια να τρέμει το πήρα και έφυγα. Και έτσι μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα αυτό το κουτάβι, η Κούκι, άλλαξε τη ζωή μου- και τη ζωή όλων των ανθρώπων που ήταν γύρω μου. Έκανα τον πατέρα και τα αδέρφια μου φανατικούς φιλόζωους.
Έπαιρνα την Κούκι παντού. Την λατρεύαμε όλοι. Ένα απόγευμα το έσκασε και την βρήκα «κολλημένη» με έναν αρσενικό. Ακόμα και τώρα δεν πιστεύω πόσο αδαής ήμουν τότε. Κάποιοι μου μίλησαν για στείρωση και αντέδρασα πάρα πολύ άσχημα. Θεώρησα πως παρεμβαίνω στη φύση της, πως δεν τα αφήνουμε να ζήσουν τη ζωή τους. Πως είναι ακρωτηριασμός.
 

 
Κι έτσι μέσα σε δύο χρόνια βρέθηκα με 40 σκυλιά. Όλα απόγονοι της Κούκης. Απελπισία. Ο πατέρας μου αποφάσισε να δώσει μια λύση στην κατάσταση και νοίκιασε ένα κτήμα 4 στρεμμάτων προσλαμβάνοντας δύο ανθρώπους να προσέχουν τα ζώα. Δυστυχώς ενώ πιστέψαμε πως κάναμε το σωστό πάλι δεν είμασταν σωστά ενημερωμένοι. Οι άνθρωποι αυτοί δεν ήξεραν τίποτα, ενώ πολλά πέθαναν από φόλα που έριξαν οι περίοικοι. Όσα έζησαν είχαν κληρονομήσει τσιμπουροασθένειες. Τα πήρα όλα σπίτι.
Ανάμεσα στους ασθενείς και η Κούκη. Ο θάνατος της ήταν μία απώλεια που ποτέ δεν θα ξεπεράσω. Ο πατέρας μου ήταν σε meeting και το διέκοψε με κλάματα. Μας στοίχισε ο θάνατος της Κούκη. Κι από τότε ορκίστηκα πως ότι σκυλί ή γάτα βρω θα τα προσέχω μόνο εγώ.
Ο ξάδερφος του πατέρα μου Shafik Al-Wazzan,
πρωθυπουργός του Λιβάνου (1980-1984)
Και φυσικά αρχίζω να ενημερώνομαι. Τι σημαίνει στείρωση και γιατί πρέπει να γίνεται. Ο σκύλος δεν είναι άγριο ζώο. Με την στείρωση δεν επεμβαίνουμε στη φύση του. Ο σκύλος και η γάτα πλέον έχουν γίνει αστικά ζώα. Και μέσα στην πόλη ούτε να κυνηγήσουν μπορούν, ούτε να τραφούν μόνα τους. Η μόνη λύση για τον περιορισμό του πληθυσμού τους και για την ποιότητα της ζωής τους είναι η στείρωση.
Ήρθα σε επαφή με το φιλοζωικό σωματείο ΣΠΑΖ και άρχισα να σκέφτομαι λύσεις για τα αδέσποτα, να ενοχλώ τον Δήμο για να δώσει λύση στο πρόβλημα.
Τον ίδιο χρόνο ερωτεύτηκα και βρέθηκα με τον σύντροφό μου και τα τρία μου σκυλιά στην Κομοτηνή. Εκεί ερωτεύτηκα και τις γάτες. Από την Κομοτηνή πήγαμε στο Ντουμπάι, όπου επέμενε η αδερφή να πάω. Ήθελε να βρω μια κανονική δουλειά, να κερδίζω χρήματα, να κάνω καριέρα. Και πήγα. Έμεινα τρία χρόνια στο Ντουμπάι, μέχρι που έμεινα έγκυος. Δεν ήθελα, όμως, να παντρευτώ κι ήξερα πως όσες τρέλες ενάντια στην οικογένεια μου κι αν είχα κάνει αυτό δεν ήταν κάτι που θα δέχονταν.
Έτσι δεν είπα σε κανένα για την εγκυμοσύνη μου, γύρισα στην Αθήνα και νοίκιασα μια μονοκατοικία στην Αγία Μαρίνα για να κρυφτώ εκεί μαζί με πέντε σκυλιά και τρεις γάτες. Εκεί ξεκίνησε η δική μου οδύσσεια.
Γνωρίστηκα με τη φιλοζωική του Μαρκόπουλου. Μου πρότειναν να φτιάξουν στο σπίτι μου κλουβιά και να φιλοξενώ τα αδέσποτα του συλλόγου τους. Μου άρεσε που θα ήμουν με ζώα. Μέσα σε ένα μήνα φιλοξενούσα 40 ζώα. Το τηλέφωνό μου χτυπούσε μέσα στη νύχτα και μου έφερναν κουτάβια, άρρωστα, γέρικα, γεννημένα, από όλα. Κι εγώ χαιρόμουν. Μόνο που τελικά τα έκανα όλα εγώ. Μου πρότειναν τότε, μετά από τις διαμαρτυρίες μου, να πάρουν τα ζώα και να τα επιστρέψουν στους δρόμους. Τους έδιωξα από το σπίτι μου, έκλεισα την πόρτα και έμεινα μόνη, έγκυος, με 30 σκυλιά και 15 γάτες. Και μέχρι την ημέρα που γέννησα φρόντιζα κανονικά όλα τα ζώα μου.
Όλοι μου έλεγαν «θα κάνεις παιδί και θα δεις. Τα ζώα δεν θα έχουν σημασία πια».
40 ημερών ήταν η μικρή μου όταν πήγα να βοηθήσω στο Παγκράτι μια γατούλα που αιμορραγούσε στον τοκετό της. Δεν μπορούσε κανείς να την πιάσει. Ήμουν σίγουρη πως μπορούσα εγώ. Πήρα αγκαλιά το μωρό μου και οδήγησα ως το Παγκράτι να βοηθήσω μια άλλη μάνα. Την έσωσα και την πήρα σπίτι μας.
Για το παιδί μου είπα μόνο στην αδερφή μου και τη θεία μου. Αποφάσισα να πορευτώ μόνη μου. Συνειδητά. Η ζωή στον Λίβανο δεν με εκφράζει. Το δήθεν, οι κοσμικότητες, οι επιφάνειες.
Στην πορεία γνωρίστηκα με πολλούς φιλόζωους. Ξεχωρίζω την Άντζη Παππά και την δημοσιογράφο Ιωάννα Μάνδρου, που στο Λαύριο κάνει απίστευτη δουλειά για τα αδέσποτα και που έχει μεταμορφώσει την περιοχή.
Ο γάμος των γονιών μου.
Έχασα την μητέρα μου σε αυτοκινητιστικό ατύχημα το 1985.
Σύντομα νοίκιασα ένα δικό μου χώρο στο Λαγονήσι. Εκεί έχω 80 σκύλους. Πλέον έχω τέτοιες ιατρικές γνώσεις που κάνω μόνη μου διάγνωση. Απλά δυστυχώς στην Ελλάδα όταν δουν έναν άνθρωπο που αγαπάει τα ζώα και τα φροντίζει τον εκμεταλλεύονται και του φορτώνουν κι άλλα. Κι οι υιοθεσίες είναι δύσκολες. Μαζεύεις δέκα δίνεις ένα. Παίρνουν τα μικρόσωμα, τα χαριτωμένα, τα μωρά.
Αν μπορούσα να γυρίσω πίσω τον χρόνο, 20 χρόνια πριν, πάλι την ίδια επιλογή θα έκανα. Όταν αυτά τα πλάσματα με κοιτούν στα μάτια τα ξεχνάω όλα. Είμαι κουρασμένη, απελπισμένη και πάω τέσσερις ώρες στο καταφύγιο και ξεκουράζομαι ενώ καθαρίζω κλουβιά, κάνω θεραπείες και ταΐζω. Ξεχνιέσαι από ότι σκοτεινό και δυσοίωνο υπάρχει έξω από εκεί. Σου δίνουν τόση θετική ενέργεια. Χαλάλι τους. Τους αξίζουν όλα. Δεν θα άλλαζα τίποτα, τίποτα στη ζωή μου με τα ζώα. Όση ταλαιπωρία και αν ζω αξίζει για αυτά.
Δεν προλαβαίνω, όμως, να φτιάξω μία όμορφη σελίδα στα social media για να επικοινωνώ εκεί το έργο μου ή να προωθώ υιοθεσίες. Βλέπω άλλα σωματεία που το κάνουν σωστά και αναρτούν φωτογραφίες με τραυματισμένα, αβοήθητα, κουτάβια και ζητάνε βοήθεια. Όμως αυτή είναι η αλήθεια. Δεν προλαβαίνω. Δεν έχω χρόνο. Έχω και ένα παιδί 8 ετών.
Η κόρη μου, η Σάμη, αν δεν έρθει μαζί μου στο καταφύγιο κατσουφιάζει. Θέλει να με βοηθάει. Αν δει σκυλί στο δρόμο μου κάνει παρατήρηση «μαμά δεν τάισες αυτό το σκυλάκι». Είναι χειρότερη από εμένα. Δεν θα ήθελα όμως να γίνει σαν εμένα. Οι συνθήκες είναι άσχημες. Θα ήθελα να συνεχίσει το έργο μου μόνο αν ήταν καλύτερα οργανωμένο.
Η αλήθεια είναι, όμως, πως η Σάμη και η γενιά της είναι η ελπίδα μας για το αύριο. Πέρσι, στο σχολείο την Παγκόσμια Ημέρα των Ζώων η Σάμη μίλησε για τα αδέσποτα και για το πόσο σημαντικό είναι να υιοθετούμε κι όχι να αγοράζουμε ζώα και όλα τα παιδάκια την χειροκρότησαν. Δεν την προτρέπω σε κάτι. Αλλά αυτές είναι οι καθημερινές της αναφορές. Σε τέτοιο σπίτι μεγαλώνει.
Τα αδέρφια μου όλα πλέον ξέρουν για την Σάμη –και ο πατέρας μου έχει πεθάνει. Δεν δέχτηκαν εύκολα το παιδί μου. Οι μακρινοί συγγενείς για παράδειγμα δεν ξέρουν τίποτα. Η οικογένεια μου είναι από τις μεγαλύτερες οικογένειες του Λιβάνου και το γεγονός πως έχω παιδί εκτός γάμου θα θεωρηθεί πολύ μεγάλο σκάνδαλο. Για αυτό και δεν τους ζητάω βοήθεια. Ζητάω από άγνωστο κόσμο, αλλά όχι από την οικογένεια μου. Και είναι σημαντικό για εμένα να τα καταφέρνω μόνη μου.
Δεν σκέφτομαι, όμως, ποτέ πως θα μπορούσα να ζω στο Ντουμπάι ή στον Λίβανο. Στην άνεση. Είναι ψεύτικη η ζωή εκεί. Δεν αισθάνεσαι την μέρα. Δεν είσαι σε επαφή με τα συναισθήματα σου. Ζουν σε μία φούσκα. Όταν μετά το Ντουμπάι γύρισα στην Ελλάδα, λίγο πριν την προσγείωση πέσαμε σε αναταράξεις. Γύρισα τότε και είπα στη φίλη μου «Και να πεθάνω τώρα δεν με νοιάζει. Αρκεί που είμαι στην Ελλάδα».
Είναι παράδεισος η Ελλάδα. Έχει σπάνια ομορφιά και ιδανικό κλίμα, αλλά την διαφορά την κάνουν οι άνθρωποι. Είσαι σε μία ταβέρνα και σε μια ώρα όλοι είναι μια παρέα. Αδικείται τόσο η Ελλάδα και οι Έλληνες. Κι ας έχει τόσα αδέσποτα.
Με ρωτάς πως ανταπεξέρχομαι οικονομικά να ταΐζω τόσα ζώα. Ειλικρινά δεν ξέρω. Παλιά μου έστελνε χρήματα η αδερφή μου. Με βοηθάνε κάποια σωματεία, κυρίως με ιατρικές πράξεις και τροφές. Τα υπόλοιπα είναι δημιουργική λογιστική.
Έχουν βελτιωθεί τα πράγματα για τα αδέσποτα στα μεγάλα αστικά κέντρα. Αλλά από τη στιγμή που πωλούνται μικρά ζώα στα pet shops δεν θα σταματήσει αυτό. Εκεί δεν ελέγχονται οι άνθρωποι που παίρνουν το ζώο. Και είναι λογικό. Ο πελάτης έχει πάντα δίκιο. Για κάποια χρόνια θα πρέπει να απαγορευτούν οι πωλήσεις μικρών ζώων. Αμέσως τότε θα δούμε διαφορά.

