Mpelalis Reviews
Σάββατο 24 Ιανουαρίου 2015
Οδυσσέας Ιωάννου: «Πρέπει όλοι να πάρουμε θέση»
Γιώργος Μυζάλης
Έχω ξαναγράψει για εκείνον ότι, κατά τη γνώμη μου, εξελίσσεται σε σημαντικό πρόσωπο για το ελληνικό τραγούδι. Το ελληνικό τραγούδι, που, όπως ο ίδιος σωστά επισημαίνει σε κείμενό του «μετράει πλειοψηφίες που δεν μετρήθηκαν ποτέ». Η χρονιά που έφυγε, αναμφίβολα η πιο παραγωγική του, αποδεικνύει περίτρανα τον ισχυρισμό μου και συμβάλλει στην ενίσχυση μια διαχρονικής πεποίθησης: το τραγούδι είναι μια από τις σημαντικότερες μορφές τέχνης. Και ο Οδυσσέας Ιωάννου την γνωρίζει καλά αυτή την τέχνη.
Αφήσαμε πίσω μας μια χρονιά έντονης παραγωγικότητας για σένα: δύο προσωπικοί δίσκοι, αρκετές συμμετοχές, τραγούδια για το θέατρο, αλλά και μια θεατρική παράσταση. Τι πυροδότησε όλη αυτή τη δημιουργικότητα;
Απολύτως τίποτα. Το έχω πει πολλές φορές αυτό: αποφασίζουν άλλοι για μένα. Ό,τι έχω κάνει, δεν το έχω προτείνει εγώ. Μου το έχουν προτείνει άλλοι. Δηλαδή, ακόμα και τον δίσκο με τον Θέμη (Καραμουρατίδη), μου τον πρότεινε εκείνος. Ο Πλιάτσικας μού ζήτησε τέσσερα τραγούδια. Ο Βασίλης (Παπακωνσταντίνου) μού ζήτησε να γράψω κείμενα και να τα παίξω σαν να κάνω εκπομπή. Αισθάνομαι, πραγματικά, ότι, από τότε που ξεκίνησα, αποφασίζουν άλλοι για μένα. Ο Τσακνής αποφάσισε ότι είμαι στιχουργός, όχι εγώ. Ο Δανίκας αποφάσισε ότι μπορώ να κάνω ραδιόφωνο. Ο Κέδρος μόνος του -όσο κι αν φαίνεται κουφό- το 1996 με πλησίασε, λέγοντάς μου ότι μπορώ να βγάλω διηγήματα. Ο Θάνος (Μικρούτσικος) να κάνουμε τραγούδια… Πραγματικά, ό,τι έχω κάνει μέχρι τώρα -θα σου φανεί παράξενο- είναι αποτέλεσμα θετικών απαντήσεών μου σε κάτι που έχουν αποφασίσει άλλοι για μένα.
Απολύτως τίποτα. Το έχω πει πολλές φορές αυτό: αποφασίζουν άλλοι για μένα. Ό,τι έχω κάνει, δεν το έχω προτείνει εγώ. Μου το έχουν προτείνει άλλοι. Δηλαδή, ακόμα και τον δίσκο με τον Θέμη (Καραμουρατίδη), μου τον πρότεινε εκείνος. Ο Πλιάτσικας μού ζήτησε τέσσερα τραγούδια. Ο Βασίλης (Παπακωνσταντίνου) μού ζήτησε να γράψω κείμενα και να τα παίξω σαν να κάνω εκπομπή. Αισθάνομαι, πραγματικά, ότι, από τότε που ξεκίνησα, αποφασίζουν άλλοι για μένα. Ο Τσακνής αποφάσισε ότι είμαι στιχουργός, όχι εγώ. Ο Δανίκας αποφάσισε ότι μπορώ να κάνω ραδιόφωνο. Ο Κέδρος μόνος του -όσο κι αν φαίνεται κουφό- το 1996 με πλησίασε, λέγοντάς μου ότι μπορώ να βγάλω διηγήματα. Ο Θάνος (Μικρούτσικος) να κάνουμε τραγούδια… Πραγματικά, ό,τι έχω κάνει μέχρι τώρα -θα σου φανεί παράξενο- είναι αποτέλεσμα θετικών απαντήσεών μου σε κάτι που έχουν αποφασίσει άλλοι για μένα.
Δεν έχεις γράψει ποτέ, δηλαδή, χωρίς την «απόφαση» των άλλων;
Όχι. Γράφω με παραγγελία μόνο. Στα συρτάρια μου έχω μηδέν τραγούδια. Ποτέ δεν θα σηκωθώ να γράψω ένα τραγούδι. Μου αρέσει πολύ η λογική της παραγγελίας και του deadline: «Οδυσσέα θέλουμε να κάνουμε έναν δίσκο, χρειαζόμαστε δώδεκα τραγούδια, μέχρι τότε». Κάποιες φορές ξέρω και τη φωνή, κάποιες φορές όχι. Με τον Θέμη, δηλαδή, δεν ξέραμε φωνές. Είπαμε απλώς να κάνουμε έναν δίσκο οι δυο μας. Κάναμε έξι τραγούδια για πάρτη μας και, όταν αποφασίσαμε ποιες θα είναι οι φωνές, προσαρμόσαμε και τέσσερα πάνω τους. Όσον αφορά τον στίχο, ποτέ δεν έχω ξυπνήσει και να πω θα γράψω ένα τραγούδι χωρίς να ξέρω ποιος θα το μελοποιήσει ή ποιος θα το πει. Αυτός είναι ο τρόπος μου. Δεν υπάρχει σωστό και λάθος, απλά έτσι δουλεύω.
Όχι. Γράφω με παραγγελία μόνο. Στα συρτάρια μου έχω μηδέν τραγούδια. Ποτέ δεν θα σηκωθώ να γράψω ένα τραγούδι. Μου αρέσει πολύ η λογική της παραγγελίας και του deadline: «Οδυσσέα θέλουμε να κάνουμε έναν δίσκο, χρειαζόμαστε δώδεκα τραγούδια, μέχρι τότε». Κάποιες φορές ξέρω και τη φωνή, κάποιες φορές όχι. Με τον Θέμη, δηλαδή, δεν ξέραμε φωνές. Είπαμε απλώς να κάνουμε έναν δίσκο οι δυο μας. Κάναμε έξι τραγούδια για πάρτη μας και, όταν αποφασίσαμε ποιες θα είναι οι φωνές, προσαρμόσαμε και τέσσερα πάνω τους. Όσον αφορά τον στίχο, ποτέ δεν έχω ξυπνήσει και να πω θα γράψω ένα τραγούδι χωρίς να ξέρω ποιος θα το μελοποιήσει ή ποιος θα το πει. Αυτός είναι ο τρόπος μου. Δεν υπάρχει σωστό και λάθος, απλά έτσι δουλεύω.
Οι δύο προσωπικοί σου δίσκοι και τα κείμενα του θεατρικού διαφοροποιούνται, τόσο σε επίπεδο μορφής, όσο και σε επίπεδο περιεχομένου από την καθεστηκυία στιχουργία ή συγγραφή και μιλούν για την καθημερινότητα του παρόντος. Το νιώθεις έτσι; Το εισπράττεις; Είναι η πρόθεσή σου;
Κατ' αρχήν, αυτό που λες είναι το ζητούμενο για όποιον γράφει. Να μιλήσει για το σήμερα και να καταφέρει να περάσει μέσα και μερικά αειθαλή πράγματα που θα ισχύουν και σε δέκα χρόνια. Δηλαδή, να μην κάνει καθαρά ρεπορταζιακό τραγούδι. Αυτό που θα γράψεις, να βρει τον κοινό τόπο όλων μας ή όσων περισσότερων μπορεί στο συναίσθημα, αλλά αυτός ο κοινός τόπος να ισχύει και σε δεκαπέντε χρόνια. Στην παράσταση ειδικά αυτό κάναμε. Αυτό ήταν το concept. Να μιλήσουμε για ό,τι ζήσαμε όλοι μας από το 1974 μέχρι το 2010. Προσπάθησα να πιάσω όσο το δυνατόν περισσότερο κοινό τόπο. Για αυτό και δεν είναι ακραιφνώς πολιτικά τα γεγονότα που αναφέρω. Έτσι είναι μέσα και ο σεισμός της Αθήνας, που τον θεωρώ ένα πραγματικό ορόσημο και μια άσκηση αλληλεγγύης…
Κατ' αρχήν, αυτό που λες είναι το ζητούμενο για όποιον γράφει. Να μιλήσει για το σήμερα και να καταφέρει να περάσει μέσα και μερικά αειθαλή πράγματα που θα ισχύουν και σε δέκα χρόνια. Δηλαδή, να μην κάνει καθαρά ρεπορταζιακό τραγούδι. Αυτό που θα γράψεις, να βρει τον κοινό τόπο όλων μας ή όσων περισσότερων μπορεί στο συναίσθημα, αλλά αυτός ο κοινός τόπος να ισχύει και σε δεκαπέντε χρόνια. Στην παράσταση ειδικά αυτό κάναμε. Αυτό ήταν το concept. Να μιλήσουμε για ό,τι ζήσαμε όλοι μας από το 1974 μέχρι το 2010. Προσπάθησα να πιάσω όσο το δυνατόν περισσότερο κοινό τόπο. Για αυτό και δεν είναι ακραιφνώς πολιτικά τα γεγονότα που αναφέρω. Έτσι είναι μέσα και ο σεισμός της Αθήνας, που τον θεωρώ ένα πραγματικό ορόσημο και μια άσκηση αλληλεγγύης…
Έτσι λειτούργησε κιόλας.
Δεν μπορώ να ξεχάσω και το έχω πάρα πολύ έντονα στο μυαλό μου, παρότι ήμουν πεντέμισι χρονών, ότι ξύπνησα μια μέρα και άκουσα τη φράση «γενική επιστράτευση». Και σκέφτηκα, τι σημαίνει αυτό; Ότι ο μπαμπάς πάει στον πόλεμο. Την «κάτσαμε». Και πραγματικά ρωτούσα τη μητέρα μου κάθε μέρα: «πες μου, ο μπαμπάς πού πήγε; Στη δουλειά ή στον πόλεμο»; Αυτόν τον φόβο τον θυμάμαι πάρα πολύ. Τον ζήσαμε κι εγώ και οι συμμαθητές μου. Αυτό το έβγαλα στην παράσταση. Προσπάθησα, δηλαδή, να κάνουμε μια παράσταση που να μην έχει ούτε φθηνή καταγγελία, ούτε διδακτισμό, ούτε σκέτο ωμό θυμό και, κυρίως, να μην έχει δάχτυλο που να δείχνει προς τα πού να πάμε. Γιατί δεν έχω ιδέα. Δεν έχω κανένα δάχτυλο να δείξω προς τα πουθενά. Ήθελα να μιλήσω για αυτό. Τον κοινό τόπο όλων μας, όσα ζήσαμε από το 1974 μέχρι σήμερα. Τις ελπίδες, τους φόβους, τις διαψεύσεις…
Δεν μπορώ να ξεχάσω και το έχω πάρα πολύ έντονα στο μυαλό μου, παρότι ήμουν πεντέμισι χρονών, ότι ξύπνησα μια μέρα και άκουσα τη φράση «γενική επιστράτευση». Και σκέφτηκα, τι σημαίνει αυτό; Ότι ο μπαμπάς πάει στον πόλεμο. Την «κάτσαμε». Και πραγματικά ρωτούσα τη μητέρα μου κάθε μέρα: «πες μου, ο μπαμπάς πού πήγε; Στη δουλειά ή στον πόλεμο»; Αυτόν τον φόβο τον θυμάμαι πάρα πολύ. Τον ζήσαμε κι εγώ και οι συμμαθητές μου. Αυτό το έβγαλα στην παράσταση. Προσπάθησα, δηλαδή, να κάνουμε μια παράσταση που να μην έχει ούτε φθηνή καταγγελία, ούτε διδακτισμό, ούτε σκέτο ωμό θυμό και, κυρίως, να μην έχει δάχτυλο που να δείχνει προς τα πού να πάμε. Γιατί δεν έχω ιδέα. Δεν έχω κανένα δάχτυλο να δείξω προς τα πουθενά. Ήθελα να μιλήσω για αυτό. Τον κοινό τόπο όλων μας, όσα ζήσαμε από το 1974 μέχρι σήμερα. Τις ελπίδες, τους φόβους, τις διαψεύσεις…
Καταλαβαίνεις ότι γράφεις τραγούδια διαφορετικά;
Όχι. Καθόλου.
Όχι. Καθόλου.
Να σου εξηγήσω τι εννοώ. Η πλειοψηφία της παραγωγής τραγουδιού εστιάζει τη θεματολογία της στο ερωτικό στοιχείο. Τα δικά σου τραγούδια διαφοροποιούνται από αυτό. Το καταλαβαίνεις;
Όχι. Ειλικρινά. Κι επίσης, για να μην παρεξηγηθώ, δεν ενοχοποιώ ή ποινικοποιώ τα ερωτικά τραγούδια. Το έχω πει κι άλλες φορές: μακάρι να είχα τα άντερα και το ταλέντο να μπορούσα να γράψω το ερωτικό τραγούδι του Άκη Πάνου. Ακαριαίο, λαϊκό, ερωτικό και με πολλαπλά επίπεδα.
Όχι. Ειλικρινά. Κι επίσης, για να μην παρεξηγηθώ, δεν ενοχοποιώ ή ποινικοποιώ τα ερωτικά τραγούδια. Το έχω πει κι άλλες φορές: μακάρι να είχα τα άντερα και το ταλέντο να μπορούσα να γράψω το ερωτικό τραγούδι του Άκη Πάνου. Ακαριαίο, λαϊκό, ερωτικό και με πολλαπλά επίπεδα.
Γράφεις ένα ερωτικό, το «Σ' αγαπάω μόνο», που είναι ένα ερωτικό του ρεαλισμού, αν με ρωτάς. Μέσα στο τραγούδι αυτό κρύβεται η ωραία πλευρά της καθημερινότητας και της συντροφικότητας.
Το «Σ’ αγαπάω μόνο», θα το πω χαριτολογώντας, αν έχει μια πολιτική αιχμή, είναι το γεγονός ότι το απευθύνει άνδρας σε γυναίκα. Τι σημαίνει αυτό: ότι πια ο άνδρας είναι ο άνεργος, κάθεται σπίτι και η γυναίκα δουλεύει. Παλιότερα συνέβαινε το ανάποδο. Το ότι το λέει άνδρας σε γυναίκα, είναι ένα «χαριτωμένο» πολιτικό σχόλιο της εποχής. Αν κάναμε αυτό το τραγούδι το 2004, θα λέγαμε να μην το πει ο Γιάννης (Κότσιρας), να το πει μια γυναίκα, να το πει η Γιώτα (Νέγκα).
Το «Σ’ αγαπάω μόνο», θα το πω χαριτολογώντας, αν έχει μια πολιτική αιχμή, είναι το γεγονός ότι το απευθύνει άνδρας σε γυναίκα. Τι σημαίνει αυτό: ότι πια ο άνδρας είναι ο άνεργος, κάθεται σπίτι και η γυναίκα δουλεύει. Παλιότερα συνέβαινε το ανάποδο. Το ότι το λέει άνδρας σε γυναίκα, είναι ένα «χαριτωμένο» πολιτικό σχόλιο της εποχής. Αν κάναμε αυτό το τραγούδι το 2004, θα λέγαμε να μην το πει ο Γιάννης (Κότσιρας), να το πει μια γυναίκα, να το πει η Γιώτα (Νέγκα).
Δεν το είχα σκεφτεί έτσι. Έχεις δίκιο.
Ομολογώ πάντως ότι δεν αντιλαμβάνομαι τη διαφορετικότητα που επισημαίνεις. Έτσι και με την παράσταση. Έχω εντυπωσιαστεί με τις κριτικές. Σου αποδίδουν προθέσεις που δεν τις είχες. Διάβασα σε κριτική, πως η παράσταση αυτή είναι μια πολύ βαθιά πολιτική πράξη. Δεν ξεκινήσαμε να κάνουμε κάτι τέτοιο. Το δίκιο, βέβαια, το έχει πάντα ο ακροατής. Ακόμα κι αν εσύ πιστεύεις ότι κάνεις κάτι καλό, αν οι άλλοι δεν στο αποδώσουν, το δίκιο το έχουν αυτοί. Γιατί, μεταξύ μας, υπάρχουν τραγούδια που εγώ τα λάτρεψα και δεν τα άκουσε ποτέ κανένας και τραγούδια που θεώρησα ότι δεν είναι κάτι που μπορεί να αγγίξει πολύ κόσμο και έχουν περάσει μια γενιά ήδη. Δεν προβλέπονται αυτά και τα τραγούδια γενικώς δεν είναι προϊόντα εργαστηρίου. Και έχουμε πρόσφατα παραδείγματα πολλά, τραγουδιών που φωνάζανε από πριν την πρόθεσή τους να μιλήσουν πολιτικά και να εκφράσουν την εποχή τους και ήταν παταγώδης η αποτυχία τους γιατί ήτανε πολύ βερμπάλ, πολύ δήθεν και πολύ λαϊκίστικα. Και όπως έχω πει επανειλημμένως, κανείς δεν μπορεί να προβλέψει αν το επόμενο τραγούδι που θα στεγάσει το συλλογικό αίσθημά μας θα είναι ερωτικό ή όχι. Μπορεί κάλλιστα να είναι ερωτικό. Και η λειτουργία του να είναι καθαρά πολιτική. Είναι άλλο το τραγούδι και άλλο η λειτουργία του. Το πώς θα λειτουργήσει ένα τραγούδι σε μια εποχή δεν έχει να κάνει με την πρόθεση του δημιουργού, ούτε καν με τα υλικά. Έχω γίνει εμμονικός και αναφέρω ως παράδειγμα την «Πρώτη Μαΐου». Ξεκινάει ο Λοΐζος και γράφει κουπλέ για το Μάη του 68: «οι φοιτητές σηκώνουν τα πανό και ξεκινάνε». Φτάνει το ρεφραίν, που εσύ περιμένεις ότι θα υποπέσει στην παγίδα και στο αμάρτημα και θα κορυφώσει την αντίσταση και θα πει τη φονική πολιτική ατάκα, αλλά επειδή είναι μεγάλος δημιουργός τι λέει; «Ψάχνω το κορίτσι που αγαπώ». Και σου κόβει τα πόδια και λες: για αυτό είσαι μεγάλος.
Ομολογώ πάντως ότι δεν αντιλαμβάνομαι τη διαφορετικότητα που επισημαίνεις. Έτσι και με την παράσταση. Έχω εντυπωσιαστεί με τις κριτικές. Σου αποδίδουν προθέσεις που δεν τις είχες. Διάβασα σε κριτική, πως η παράσταση αυτή είναι μια πολύ βαθιά πολιτική πράξη. Δεν ξεκινήσαμε να κάνουμε κάτι τέτοιο. Το δίκιο, βέβαια, το έχει πάντα ο ακροατής. Ακόμα κι αν εσύ πιστεύεις ότι κάνεις κάτι καλό, αν οι άλλοι δεν στο αποδώσουν, το δίκιο το έχουν αυτοί. Γιατί, μεταξύ μας, υπάρχουν τραγούδια που εγώ τα λάτρεψα και δεν τα άκουσε ποτέ κανένας και τραγούδια που θεώρησα ότι δεν είναι κάτι που μπορεί να αγγίξει πολύ κόσμο και έχουν περάσει μια γενιά ήδη. Δεν προβλέπονται αυτά και τα τραγούδια γενικώς δεν είναι προϊόντα εργαστηρίου. Και έχουμε πρόσφατα παραδείγματα πολλά, τραγουδιών που φωνάζανε από πριν την πρόθεσή τους να μιλήσουν πολιτικά και να εκφράσουν την εποχή τους και ήταν παταγώδης η αποτυχία τους γιατί ήτανε πολύ βερμπάλ, πολύ δήθεν και πολύ λαϊκίστικα. Και όπως έχω πει επανειλημμένως, κανείς δεν μπορεί να προβλέψει αν το επόμενο τραγούδι που θα στεγάσει το συλλογικό αίσθημά μας θα είναι ερωτικό ή όχι. Μπορεί κάλλιστα να είναι ερωτικό. Και η λειτουργία του να είναι καθαρά πολιτική. Είναι άλλο το τραγούδι και άλλο η λειτουργία του. Το πώς θα λειτουργήσει ένα τραγούδι σε μια εποχή δεν έχει να κάνει με την πρόθεση του δημιουργού, ούτε καν με τα υλικά. Έχω γίνει εμμονικός και αναφέρω ως παράδειγμα την «Πρώτη Μαΐου». Ξεκινάει ο Λοΐζος και γράφει κουπλέ για το Μάη του 68: «οι φοιτητές σηκώνουν τα πανό και ξεκινάνε». Φτάνει το ρεφραίν, που εσύ περιμένεις ότι θα υποπέσει στην παγίδα και στο αμάρτημα και θα κορυφώσει την αντίσταση και θα πει τη φονική πολιτική ατάκα, αλλά επειδή είναι μεγάλος δημιουργός τι λέει; «Ψάχνω το κορίτσι που αγαπώ». Και σου κόβει τα πόδια και λες: για αυτό είσαι μεγάλος.
Στην παράσταση λειτουργείς λίγο σαν ραδιοφωνικός παραγωγός. Θα μπορούσαν αυτά τα κείμενα να είναι τα κείμενα μιας εκπομπής. Σου λείπει το ραδιόφωνο;
Καθόλου. Ήταν ένας κύκλος είκοσι δύο χρόνων, που θεωρώ ότι ολοκληρώθηκε. Φυσικά, δεν λέω ότι δεν θα ξανακάνω ραδιόφωνο. Θα ξανάκανα ραδιόφωνο με τους όρους μου, χωρίς playlist, δηλαδή κ.λπ. Δεν με πιστεύει κανένας, δεν πιστεύω κι εγώ τον εαυτό μου που το λέω, αλλά δεν μου λείπει καθόλου. Μάλιστα, το ότι έφυγα από το Μελωδία την κατάλληλη στιγμή απελευθέρωσε όλη αυτή τη δημιουργικότητα…
Καθόλου. Ήταν ένας κύκλος είκοσι δύο χρόνων, που θεωρώ ότι ολοκληρώθηκε. Φυσικά, δεν λέω ότι δεν θα ξανακάνω ραδιόφωνο. Θα ξανάκανα ραδιόφωνο με τους όρους μου, χωρίς playlist, δηλαδή κ.λπ. Δεν με πιστεύει κανένας, δεν πιστεύω κι εγώ τον εαυτό μου που το λέω, αλλά δεν μου λείπει καθόλου. Μάλιστα, το ότι έφυγα από το Μελωδία την κατάλληλη στιγμή απελευθέρωσε όλη αυτή τη δημιουργικότητα…
…που τώρα υποδεχόμαστε με τη μορφή τραγουδιών και άλλων δραστηριοτήτων σου.
Ακριβώς. Μπόρεσα, δηλαδή, να κάνω τους δίσκους που δεν είχα κάνει, να γράψω τα κείμενα που δεν είχα γράψει. Είναι πολύ σημαντικό να έχεις την πολυτέλεια του να παλεύεις μια λέξη σου τέσσερις μέρες κοιτώντας το ταβάνι. Είχα την πολυτέλεια του χρόνου. Είχα τη δυνατότητα να παλέψω τα κείμενά μου και να τα κάνω όσο πιο καλά μπορούσα. Όταν γράφεις με καθημερινή πίεση είναι πολύ λογικό να γράφεις πιο βιαστικά, να γράφεις θυμωμένος, να γράφεις αγχωμένος. Επιπλέον, δε, με το που φεύγω από το Μελωδία, γεννιέται η κόρη μου. Κάποια στιγμή, λοιπόν, σκέφτηκα ότι δεν μπορείς να αυτολογοκρίνεσαι στη χαρά σου. Πέφτουν κορμιά δίπλα μας, η φτώχεια είναι η απόλυτη βία, μιλάμε για μια εποχή που πάθαμε ένα κάταγμα όλοι μας, αλλά από την άλλη θα ήμουν ψεύτης και δεν θα ήμουν δημιουργός αν μες στα τραγούδια μου δεν πέρναγα και την ευτυχία και την ευλογία που ένιωσα πρώτη φορά πατέρας. Δεν μπορείς να αυτολογοκρίνεσαι από φόβο μη γίνεις προκλητικός άμα ουρλιάξεις: συγγνώμη παιδιά, αλλά αυτή τη στιγμή που κάνω βόλτα με την κόρη μου είμαι ευλογημένος. Δεν μπορώ να είμαι ψεύτης και να βγω μουρτζούφλης και σκοτεινός όταν έχει γεννηθεί το παιδί μου.
Ακριβώς. Μπόρεσα, δηλαδή, να κάνω τους δίσκους που δεν είχα κάνει, να γράψω τα κείμενα που δεν είχα γράψει. Είναι πολύ σημαντικό να έχεις την πολυτέλεια του να παλεύεις μια λέξη σου τέσσερις μέρες κοιτώντας το ταβάνι. Είχα την πολυτέλεια του χρόνου. Είχα τη δυνατότητα να παλέψω τα κείμενά μου και να τα κάνω όσο πιο καλά μπορούσα. Όταν γράφεις με καθημερινή πίεση είναι πολύ λογικό να γράφεις πιο βιαστικά, να γράφεις θυμωμένος, να γράφεις αγχωμένος. Επιπλέον, δε, με το που φεύγω από το Μελωδία, γεννιέται η κόρη μου. Κάποια στιγμή, λοιπόν, σκέφτηκα ότι δεν μπορείς να αυτολογοκρίνεσαι στη χαρά σου. Πέφτουν κορμιά δίπλα μας, η φτώχεια είναι η απόλυτη βία, μιλάμε για μια εποχή που πάθαμε ένα κάταγμα όλοι μας, αλλά από την άλλη θα ήμουν ψεύτης και δεν θα ήμουν δημιουργός αν μες στα τραγούδια μου δεν πέρναγα και την ευτυχία και την ευλογία που ένιωσα πρώτη φορά πατέρας. Δεν μπορείς να αυτολογοκρίνεσαι από φόβο μη γίνεις προκλητικός άμα ουρλιάξεις: συγγνώμη παιδιά, αλλά αυτή τη στιγμή που κάνω βόλτα με την κόρη μου είμαι ευλογημένος. Δεν μπορώ να είμαι ψεύτης και να βγω μουρτζούφλης και σκοτεινός όταν έχει γεννηθεί το παιδί μου.
Την Κυριακή που μας έρχεται, έχουμε εκλογές. Και θέλω να σε ρωτήσω σε ποιο ποσοστό νιώθεις την ιστορία να επαναλαμβάνεται και πόσο απογοητευτικό μπορεί να είναι αυτό.
Είναι τρομερά απογοητευτικό. Είναι επίσης απογοητευτικό ότι, έκλεισα τα 48 πρόσφατα, δεν θυμάμαι ποια φορά στη ζωή μου ψήφισα εκτός λογικής του «μη χείρον βέλτιστον». Δεν θυμάμαι πότε ψήφισα κάτι «με τα χίλια». Όταν, βέβαια, μιλάμε για κομματικούς οργανισμούς, είναι πάρα πολύ δύσκολο να ταυτιστείς απόλυτα. Από την άλλη, δεν μπορώ να ανεχτώ και την απόλυτη ήττα που νιώθω αυτήν τη στιγμή. Δεν ελπίζω ούτε σε μαγικά, ούτε σε θαύματα και θα ψηφίσω ΣΥΡΙΖΑ για δύο λόγους. Ο ένας λόγος είναι νορμάλ και ο δεύτερος είναι η ήττα μου και θα στην εξηγήσω. Πρώτον, λοιπόν, πρέπει να μπει ένα φρένο στον ραγδαίο αποδημοκρατισμό της χώρας τα τελευταία τέσσερα χρόνια και θεωρώ ότι ο ΣΥΡΙΖΑ είναι μια εγγύηση, τουλάχιστον για αυτό. Και δεύτερον -και εδώ έρχεται η ήττα μου, που δεν με συγχωρώ αλλά δεν μπορείς να έχεις φτάσει 48 χρονών, να είσαι αριστερός και να δηλώνεις ότι ψηφίζεις με τέτοιο κριτήριο- να φύγει η ακροδεξιά ηγεσία της Νέας Δημοκρατίας. Ποτέ δεν με ενδιέφερε η ηγεσία κανενός κόμματος που δεν ψήφιζα, δεν με αφορούσε. Δεν με αφορά τι κάνει η Νέα Δημοκρατία, δεν με αφορά τι κάνει το ΠΑΣΟΚ. Η απόλυτη ήττα μου είναι ότι παρακαλάω να ξαναγυρίσει η Νέα Δημοκρατία σε πιο μετριοπαθείς, γιατί δεν αντέχω η χώρα μου το 2015 να έχει πρωθυπουργό με ακροδεξιούς συμβούλους με πολλά ένσημα στον φασισμό. Γιατί δεν είναι απλώς ακροδεξιοί. Ορισμένοι έχουν ένσημα στον φασισμό. Είναι το έσχατο σημείο ενός αριστερού να παρακαλάει κάτι τέτοιο. Είναι μεγάλη ήττα μου, το καταλαβαίνω. Απαντάω στην ερώτησή σου, λοιπόν, και σου λέω ότι οι απογοητεύσεις έρχονται η μία μετά την άλλη και ο μόνος τρόπος που βρήκα να ξεπερνάω την απογοήτευσή μου είναι να είμαι δημιουργικός όσο μπορώ την κάθε μέρα.
Είναι τρομερά απογοητευτικό. Είναι επίσης απογοητευτικό ότι, έκλεισα τα 48 πρόσφατα, δεν θυμάμαι ποια φορά στη ζωή μου ψήφισα εκτός λογικής του «μη χείρον βέλτιστον». Δεν θυμάμαι πότε ψήφισα κάτι «με τα χίλια». Όταν, βέβαια, μιλάμε για κομματικούς οργανισμούς, είναι πάρα πολύ δύσκολο να ταυτιστείς απόλυτα. Από την άλλη, δεν μπορώ να ανεχτώ και την απόλυτη ήττα που νιώθω αυτήν τη στιγμή. Δεν ελπίζω ούτε σε μαγικά, ούτε σε θαύματα και θα ψηφίσω ΣΥΡΙΖΑ για δύο λόγους. Ο ένας λόγος είναι νορμάλ και ο δεύτερος είναι η ήττα μου και θα στην εξηγήσω. Πρώτον, λοιπόν, πρέπει να μπει ένα φρένο στον ραγδαίο αποδημοκρατισμό της χώρας τα τελευταία τέσσερα χρόνια και θεωρώ ότι ο ΣΥΡΙΖΑ είναι μια εγγύηση, τουλάχιστον για αυτό. Και δεύτερον -και εδώ έρχεται η ήττα μου, που δεν με συγχωρώ αλλά δεν μπορείς να έχεις φτάσει 48 χρονών, να είσαι αριστερός και να δηλώνεις ότι ψηφίζεις με τέτοιο κριτήριο- να φύγει η ακροδεξιά ηγεσία της Νέας Δημοκρατίας. Ποτέ δεν με ενδιέφερε η ηγεσία κανενός κόμματος που δεν ψήφιζα, δεν με αφορούσε. Δεν με αφορά τι κάνει η Νέα Δημοκρατία, δεν με αφορά τι κάνει το ΠΑΣΟΚ. Η απόλυτη ήττα μου είναι ότι παρακαλάω να ξαναγυρίσει η Νέα Δημοκρατία σε πιο μετριοπαθείς, γιατί δεν αντέχω η χώρα μου το 2015 να έχει πρωθυπουργό με ακροδεξιούς συμβούλους με πολλά ένσημα στον φασισμό. Γιατί δεν είναι απλώς ακροδεξιοί. Ορισμένοι έχουν ένσημα στον φασισμό. Είναι το έσχατο σημείο ενός αριστερού να παρακαλάει κάτι τέτοιο. Είναι μεγάλη ήττα μου, το καταλαβαίνω. Απαντάω στην ερώτησή σου, λοιπόν, και σου λέω ότι οι απογοητεύσεις έρχονται η μία μετά την άλλη και ο μόνος τρόπος που βρήκα να ξεπερνάω την απογοήτευσή μου είναι να είμαι δημιουργικός όσο μπορώ την κάθε μέρα.