Προσπαθώ παράλληλα να προωθήσω τα προσωπικά μου όνειρα, που αφορούν την μαγειρική. Και έτσι να είμαι και ανεξάρτητη, να μπορώ μόνη μου να εξυπηρετώ τα αδεσποτάκια μου. Για αυτό και πήγα στο Master Chef, έφτασα μέχρι τους 50. Προς το παρόν διοργανώνω σεμινάρια μαγειρικής. Και τώρα προσπαθώ να κάνω events μαγειρικής, ώστε ο κόσμος να μάθει την λιβανέζικη κουζίνα.
Μου αρέσει αυτή η δημιουργία. Η μαγειρική. Όταν σκέφτομαι μία συνταγή την googlάρω για να βεβαιωθώ πως δεν υπάρχει. Μήπως το έχει ήδη σκεφτεί κάποιος. Και διαβάζοντας μια συνταγή το πιστεύεις πως μπορώ να τη γευτώ στο στόμα μου; Νιώθω τη γεύση της πριν τη μαγειρέψω. Και την απορρίπτω ή την αλλάζω πριν καν τη μαγειρέψω. Μυρίζω το φαγητό και ξέρω αν λείπει αλάτι.. Μου αρέσει πάρα πολύ. Οι συνταγές μου φιλοξενούνται κάθε εβδομάδα στην free press Free Sunday και είναι μια επικοινωνία που μου αρέσει.
Εργάστηκα πέρσι δίπλα σε ένα μεγάλο σεφ, αλλά δεν γίνεται να είμαι κάπου 9 ώρες. Έχω ένα παιδί και 80 σκύλους να φροντίσω.
Ιnstagram: abirwazzan,
Facebook: Abir Wazzan

Η στρατηγική σύγκλιση Αριστεράς και Δεξιάς

Σωτήρης Αμάραντος
 
Τις τελευταίες δεκαετίες, παρατηρούμε μια όλο και μεγαλύτερη σύγκλιση μεταξύ Αριστεράς και Δεξιάς, σε βαθμό, μάλιστα, που θα μπορούσαμε να μιλήσουμε ακόμη και για στρατηγική συμμαχία. Τους άξονες αυτής της σύγκλισης, η οποία προϋποθέτει αμοιβαίες μετατοπίσεις, θα επιχειρήσουμε να περιγράψουμε, καθώς και τις κοινωνικές και πολιτικές τους συνέπειες.
Όσον αφορά την Αριστερά, η μετατόπιση εντοπίζεται στη σταδιακή εξασθένηση, έως και εξάλειψη από τον ιδεολογικό της λόγο, του αιτήματος του λεγόμενου σοσιαλιστικού μετασχηματισμού. Αυτός σχετίζεται με την άρση της εκμετάλλευσης της εργατικής τάξης από την καπιταλιστική, μέσω της επαναστατικής (ή έστω της μεταρρυθμιστικής) διαδικασίας, η οποία θα επέτρεπε την κοινωνικοποίηση των μέσων παραγωγής και την κατάλυση της ταξικής κοινωνίας.
Η κλασική Αριστερά του 19ου και των αρχών του 20ου αιώνα εντόπιζε στον χώρο της οικονομίας, την ιστορική πραγμάτωση της διαλεκτικής κίνησης της ύλης (μεταφυσική του υλισμού). Λαμβάνοντας ως αιτία κάθε κοινωνικής, πολιτικής, ιδεολογικής και διαπροσωπικής σχέσης, τη διάταξη των δυνάμεων στον χώρο της οικονομίας (οικονομική βάση), όλοι οι υπόλοιποι θεσμοί μιας κοινωνίας, καθώς και όσα συμβαίνουν εντός τους, θεωρήθηκαν ως επιφαινόμενα.
Με απλά λόγια, από τη στιγμή που στην καπιταλιστική κοινωνία η ταξική ανισότητα έχει ως σημείο εκκίνησης την οικονομία, μοιραία, αυτή αναπαράγεται σε όλους τους άλλους τομείς της κοινωνίας. Ανάμεσα στα επιφαινόμενα, κεντρικές θέσεις για την αναπαραγωγή των καπιταλιστικών σχέσεων θεωρήθηκε ότι είχαν το κράτος, η θρησκεία και η οικογένεια. Κάτω από αυτή την προοπτική η κλασική Αριστερά, πέραν της οικονομίας, άσκησε δριμύτατη κριτική και στα τρία αυτά κεντρικά επιφαινόμενα.
Μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και κυρίως από τη δεκαετία του ’60 και ύστερα, ο καπιταλισμός επέτρεψε -ως ένα βαθμό- τη μερική μείωση των οικονομικών ανισοτήτων. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με την πολιτική και οικονομική κατάρρευση της ΕΣΣΔ, συνέπεσε με προβλήματα που προέκυψαν στον χώρο της Αριστεράς. Τα προβλήματα αυτά έθεσαν σε δεύτερη μοίρα την επαναστατική προοπτική της μετάβασης στον σοσιαλισμό. Προέταξαν αιτήματα που σχετίζονται περισσότερο με ιδιωτικής φύσεως δικαιώματα, όπως η αυτοπραγμάτωση, η κατανάλωση, η σεξουαλική απελευθέρωση κλπ.
 
Από τη στιγμή που ο οικονομικός μετασχηματισμός παύει να αποτελεί κεντρικό πρόταγμα και στη θέση του τοποθετούνται τα αιτήματα ιδιωτικής απόλαυσης, αυτό που μένει από την ιδεολογική κληρονομία της κλασικής Αριστεράς είναι η κριτική στα μορφώματα του έθνους, της θρησκείας και της οικογένειας. Αυτά, με τα αξιακά πρότυπα που «διδάσκουν» και τα καθήκοντα που επιβάλλουν, δείχνουν να στέκονται εμπόδιο.
 
Σύγκλιση Αριστεράς-Δεξιάς

Σε σχέση με την κλασική Δεξιά τώρα, τα πράγματα θα λέγαμε πως είχαν μια άλλη πορεία, η οποία όμως καταλήγει στον ίδιο τερματισμό. Ποτέ για την καπιταλιστική τάξη έως τα σχετικά πρόσφατα χρόνια, η οικονομική δραστηριότητα δεν αποτέλεσε αυτοσκοπό. Δηλαδή, ποτέ δεν είχε ξεγυμνώσει τον εαυτό της από αξιακές ορίζουσες που δικαιολογούσαν με κάποιο τρόπο την οικονομική δραστηριότητα. Έτσι, κατά τη διάρκεια του βιομηχανικού καπιταλισμού, που η οικονομική δραστηριότητα είχε ως πυρήνα της το έθνος-κράτος, ακόμη και υπό την ιμπεριαλιστική του εκδοχή, η παράμετρος της παραγωγής βρέθηκε στο επίκεντρο όλων των προσπαθειών, καθώς οι ανάγκες του συστήματος αφορούσαν την συσσώρευση κεφαλαίου.
Η στρατηγική σύγκλιση Αριστεράς και Δεξιάς, Σωτήρης ΑμάραντοςΗ καπιταλιστική τάξη στήριξε την έννοια του έθνους, της θρησκείας και της οικογένειας, οι οποίες προμήθευαν τις μάζες με το κατάλληλο αξιακό υλικό για μια ζωή προσανατολισμένη στο μοντέλο της παραγωγής που είχε επικρατήσει. Η μεταπολεμική, όμως, αναδιάταξη των οικονομικών σχέσεων σχετίζεται με την έξοδο του πιο δυναμικού και συνάμα τυχοδιωκτικού μέρους της σύγχρονης οικονομίας από τον εθνοκρατικό κορμό. Αυτό το γεγονός, σε συνδυασμό με τη στροφή του οικονομικού μοντέλου προς την κατανάλωση, μετέβαλαν τους ιδεολογικούς στόχους της Δεξιάς. Τώρα πλέον αντιλαμβάνεται το έθνος, τη θρησκεία και την οικογένεια, ως βασικά εμπόδια για την επιτυχία της.
Αίφνης, παρατηρούμε πως η νέα Αριστερά και η νέα Δεξιά συγκλίνουν πλήρως, τόσο ως προς τον προσδιορισμό των ιδεολογικών τους αντιπάλων όσο και ως προς τα πολιτικά τους ζητούμενα που είναι η οικονομική ανάπτυξη και η ατομική κατανάλωση. Προνομιακό πεδίο της συντεταγμένης πολεμικής εναντίον των αντιπάλων τους είναι η θετικά φορτισμένη περιοχή των δικαιωμάτων ειδικών κατηγοριών μειονοτήτων. Πρόκειται για μια περιοχή που δεν ταυτίζεται με τον χώρο των κοινωνικά αποκλεισμένων, την οποία επέβαλε η δομή και λειτουργία του κλασικού αστικού κράτους.
 
Ο εγωιστής άνθρωπος
Στο σημείο αυτό κρίνονται αναγκαίες ορισμένες διευκρινίσεις. Το κλασικό αστικό κράτος, όπως είδαμε, βασιζόταν στο κοινωνικό μοντέλο της παραγωγής. Στόχευε διαμέσου των ορθολογικών του διαδικασιών, του οργανωμένου καταμερισμού της εργασίας και του λεπτομερούς διαχωρισμού του εργασιακού και του ελεύθερου χρόνου, στον έλεγχο του νου των ανθρώπινων υποκειμένων.
Ο υψηλός βαθμός ελέγχου και ρουτίνας, που προέκυπτε από τον τρόπο διευθέτησης της εργασίας και του ελεύθερου χρόνου, έβρισκε ένα ισχυρό αντιστάθμισμα στο γεγονός ότι ήταν σε θέση να εξασφαλίζει ένα υψηλό επίπεδο υπαρξιακής ασφάλειας, καθώς συνέδεε την ατομική βιογραφία με έναν ισχυρό συλλογικό σκοπό. Μέσα από αυτόν, το υποκείμενο μπορούσε να καταγράφει και να αποτιμά την προσωπική του εξέλιξη.
Κυρίαρχος ανθρωπολογικός τύπος σε αυτήν την κοινωνία είναι ο εγωιστής άνθρωπος. Ένα ον, το οποίο έχοντας συγκεκριμένες αφετηρίες και σκοπούς, επιδιώκει να εντάξει στη σφαίρα ισχύος του συγκεκριμένα στοιχεία του αντικειμενικού κόσμου. Σε έναν κόσμο που κυριαρχεί το εγωιστικό πρότυπο είναι λογικό, εκτός από τις επιτυχημένες βιογραφίες, να συναντούμε εξίσου και αποτυχημένες. Οι αποτυχημένες, λοιπόν, βιογραφίες, συνιστούν τις ομάδες του περιθωρίου του κλασικού αστικού κράτους. Αυτές αποκτούν νέα σημασία στην επόμενη φάση, στη φάση της διεθνοποίησης των αγορών.
Στην εποχή του κλασικού αστικού κράτους, οι ομάδες του περιθωρίου είχαν μια συγκεκριμένη θέση στο οικονομικό σύστημα και ταυτόχρονα μια πολιτική εκπροσώπηση, από την παραδοσιακή Αριστεράς. Στην παρούσα φάση, χαρακτηρίζονται από την κοινωνική απροσδιοριστία της θέσης τους στην κυρίαρχη δομή και από την έλλειψη πολιτικής εκπροσώπησης. Σχετικά παραδείγματα μπορούμε να αντλήσουμε από τις σχέσεις που οικοδομούνται διεθνώς από τις ΜΚΟ (Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις) προς τις νέες ομάδες του περιθωρίου. Οι ΜΚΟ τις συντηρούν στα όρια της επιβίωσης, χωρίς να θέτουν το ζήτημα της πλήρους οικονομικής και κοινωνικής τους αποκατάστασης.
 