Τα εργαστήρια στιχουργικής που κάνεις ενισχύουν τη δημιουργικότητά σου;
Πάρα πολύ. Στην ουσία, για να μην παρεξηγηθώ, αυτό που κάνω είναι να «κουρδίζω» ορισμένες ικανότητες σε ανθρώπους που γράφουνε στίχους. Με βάση την εμπειρία μου, να κουρδίζω, δηλαδή, μερικά λαθάκια που κάνουνε και κυρίως να κάνουμε πολύ καλές γερές συζητήσεις γύρω από το ελληνικό τραγούδι με αφορμή τον στίχο. Οι ηλικίες των ανθρώπων που παρακολουθούν το εργαστήριο είναι από 18 ετών μέχρι και 55. Αυτή η τόσο μεγάλη γκάμα ανθρώπων, που καθένας τους ακούει διαφορετικά πράγματα από το ελληνικό τραγούδι και διαφορετικά πράγματα θέλει να γράψει, άλλος ο τρόπος γραφής του και άλλη η θεματολογία του, είναι πάρα πολύ γοητευτική. Το πιο γοητευτικό από όλα είναι ο στίχος σαν αφορμή για να κάνουμε κουβέντες. Είναι όλο interactive. Δεν μιλάω μόνο εγώ, δεν κάνω διάλεξη σε καμία περίπτωση. Πάντα μιλάνε πιο πολύ τα παιδιά. Μου αρέσει πάρα πολύ. Με κάνει να αισθάνομαι πάρα πολύ ζωντανός.
Πάρα πολύ. Στην ουσία, για να μην παρεξηγηθώ, αυτό που κάνω είναι να «κουρδίζω» ορισμένες ικανότητες σε ανθρώπους που γράφουνε στίχους. Με βάση την εμπειρία μου, να κουρδίζω, δηλαδή, μερικά λαθάκια που κάνουνε και κυρίως να κάνουμε πολύ καλές γερές συζητήσεις γύρω από το ελληνικό τραγούδι με αφορμή τον στίχο. Οι ηλικίες των ανθρώπων που παρακολουθούν το εργαστήριο είναι από 18 ετών μέχρι και 55. Αυτή η τόσο μεγάλη γκάμα ανθρώπων, που καθένας τους ακούει διαφορετικά πράγματα από το ελληνικό τραγούδι και διαφορετικά πράγματα θέλει να γράψει, άλλος ο τρόπος γραφής του και άλλη η θεματολογία του, είναι πάρα πολύ γοητευτική. Το πιο γοητευτικό από όλα είναι ο στίχος σαν αφορμή για να κάνουμε κουβέντες. Είναι όλο interactive. Δεν μιλάω μόνο εγώ, δεν κάνω διάλεξη σε καμία περίπτωση. Πάντα μιλάνε πιο πολύ τα παιδιά. Μου αρέσει πάρα πολύ. Με κάνει να αισθάνομαι πάρα πολύ ζωντανός.
Αν έκανες τώρα μια ραδιοφωνική εκπομπή με τα καλύτερα τραγούδια της χρονιάς που μόλις έφυγε, ποια θα συμπεριλάμβανες σε αυτή;
Δεν αναφέρω δικά μου τραγούδια, φυσικά. Θα έπαιζα την «Ευθεία γραμμή» της Γιώτας (Νέγκα). Θα έπαιζα, παρότι δεν είναι του 2014 αλλά όταν το άκουσα συγκλονίστηκα, τον «Όμηρο» της Ζουγανέλη. Θα έπαιζα τον «Κατάδικο» του Φασουλά, που βγήκε τώρα. Θα έβαζα του Αλκίνοου ένα κομμάτι που δεν παίζουν τα ραδιόφωνα και με έχει ενθουσιάσει, το «Τι περιμένεις πια». Ελπίζω κάποια στιγμή να το «πιάσουνε» τα ραδιόφωνα. Θα έπαιζα το καινούργιο του Φάμελλου, που παίζεται τώρα, «Ο δρόμος μέσα στο σκοτάδι». Και ο «Φυγάς», των Εκμέκ από τη Θεσσαλονίκη. Κάτσε να το σκεφτούμε λίγο. Έχουμε χρόνο, μην είμαστε άδικοι.
Δεν αναφέρω δικά μου τραγούδια, φυσικά. Θα έπαιζα την «Ευθεία γραμμή» της Γιώτας (Νέγκα). Θα έπαιζα, παρότι δεν είναι του 2014 αλλά όταν το άκουσα συγκλονίστηκα, τον «Όμηρο» της Ζουγανέλη. Θα έπαιζα τον «Κατάδικο» του Φασουλά, που βγήκε τώρα. Θα έβαζα του Αλκίνοου ένα κομμάτι που δεν παίζουν τα ραδιόφωνα και με έχει ενθουσιάσει, το «Τι περιμένεις πια». Ελπίζω κάποια στιγμή να το «πιάσουνε» τα ραδιόφωνα. Θα έπαιζα το καινούργιο του Φάμελλου, που παίζεται τώρα, «Ο δρόμος μέσα στο σκοτάδι». Και ο «Φυγάς», των Εκμέκ από τη Θεσσαλονίκη. Κάτσε να το σκεφτούμε λίγο. Έχουμε χρόνο, μην είμαστε άδικοι.
Θα έβαζες κάποιο από τον δίσκο της Αντωνοπούλου;
Α, βέβαια! Θα έβαζα το «Έχεις που να πας».
Α, βέβαια! Θα έβαζα το «Έχεις που να πας».
Εμένα μου άρεσε πολύ και το «Δουλειά-αγκαλιά».
Επίσης, αλλά το «Έχεις που να πας» είναι το πρώτο που άκουσα και με «έκοψε». Θα έβαζα το τραγούδι που λέει ο Μάλαμας στο δίσκο του Θανάση, την «Ηλιόπετρα». Θα έβαζα το «Φορτηγό» του Μάλαμα, που μου άρεσε πάρα πολύ. Τα «Μεροκάματα» οπωσδήποτε. Και τα «Κλειδιά» του Κοτονιά. Τους «Λαβύρινθους» της Βουλγαράκη, που έχει «άγνοια κινδύνου» στη χρήση λέξεων, όπως η «μπέσα». Είναι μια λέξη που εγώ δεν έχω βρει ακόμα το κατάλληλο στιχουργικό περιβάλλον για να την εντάξω σε κάποιο τραγούδι. Ξεχνάμε σίγουρα κάποια.
Επίσης, αλλά το «Έχεις που να πας» είναι το πρώτο που άκουσα και με «έκοψε». Θα έβαζα το τραγούδι που λέει ο Μάλαμας στο δίσκο του Θανάση, την «Ηλιόπετρα». Θα έβαζα το «Φορτηγό» του Μάλαμα, που μου άρεσε πάρα πολύ. Τα «Μεροκάματα» οπωσδήποτε. Και τα «Κλειδιά» του Κοτονιά. Τους «Λαβύρινθους» της Βουλγαράκη, που έχει «άγνοια κινδύνου» στη χρήση λέξεων, όπως η «μπέσα». Είναι μια λέξη που εγώ δεν έχω βρει ακόμα το κατάλληλο στιχουργικό περιβάλλον για να την εντάξω σε κάποιο τραγούδι. Ξεχνάμε σίγουρα κάποια.
Γιατί πρέπει ο ΣΥΡΙΖΑ να κατακτήσει την αυτοδυναμία
του Δημήτρη Μπεκιάρη
Το καλοκαίρι του
2009, λίγο πριν προκηρυχθούν οι εκλογές του Οκτώβρη του ίδιου έτους, δύο
πολιτικά πρόσωπα, από εκείνα που εκπροσωπούν το χρεοκοπημένο πολιτικό δυναμικό
της χώρας, η Ντόρα Μπακογιάννη και ο Θεόδωρος Πάγκαλος, υπέβαλλαν την δική τους
άποψη, τη δική τους θέση, για το πως θα μπορούσε να εξελιχθεί το πολιτικό
σύστημα της χώρας σε συνάρτηση με την αλλαγή του εκλογικού συστήματος.
Τον Ιούλιο εκείνου
του έτους, η Ντόρα Μπακογιάννη, παραχωρώντας συνέντευξη στην εφημερίδα "Η
Καθημερινή", είχε ταχθεί υπέρ του γερμανικού εκλογικού μοντέλου. Σχεδόν
ταυτόχρονα, την ίδια εποχή, ο σημερινός ψηφοφόρος του Αντώνη Σαμαρά, ο Θεόδωρος
Πάγκαλος κατέθετε την δική του άποψη για υιοθέτηση του γαλλικού εκλογικού
μοντέλου.
Τι ήταν εκείνο, όμως,
που συνέδεε τις δύο προτάσεις, πέραν του ότι απέρρεαν από την ισχυρή επιρροή
του ξενικού παράγοντα στα δύο αυτά πολιτικά πρόσωπα; Μα η δημιουργία των
συνθηκών και του πλαισίου που θα απέτρεπαν από εκεί και έπειτα τη δυνατότητα
σχηματισμού αυτοδύναμων κυβερνήσεων. Άρα περιέγραφαν, τόσο η Ντόρα Μπακογιάννη,
όσο και ο Θεόδωρος Πάγκαλος, μία προοπτική σχηματισμού αποκλειστικά κυβερνήσεων
συνεργασίας, κατά τα πρότυπα άλλων ευρωπαϊκών χωρών, χωρίς ωστόσο οι προτάσεις
τους να συμπεριλαμβάνουν τις ιδιοτυπίες, τις ιδιομορφίες και τις ιδιαιτερότητες
της ελληνικής ιστορικής και πολιτικής πραγματικότητας.
Ποιοι είναι εκείνοι,
όμως, οι οποίοι θέλουν να επιβάλλουν στην Ελλάδα την ψευδεπίγραφη κουλτούρα,
της δήθεν συναίνεσης, μίας συναίνεσης, που είναι ή θα είναι το αποτέλεσμα
πολιτικών - κυβερνητικών συνεργασιών, μιας συναίνεσης με απολιτίκ και
αντικοινωνικά χαρακτηριστικά, που αντικειμενικό σκοπό έχει αποκλειστικά τη
διάσωση του υπηρετικού προσωπικού της ντόπιας ολιγαρχίας και των ξένων κέντρων
εξουσίας, μέσω της δέσμευσης ή του περιορισμού της επιρροής, τουλάχιστον, των
δημοκρατικών και ριζοσπαστικών πολιτικών δυνάμεων; Μα εκείνοι, οι οποίοι
επιζητούν το σχηματισμό κυβερνήσεων αδύναμων, οι οποίες μπορούν εύκολα να
χειραγωγηθούν, εύκολα να εκβιαστούν, κυβερνήσεων ευάλωτων που μπορούν εύκολα να
εύκολα να ελεγχθούν από τα κέντρα και παράκεντρα εξουσίας, από τα λεγόμενα
"δομημένα συμφέροντα" και τη διαπλοκή.
Εκείνη την εποχή, το
καλοκαίρι και φθινόπωρο του 2009, τα ΜΜΕ της διαπλοκής, διακινούσαν σενάρια
περί μη σχηματισμού αυτοδύναμης κυβέρνησης. Τελικά, όμως, ο Γιώργος Παπανδρέου
και το ΠΑΣΟΚ κατάφεραν και έφτασαν στην αυτοδυναμία με σαρωτική νίκη, το εύρος
της οποίας αποτυπώθηκε στις 10 ποσοστιαίες μονάδες διαφορά από τη Νέα
Δημοκρατία.
Ωστόσο, ο
κατακερματισμός του πολιτικού συστήματος, η πολυδιάσπασή του, δεν άργησαν να
έρθουν, όχι επειδή επιβλήθηκαν από τα εξωθεσμικά πολιτικά και οικονομικά κέντρα
εξουσίας κατόπιν στρατηγικά δομημένου σχεδιασμού, αλλά επειδή οι σαρωτικές
συνέπειες της μνημονιακής λαίλαπας, λειτούργησαν διαλυτικά για το πολιτικό
κατεστημένο της μεταπολίτευσης. Στις εκλογές του 2012 το πολιτικό σύστημα
κονιορτοποιήθηκε, με τέτοιο τρόπο ώστε οι αντιστοιχήσεις και οι παραλληλισμοί
να μπορούν να πραγματοποιηθούν μόνο σε σε σχέση με την δεκαετία του 1950 και
την πολιτική αστάθεια που τη σημάδεψε.
Ο κατακερματισμός του
πολιτικού συστήματος, που μετέβαλε τους συσχετισμούς πολιτικών δυνάμεων και
διέλυσε τον παραταξιακό χαρακτήρα τόσο του ΠΑΣΟΚ, όσο και της Νέας Δημοκρατίας,
αιφνιδίασε ακόμη και τους εκφραστές των κατεστημένων δομών πολιτικής και
οικονομικής εξουσίας, που μεθόδευαν, στο πλαίσιο του ντόπιου βλαχομπαρόκ
αστισμού, να προσδιορίσουν μετά τις εκλογές του 2009, τον τρόπο με τον οποίο θα
καθορίζονταν οι δυναμικές των πολιτικών φορέων, με το βλέμμα στο μέλλον της λιτότητας
που προετοίμαζαν τα διευθυντήρια του Βερολίνου, των Βρυξελλών και της
Φρανκφούρτης, αλλά και με απόλυτο ζητούμενο τη διάσωσή τους εντός της
λειτουργίας του παρασιτικού επιχειρηματικού - τραπεζικού - μιντιακού -
πολιτικού συμπλέγματος.
Ας πάμε ξανά, όμως,
λίγο πιο πίσω. Μετά την εκλογική νίκη του ΠΑΣΟΚ, το 2009, ο επίτιμος πρόεδρος
της Νέας Δημοκρατία, και πρώην πρωθυπουργός, Κωνσταντίνος Μητσοτάκης πρότεινε
κυβέρνηση "εθνικής ανάγκης" με πρωθυπουργό τον Κώστα Σημίτη.
Επρόκειτο για μία πρόταση που παρέπεμπε στις μετεμφυλιακές προσπάθειες του
παλατιού για συγκρότηση και σχηματισμό "κυβέρνησης εθνικής
συγκεντρώσεως", οι οποίες είχαν ως στόχο την Αριστερά και το λαϊκό κίνημα.
Έδινε ωστόσο, λίγο πριν η χώρα προσφύγει στο μηχανισμό στήριξης, το στίγμα για
το τι θα ακολουθούσε.