Ο νάρκισσος
Η μετάλλαξη του πλαισίου στις δυτικές κοινωνίες και η μετατόπιση από το μοντέλο της παραγωγής στο μοντέλο της κατανάλωσης, μετέβαλε και το πρότυπο του ελέγχου των μαζών. Από τα ορθολογικά μέσα, που στόχευαν κυρίως στην πειθαρχία του νου, περάσαμε στην απόπειρα ελέγχου της προσωπικότητας μέσω της απόλαυσης, δηλαδή μέσω του επηρεασμού των επιθυμιών. Στην κοινωνία αυτή, ο βασικός ανθρωπολογικός τύπος είναι ο νάρκισσος. Αυτός, σε αντίθεση με τον εγωιστή που γνώριζε τα προσωπικά του όρια και επεδίωκε να τα διευρύνει, αγνοεί τα σύνορα μεταξύ υποκειμενικού και αντικειμενικού, θεωρώντας αυτονόητα πως καθετί του ανήκει.
Ο νάρκισσος είναι η ιδανικότερη προσωπικότητα για ένα διεθνοποιημένο οικονομικό σύστημα, το οποίο αντιπαθεί κάθε σκοπό που δεν περνά μέσα από τις διαδικασίες της αγοράς. Τα συλλογικά προτάγματα, τα οποία είχαν ως φορείς τους το έθνος, τη θρησκεία και την πυρηνική οικογένεια, στον βαθμό που δεν υπηρετούν το ναρκισσιστικό αίτημα της απόλαυσης και άρα δεν ενισχύουν μονοσήμαντα την επιθυμία για κατανάλωση, συνιστούν το νέο εχθρό του συστήματος.
Η νέα διάταξη των οικονομικών και εξουσιαστικών σχέσεων χρειάζεται, πέραν των πρακτικών αξιών, και ένα ιδεολογικό έρεισμα, μια πηγή νομιμοποίησης των επιλογών της. Το ιδεολογικό έρεισμα βρέθηκε στο ευρύτερο πεδίο των λεγόμενων δικαιωμάτων των μειονοτήτων. Γενικά, θα μπορούσαμε να ταξινομήσουμε σε τρεις ευρύτερες κατηγορίες τις μειονοτικές ομάδες.
  • Πρώτον, είναι οι ομάδες του οικονομικού περιθωρίου που ήδη περιγράψαμε.
  • Δεύτερον, οι ομάδες εκείνες που συγκροτούν πολιτισμικές μειονότητες.
  • Τρίτον, μια σημαντική μερίδα των ανωτέρων τάξεων, οι οποίες χαρακτηρίζονται από το ανικανοποίητο και την έλλειψη υπαρξιακής πληρότητας, ενώ ταυτόχρονα αναζητούν την απόλαυση σε ό,τι η προηγούμενη εποχή θεωρούσε παρέκκλιση.
 
Το χρέος της εκπροσώπησης
Ας επιστρέψουμε στην αφετηρία του προβληματισμού μας. Τόσο η νέα Αριστερά όσο και η νέα Δεξιά, από τις τρεις αυτές ευρύτερες κατηγορίες μειονοτήτων, μόνο για τη δεύτερη και την τρίτη νιώθουν το «χρέος» της εκπροσώπησης, κατά τη διεκδίκηση των δικαιωμάτων τους. Το ερώτημα που προκύπτει, βέβαια, είναι αν πίσω από την έντονη πολιτική κινητοποίηση και ευαισθητοποίηση των δυνάμεων αυτών για τις μειονότητες, βρίσκεται μια αυθεντική επιθυμία προάσπισής τους, ή μια απόπειρα ισχυροποίησης των διεθνοποιημένων αγορών. Ισχυροποίησης μέσω της διάλυσης των ευρύτερων συλλογικών ταυτοτήτων και κατακερματισμού των κοινωνιών σε μαχητικές και αλληλοσπαρασσόμενες μειονότητες.
Οι εξελίξεις αυτές ωθούν τις κοινωνικές δυνάμεις, που βιώνουν ως απειλή τα νέα δεδομένα, στην αναζήτηση πολιτικής στέγης πρώτον στις παραδοσιακές ιδεολογίες του πατριωτισμού και δεύτερον σε μορφώματα εθνικιστικού και νεοφασιστικού προσανατολισμού. Η επιστροφή στο ιδεολογικό μοντέλο του κλασικού έθνους-κράτους παρουσιάζεται ως το αντίδοτο στην κυριαρχία των αγορών.
Τέλος, μπορούμε να παρατηρήσουμε έναν σημαντικό αριθμό πολιτών, οι οποίοι δείχνουν να μην καλύπτονται από κανένα αποκρυσταλλωμένο πολιτικό σχήμα. Βρίσκονται σε μια φάση ζυμώσεων, καθώς ακόμη δεν έχουν διαμορφώσει ούτε ξεκάθαρο πρόταγμα ούτε οργανωτική βάση. Το σίγουρο είναι πως βλέπουν με καχυποψία και την κυριαρχία των αγορών και την επιστροφή στο παραδοσιακό αστικό έθνος-κράτος.
Ταυτόχρονα, αντιδρούν προς τα ολιγαρχικά χαρακτηριστικά των παραδοσιακών και σύγχρονων κομμάτων και της Αριστεράς και της Δεξιάς. Στον βαθμό που δεν αφομοιωθούν από την πόλωση που αναμένεται το επόμενο διάστημα να προκαλέσουν οι δυο βασικοί πόλοι, προκύπτουν άκρως ενδιαφέροντα ερωτήματα για την ενδεχόμενη μελλοντική τους παρέμβαση στην ιστορική διαδικασία.