Τελικά, τον Νοέμβρη -
Δεκέμβρη του 2011, η κυβέρνηση "εθνικής συνεννόησης"
συγκροτήθηκε, κατόπιν πιέσεων από τραπεζικούς και πολιτικούς κύκλους,
ντόπιους και ξένους", υπό τον δοτό πρωθυπουργό και ευπατρίδη των
τραπεζών, αλλά και άνθρωπο του Σημίτη, Λουκά
Παπαδήμο, με τα γνωστά καταστροφικά αποτελέσματα για την
ελληνική κοινωνία και οικονομία.
Στην παρούσα
συγκυρία, το τελευταίο χρονικό διάστημα, και ενώ η σαρωτική νίκη του ΣΥΡΙΖΑ
έναντι των υπαλλήλων της τρόικας είναι βέβαιη και προ των πυλών, το κατεστημένο
και ο μιντιακός μηχανισμός προπαγάνδας που διαθέτει, έπαιξαν το τελευταίο τους
χαρτί για το ψαλίδισμα της αυτοδυναμίας του ΣΥΡΙΖΑ, με την περιγραφή ενός δήθεν
αναγκαίου πλαισίου επιβολής τέτοιων συσχετισμών στο επόμενο ελληνικό
κοινοβούλιο, ώστε αν ο ΣΥΡΙΖΑ δεν σχημάτιζε αυτοδύναμη κυβέρνηση, τότε να
αναγκαζόταν να συνεργαστεί με κάποια από τις υποτακτικές μνημονιακές πολιτικές
δυνάμεις, που φτωχοποίησαν τον ελληνικό λαό.
Αντικειμενικός σκοπός
των προσπαθειών του καταρρέοντος κατεστημένου δεν είναι άλλος από το να
"δέσει" τα χέρια του Αλέξη Τσίπρα, ώστε εκείνος να μην υλοποιήσει το
δημοκρατικό κυβερνητικό πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ, το πρόγραμμα της απελευθέρωσης
του λαού μας, της παραγωγικής ανασυγκρότησης της χώρας, της πολιτιστικής
αναγέννησης και της κοινωνικής δικαιοσύνης.
Θέλουν μία κυβέρνηση
ελεγχόμενη, που δεν θα έχει τη δυνατότητα να απειλήσει τα συμφέροντα της
ντόπιας λούμπεν ψευδοελίτ και των ξένων αφεντάδων της. Στο πλαίσιο της
συλλογιστικής του μόνιμου κατακερματισμού του πολιτικού συστήματος, το
κατεστημένο απεργάζεται σενάρια μελλοντικής - και μάλιστα βραχυμεσοπρόθεσμα -
αποσταθεροποίησης για να παλινορθωθεί, χωρίς να έχει προλάβει η δημοκρατική
κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, η πρώτη κυβέρνηση της ιστορικής Αριστεράς στη χώρα,
να υλοποιήσει το πρόγραμμά της για την απελευθέρωση του λαού μας και για τη
διάσωση του δημόσιου πλούτου. Ελπίζει ότι θα πετύχει τα ρυπαρά σχέδιά του, σε
περίπτωση που ο ΣΥΡΙΖΑ δεν θα έχει κατακτήσει την αυτοδυναμία. Ο ΣΥΡΙΖΑ, ακόμη
και αυτοδύναμος, όμως, θα επιδιώξει ευρείες πολιτικές και κοινωνικές
συναινέσεις και συμμαχίες, με όρους ωστόσο, μεγαλύτερων σταθεροποιητικών
δυνατοτήτων για το δημοκρατικό σύστημα διακυβέρνησης.
Ο ελληνικός λαός,
ωστόσο, γνωρίζει ότι η σταθερότητα αυτής της χώρας εξαρτάται από τη δική του
βούληση, εξαρτάται ΚΥΡΙΩΣ, από το αν ο ΣΥΡΙΖΑ την Κυριακή, στις 25 του Γενάρη,
θα είναι αυτοδύναμος, για να είναι αυτοδύναμος και ο ελληνικός λαός, για να
χαράξει ο λαός μας, μαζί με την κυβέρνησης της Αριστεράς, ως το απόλυτο
στήριγμά της, τη δική του μοίρα.
Ο Αλέξης Τσίπρας
ζήτησε "Καθαρή εντολή", για να είναι τα χέρια του λυμένα, ώστε να
μπορέσει να διαπραγματευτεί με πρόταγμα το λαϊκό και εθνικό συμφέρον.
Ο κυρίαρχος λαός θα κάνει
αυτό που εκφράζει τα δικά του συμφέροντα, θα δώσει την αυτοδυναμία στον ΣΥΡΙΖΑ,
θα δώσει την "καθαρή εντολή"
Παρασκευή 23 Ιανουαρίου 2015
Το «ολοκαύτωμα» των μνημονίων
Από το Ποντίκι
Πιο επίκαιρο από ποτέ είναι το νέο τηλεοπτικό σποτ της Ν.Δ.,
το οποίο δείχνει κλειστές τράπεζες, σφραγισμένα ΑΤΜ και λουκέτα, τις αγορές να
μας γυρνούν την πλάτη, να μην υπάρχουν φάρμακα και να κηρύσσεται στάση
πληρωμών.
Με μια διαφορά όμως: ότι για τη χρεοκοπία που περιγράφει τόσο γλαφυρά δεν ευθύνεται ο ΣΥΡΙΖΑ. Η ευθύνη βαραίνει μόνο αυτούς που έβαλαν φαρδιά πλατιά την υπογραφή τους στα μνημόνια.
Τα έξι χρόνια ύφεσης, στην οποία μας «βύθισαν» οι μνημονιακές κυβερνήσεις, είχαν καταστροφικές...
Με μια διαφορά όμως: ότι για τη χρεοκοπία που περιγράφει τόσο γλαφυρά δεν ευθύνεται ο ΣΥΡΙΖΑ. Η ευθύνη βαραίνει μόνο αυτούς που έβαλαν φαρδιά πλατιά την υπογραφή τους στα μνημόνια.
Τα έξι χρόνια ύφεσης, στην οποία μας «βύθισαν» οι μνημονιακές κυβερνήσεις, είχαν καταστροφικές...
συνέπειες σε επενδύσεις, εισοδήματα πρωτίστως
του ιδιωτικού τομέα, στην κατανάλωση και στις θέσεις εργασίας.
Λουκέτα παντού, σε κάθε γειτονιά και σε κάθε
γωνιά, με τα επίσημα στοιχεία να εξακολουθούν να είναι απογοητευτικά και να
πιστοποιούν το διαρκές «έγκλημα». Η ΕΛΣΤΑΤ (Ελληνική Στατιστική Αρχή)
αποκαλύπτει ότι οι άνεργοι, μεταξύ του τρίτου τριμήνου του 2008 και του
αντίστοιχου του 2014, αυξήθηκαν κατά 1.052.700 άτομα, με τις κατασκευές, τη
μεταποίηση και το εμπόριο να έχουν «χτυπηθεί» περισσότερο από όλους τους
κλάδους.
Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ φανερώνουν το πραγματικό
«κοινωνικό» πρόσωπο όσων υποτάχθηκαν στις εντολές της τρόικας, αφού η ανεργία
από το 7,3% που ήταν στο τρίτο τρίμηνο του 2008 εκτοξεύτηκε στο 25,5% φέτος, με
τον αριθμό των ανέργων να ανέρχεται σε 1.229.400 άτομα. Τα μεγέθη μιλούν από
μόνα τους:
◆ Το ποσοστό των μακροχρόνια ανέργων (αυτοί που
αναζητούν εργασία για διάστημα πάνω από 12 μήνες) εκτινάχθηκε στο 75,4% του
συνόλου των ανέργων και ανέρχονται σε 927.000 άτομα. Η συγκεκριμένη κατηγορία
ανέργων, αφενός δεν λαμβάνει επίδομα ανεργίας, αφετέρου όσο μένει εκτός αγοράς
εργασίας απαξιώνεται και δύσκολα θα μπορέσει να ενταχθεί ξανά σε αυτή.
◆ Ένας στους δύο νέους (49,5%) έως 24 ετών
είναι άνεργος, ενώ πολύ υψηλή, στο 39,7%, είναι ανεργία και στην πλέον
παραγωγική ηλικία των 25 - 29 ετών.
Στον ιδιωτικό τομέα μάλιστα οι κλάδοι που
κατέγραψαν τις μεγαλύτερες αριθμητικές απώλειες θέσεων απασχόλησης στο τρίτο
τρίμηνο του 2014, σε σύγκριση με το τρίτο τρίμηνο του 2008, ήταν:
◆ Οι κατασκευές, όπου χάθηκαν 244.000 θέσεις
εργασίας ή το 60,9% και οι απασχολούμενοι περιορίστηκαν σε 156.900 άτομα.
◆ Η μεταποίηση, που απώλεσε 234.000 θέσεις
απασχόλησης ή το 42,7% και περιορίστηκε πλέον σε 314.200 απασχολουμένους.
◆ Το χονδρικό και λιανικό εμπόριο, όπου χάθηκαν
210.900 θέσεις εργασίας ή το 25,1%, και οι θέσεις εργασίας περιορίστηκαν σε
630.000.
Αλλά και όσοι άντεξαν έχασαν πολλά, αφού είναι
εξωπραγματική η συρρίκνωση των εισοδημάτων τα τελευταία χρόνια, καθώς άγγιξε το
27,7%. Από 169 δισ. ευρώ που ήταν το ακαθάριστο εισόδημα το 2008, μειώθηκε στα
122,3 δισ. ευρώ, ενώ με βάση τα επίσημα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος οι
μέσες ακαθάριστες ονομαστικές αποδοχές, από το 2010 που ξεκίνησε η πτώση των
μισθών, μειώθηκαν στο σύνολο της οικονομίας κατά 20,9%.
Οι επιπτώσεις των μνημονίων καταγράφονται και
στους κατώτατους μισθούς, που στον ιδιωτικό τομέα έχουν υποχωρήσει στα 586 ευρώ,
αν και στην πράξη διαμορφώνονται σε πολύ χαμηλότερα επίπεδα.
Πίσω στο 1996 οι επενδύσεις
Τα ψέματα έχουν κοντά ποδάρια, λέει ο σοφός
λαός, και αυτό αποδεικνύουν όλα τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ όσον αφορά και τις
επενδύσεις, που η απελθούσα κυβέρνηση τις είχε κάνει «σημαία».
Η αλήθεια για τη συγκυβέρνηση είναι πικρή και
με ανυπολόγιστες συνέπειες στην οικονομία και τη χώρα, αφού κατάφερε να
συρρικνώσει κατά περίπου 65% την επενδυτική δαπάνη, καθώς από τα 57,4 δισ. ευρώ
που ήταν το 2008, «βούλιαξε» στα 20,5 δισ. ευρώ το 2013.
Είναι εξάλλου αξιοσημείωτο ότι το ύψος των
επενδύσεων του έτους 2013, με βάση τα τελευταία επίσημα στοιχεία, είναι
χαμηλότερο και από το ύψος των επενδύσεων του έτους 1996, που είχαν διαμορφωθεί
σε 22,2 δισ. ευρώ!
Και βέβαια σήμερα στην αγορά αρνητικά
εξακολουθούν να επιδρούν στην όποια επενδυτική δραστηριότητα η κάθετη πτώση της
ζήτησης καθώς και η απουσία ουσιαστικής χρηματοδότησης.
Από τα μνημόνια ισχυρό «χτύπημα» δέχθηκε και η
παραγωγή αγαθών και υπηρεσιών, αφού από 389,1 δισ. ευρώ το 2008, υποχώρησε σε
288 δισ. ευρώ το 2013, ενώ οι εισαγωγές μειώθηκαν αντανακλώντας τη συρρίκνωση
εισοδημάτων και κατανάλωσης κι από 88 δισ. ευρώ το 2008, υποχώρησαν σε 60,6 δισ.
ευρώ, μειωμένες κατά 31,2%.
Τα «πακέτα» φτωχοποίησης
Για την Ιστορία, αλλά και για να γνωρίζουν όσοι
ξεχνούν εύκολα, τα «πακέτα» που εξαθλίωσαν την κοινωνία προέβλεπαν μέτρα:
◆ Το 2010 ύψους 9% του ΑΕΠ ή 20 δισ. ευρώ, που
εφαρμόστηκαν.
◆ Το 2011 ύψους 4% του ΑΕΠ ή 10 δισ. ευρώ, που
εφαρμόστηκαν.
◆ Το 2012 ύψους 2% του ΑΕΠ ή 5 δισ. ευρώ, όμως
οι αστοχίες των κυβερνητικών χειρισμών «στοίχισαν» στους πολίτες συνολικά μέτρα
8,4 δισ. ευρώ, από τα οποία 5,3 δισ. ευρώ ήταν οι αυξήσεις των φόρων και 3,1
δισ. ευρώ οι μειώσεις δαπανών.
◆ Το 2013 ύψους 2% του ΑΕΠ ή 4,8 δισ. ευρώ, για
να εκτοξευτούν και πάλι στα 9,4 δισ. ευρώ.
◆ Το 2014 το αρχικό μνημόνιο δεν προέβλεπε
μέτρα, όμως επιβλήθηκαν τελικά νέα μέτρα ύψους 4,2 δισ. ευρώ.
Εάν δεν προκηρύσσονταν οι εκλογές είναι
δεδομένο ότι ο «κύκλος» των μέτρων δεν θα έκλεινε, αφού η απελθούσα κυβέρνηση
διαπραγματευόταν και νέα για το τρέχον έτος.
Θα πρέπει να αναφερθεί ότι οι δανειστές είχαν
προτείνει για φέτος μέτρα ύψους 2,5 δισ. ευρώ και η κυβέρνηση αντιπρότεινε
παρεμβάσεις που θα απέφεραν στα δημόσια ταμεία περίπου 980 εκατ. ευρώ.
Εάν λοιπόν και το συγκεκριμένο «πακέτο»
προστεθεί στα ήδη ληφθέντα μέτρα, τότε ο «λογαριασμός» ανεβαίνει στα 65 δισ.
ευρώ ή στο 30% του ΑΕΠ, με τάση προς τα 70 δισ. ευρώ για να καλυφθούν και οι
«τρύπες» των ταμείων.
Και όλα αυτά τα μέτρα που ελήφθησαν τόσα χρόνια
δεν οδήγησαν πουθενά αλλού παρά μόνο στη μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος
και του ελλείμματος του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών λόγω της μείωσης των
εισαγωγών, αφού στην ουσία εκτίναξαν την ύφεση, την ανεργία και το δημόσιο
χρέος, με αποτέλεσμα σήμερα αυτό να μην είναι βιώσιμο.
Λάθος «συνταγή»
Λάθος «συνταγή»
Το ένα λάθος φυσικά διαδεχόταν το άλλο όσο
βαδίζαμε στον «δρόμο» των μνημονίων, με κορυφαίες τις κινήσεις που αποφασίστηκαν
για την αποκατάσταση της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας.
Τα μέσα που προτάθηκαν και υλοποιήθηκαν έβαλαν
ουσιαστικά και την «ταφόπλακα» στην κοινωνία, αφού εστιάστηκαν κυρίως:
◆ Στην εισοδηματική πολιτική και στις
εκτεταμένες διαρθρωτικές μεταβολές, που θα οδηγούσαν σε αύξηση της
παραγωγικότητας, μείωση του κόστους παραγωγής, αύξηση του ανταγωνισμού.
◆ Στη μείωση των τιμών και τη βελτίωση της
ανταγωνιστικότητας.