Η Επανάσταση

 
Αντιμέτωπος με έναν σχεδόν επαναστατικό αναβρασμό, που όμοιό του δεν έχει γνωρίσει η Γαλλία εδώ και μισό αιώνα, ο Εμανουέλ Μακρόν προσπάθησε να καλμάρει το κλίμα κάνοντας ορισμένες μικρές οικονομικές παραχωρήσεις, σχετικά με τον κατώτερο μισθό, τη φορολόγηση των συντάξεων και των υπερωριών και τις ασφαλιστικές εισφορές. Αυξάνει λίγο τον κατώτερο ατομικό μισθό, όχι σε βάρος των εργοδοτών, αλλά σε βάρος εμμέσως του κοινωνικού μισθού, μέσω περικοπής των εισφορών στα ασφαλιστικά ταμεία. Και αρνείται πάντα τη φορολόγηση του πλούτου και την επιβάρυνση των επιχειρήσεων.
Μόνο που ο Γάλλος Πρόεδρος είναι μονίμως πίσω από την πραγματικότητα, όπως στην εποχή της ήταν και η Μαρία Αντουανέτα. Κάνει οικονομικές παραχωρήσεις όταν η εξέγερση έχει ήδη πάει πιο πέρα, θέτοντας όλο και περισσότερο θέμα γενικής οικονομικής πολιτικής και πολιτικού καθεστώτος.
Βέβαια, έστω και μικρές, οι παραχωρήσεις είναι ταυτόχρονα πολύ μεγάλες. Είκοσι χρόνια παλεύουν τα συνδικάτα και δεν πετυχαίνουν τίποτα. Είναι, μετά την κατάργηση του φόρου στα καύσιμα, η δεύτερη νίκη των Κίτρινων Γιλέκων σε έναν μήνα, απέναντι σε έναν Πρόεδρο που δεν έκανε μέχρι τώρα ούτε μισό πόντο πίσω και ήταν αδιάλλακτος στην επιβολή των «Μεταρρυθμίσεων», όπως ονομάζεται διεθνώς στην εποχή μας, ο κανιβαλισμός του δημόσιου τομέα και του κοινωνικού κράτους.
Γράφουμε αυτό το άρθρο την επαύριο αυτών των ανακοινώσεων και δεν μπορούμε να είμαστε σίγουροι για τη συνέχεια των γεγονότων. Από τις πρώτες αντιδράσεις που έχουμε υπόψιν μας, η πλειοψηφία των Γάλλων δεν έχει πεισθεί από τον Μακρόν, παραμένει όμως διχασμένη για το αν πρέπει ή όχι να συνεχιστούν οι κινητοποιήσεις, που έχουν ήδη λάβει μορφή γενικής επαναστατικής εξέγερσης.
Στα μπλόκα των δρόμων επικρατεί τώρα ατμόσφαιρα γιορτής και ευδαιμονίας, που θυμίζει, τηρουμένων των αναλογιών, τη μαζική χαρά, ευδαιμονία θα ήταν καλύτερα να πούμε, του πληθυσμού που σημάδεψε την επανάσταση του Μάη του 1968 (ή σε έναν βαθμό και την εκλογική νίκη του Φρανσουά Μιτεράν το 1981). Τηρουμένων των αναλογιών, οι επαναστάσεις είναι, για τις κοινωνίες, ότι ο ρομαντικός έρωτας για τους ανθρώπους.
Αντίθετα, στα Υπουργεία και στις έδρες των κομμάτων, επικρατεί ατμόσφαιρα «τέλους βασιλείας» με τους Υπουργούς και τους συνεργάτες τους να μαζεύουν φακέλους και τυχόν επιβαρυντικά στοιχεία.
Πανικόβλητες από την εξέλιξη των πραγμάτων, οι κορυφές της πραγματικής εξουσίας φαίνεται να είναι ακόμα διχασμένες ανάμεσα σε αυτούς που σπρώχνουν τον Μακρόν στην εκτεταμένη χρήση αστυνομικής ή και στρατιωτικής βίας, με χρήση ακόμα και πρωτοφανών μυστικών παραλυτικών υπερόπλων, που έχει αναπτύξει και διαθέτει φαίνεται στα οπλοστάσιά της η γαλλική αστυνομία, σε μια επανάληψη του δικτατορικού προηγούμενου του Ναπολέοντα Γ’ και σε όσους σπρώχνουν τον Πρόεδρο στην έξοδο.
Καθώς γράφουμε αυτό το άρθρο, την επαύριο των ανακοινώσεων, δεν είμαστε σε θέση να προβλέψουμε τον άμεσο αντίχτυπό τους, αν δηλαδή θα οδηγήσουν σε υποχώρηση των κινητοποιήσεων ή θα αποδειχθούν «πολύ λίγο, πολύ αργά».
Ότι όμως κι από τα δύο κι αν γίνει, η κρίση δεν έχει τελειώσει. Τώρα αρχίζει και έχει ακόμα πολλά στάδια και φάσεις να διαβεί. Ανεξάρτητα από την άμεση και μεσοπρόθεσμη συνέχεια, μπορούμε ήδη να πούμε με σιγουριά ότι τίποτα δεν θα είναι πια ίδιο στη Γαλλία, στην Ευρώπη και στον κόσμο.
Ήδη άλλωστε, η αιματοβαμμένη δικτατορία του Σίσι στην Αίγυπτο απαγόρευσε την πώληση στη χώρα κίτρινων γιλέκων, ενώ αυτά έκαναν την εμφάνισή τους όχι μόνο στο Βέλγιο και την Ολλανδία, αλλά ακόμα και στο Ιράκ και την Μπουρκίνα Φάσο!
Επιβεβαιώνοντας τον κομβικό ρόλο της για τη σύγχρονη Ευρώπη, η χώρα του Βολταίρου, του Καρτέσιου και του Ροβεσπιέρου, εγκαινιάζει τώρα την αρχή ενός πολέμου των Τάξεων στην Ευρώπη, μέσα στο ίδιο το κέντρο του δυτικού Καπιταλισμού, του συστήματος δηλαδή που παραμένει κυρίαρχο στον Πλανήτη και, εξελισσόμενο από Νεοφιλελεύθερο σε Ολοκληρωτικό, απειλεί την ανθρωπότητα με κοινωνικό, πολεμικό και κοινωνικό Ολοκαύτωμα.
Είναι ένας πόλεμος του Λαού εναντίον της όλο και πιο παγκοσμιοποιημένης Ολιγαρχίας του Χρήματος και των συνοδοιπόρων της, των πολιτικών και των κοινωνικών στηριγμάτων τους σε κάθε χώρα, η τελική έκβαση του οποίου θα έχει αποφασιστική σημασία για το μέλλον, αν όχι για την επιβίωση της ανθρωπότητας.

ΥΓ: Είχαμε τελειώσει αυτό το άρθρο, όταν πληροφορηθήκαμε την “τρομοκρατική επίθεση” στο Στρασβούργο της Γαλλίας. Φυσικά, πολύ λίγα είναι ακόμα γνωστά και οποιοδήποτε σχόλιο είναι πρόωρο. ‘Εχουμε πάντως διαπιστώσει εμπειρικά από προηγούμενες περιπτώσεις στη Γαλλία, το Βέλγιο και τη Βρετανία, ότι υπάρχει μια πολύ παράξενη σύμπτωση ανάμεσα στα χτυπήματα των “τρομοκρατών” και εξελισσόμενες, κρίσιμες πολιτικές συγκυρίες…