Για να πετύχει και να είναι ταχύτερη η ολική
«επαναφορά» της ανταγωνιστικότητας επιβλήθηκαν και μεταρρυθμίσεις, που αφορούσαν
την αγορά εργασίας, την απελευθέρωση των κλειστών επαγγελμάτων, τις
αποκρατικοποιήσεις, την απελευθέρωση των αγορών προϊόντων, τις συγχωνεύσεις ή
και διακοπή της λειτουργίας φορέων του Δημοσίου που δεν έχουν λόγο ύπαρξης,
μέτρα για το ασφαλιστικό σύστημα.
Και μπορεί στα χαρτιά και στη θεωρία παρόμοιες
κινήσεις να αποδίδουν, όμως η πραγματικότητα για την οικονομία και την κοινωνία
ήταν δραματική.
Η «συνταγή» αποδείχτηκε λάθος και η οικονομική
πολιτική οδηγήθηκε σε νέο «Βατερλό», αφού δεν μπόρεσε να αλλάξει την οικονομία
και να συμβάλει στην ελαχιστοποίηση των αρνητικών επιπτώσεων της δημοσιονομικής
προσαρμογής επί του ΑΕΠ και στην επίσπευση της ανάκαμψης.
Οι πολιτικές που ακολουθήθηκαν για να
αντεπεξέλθει επιτυχώς ή οικονομία στην κρίση και να σταθεί ταχύτερα στα πόδια
της απέτυχαν δραματικά, αφού στην πράξη αντί να επαναφέρουν την οικονομία στην
ανάπτυξη τη «βύθισαν» σε μια από τις χειρότερες και μακροχρόνιες υφέσεις στην
παγκόσμια οικονομική Ιστορία.
Είναι ανάγκη να συμμαχήσει κάποιος με τον ΣΥΡΙΖΑ;
Την ώρα που τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ έταζαν τα πάντα στους πάντες, με αποκορύφωμα τη μη πληρωμή των δόσεων του ΕΝΦΙΑ για το 2015 -πράγμα που διόρθωσαν ευτυχώς σήμερα-, επιχειρώντας να αγγίξουν την αυτοδυναμία από την οποία δεν πρέπει να απέχουν πολύ, από τα Χανιά ο Σταύρος Θεοδωράκης του Ποταμιού κατηγόρησε τον σχηματισμό ότι κρύβεται πίσω από το μπόνους των 50 εδρών, κάτι που έκρινε απαράδεκτο για αριστερό κόμμα. Βρίσκω αυτήν την κριτική ατυχή. Κάθε κόμμα, και τα αριστερά κόμματα, θέλουν να εφαρμόσουν το δικό τους πρόγραμμα και όχι να το νοθέψουν με τις ιδέες του όποιου πιθανού συμμάχου τους. Είναι άλλο πράγμα αν η χώρα μπορεί να κυβερνηθεί σήμερα με οριακές πλειψηφίες, και μάλιστα ενός κόμματος τόσο ετερογενούς.
Από την άλλη, μου είναι δύσκολο να αντιληφθώ τη σπουδή του Σταύρου Θεοδωράκη να προσεταιρισθεί ως σύμμαχο έναν σχηματισμό, για την αξιοπιστία των πολιτικών του οποίου κάθε μέρα εκφράζει δημόσια αμφιβολίες. Σε ποιο σημείο της πολιτικής του ΣΥΡΙΖΑ μπορεί να συμφωνήσει το Ποτάμι και σε ποιο σημείο της πολιτικής του «Ποταμιού μπορεί να συμφωνήσει ο ΣΥΡΙΖΑ; Δεν βλέπω κανένα απολύτως. Ακόμα και στο ζήτημα του χρέους ο ΣΥΡΙΖΑ ξεκινάει από την παλιά μπολσεβίκικη λογική ότι οι συμφωνίες είναι για να παραβιάζονται, όλες οι άλλες πολιτικές δυνάμεις (πλην Χρυσής Αυγής, ΚΚΕ και Καμμένου) υπερασπίζονται απλά το ρωμαϊκό δίκαιο (οι συμφωνίες είναι για να τηρούνται) και την έννοια της υποθήκης, την οποία ο ΣΥΡΙΖΑ έχει αντικαταστήσει με την «κατοικία του λαού»... Και είναι βιώσιμο το χρέος, θα πει κάποιος; Όχι, δεν είναι. Αλλά δύο χρόνια μετά το PSI να ζητάς νέα διαγραφή του κεφαλαίου του χρέους, έτσι, χωρίς πολύ περίσκεψη, δείχνει απλά ότι δεν αντιλαμβάνεσαι το τι υπάρχει γύρω σου. Ακόμα πιο ύποπτη για τις αγορές είναι μία διαγραφή χρέους, που αποτελεί αντικείμενο εκλογικής αντιπαράθεσης. Από την πλευρά του, το Ποτάμι μιλά για τη «βελτίωση της ποιότητας του χρέους» και στο μόνο επί μέρους σημείο που συμφωνεί με τον ΣΥΡΙΖΑ είναι να περιληφθούν στο κούρεμα τα ομόλογα προς την ΕΚΤ που είχαν εξαιρεθεί από το PSI, αλλά η πραγματική απόσταση ανάμεσα στους δύο είναι τεράστια.
Ακόμα και λεπτομέρειες στη γλώσσα δείχνουν ότι πολύ δύσκολο να συνεννοηθούν οι δύο πλευρές. Τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ θεωρούν ανθρώπινο δικαίωμα να μένουν σε σπίτια που απέκτησαν με δανεικά οι δανειολήπτες, την ώρα που αντιμετωπίζουν σαν επιδρομή του κεφαλαίου τους πλειστηριασμούς. Μιλούν για «κούρεμα του ιδιωτικού χρέους» αλλά δεν λένε ποιος θα ανακεφαλαιοποιήσει τις Τράπεζες, αρνούνται τις ιδιωτικοποιήσεις που τις χαρακτηρίζουν εγκληματικές, άρα θέλουν να κρατήσουν όλα τα περιουσιακά στοιχεία του κράτους,. το οποίο όμως δεν μας λένε πώς θα ξεπληρώνει τα χρέη του. Ο Θεοδωράκης μίλησε απλά για άρνησή του να δεχθεί σοβιετικού τύπου οικονομία, αλλά αν κοίταζε πιο προσεκτικά τις θέσεις του κόμματός του και εκείνες του ΣΥΡΙΖΑ, θα διαπίστωνε ότι η προεκλογική θέση του ΣΥΡΙΖΑ για μια μετεκλογική συμφωνία με το Ποτάμι ή άλλες δυνάμεις του ίδιου χώρου είναι πιο ειλικρινής απ' ό,τι η δική του θέση.
Υπάρχει πάντα η λογική του παιδονόμου του ΣΥΡΙΖΑ. Σου λέει ο Θεοδωράκης (αλλά αυτό το λένε και στο ΠΑΣΟΚ ακόμα και στου ΑΝΕΛ), «ναι θα βγει ο ΣΥΡΙΖΑ, αλλά θα υπάρχει μια δύναμη που θα τον διορθώνει». Κατ' αρχήν στην πολιτική δεν λειτουργεί η έννοια του «παιδονόμου». Στην ελληνική πολιτική η έννοια του συμβιβασμού είναι άγνωστη, και η αριστερά τύπου ΣΥΡΙΖΑ μία φορά συμβιβάσθηκε, το 1989, και το… μετάνιωσε, η κουλτούρα του συμβιβασμού είναι εντελώς άγνωστη στη σημερινή ηγεσία αλλά και στη βάση του. Άλλοι σχηματισμοί έχουν θητεύσει στον συμβιβασμό με πολύ καλύτερα αποτελέσματα (ΝΔ, ΠΑΣΟΚ). Και για αυτόν τον λόγο ο ΣΥΡΙΖΑ είναι δύναμη που αγνοεί την Ευρώπη, τον παράδεισο του ελάχιστου κοινού παρονομαστή.
Κακώς επιμένει ο Σταύρος Θεοδωράκης. Η αυτοδυναμία του ΣΥΡΙΖΑ θα είναι κάποια λύση. Για τον ίδιο, για το μέλλον της χώρας και για όλους τους άλλους.
ΥΓ του blog: ....εξ οικείων τα βέλη κι οι βολές”. Ο αχταρμάς του Σταύρου δεν μπορεί πια να κρυφτεί. Ούτε οι πηγές, ούτε οι κοίτες, ούτε και οι εκβολές μπορούν πια να θολώσουν, να παραπλανήσουν σκοπούς, προθέσεις κι εικόνες. Τι πιο καθαρό να πει ο ποταμίσιος συνιδρυτής Δημήτρης Κουρέτας που άραξε αρόδα…. "ο Θεοδωράκης θέλει ένα αρχηγικό κόμμα με 10- 15 βουλευτές άφωνους για να τους διαπραγματευτεί ο ίδιος με το πολιτικό σύστημα." Τι ποιο ωμό να πει ο παιδιόθεν γνωστός Τζιμάκος Πανούσης "ο Θεοδωράκης δεν πάει χωρίς αμοιβή ούτε στο περίπτερο" για να πειστεί ο αδαής και κατατρομαγμένος ψηφοφόρος;
Ζοφερές εποχές, συννεφιασμένοι καιροί που ‘χουν χαρακτηριστικό να ξεπηδούν στα μανιασμένα κύματα και στον πνιγμό τούτου του λαού σωσίβιες πομφόλυγες, ποτάμια, τελείες και κινήματα που ‘ναι χειρότερα από την Σκύλα και την Χάρυβδη των κομμάτων του πάλαι ποτέ δικομματισμού που λυσσομανούν ανθιστάμενα παθιασμένα, να τον παρασύρουν ξανά στο βυθό μαζί τους. Νέοι αρχηγοί και νέοι σωτήρες, αγράμματοι κι ανελλήνιστοι ως επί το πλείστον, προβάλουν και ζητούν να τον κυβερνήσουν με μόνο τους προσόν την αναγνωσιμότητα που προσφέρουν τα Μέσα κι οι αφέντες τους ή την κληρονομιά ενός ονόματος βαρύ σαν ιστορία.
Από την άλλη ο λαός απεγνωσμένα προσπαθεί ν’ απαλλαγεί από τα δεσμά μιας υποδούλωσης και μιας υποταγής που θέλησαν να του φορέσουν, φίλοι, εταίροι κι εχθροί. Προσπαθεί να βρει μια λύση στο βιος που χάνεται και στην πίστη που εξαντλείται. Προσπαθεί να βρει μια δύναμη, έναν ηγέτη αντάξιο της ιστορίας και των θυσιών του για να τον ανασύρει από το βούρκο. Το βούρκο που βύθισαν το παρόν και το μέλλον του. Μαύρα κοράκια με νύχια γαμψά έκρυψαν ξανά τον ουρανό του. Δε βλέπει μήτε ουρανό, μήτε φως πια.
Βλέπει το κόμμα του. Το κόμμα του εργαζόμενου λαού ακίνητο κι ασάλευτο να μοιράζει χρησμούς σαν Κασσάνδρα που ούτε όμως να τους αποφύγει ούτε να τους αποτρέψει προσπαθεί. Απολίθωμα κι απολειφάδι στο χρόνο ξέμεινε να αποζητά στους ψήφους κάθε αστικής εκλογικής αναμέτρησης το δικαίωμα της επιβίωσης του.
Βλέπει τους αγώνες και τις αντιδράσεις του να καταπνίγονται στα χημικά, στην απίστευτη βία των αστυνομικών και στην σαδιστική αδιαφορία των πολιτικών του εκπροσώπων.
Βλέπει απρόσμενα πολλούς από τους συνανθρώπους του να βάζουν τέρμα στην ζωή τους μη αντέχοντας μια κατάσταση που ούτε τους είχαν προειδοποιήσει ούτε τους είχαν προετοιμάσει γι αυτήν. Αντίθετα μάλιστα τους είχαν φουσκώσει τα μυαλά με τις ισχυρές Ελλάδες, τις ευρωπαϊκές ισοτιμίες και συγκλίσεις, τις αθλητικές και καλλιτεχνικές φιέστες και μεγαλεία που ξερνούσαν οι οθόνες της παραπλάνησης καθημερινά κι αδιάκοπα.
Βλέπει τα περήφανα γηρατειά να αποσύρονται άκαιρα είτε από την ανέχεια και τον οικονομικό θερισμό που επιβάλουν οι μνημονιακές πολιτικές είτε επειδή αισθάνονται την ασέβεια και την ύβρη που εξακοντίζουν κοινωνικοί, μεσοεπικοινωνιακοί και κυβερνητικοί παράγοντες για την μακροζωία τους και την οικονομική επιβάρυνση που υφίσταται η κοινωνία απ’ αυτήν!!!
Βλέπει τα παιδιά του να φεύγουν με νέα καραβάνια για τα ξένα και τα εγγόνια του να μην έχουν μέλλον και χαρά.
Βλέπει την φτώχεια, την ανέχεια και το κεραμίδι του διπλανού να χάνεται και περιμένει σαν μελλοθάνατος την σειρά την δική του.
Αισθάνεται την αξιοπρέπεια του κουρελιασμένη, την περηφάνια του καταπατημένη και την ανεπάρκεια του να σταθεί στο ύψος των προγόνων του, που πάλεψαν με θεριά, θηλιά να του πνίγει τον λαιμό κάθε νύχτα σα γέρνει για να κοιμηθεί. Πατρίδα ακούει και ντρέπεται που έλαχε σ’ αυτόν να την υπερασπιστεί και δεν μπορεί.
Αγανακτεί κι επιλέγει μια δύναμη που μόλις δυο χρόνια πριν ήταν στο 4% και στ’ αζήτητα να ηγηθεί στον αγώνα σ’ όλα αυτά που βιώνουν πατρίδα, άνθρωποι και κοινωνία. Επιλέγει μια δύναμη της αριστεράς, μια εκδοχή της με αγωνιστικά πιστοποιητικά αλλά με αντιφάσεις, εμμονές, κι ιδεοληψίες, με πολυγλωσσία κι αδεξιότητες. Μια δύναμη άγουρη κι αμάθητη στις θέσεις εξουσίας. Την επιλέγει πάραυτα χωρίς βεβαιότητες για να την κάνει βέλος, βόλι κι αιχμή στο δόρυ που θέλει να τον λυτρώσει απ’ αυτό το χαμό με μόνο εχέγγυο το καθαρό βλέμμα του αρχηγού της. Θα δικαιωθεί; Δεν ξέρω αλλά αν δεν δοκιμάσει δεν θα μάθει ποτέ. (από stamikous.blogspot.gr)
Βλέπει το κόμμα του. Το κόμμα του εργαζόμενου λαού ακίνητο κι ασάλευτο να μοιράζει χρησμούς σαν Κασσάνδρα που ούτε όμως να τους αποφύγει ούτε να τους αποτρέψει προσπαθεί. Απολίθωμα κι απολειφάδι στο χρόνο ξέμεινε να αποζητά στους ψήφους κάθε αστικής εκλογικής αναμέτρησης το δικαίωμα της επιβίωσης του.
Βλέπει τους αγώνες και τις αντιδράσεις του να καταπνίγονται στα χημικά, στην απίστευτη βία των αστυνομικών και στην σαδιστική αδιαφορία των πολιτικών του εκπροσώπων.
Βλέπει απρόσμενα πολλούς από τους συνανθρώπους του να βάζουν τέρμα στην ζωή τους μη αντέχοντας μια κατάσταση που ούτε τους είχαν προειδοποιήσει ούτε τους είχαν προετοιμάσει γι αυτήν. Αντίθετα μάλιστα τους είχαν φουσκώσει τα μυαλά με τις ισχυρές Ελλάδες, τις ευρωπαϊκές ισοτιμίες και συγκλίσεις, τις αθλητικές και καλλιτεχνικές φιέστες και μεγαλεία που ξερνούσαν οι οθόνες της παραπλάνησης καθημερινά κι αδιάκοπα.