Τετάρτη 12 Δεκεμβρίου 2018

Και συ Ελένη (Τοπαλούδη) και κάθε Ελένη…

από Άρη Σκιαδόπουλο
 
Γειτονοπούλα μου… Που χοροπηδούσες όλη σου την ζωή στην αλάνα σ’ ένα σκοινάκι και κάθε σου πήδος ήταν  πρόσκληση στην χαρά. Που με συντρόφεψες στα όνειρα μου μ’ ένα τριαντάφυλλο στο χέρι. Δεν ήξερες ότι ο δρόμος θα’ ναι μακρύς, με χαλασιές και κακοτράχαλος.
Δεν ήξερες ότι στο διάβα της ζωής θα’ έβρισκες να σε παραφυλάει ο εφιάλτης. Έτσι καθώς μέστωνες και μετασχηματίζουν σε γυναίκα. Τότε που κάθε άντρας κυνηγάρης θα στην έχει στημένη σε κάποια απόμερη γωνία της ζωής. Έτσι τον μάθανε. Έτσι τον θέλει η κουλτούρα της σύγχρονης πατριαρχίας. Παιδαρά, γυμνασμένο φετοποιημένο, μάγκα κι εν πολλοίς, αγράμματο. Μοσχοαναθρεμμένο, με χάδια της μαμάκας, προορισμένος να κυριαρχεί πάνω στη γυναίκα και να μην σηκώνει μύγα στο σπαθί του. Ο,τι ακραίο κάμει, είναι “δες, λεβέντης, παλικάρι που μας έγινε. Φτου του μη να βασκαθεί”.
Εσύ είσαι η “γκόμενα”, η “μουνάρα”, το “ξέκωλο”, ανάλογα με την περίσταση. Η ελευθερία της κάθε σου επιλογής οριοθετείται από τα εκάστοτε κριτήρια του “αρσενικού“. Κι αν περνάς το δρόμο μ’ ένα μίνι ως εδώ, λένε “τι κωλάρα είσαι μανάρι μου” κι αν είσαι σύζυγος “πού θα πας μ’ αυτό το ξέκωλο μωρή;“. Μέχρι που σηκώνει το χέρι του να σε μαυρίζει στο ξύλο κι συ διπλωμένη στα δυο, ταπεινωμένη να γίνεσαι ένα με την απόγνωση.
Δεν τα’ ξερες αυτά όταν ξάνοιγες τα  μάτια ν’ ατενίσεις τη χαρά της ζωής παιδούλα ακόμα. Δεν περίμενες ότι το μέλλον σου επεφύλασσε έναν τύραννο να σε παραφυλάει. Να υπονομεύει την κάθε σου περπατησιά. Να σε ζαχαρώνει ο δάσκαλος κι ο καθηγητής και να σε αξιολογούν ανάλογα με την καύλα τους ο καθένας. Ύστερα, ο προϊστάμενος με το προγούλι να ξεχειλίζει χυδαιότητα και να σου’ ρχεται ξερατό. Κι αν δεν του κάτσεις, να ξέρεις πως δεν έχεις άλλη επιλογή από την ανεργία. Ειδικά αν σου έχει τύχει να’ χεις ένα παιδί.
Κι αν είσαι φοιτητριούλα, μακριά από το σπίτι κι όμορφη, δεν έχεις το δικαίωμα της επιλογής. Δεν ξέρεις πότε θα βρεθεί ο κανακάρης, ο γκόμενος ο “φετάκιας”, ο τζούντο και ο κουνγκ φου που θα σε στείλει και θα βρεθεί το κορμάκι σου στα βράχια μ’ ένα ηλεκτρικό σίδερο παραπέρα.
Τότε θα γίνεις άθυρμα σε πρωινάδικα, σε μεσημεριανάδικα και σε Τατιάνες και θα θρηνούν πάνω από το κουφάρι σου. Θα επιστρατευθούν, κοσμήτορες της ψυχολογίας, περισπούδαστοι σεξολόγοι, δαιμόνιοι ντέντεκτιβς και θα λένε “μια χαρά κορίτσι ήτανε με το χαμόγελο στα χείλη”. Αυτή είναι η κοινωνία κι μ’ αυτά τρέφεται. Μπροστά σε μια τηλεόραση, μασουλώντας πίτσα ανάμεσα σε μια διαφήμιση μακαρονιών, όπως λέει ο Μιτεράν στα Απομνημονεύματα του, εσύ και θα ‘σαι η είδηση.
Κι όταν οι εκπομπές παρέλθουν και οι κάθε λογής Τατιάνες κρουσθούν, εσύ θα ‘χεις μείνει μια παλιά φωτογραφία, μ’ ένα χαρωπό  προσωπάκι που άλλα σου υπόσχονταν η ζωή κι άλλα σου επιφύλαξε. Θα είσαι μια Ελένη αιωρούμενη σαν την ενοχή μας πάνω από κάθε μικρή μας επαρχία.
Ωστόσο, εσύ δίδαξες Πολιτισμό στην Ανθρωπότητα. Εσύ μ’ έθρεψες έμβρυο στα σπλάχνα σου. Πήρες το δάκρυ μου και το ‘καμες χαμόγελο. Οδήγησες τα πρώτα μου αβέβαια  βήματα στη ζωή. Έγινες καταφυγή μου στο πρώτο μου κλάμα. Υπήρξες η ερωμένη που μου δίδαξε την υπέρτατη αξία της ηδονής. Έδωσες περιεχόμενο στην ύπαρξη μου. Έδωσες αξία σε κάθε μου νίκη και  πρόστρεξες πρώτη στην ήττα μου.
Εσυ, Ελένη. Η κάθε Ελένη..

Ο καυτός Δεκέμβριος της γαλλικής μεσαίας τάξης

yellow-vests--4
δεκέμβριος

από Πέτρο Παπακωνσταντίνου

Πόσο μικρή είναι στις μέρες μας η απόσταση ανάμεσα στη δόξα και στην πτώση! Στις 11 Νοεμβρίου, ο Εμανουέλ Μακρόν εκφώνησε βαρύγδουπη ομιλία για τα 100 χρόνια από το τέλος του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου στην Αψίδα του Θριάμβου, ενώπιον των Τραμπ, Πούτιν, Μέρκελ, Μέι και άλλων ηγετών. Την περασμένη Κυριακή, επιθεωρούσε στο ίδιο σημείο τους βανδαλισμούς ύστερα από τις χειρότερες ταραχές που γνώρισε το Παρίσι εδώ και πενήντα χρόνια. Το γκράφιτι έγραφε: «Μακρόν παραιτήσου».
Αρκετοί έσπευσαν να κηρύξουν τη Γαλλία σε προεπαναστατική κατάσταση, παρομοιάζοντας τα «Κίτρινα Γιλέκα» με τον Μάη του ’68. Ωστόσο, οι ομοιότητες ωχριούν μπροστά στις διαφορές. Το ’68 είχαμε να κάνουμε με μια εξέγερση φοιτητών και εργατών, κατά κύριο λόγο στο Παρίσι, με αριστερό ιδεολογικό πρόσημο και ενεργό ρόλο πολιτικών οργανώσεων. Πενήντα χρόνια αργότερα, ξεσηκώνεται η «βαθιά Γαλλία» των μεσαίων στρωμάτων της υπαίθρου και των περιαστικών περιοχών, που καίγονται από την τιμή της βενζίνης και τη συρρίκνωση της αγοραστικής δύναμης. Τα «Κίτρινα Γιλέκα» είναι άνθρωποι κατά κανόνα χωρίς παρελθόν κοινωνικής στράτευσης, με συμπάθειες από το ένα άκρο του πολιτικού φάσματος μέχρι το άλλο.
 
Τεράστια «μόχλευση»
Ο Μάης του ’68 σημαδεύτηκε από τεράστια συλλαλητήρια και απεργίες. Το περασμένο Σάββατο κινητοποιήθηκαν περίπου 150.000 άνθρωποι σε όλη τη χώρα, ενώ στο Παρίσι δεν ξεπερνούσαν τις 10.000. Ωστόσο, αυτό το σχετικά περιορισμένο κίνημα είχε τεράστια πολιτική «μόχλευση», αφού εξασφαλίζει σταθερά την υποστήριξη του 75% των Γάλλων, ενώ η δημοτικότητα του Μακρόν έπεσε στο 21%.
Αυτός ήταν ο βασικός λόγος που ανάγκασε την κυβέρνηση να υποχωρήσει, αρχικά αναστέλλοντας και τελικά ακυρώνοντας τις αυξήσεις σε καύσιμα και ενέργεια. Ηταν μια σοβαρή πολιτική ήττα για τον Μακρόν, ο οποίος μέχρι πρότινος διεμήνυε, τόσο στο εσωτερικό όσο και στους Ευρωπαίους εταίρους του, ότι θα εφαρμόσει τις μεταρρυθμίσεις που θεωρεί αναγκαίες, ανεξάρτητα από την πίεση του δρόμου. Τώρα πλέον, φιγουράρει ως άλλος ένας «φυσιολογικός» Γάλλος πρόεδρος. Το χειρότερο είναι ότι έδειξε πολύ φτωχά πολιτικά αντανακλαστικά. Αρχικά υποτίμησε τη δυναμική τού κινήματος. Οταν τα πράγματα άρχισαν να βγαίνουν εκτός ελέγχου, έδωσε εντολή στον πρωθυπουργό Εντουάρ Φιλίπ να κάνει ένα βήμα πίσω, ύστερα άλλο ένα, ενώ η κοινωνική αναταραχή είχε προχωρήσει έτη φωτός. Από αυτή την εβδομάδα άρχισαν να μπαίνουν στον χορό συνδικάτα, αγρότες και –κάτι που αποτελεί εφιάλτη για κάθε κυβέρνηση– μαθητές και φοιτητές.
Στα 42 αιτήματα που διαβίβασαν στην Εθνοσυνέλευση περιλαμβάνονται αυξήσεις στον κατώτατο μισθό, εθνικοποίηση επιχειρήσεων, απλή αναλογική, άμεση δημοκρατία και πάει λέγοντας.
Αυτό το Σαββατοκύριακο θα φανεί αν το κίνημα βαίνει προς εκτόνωση ή αν η κατάσταση ξεφεύγει από κάθε έλεγχο. Η κυβέρνηση φοβόταν επεισόδια ανάλογα με εκείνα του προηγούμενου Σαββατοκύριακου και είχε κινητοποιήσει μεγάλο όγκο αστυνομικών για να αποτρέψει τα χειρότερα. Σε κάθε περίπτωση, η δύσκολη δοκιμασία αποτελεί σημείο καμπής για την προεδρία Μακρόν. Οι υποχωρήσεις του άνοιξαν την όρεξη και σε άλλες κοινωνικές ομάδες, ενώ δεν είναι σαφές με ποιο τρόπο θα καλύψει την τρύπα στα δημόσια οικονομικά.
Η πλειονότητα των Γάλλων, αλλά και ακραιφνώς φιλελεύθερα έντυπα εκτός Γαλλίας, όπως οι Financial Times, τον βλέπουν πλέον ως «πρόεδρο των πλουσίων», αποσπασμένο από τον σφυγμό των λαϊκών στρωμάτων και χαρακτηρίζουν «προπατορικό του αμάρτημα» τη συρρίκνωση του φόρου επί της περιουσίας (ISF), ζητώντας αλλαγή πορείας.