Βλέπει τα περήφανα γηρατειά να αποσύρονται άκαιρα είτε από την ανέχεια και τον οικονομικό θερισμό που επιβάλουν οι μνημονιακές πολιτικές είτε επειδή αισθάνονται την ασέβεια και την ύβρη που εξακοντίζουν κοινωνικοί, μεσοεπικοινωνιακοί και κυβερνητικοί παράγοντες για την μακροζωία τους και την οικονομική επιβάρυνση που υφίσταται η κοινωνία απ’ αυτήν!!!
Βλέπει τα παιδιά του να φεύγουν με νέα καραβάνια για τα ξένα και τα εγγόνια του να μην έχουν μέλλον και χαρά.
Βλέπει την φτώχεια, την ανέχεια και το κεραμίδι του διπλανού να χάνεται και περιμένει σαν μελλοθάνατος την σειρά την δική του.
Αισθάνεται την αξιοπρέπεια του κουρελιασμένη, την περηφάνια του καταπατημένη και την ανεπάρκεια του να σταθεί στο ύψος των προγόνων του, που πάλεψαν με θεριά, θηλιά να του πνίγει τον λαιμό κάθε νύχτα σα γέρνει για να κοιμηθεί. Πατρίδα ακούει και ντρέπεται που έλαχε σ’ αυτόν να την υπερασπιστεί και δεν μπορεί.
Αγανακτεί κι επιλέγει μια δύναμη που μόλις δυο χρόνια πριν ήταν στο 4% και στ’ αζήτητα να ηγηθεί στον αγώνα σ’ όλα αυτά που βιώνουν πατρίδα, άνθρωποι και κοινωνία. Επιλέγει μια δύναμη της αριστεράς, μια εκδοχή της με αγωνιστικά πιστοποιητικά αλλά με αντιφάσεις, εμμονές, κι ιδεοληψίες, με πολυγλωσσία κι αδεξιότητες. Μια δύναμη άγουρη κι αμάθητη στις θέσεις εξουσίας. Την επιλέγει πάραυτα χωρίς βεβαιότητες για να την κάνει βέλος, βόλι κι αιχμή στο δόρυ που θέλει να τον λυτρώσει απ’ αυτό το χαμό με μόνο εχέγγυο το καθαρό βλέμμα του αρχηγού της. Θα δικαιωθεί; Δεν ξέρω αλλά αν δεν δοκιμάσει δεν θα μάθει ποτέ. (από stamikous.blogspot.gr)
Το βήμα αυτοδυναμίας του ΣΥΡΙΖΑ γίνεται με πόδια που ξεπερνούν το μπόι του…
Δεν είναι ο ΣΥΡΙΖΑ που βαδίζει πλέον προς την αυτοδυναμία, αλλά ο ελληνικός λαός που θέλει να βαδίσει επιτέλους αυτοδυνάμως μπροστά: να βγει από το τέλμα και την ρουτίνα της αποτελμάτωσης, υπολογίζοντας στις δικές του δυνάμεις και στην αλληλεγγύη της κοινωνικής, προοδευτικής Ευρώπης των λαών και των εργαζομένων.
Ο Αλέξης Τσίπρας πέτυχε τελικά να μιλήσει τη γλώσσα ενός ευρωπαϊκού εθνικισμού με σοσιαλιστικό προσανατολισμό και έτσι έβαλε πόδι τόσο στην Ελλάδα, όσο και στην προοδευτική Ευρώπη. Μόνον που......
το «πόδι» αυτό ξεπερνά κατά πολύ το κόμμα του!
Ο Αλέξης Τσίπρας πέτυχε τελικά να μιλήσει τη γλώσσα ενός ευρωπαϊκού εθνικισμού με σοσιαλιστικό προσανατολισμό και έτσι έβαλε πόδι τόσο στην Ελλάδα, όσο και στην προοδευτική Ευρώπη. Μόνον που......
το «πόδι» αυτό ξεπερνά κατά πολύ το κόμμα του!
Είναι απολύτως βέβαιο πως το βήμα του ΣΥΡΙΖΑ, για σχηματισμό μιας κυβέρνησης της ευρωπαϊκής, αριστερής μεταρρύθμισης στην Ελλάδα, πραγματοποιείται με πόδια που ξεπερνούν το πολιτικό του μπόι! Το βήμα αυτό γίνεται από ένα μεγάλο μέρος του ελληνικού λαού που σιχάθηκε την μιζέρια της ύπαρξής του, όπως και την μιζέρια της σύγχρονης πολιτικοοικονομικής αφήγησης που ταυτίζει τον ευρωπαϊσμό με την αποθέωση της οικονομικής ελευθερίας εις βάρος όλων των άλλων ελευθεριών που συνθέτουν κοινωνίες, δημοκρατίες και προσωπικότητες.
Αυτό δεν είναι και δεν μπορεί να λογίζεται ως ελληνική «ζαριά» στην Ευρώπη! Είναι αλητήριος, τυχοδιώκτης τζογαδόρος αυτός που μιλά και σκέπτεται έτσι! Δεν είναι οργή, ούτε συμπλεγματική αγανάκτηση! Είναι μια έκρηξη αυτοσεβασμού και αξιοπρέπειας ενός λαού που βίωσε και βιώνει τα αποτελέσματα ενός ακήρυχτου, μακροχρόνιου πολέμου της ολοκληρωτικής αγοράς εναντίον του εργαζομένου και της κοινωνίας του. Ενός πολέμου που διεξήγαγαν οι συντηρητές και νεοσυντηρητές (: νεοφιλελεύθεροι της κεντροδεξιάς και νεοφιλελευθεριάζοντες της κεντροαριστεράς) δυνάμεις με μηχανισμό την συντεταγμένη πτώχευση του ελληνικού κράτους. Ένα πολιτικό τέχνασμα, δια του οποίου μια κλασική περίπτωση κρίσης χρέους, μετατράπηκε και αντιμετωπίστηκε σαν κρίση ρευστότητας… Για να καταλήξουμε, δια της εσωτερικής υποτίμησης και της χρηματοπιστωτικής καραντίνας που επιβλήθηκε στην Ελλάδα, πράγματι σε κρίση ρευστότητας και κρίση της λεγόμενης «welfare state» - του κοινωνικού κράτους και της νομιμότητας στο πλαίσιο ενός κράτους δικαίου και στο πλαίσιο της ΕΕ ασφαλώς!
Αυτός ο πόλεμος ισοπεδώνει τα μεσαία κοινωνικά στρώματα και προλεταριοποιεί ένα σημαντικό τμήμα εκ των μικροαστών, στους οποίους δεν απομένουν πλέον - και αντικειμενικά - άλλες δυνατότητες, παρά μόνον να δοκιμάσουν ένα βήμα προς τα αριστερά ή ένα βήμα προς τα άκρα, το περιθώριο της δεξιάς. Ή να δώσουν αυτοδυναμία στον ΣΥΡΙΖΑ, ή να δώσουν φτερά στον ακροδεξιό λαϊκισμό, ο οποίος έχει την μορφή του πιο πρόστυχου, αποπλανητικού, παραπλανητικού και θρασύδειλου φασισμού που έχει υπάρξει στην Ευρώπη! Αυτό το βήμα των παραδοσιακών συμμάχων της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ είναι ακριβώς το βήμα αυτοδυναμίας του ΣΥΡΙΖΑ.
Και γιατί αυτό το βήμα να μην γίνει επαναστατικό άλμα; Διότι το ζήτημα της λαϊκής επανάστασης έχει πάψει να είναι υπόθεση των εργαζομένων, από τη στιγμή που η βιομηχανική εποχή δίνει τη θέση της σε μια μεταβιομηχανική. Σε αυτή την περίοδο της ανθρωπότητας δεν είναι ο σοσιαλισμός που «απελευθερώνει» τον εργαζόμενο, αλλά ο καπιταλισμός. Και ένας «απελευθερωμένος εργαζόμενος» στον σύγχρονο ολοκληρωτικό καπιταλισμό είναι ένας παρίας στον κόσμο της επιχειρηματικότητας. Αν κάποτε αυτό το λούμπεν στοιχείο του κόσμου, που αντικαθιστά την κοινωνικότητα με την επιχειρηματικότητα, όπως την κοινωνία από την αγορά, επαναστατήσει, είναι βέβαιο πως θα το κάνει διαφορετικά από ότι ο προλετάριος του δεκάτου ενάτου και εικοστού αιώνα. Κάπως έτσι το επαναστατικό άλμα εμφανίζεται προς το παρόν σαν άλμα στο κενό, επειδή κανείς ακόμη δεν έδωσε το ιδεολογικοπολιτικό στίγμα αυτής της επανάστασης με μεταβιομηχανικούς, μεταμοντέρνους, μετανεωτερικούς όρους.
Ο Marx ή ο Bakunin της επόμενης επανάστασης δεν γεννήθηκε ακόμη, ή αν γεννήθηκαν μάλλον θα κατοικοεδρεύουν σε κάποια εταιρεία, από όπου θα αλληλο-υπονομεύονται… μέχρι να κλείσει η επιχείρηση! Αστειεύομαι, αλλά μην θεωρήσεις πως δεν σοβαρολογώ, αναγνώστη μου: η σύγχρονη σύγκρουση μεταξύ Μαρξ και Μπακούνιν δεν γίνεται σε κάποια Διεθνή Ένωση των Εργαζομένων, αλλά στις μεταμοντέρνες Ενώσεις Κεφαλαιοκρατών… Ξέφυγα, αλλά δεν πειράζει! Ας χαλαρώσουμε λίγο τα πόδια μας, με τα οποία «σαλτάρει» ο ΣΥΡΙΖΑ στην εξουσία!
Το ζήτημα είναι να καταλάβει εγκαίρως η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ πως το βήμα προς την αυτοδυναμία της γίνεται με πόδια που ξεπερνούν το μπόι του πρόσφατα μεταμορφωμένου σε κόμμα, συνασπισμού αριστερών, οι οποίοι ακόμη βασανίζονται από τις φιλοσοφικές ρίζες και προεκτάσεις της σύγκρουσης Μαρξ και Μπακούνιν! Αν το καταλάβει σήμερα, δεν θα αναγκαστεί αύριο να κόψει τα πόδια της, για να αναλογούν σωστά στο μπόι του ΣΥΡΙΖΑ, αναζητώντας στην ολοκληρωτική αγορά κάποιο δεκανίκι! Η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ, στο βαθμό που πετύχει αυτοδυναμία, πρέπει να μεγαλώσει αρμονικά ως κοινωνικός κορμός για να μπορέσει να βαδίσει με τα πόδια που αυτή τη στιγμή ξεπερνούν το μπόι του κόμματος.
Ίσως, εναλλακτική ηγεμονία να σημαίνει ισορροπώ σε και βαδίζω με πόδια που ξεπερνούν το μπόι μου. Αν νοιώσεις πως αυτά τα σημερινά παράταιρα ως προς το κορμί σου πόδια είναι τα μοναδικά, δικάσου πόδια, θα τα αξιοποιήσεις για την εμπέδωση μιας εναλλακτικής ηγεμονίας αριστερών, πλουραλιστικών δυνάμεων στην Ελλάδα και στην Ευρώπη. Αν όχι, θα έχουμε να λέμε: και η τελευταία κοινοβουλευτική ελπίδα, ήταν απλώς μια ελπίδα! Αλλά ακόμη και έτσι, άξιζε τον κόπο καί ο αγώνας για να «μακρύνουν» τα πόδια του ΣΥΡΙΖΑ καί η ψήφος… με τα χέρια των «ποδιών» ασφαλώς!
Αυτό δεν είναι και δεν μπορεί να λογίζεται ως ελληνική «ζαριά» στην Ευρώπη! Είναι αλητήριος, τυχοδιώκτης τζογαδόρος αυτός που μιλά και σκέπτεται έτσι! Δεν είναι οργή, ούτε συμπλεγματική αγανάκτηση! Είναι μια έκρηξη αυτοσεβασμού και αξιοπρέπειας ενός λαού που βίωσε και βιώνει τα αποτελέσματα ενός ακήρυχτου, μακροχρόνιου πολέμου της ολοκληρωτικής αγοράς εναντίον του εργαζομένου και της κοινωνίας του. Ενός πολέμου που διεξήγαγαν οι συντηρητές και νεοσυντηρητές (: νεοφιλελεύθεροι της κεντροδεξιάς και νεοφιλελευθεριάζοντες της κεντροαριστεράς) δυνάμεις με μηχανισμό την συντεταγμένη πτώχευση του ελληνικού κράτους. Ένα πολιτικό τέχνασμα, δια του οποίου μια κλασική περίπτωση κρίσης χρέους, μετατράπηκε και αντιμετωπίστηκε σαν κρίση ρευστότητας… Για να καταλήξουμε, δια της εσωτερικής υποτίμησης και της χρηματοπιστωτικής καραντίνας που επιβλήθηκε στην Ελλάδα, πράγματι σε κρίση ρευστότητας και κρίση της λεγόμενης «welfare state» - του κοινωνικού κράτους και της νομιμότητας στο πλαίσιο ενός κράτους δικαίου και στο πλαίσιο της ΕΕ ασφαλώς!
Αυτός ο πόλεμος ισοπεδώνει τα μεσαία κοινωνικά στρώματα και προλεταριοποιεί ένα σημαντικό τμήμα εκ των μικροαστών, στους οποίους δεν απομένουν πλέον - και αντικειμενικά - άλλες δυνατότητες, παρά μόνον να δοκιμάσουν ένα βήμα προς τα αριστερά ή ένα βήμα προς τα άκρα, το περιθώριο της δεξιάς. Ή να δώσουν αυτοδυναμία στον ΣΥΡΙΖΑ, ή να δώσουν φτερά στον ακροδεξιό λαϊκισμό, ο οποίος έχει την μορφή του πιο πρόστυχου, αποπλανητικού, παραπλανητικού και θρασύδειλου φασισμού που έχει υπάρξει στην Ευρώπη! Αυτό το βήμα των παραδοσιακών συμμάχων της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ είναι ακριβώς το βήμα αυτοδυναμίας του ΣΥΡΙΖΑ.
Και γιατί αυτό το βήμα να μην γίνει επαναστατικό άλμα; Διότι το ζήτημα της λαϊκής επανάστασης έχει πάψει να είναι υπόθεση των εργαζομένων, από τη στιγμή που η βιομηχανική εποχή δίνει τη θέση της σε μια μεταβιομηχανική. Σε αυτή την περίοδο της ανθρωπότητας δεν είναι ο σοσιαλισμός που «απελευθερώνει» τον εργαζόμενο, αλλά ο καπιταλισμός. Και ένας «απελευθερωμένος εργαζόμενος» στον σύγχρονο ολοκληρωτικό καπιταλισμό είναι ένας παρίας στον κόσμο της επιχειρηματικότητας. Αν κάποτε αυτό το λούμπεν στοιχείο του κόσμου, που αντικαθιστά την κοινωνικότητα με την επιχειρηματικότητα, όπως την κοινωνία από την αγορά, επαναστατήσει, είναι βέβαιο πως θα το κάνει διαφορετικά από ότι ο προλετάριος του δεκάτου ενάτου και εικοστού αιώνα. Κάπως έτσι το επαναστατικό άλμα εμφανίζεται προς το παρόν σαν άλμα στο κενό, επειδή κανείς ακόμη δεν έδωσε το ιδεολογικοπολιτικό στίγμα αυτής της επανάστασης με μεταβιομηχανικούς, μεταμοντέρνους, μετανεωτερικούς όρους.