Δευτέρα 10 Δεκεμβρίου 2018

'Πρωινή ή βραδινή σερενάτα' Άλκη Αλκαίου, Θάνου Μικρούτσικου Δήμητρα Γαλάνη

Στίχοι: Άλκης Αλκαίος
Μουσική: Θάνος Μικρούτσικος
Πρώτη εκτέλεση: Κώστας Καράλης

Κάθε που πίνω απ την πηγή σου / κάτι μου καίει τον ουρανίσκο / ψάχνω στο φως μα δε σε βρίσκω /
μες στην αδιάκοπη ροή σου.
 
Δεν έπρεπε να σουν βροχή / μόνο της φυλακής μου ο τοίχος / κι είναι παράταιρη εποχή /
να βρει το δίκιο του ένας στίχος.

Στου κόσμου τις στοές χαμένημετράς / τις πένθιμες βραγιές του /  να σαι κορίτσι του Ηφαίστου /
η στάχτη από φωτιά σβησμένη.

Δεν έπρεπε να σουν φωτιά  / μόνο ένα κρίνο του πελάγου / να σ αποκλείσω στη στεριά /
με μοχθηρία αρχαίου μάγου.

Τώρα τα γυάλινά σου μάτια / έχουν μιαν αίσθηση απορίας / σπασμένη σε μικρά κομμάτια /
σαν κρύσταλλο άγριο της Τσεχίας.

Δεν έπρεπε να σουν ζωή / μόνο μια πεταλούδα χιόνι /
να μου σκεπάζει την ψυχή
 
Έξι χρόνια πριν, στις 10 Δεκεμβρίου 2012, έφυγε από τη ζωή ο σπουδαίος ποιητής-στιχουργός Άλκης Αλκαίος

Κυριακή 9 Δεκεμβρίου 2018

Το ηρωικό «όχι» της Ελένης

 
 
Η Ελένη έδωσε ραντεβού με τον θάνατό της, που πήρε τη μορφή ενός γόνου καλής οικογενείας και ενός μετανάστη δεύτερης γενιάς. Οι λεπτομέρειες που ήρθαν στο φως όταν αποκαλύφθηκε ο μαρτυρικός θάνατος του κοριτσιού σοκάρουν. Όλους; Δυστυχώς όχι. Η Ελένη δεν... θα γίνει ούτε σύμβολο ούτε ηρωίδα και ας ήταν το “όχι” της ηρωικό.
Τα "τα ήθελε" και τα "ας πρόσεχε" στο διαδικτυακό καφενείο ήταν από τα πιο ανώδυνα μέσα σε ένα πλήθος κακόβουλων και υβριστικών σχολίων που εκτοξεύτηκαν ενάντια στο νεκρό κορίτσι. Η κοινωνία των social και γενικά των media ασέλγησε στη μνήμη του αναπαράγοντας όλα τα σεξιστικά στερεότυπα που ακολουθούν τη γυναικεία φύση.
Αποκαλύφθηκε ωμά ότι οι γυναίκες στερούνται παντελώς το δικαίωμα που έχουν ακόμα και οι κατηγορούμενοι για τα πιο βαριά αδικήματα... Το δικαίωμα στην αθωότητα δεν τους αναγνωρίζεται ούτε όταν είναι βιασμένες ή δολοφονημένες . Η πατριαρχία τούς το έχει εκ προοιμίου αφαιρέσει. Οι γυναίκες είναι εκ προοιμίου ύπουλες, ψεύτρες και τουλάχιστον πουτάνες.
Η Ελένη τόλμησε να αρνηθεί ερωτική συνεύρεση. Όμως οι μάτσο, νταήδες αρσενικοί είναι ανίκανοι να δεχθούν το “όχι”. Πόσο μάλλον αν τύχει να είναι "γόνοι καλής οικογενείας” και “πρίγκηπες”.
Στο outing των ΜΜΕ τα στερεότυπα επαναλαμβάνονται και υπερμεγεθύνονται αντιλαλώντας από πολλές πλευρές μονότονα το ίδιο πράγμα. Παγιώνονται έτσι εκ νέου και για τις επόμενες γενιές όσα καταμαρτυρά ο νεοφιλελευθερισμός για τους “αδύναμους”, “ξένους” ή “περιθωριακούς”.
Εντυπωσιακό επίσης είναι ότι στο πλέγμα πατριαρχία, ρατσισμός, σεξισμός, δολοφονία, αν τύχουν δύο παραδοσιακά “αδύναμοι”, θύτης και θύμα ενδέχεται να συναντηθούν στον στιγματισμό και τη στοχοποίησή τους προκειμένου να γλιτώσει ο “γόνος”. Διόλου τυχαία τα κανάλια ενημέρωναν για τον “21χρονο κατηγορούμενο” και τον “Αλβανό”.
Η Ελένη και ο Ζακ βρήκαν μαρτυρικό θάνατο. Γράφτηκαν και ακούστηκαν πολλά και στις δύο περιπτώσεις, ωστόσο αυτό που δεν κρύβεται είναι η έξαρση μιας έμφυλης βίας, φασιστικής, εκδικητικής, που δεν αρκείται στον θάνατο, αλλά επιδιώκει την ολοκληρωτική εκμηδένιση του θύματος και της προσωπικότητάς του.
Η αγριότητα και στις δύο περιπτώσεις μαρτυρά ένα τυφλό μίσος προς αυτόν που θεωρήθηκε αδύναμος. Είναι ένας εκφασισμός από “τα κάτω” που τρέφεται και βρίσκει πολιτικό έρεισμα και νομιμοποίηση από “τα πάνω”.
Η καλλιέργεια ενός άκρατου κοινωνικού ανταγωνισμού, η παντελής έλλειψη αλληλεγγύης, συντροφικότητας και αξιών, το υποδαύλισμα εθνικισμών και συναισθημάτων μίσους αποτελούν συνέπειες όχι μόνο της οικονομικής κρίσης ή της έλλειψης παιδείας, αλλά και μιας χρόνιας πολιτισμικής υποδούλωσης στην γκλαμουράτη αμορφωσιά των ΜΜΕ.
Σε μια κοινωνία στην οποία η βία κατά των γυναικών και των αδύναμων τείνει να θεωρείται φυσική, το ηρωικό “όχι” της Ελένης δεν πρέπει να ξεχαστεί. Πρέπει να υψωθεί πάνω από τις λέξεις ότι το “όχι” είναι δικαίωμά μας.