Ο Marx ή ο Bakunin της επόμενης επανάστασης δεν γεννήθηκε ακόμη, ή αν γεννήθηκαν μάλλον θα κατοικοεδρεύουν σε κάποια εταιρεία, από όπου θα αλληλο-υπονομεύονται… μέχρι να κλείσει η επιχείρηση! Αστειεύομαι, αλλά μην θεωρήσεις πως δεν σοβαρολογώ, αναγνώστη μου: η σύγχρονη σύγκρουση μεταξύ Μαρξ και Μπακούνιν δεν γίνεται σε κάποια Διεθνή Ένωση των Εργαζομένων, αλλά στις μεταμοντέρνες Ενώσεις Κεφαλαιοκρατών… Ξέφυγα, αλλά δεν πειράζει! Ας χαλαρώσουμε λίγο τα πόδια μας, με τα οποία «σαλτάρει» ο ΣΥΡΙΖΑ στην εξουσία!
Το ζήτημα είναι να καταλάβει εγκαίρως η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ πως το βήμα προς την αυτοδυναμία της γίνεται με πόδια που ξεπερνούν το μπόι του πρόσφατα μεταμορφωμένου σε κόμμα, συνασπισμού αριστερών, οι οποίοι ακόμη βασανίζονται από τις φιλοσοφικές ρίζες και προεκτάσεις της σύγκρουσης Μαρξ και Μπακούνιν! Αν το καταλάβει σήμερα, δεν θα αναγκαστεί αύριο να κόψει τα πόδια της, για να αναλογούν σωστά στο μπόι του ΣΥΡΙΖΑ, αναζητώντας στην ολοκληρωτική αγορά κάποιο δεκανίκι! Η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ, στο βαθμό που πετύχει αυτοδυναμία, πρέπει να μεγαλώσει αρμονικά ως κοινωνικός κορμός για να μπορέσει να βαδίσει με τα πόδια που αυτή τη στιγμή ξεπερνούν το μπόι του κόμματος.
Ίσως, εναλλακτική ηγεμονία να σημαίνει ισορροπώ σε και βαδίζω με πόδια που ξεπερνούν το μπόι μου. Αν νοιώσεις πως αυτά τα σημερινά παράταιρα ως προς το κορμί σου πόδια είναι τα μοναδικά, δικάσου πόδια, θα τα αξιοποιήσεις για την εμπέδωση μιας εναλλακτικής ηγεμονίας αριστερών, πλουραλιστικών δυνάμεων στην Ελλάδα και στην Ευρώπη. Αν όχι, θα έχουμε να λέμε: και η τελευταία κοινοβουλευτική ελπίδα, ήταν απλώς μια ελπίδα! Αλλά ακόμη και έτσι, άξιζε τον κόπο καί ο αγώνας για να «μακρύνουν» τα πόδια του ΣΥΡΙΖΑ καί η ψήφος… με τα χέρια των «ποδιών» ασφαλώς!
Πέμπτη 22 Ιανουαρίου 2015
Εμπρός στα βουνά αδέλφια δεξιοί γιατί σας φέραμε την Αριστερά!
Διογένης ο Κυνικός
Σε ποια εποχή βρισκόμαστε; Βρισκόμαστε στις αρχές του Ψυχρού Πολέμου; Την εποχή που ιδρύθηκε η Βορειοατλαντική Συμμαχία; «Δεν θα γίνει σοβιέτ εδώ, δεν θα γίνει κομμουνισμό…» δήλωσε προεκλογικά ο κ. Σαμαράς!!! «Δεν θα επιτρέψουμε να κυβερνήσει η αριστερά…» τάδε έφη Μάκης Βορίδης! Για άλλη μία φορά ο λόγος του είναι «τσεκούρι». Και όπως διόρθωσαν όλα τα κακώς κείμενα στην Ελλάδα οι πολιτικοί αυτοί έτσι θα «διορθώσουν» προφανώς και το εκλογικό αποτέλεσμα! Τελικά στην Ελλάδα πέφτει πολύ δημοκρατία από εκείνους που μας κυβερνούν. Σημασία δεν έχει τι θα ψηφίσει ο λαός. Σημασία έχει τι θα ή δεν θα επιτρέψουν εκείνοι!!! Και δεν μας εξηγούν κιόλας και με ποιον τρόπο θα το πράξουν; Μια γεύση από Τσαουσκέσκου την έχουν οι δηλώσεις αυτού του τύπου… Δεν νομίζετε;
Στον κύριο Βορίδη απάντησε κατά τον πλέον κατάλληλο τρόπο, όχι η Κουμουνδούρου, αλλά ένα στέλεχος από το ίδιο του το κόμμα, και δεν αναφερόμαστε ούτε στην Εθνική Παράταξη, ούτε στο ΛΑΟΣ, αλλά στην Νέα Δημοκρατία. Ο κύριος Μάκης Αντώναρος έγραψε στο twitter: «η Ν.Δ. του Κώστα Καραμανλή έχει μάθει να σέβεται το αποτέλεσμα των εκλογών. Αρχή απαράβατη. Όποιος δεν συμφωνεί δεν έχει θέση ανάμεσα μας. Και ότι «η ανοχή σε όσους νεόφερτους παίζουν με τις αρχές και τους κανόνες συμπεριφοράς της κεντροδεξιάς μας παράταξης έχει τα όρια της». Συμπλήρωσε δε ότι «δεν αγαπάμε τον τόπο λιγότερο όσοι αρνούμαστε να κάνουμε τον πατριωτισμό φτηνιάρικη πατριδοκαπηλεία με εμφυλιοπολεμικούς τόνους».
Αλλά ο κύριος Βορίδης δεν μας λέει ότι για να κυβερνήσει η Αριστερά στην χώρα μας, κάποιοι, όχι κάποιοι, πάρα πολλοί άνθρωποι θα την ψηφίσουν. Τι συνέβη λοιπόν και η χώρα από εκεί που οι κάτοικοι της ψήφιζαν «δεξιά» δηλαδή Νέα Δημοκρατία και ΠΑΣΟΚ, τώρα θα ψηφίσουν αριστερά; Ποιος τους οδήγησε σε αυτή την επιλογή; Η απάντηση είναι πολύ απλή. Την «φωτογραφίζουν» και οι δημοσκοπήσεις οι οποίες καταγράφουν «ισχυρό ρεύμα απευθείας μετακίνησης προς τον ΣΥΡΙΖΑ παλαιών ψηφοφόρων της Νέας Δημοκρατίας»!!!
Δηλαδή κύριε Βορίδη κύριε Σαμαρά και όλοι οι άλλοιθ, εσείς οδηγήσατε και σπρώξατε ένα λαό ολόκληρο προς την αριστερά!!! Παρ’ όλη την ανάπτυξη που φέρατε, για παράδειγμα όπως διαβάσαμε στην εφημερίδα GURDIAN, σε 200.000 υπολογίζονται οι ταλαντούχοι Έλληνες που έφυγαν λόγω της κρίσης. Μιλάμε για τεράστια αύξηση των εξαγωγών από την Ελλάδα!!! Μόνο που δεν ήταν σε Ελληνικά προϊόντα αλλά σε Ελληνικά μυαλά!!! «Είναι μία τεράστια απώλεια ανθρώπινου κεφαλαίου, οι συνέπειες της οποίας θα αρχίσουν να φαίνονται την επόμενη δεκαετία», λέει στην εφημερίδα η Αλίκη Μούρη, κοινωνιολόγος στο Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών…
Οι δε Financial Times γράφουν ότι «Ο ΕΝΦΙΑ θα κρίνει τις εκλογές»… Μάλιστα ακόμη και ο κ. Άδωνις Γεωργιάδης ομολογεί για τον ΕΝΦΙΑ, δηλαδή για ένα από τα δεινά που έχει επιβάλλει η συγκυβέρνηση Σαμαρά-Βενιζέλου ότι «Αν η Νέα Δημοκρατία χάσει τις εκλογές, θα ευθύνεται ο ΕΝΦΙΑ». Διαβάστε πόσο απλή είναι η λογική των ανθρώπων που έχασαν τα πάντα. «Τιμωρεί τις οικογένειες όπως η δική μας, που βάλαμε τις αποταμιεύσεις μας σε ακίνητα αντί να τα βγάλουμε στο εξωτερικό» δηλώνει η κα Γλυνού. Μάλιστα εξηγεί στην δημοσιογράφο των FT ότι «ο συγχωρεμένος ο άντρας μου θα πάθαινε σοκ που θα ψηφίσω έναν πρώην κομμουνιστή όπως ο Αλέξης Τσίπρας, αλλά πιστεύω ότι είναι καιρός να ορθώσω ανάστημα»…
Πάρτε λοιπόν όλους του φόρους που μπήκαν σε βάρος των απλών Ελλήνων, τις περικοπές, μισθών, συντάξεων, επιδομάτων, δώρων κλπ και μόνον έτσι θα αντιληφθεί κανείς τι θα ζήσουμε την Κυριακή των εκλογών! Ο δε κ. Σαμαράς από τον πλανήτη Άρη που ζει τα τελευταία χρόνια δηλώνει σήμερα ότι έρχεται η ανάπτυξη με την μείωση της φορολογίας που σχεδιάσαμε!!! Και ο Ελληνικός λαός κύριε Σαμαρά θα σας ψηφίσει με τεράστια ποσοστά όχι σε αυτές τις εκλογές, αλλά στις μεθεπόμενες, οπότε πατσίσατε με τον λαό. Γιατί ούτε αυτός θα δει ανάπτυξη με την πολιτική σας ούτε εσείς φυσικά την ψήφο του…
Από την άλλη πλευρά, τι λογαριασμό πλήρωσαν οι ολιγάρχες εξ αιτίας της κρίσης; Μηδενικό μια και αύξησαν τον πλούτο τους ακόμη περισσότερο. Τι έγινε με την μεγάλη φοροδιαφυγή; Με το λαθρεμπόριο πετρελαίου; Με τα πλαστά και εικονικά τιμολόγια; Με τα χρήματα της αποζημίωσης από την συμφωνία με την SIEMENS; Αγοράστηκαν τα σκάνερς για να μειωθεί το λαθρεμπόριο και η διαφθορά στα τελωνεία; Εξοπλίστηκαν με τον ανάλογο εξοπλισμό η Εισαγγελία Διαφθοράς ή ο Εθνικός Συντονιστής κατά της Διαφθοράς; Τι έγινε με τα νοθευμένα καύσιμα των ενόπλων δυνάμεων; Με την διαφθορά; Με το ξεπούλημα της δημόσιας περιουσίας; Με τις τροπολογίες που χαρίσατε δις ευρώ από πρόστιμα, με την παραχώρηση συχνοτήτων άνευ ανταλλαγμάτων στους καναλάρχες, που είναι και ολιγάρχες και πάει λέγοντας;
Για τους δεξιούς η κυβέρνηση αυτή πρέπει να είναι η πλέον ανάξια συγκυβέρνηση που ανέλαβε τις τύχες της χώρας σε μια τόσο κρίσιμη περίοδο! Είναι η κυβέρνηση που εξανάγκασε τους δεξιούς, συντηρητικούς Έλληνες να ψηφίσουν αριστερά. Είναι η κυβέρνηση που εξανάγκασε όσους δεξιούς για τον άλφα ή βήτα λόγο δεν μπορούν να ψηφίσουν ΣΥΡΙΖΑ, να ψηφίσουν την Χρυσή Αυγή η οποία παρόλες τις πρωτοφανείς διώξεις, για κάποιο λόγο διατηρεί την δύναμη της και υπάρχουν πιθανότητες να την δούμε ακόμη και τρίτο κόμμα!!!
Η συγκυβέρνηση αυτή, έκανε το έργο του ΣΥΡΙΖΑ απλό. Με δέκα «πραγματάκια» μπορεί ο ΣΥΡΙΖΑ να αλλάξει το κλίμα στην χώρα. Προστασία πρώτης κατοικίας… Να μην κινδυνεύει ο κοσμάκης να μείνει στον δρόμο όταν αποδεδειγμένα ευρίσκεται σε αδυναμία. Επιστροφή δώρου Χριστουγέννων στους συνταξιούχους, ποινική δίωξη εναντίον υπευθύνων για την κατάντια της χώρας, κατάργηση του ΕΝΦΙΑ κλπ.
Η στάση των ξένων απέναντι στην Ελλάδα θα εξαρτηθεί και από το ποσοστό που θα πάρει ο ΣΥΡΙΖΑ στις εκλογές. Βεβαίως θα έχουν προηγηθεί οι ανακοινώσεις του κ. Ντράγκι. Αν όμως κάνουν το λάθος οι Ευρωπαίοι, μέσω του Κεντρικού Τραπεζίτη της ΕΕ, και κρατήσουν διαφορετική θέση για την Ελλάδα από ότι για τα άλλα κράτη του Νότου, το αποτέλεσμα στις εκλογές μπορεί να είναι τελείως διαφορετικό από αυτό που θα υπολόγιζαν να πετύχουν. Γιατί ο Έλληνας είναι ….Έλληνας. Ανάδελφος και στις αντιδράσεις του. Λόγω «εκβιασμού» μπορεί να μην ψηφίσουν Νέα Δημοκρατία και όσοι θα την ψήφιζαν! Για δείτε και τους Αμερικανούς που τηρούν σιγήν ιχθύος για τις πολιτικές εξελίξεις στην Ελλάδα. Βλάκες είναι αυτοί… Έπαθαν και έμαθαν… Και κάτι τελευταίο. Τους χαιρετισμούς μας στην κουμπάρα σας, την κ. Λεπέν, κ. Βορίδη…
Στον κύριο Βορίδη απάντησε κατά τον πλέον κατάλληλο τρόπο, όχι η Κουμουνδούρου, αλλά ένα στέλεχος από το ίδιο του το κόμμα, και δεν αναφερόμαστε ούτε στην Εθνική Παράταξη, ούτε στο ΛΑΟΣ, αλλά στην Νέα Δημοκρατία. Ο κύριος Μάκης Αντώναρος έγραψε στο twitter: «η Ν.Δ. του Κώστα Καραμανλή έχει μάθει να σέβεται το αποτέλεσμα των εκλογών. Αρχή απαράβατη. Όποιος δεν συμφωνεί δεν έχει θέση ανάμεσα μας. Και ότι «η ανοχή σε όσους νεόφερτους παίζουν με τις αρχές και τους κανόνες συμπεριφοράς της κεντροδεξιάς μας παράταξης έχει τα όρια της». Συμπλήρωσε δε ότι «δεν αγαπάμε τον τόπο λιγότερο όσοι αρνούμαστε να κάνουμε τον πατριωτισμό φτηνιάρικη πατριδοκαπηλεία με εμφυλιοπολεμικούς τόνους».
Αλλά ο κύριος Βορίδης δεν μας λέει ότι για να κυβερνήσει η Αριστερά στην χώρα μας, κάποιοι, όχι κάποιοι, πάρα πολλοί άνθρωποι θα την ψηφίσουν. Τι συνέβη λοιπόν και η χώρα από εκεί που οι κάτοικοι της ψήφιζαν «δεξιά» δηλαδή Νέα Δημοκρατία και ΠΑΣΟΚ, τώρα θα ψηφίσουν αριστερά; Ποιος τους οδήγησε σε αυτή την επιλογή; Η απάντηση είναι πολύ απλή. Την «φωτογραφίζουν» και οι δημοσκοπήσεις οι οποίες καταγράφουν «ισχυρό ρεύμα απευθείας μετακίνησης προς τον ΣΥΡΙΖΑ παλαιών ψηφοφόρων της Νέας Δημοκρατίας»!!!