Γκάφες και γιλέκα...

 
Τα «Κίτρινα Γιλέκα» στο Παρίσι κατεδαφίζουν και τον Μητσοτάκη στην Αθήνα...

Γ. Λακόπουλος
 
 Δεν πιάνουν και πουλιά στον αέρα οι πολυπληθείς επικοινωνιακοί συνεργάτες του Κυριάκου Μητσοτάκη. Έτσι την ημέρα που καίγεται το Παρίσι από τις κινητοποιήσεις κατά της πολιτικής Μακρόν τον... έβγαλαν πρόωρα σε ρόλο… Μακρόν της Βαλκανικής: ανήγγειλε την ίδια πολιτική και για τον πυρήνα του κράτους πρόνοιας και της ασφάλισης.
Ο πρόεδρος της ΝΔ συναντήθηκε με Ένωση Ασφαλιστικών Εταιριών Ελλάδος και τους έταξε… πελατεία, κάνοντας και μια ακόμη γκάφα στη φούρια του.
Για να αρχίσουμε από το τελευταίο είπε ότι «οι νέοι σήμερα δεν πιστεύουν ότι θα πάρουν ποτέ σύνταξη, γι’ αυτό και συχνά επιλέγουν ακόμη και να εργάζονται χωρίς ασφάλιση. Αυτό είναι αδιανόητο και πρέπει να αλλάξει».
Αδιανόητο είναι πώς το σκέφθηκε. Είναι δυνατόν πολιτικός που διεκδικεί την πρωθυπουργία να λέει ότι οι νέοι δουλεύουν ανασφάλιστοι με… επιλογή τους; Ότι τάχα δεν πιστεύουν ότι θα πάρουν σύνταξη σε… 35-40 χρόνια και λένε στον εργοδότη τους : Δεν ρίχνεις τα φράγκα, μάστορα, σήμερα, γιατί πού να περιμένω τώρα για σύνταξη».
Ούτε καν τη σιγουριά του ότι επέρχεται η πρωθυπουργία του -που θα είναι και μακρά καθώς θα λύσει τα προβλήματα -οπότε αυτά δεν θα ισχύουν, δεν σκέφθηκε. Σε ποια χώρα ζει ο πρόεδρος της ΝΔ; Δεν του είπε κανείς ότι οι οργανωμένες επιχειρήσεις δεν μπορούν να απασχολήσουν κάποιον ανασφάλιστο ακόμη και το ζητήσει; Ότι υπάρχει νομοθεσία και εποπτεία για την εφαρμογή τους;
Δεν γνωρίζει ότι κανένας νέος άνθρωπος δεν θα ζητούσε ποτέ να εργαστεί ανασφάλιστος, γιατί θα χάσει όχι μόνο τη σύνταξη στον μέλλον, αλλά και την τρέχουσα ιατροφαρμακευτική περίθαλψη; Τόσο ανόητους και ανώριμους θεωρεί τους νέους;
Χωρίς ασφάλιση εργάζονται άνθρωποι σε περιστασιακές εργασίες και σε κάποιους αεριτζήδες εργοδότες -σε συγκεκριμένα επαγγέλματα -που τους εκμεταλλεύονται με τον εκβιασμό ότι αν ζητήσουν και ασφάλιση θα πάρουν άλλους. Είναι μήπως ψιλά γράμματα αυτά για κάποιον με τρία πτυχία;
Ακόμη και αν τα ξέρει αυτά, έχει λόγους να τα κρύβει. Όπως προκύπτει από όσα είπε στη συνέχεια αυτό που θέλει «να αλλάξει» δεν είναι να έχουν οι νέοι ασφάλιση υποχρεωτικά και πλήρως. Άλλο θέλει: την ιδιωτική ασφάλιση. Την οποία θεωρεί «μέρος της λύσης και όχι μέρος του προβλήματος».
Με άλλα λόγια ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα λύσει και αυτό το πρόβλημα, όπως και τα υπόλοιπα: θα τα αναθέσει στον ιδιωτικό τομέα. Ωραία ιδέα και ωραία μπίζνα… Δεν λέει όμως ποιοι ακριβώς θα ασφαλίζονται στον ιδιωτικό τομέα, με ποια κριτήρια, ποιος τους διασφαλίζει ότι αυτοί θα πάρουν σύνταξη και δεν θα χρεοκοπήσει ο ιδιώτης και πόση σύνταξη θα πάρουν.
Και ο τελευταίος λογιστής της χώρας ξέρει ότι αν ένας εργαζόμενος δώσει σε ιδιώτες την εισφορά που του αναλογεί στο δημόσιο ασφαλιστικό σύστημα θα έχει το ένα δέκατο των παροχών.
Αλλά ας μείνουμε στην πολιτική διάσταση αυτών των τοποθετήσεων. Είναι ακριβώς η διάσταση που χαρακτηρίζει την -μη- κοινωνική πολιτική του Μακρόν. Αυτή τη διάσταση επιβάλλει το σύστημα που στήριξε την εκλογική νίκη του σημερινού προέδρου της Γαλλίας: οι ισχυροί του χρήματος.
Ακριβώς το ανάλογο σύστημα στηρίζει τον Κυριάκο στην Ελλάδα. Με επιδίωξη να υφαρπάξει δραστηριότητες που οφείλει να ασκεί το κράτος με πληρότητα, όπως η υγεία, η ασφάλιση και η εκπαίδευση -και από εκεί και πέρα όποιος θέλει ας πάει στους ιδιώτες.
Σ’ αυτούς τους τομείς η ιδιωτικοποίηση θα σημάνει την ανελέητη εμπορευματοποίησή τους με σκοπό το κέρδος του ιδιώτη και αυτές οι υπηρεσίας θα καταστούν απλησίαστες για την συντριπτική πλειοψηφία του πληθυσμού.
Από αυτή την άποψη θα έλεγε κανείς ότι το κίνημα των Κίτρινων Γιλέκων στη Γαλλία έρχεται στην πιο ακατάλληλη στιγμή για τον Μητσοτάκη γιατί τον αποκαλύπτει. Η συνταγή που πλασάρει με διάφορες σάλτσες –«μόνιμες και υψηλόμισθες δουλειές για όλους» – ήταν βάση της προεκλογικής ρητορείας του Μακρόν.
Αυτά όχι μόνο ξεχάστηκαν, αλλά έβαλε μπροστά μια πολιτική περικοπών που φέρνει σε απόγνωση την μεγάλη πλειοψηφία των Γάλλων και της Νεολαίας. Αυτή η πολιτική διευρύνει τις ανισότητες και ενισχύει τον αυταρχισμό.
Έτσι ακριβώς τα περιγράφει ο επικεφαλής της ΝΔ με διάφορες ψιμυθιώσεις. Ο ιός της πολιτικής Μακρόν έχει εγκατασταθεί εξ αρχής στο σκληρό δίσκο της πολιτικής που σχεδιάζει. Ίσως να κατάφερνε με την επικοινωνιακή ισχύ που του προσφέρουν οι ενδιαφερόμενοι να παραπλανήσει κάποιους. Αλλά η εξέγερση των Γάλλων τον απογυμνώνει από κάθε επιχείρημα.
Είναι νόμος της πολιτικής; Όπου υπάρχουν Μακρόν θα υπάρχουν και Κίτρινα Γιλέκα. Αν πότε θα είχε την ευκαιρία ο Κυριάκος να εφαρμόσει αυτά που έχει κατά του, το Παρίσι αυτών των ημερών θα είναι εκδρομικός προορισμός μπροστά σ ΄αυτά που θα συμβούν στην Αθήνα. Γιατί αυτό που βλέπουμε στο Παρίσι είναι το αποτέλεσμα μιας πολιτικής που είναι η δική του πολιτική...