Δηλαδή κύριε Βορίδη κύριε Σαμαρά και όλοι οι άλλοιθ, εσείς οδηγήσατε και σπρώξατε ένα λαό ολόκληρο προς την αριστερά!!! Παρ’ όλη την ανάπτυξη που φέρατε, για παράδειγμα όπως διαβάσαμε στην εφημερίδα GURDIAN, σε 200.000 υπολογίζονται οι ταλαντούχοι Έλληνες που έφυγαν λόγω της κρίσης. Μιλάμε για τεράστια αύξηση των εξαγωγών από την Ελλάδα!!! Μόνο που δεν ήταν σε Ελληνικά προϊόντα αλλά σε Ελληνικά μυαλά!!! «Είναι μία τεράστια απώλεια ανθρώπινου κεφαλαίου, οι συνέπειες της οποίας θα αρχίσουν να φαίνονται την επόμενη δεκαετία», λέει στην εφημερίδα η Αλίκη Μούρη, κοινωνιολόγος στο Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών…
Οι δε Financial Times γράφουν ότι «Ο ΕΝΦΙΑ θα κρίνει τις εκλογές»… Μάλιστα ακόμη και ο κ. Άδωνις Γεωργιάδης ομολογεί για τον ΕΝΦΙΑ, δηλαδή για ένα από τα δεινά που έχει επιβάλλει η συγκυβέρνηση Σαμαρά-Βενιζέλου ότι «Αν η Νέα Δημοκρατία χάσει τις εκλογές, θα ευθύνεται ο ΕΝΦΙΑ». Διαβάστε πόσο απλή είναι η λογική των ανθρώπων που έχασαν τα πάντα. «Τιμωρεί τις οικογένειες όπως η δική μας, που βάλαμε τις αποταμιεύσεις μας σε ακίνητα αντί να τα βγάλουμε στο εξωτερικό» δηλώνει η κα Γλυνού. Μάλιστα εξηγεί στην δημοσιογράφο των FT ότι «ο συγχωρεμένος ο άντρας μου θα πάθαινε σοκ που θα ψηφίσω έναν πρώην κομμουνιστή όπως ο Αλέξης Τσίπρας, αλλά πιστεύω ότι είναι καιρός να ορθώσω ανάστημα»…
Πάρτε λοιπόν όλους του φόρους που μπήκαν σε βάρος των απλών Ελλήνων, τις περικοπές, μισθών, συντάξεων, επιδομάτων, δώρων κλπ και μόνον έτσι θα αντιληφθεί κανείς τι θα ζήσουμε την Κυριακή των εκλογών! Ο δε κ. Σαμαράς από τον πλανήτη Άρη που ζει τα τελευταία χρόνια δηλώνει σήμερα ότι έρχεται η ανάπτυξη με την μείωση της φορολογίας που σχεδιάσαμε!!! Και ο Ελληνικός λαός κύριε Σαμαρά θα σας ψηφίσει με τεράστια ποσοστά όχι σε αυτές τις εκλογές, αλλά στις μεθεπόμενες, οπότε πατσίσατε με τον λαό. Γιατί ούτε αυτός θα δει ανάπτυξη με την πολιτική σας ούτε εσείς φυσικά την ψήφο του…
Από την άλλη πλευρά, τι λογαριασμό πλήρωσαν οι ολιγάρχες εξ αιτίας της κρίσης; Μηδενικό μια και αύξησαν τον πλούτο τους ακόμη περισσότερο. Τι έγινε με την μεγάλη φοροδιαφυγή; Με το λαθρεμπόριο πετρελαίου; Με τα πλαστά και εικονικά τιμολόγια; Με τα χρήματα της αποζημίωσης από την συμφωνία με την SIEMENS; Αγοράστηκαν τα σκάνερς για να μειωθεί το λαθρεμπόριο και η διαφθορά στα τελωνεία; Εξοπλίστηκαν με τον ανάλογο εξοπλισμό η Εισαγγελία Διαφθοράς ή ο Εθνικός Συντονιστής κατά της Διαφθοράς; Τι έγινε με τα νοθευμένα καύσιμα των ενόπλων δυνάμεων; Με την διαφθορά; Με το ξεπούλημα της δημόσιας περιουσίας; Με τις τροπολογίες που χαρίσατε δις ευρώ από πρόστιμα, με την παραχώρηση συχνοτήτων άνευ ανταλλαγμάτων στους καναλάρχες, που είναι και ολιγάρχες και πάει λέγοντας;
Για τους δεξιούς η κυβέρνηση αυτή πρέπει να είναι η πλέον ανάξια συγκυβέρνηση που ανέλαβε τις τύχες της χώρας σε μια τόσο κρίσιμη περίοδο! Είναι η κυβέρνηση που εξανάγκασε τους δεξιούς, συντηρητικούς Έλληνες να ψηφίσουν αριστερά. Είναι η κυβέρνηση που εξανάγκασε όσους δεξιούς για τον άλφα ή βήτα λόγο δεν μπορούν να ψηφίσουν ΣΥΡΙΖΑ, να ψηφίσουν την Χρυσή Αυγή η οποία παρόλες τις πρωτοφανείς διώξεις, για κάποιο λόγο διατηρεί την δύναμη της και υπάρχουν πιθανότητες να την δούμε ακόμη και τρίτο κόμμα!!!
Η συγκυβέρνηση αυτή, έκανε το έργο του ΣΥΡΙΖΑ απλό. Με δέκα «πραγματάκια» μπορεί ο ΣΥΡΙΖΑ να αλλάξει το κλίμα στην χώρα. Προστασία πρώτης κατοικίας… Να μην κινδυνεύει ο κοσμάκης να μείνει στον δρόμο όταν αποδεδειγμένα ευρίσκεται σε αδυναμία. Επιστροφή δώρου Χριστουγέννων στους συνταξιούχους, ποινική δίωξη εναντίον υπευθύνων για την κατάντια της χώρας, κατάργηση του ΕΝΦΙΑ κλπ.
Η στάση των ξένων απέναντι στην Ελλάδα θα εξαρτηθεί και από το ποσοστό που θα πάρει ο ΣΥΡΙΖΑ στις εκλογές. Βεβαίως θα έχουν προηγηθεί οι ανακοινώσεις του κ. Ντράγκι. Αν όμως κάνουν το λάθος οι Ευρωπαίοι, μέσω του Κεντρικού Τραπεζίτη της ΕΕ, και κρατήσουν διαφορετική θέση για την Ελλάδα από ότι για τα άλλα κράτη του Νότου, το αποτέλεσμα στις εκλογές μπορεί να είναι τελείως διαφορετικό από αυτό που θα υπολόγιζαν να πετύχουν. Γιατί ο Έλληνας είναι ….Έλληνας. Ανάδελφος και στις αντιδράσεις του. Λόγω «εκβιασμού» μπορεί να μην ψηφίσουν Νέα Δημοκρατία και όσοι θα την ψήφιζαν! Για δείτε και τους Αμερικανούς που τηρούν σιγήν ιχθύος για τις πολιτικές εξελίξεις στην Ελλάδα. Βλάκες είναι αυτοί… Έπαθαν και έμαθαν… Και κάτι τελευταίο. Τους χαιρετισμούς μας στην κουμπάρα σας, την κ. Λεπέν, κ. Βορίδη…
Οι πιο κρίσιμες εκλογές από το 1974
του Κωνσταντίνου Τσουκαλά
Οι εκλογές αυτές είναι οι πιο κρίσιμες από το 1974. Η κρισιμότητά τους εντοπίζεται σε πολλά επίπεδα. Προφανώς σε ένα πρώτο επίπεδο, η κρίση της ελληνικής κοινωνίας, και τα αδιέξοδα στα οποία μας έχει οδηγήσει η πολιτική των τελευταίων ετών, καθιστά επιτακτική την αλλαγή του πολιτική σκηνικού. Αλλά δεν είναι μόνον αυτό. Σήμερα για πρώτη φορά, εδώ και παραπάνω από μισό αιώνα, η αριστερά διεκδικεί την εξουσία. Για όλους εκείνους που εξακολουθούν να εμπνέονται από τα οράματα της αλληλεγγύης και της κοινωνικής δικαιοσύνης η ελπίδα για μια νέα κοινωνία είναι εδώ.
Οι εκλογές αυτές είναι οι πιο κρίσιμες από το 1974. Η κρισιμότητά τους εντοπίζεται σε πολλά επίπεδα. Προφανώς σε ένα πρώτο επίπεδο, η κρίση της ελληνικής κοινωνίας, και τα αδιέξοδα στα οποία μας έχει οδηγήσει η πολιτική των τελευταίων ετών, καθιστά επιτακτική την αλλαγή του πολιτική σκηνικού. Αλλά δεν είναι μόνον αυτό. Σήμερα για πρώτη φορά, εδώ και παραπάνω από μισό αιώνα, η αριστερά διεκδικεί την εξουσία. Για όλους εκείνους που εξακολουθούν να εμπνέονται από τα οράματα της αλληλεγγύης και της κοινωνικής δικαιοσύνης η ελπίδα για μια νέα κοινωνία είναι εδώ.
Και αυτό δεν συμβαίνει μόνο στην Ελλάδα αλλά και στο ευρύτερο ευρωπαϊκό πλαίσιο μέσα στο οποίο είμαστε ενταγμένοι. Μετά από είκοσι χρόνια, το νεοφιλελεύθερο μοντέλο φαίνεται να κλονίζεται. Η Ευρώπη των πολλών ταχυτήτων, το χάσμα ανάμεσα στον Βορρά και στον Νότο, η κατάλυση των κοινωνικών κρατών δεν είναι παρά οι προεκτάσεις των νέων εξουσιαστικών ισορροπιών που παγιώθηκαν στη δεκαετία του 90, αλλά τα αδιέξοδα είναι προφανή. Από κοινού πλέον όλο και περισσότεροι Ευρωπαίοι συνειδητοποιούν ότι η ευρωπαϊκή πορεία πρέπει να αλλάξει κατεύθυνση. Οι πολιτικές της λιτότητας οδηγούν σε συνεχώς εντεινόμενη εξαθλίωση. Μια εξαθλίωση, μάλιστα, που εμφανίζεται σαν αναπόφευκτη. Θα πρέπει λοιπόν να ξαναδιατυπώσουμε το όραμα της προόδου με άλλους όρους.
Ο δρόμος, βέβαια, κάθε άλλο παρά εύκολος είναι. Αυτός όμως είναι ένας επιπλέον λόγος να τολμήσει κανείς την υπέρβαση.
Για όλους αυτούς τους λόγους, δεν είχα το δικαίωμα να αρνηθώ τη στράτευσή μου στο ψηφοδέλτιο του ΣΥΡΙΖΑ.
Στις κρίσιμες αυτές στιγμές η έννοια της αριστεράς ανακτά την ιστορική της σημασία.
*Ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς είναι Ομότιμος Καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και υποψήφιος βουλευτής επικρατείας με τον ΣΥΡΙΖΑ.
*Ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς είναι Ομότιμος Καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και υποψήφιος βουλευτής επικρατείας με τον ΣΥΡΙΖΑ.
Μάχη για την νίκη της αριστεράς
Η Αριστερά μας έχει ένα ταλέντο: Να κερδίζει μάχες και να χάνει τον πόλεμο. Τη διαχρονική αυτή αντίφαση την έχει πληρώσει με αίμα και με δάκρυα. Σήμερα καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε μια νέα κρίσιμη ιστορική στιγμή: Η εθνική μας ανεξαρτησία έχει ουσιαστικά -και εν μέρει και τυπικά- καταργηθεί. Το πάγιο -μετά τον πόλεμο- καθεστώς της υποτέλειας, έχει φθάσει στην ακραία του μορφή: Εθνική Ανεξαρτησία, εθνική πολιτική, δημοσιονομική πολιτική κ.λπ.
Η Ελλάδα εκποιείται: Είμαστε ουσιαστικά μια χρεωκοπημένη χώρα. Αν, τυπικά, δεν χρεοκοπήσαμε είναι επειδή οι Ευρωπαίοι ιμπεριαλιστές-τοκογλύφοι, θέλουν να εισπράξουν επαυξημένα τα ληστρικά δάνεια. Γενικότερα, επειδή φοβούνται ότι η τυχόν τυπική χρεωκοπία της χώρας μας, θα έχει καταστροφικές συνέπειες για το σαθρό οικοδόμημα του ευρωπαϊκού καπιταλισμού.
Τι κάνει λοιπόν η Αριστερά; Η μόνη δύναμη που θα μπορούσε να ανατρέψει το καθεστώς της υποτέλειας και να ανοίξει το δρόμο για την αναγέννηση της πατρίδας μας; Η Αριστερά μας δεν μπόρεσε ακόμα να υπερβεί, με μια διαλεκτική κίνηση, τις καταγωγικές αγκυλώσεις της. Να υπερβεί διαλεκτικά την κρίση την οποία δημιούργησε η προδοσία της λαϊκής – αντιφασιστικής εποποιίας. Να ερμηνεύσει τα αίτια της ήττας του Δημοκρατικού Στρατού.
Να ερμηνεύσει τα αίτια της κατάρρευσης του σοσιαλιστικού στρατοπέδου. Και σήμερα, διασπασμένη σε τρία άνισα ρεύματα, κατεβαίνει στις εκλογές με τρία διαφορετικά ψηφοδέλτια.
Τι έπρεπε να έχει γίνει μετά την πτώση της Χούντας; Έπρεπε να είχε υπάρξει ένας δημόσιος, συντροφικός διάλογος, ανάμεσα σε όλες τις δυνάμεις της Αριστεράς. Να υπάρξει μια -κατά το δυνατόν- αντικειμενική αποτίμηση της ιστορίας της. Να μελετηθούν συντροφικά – επιστημονικά τα προβλήματα της νέας, μετά τη Χούντα, πραγματικότητας. Να πραγματοποιηθεί μια δυνατότητα κοινής δράσης, «ενότητας μέσα στη διαφορά» (Λένιν). Αντί γι’ αυτό συνεχίστηκαν η διάσπαση, η εχθρότητα, ο εμφύλιος της Αριστερός και ο πολιτικός εμπειρισμός.
Έτσι φθάσαμε με τρία ψηφοδέλτια στις επικείμενες εκλογές. Η γενική πρόβλεψη είναι ότι θα υπάρξει μια κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, ή με κορμό τον ΣΥΡΙΖΑ. Η πιθανή τέτοια κυβέρνηση θα έχει να αντιμετωπίσει τον πόλεμο του ελληνικού κεφαλαίου, ειδικά των Τραπεζών, των κρατικών ιδεολογικών και κατασταλτικών μηχανισμών, τον πόλεμο των δουλικών ΜΜΕ και, φυσικά, τον πόλεμο της Ε.Ε. και των τραπεζών της.
Υπό ποιες προϋποθέσεις θα μπορούσε να αντέξει αυτόν τον πόλεμο η κυβέρνηση – πρώτη μορφή και δύναμη διεξόδου;
Πρώτον, με την κριτική στήριξη των άλλων δυνάμεων της Αριστεράς. Που σημαίνει στήριξη πολιτική, και με το αριστερό λαϊκό κίνημα, κάθε θετικού -ριζοσπαστικού μέτρου και σοβαρή, υπεύθυνη κριτική των λαθών και των αποκλίσεων. Όχι μηδενιστική κριτική με ειρωνείες και εξυπνάδες. Αυτό ως πρώτη προϋπόθεση.
Αλλά ο νέος πόλεμος θα κριθεί προπαντός από την ύπαρξη και τη μαζική συμμετοχή ενός ενωτικού -λαϊκού κινήματος. Η κοινή δράση και η στοιχειακή έστω ενότητα της Αριστεράς, θα είναι καταλύτης για την ανάπτυξη του λαϊκού κινήματος. Για τη μαχητική ενεργοποίηση του λαού της Αριστεράς. Αναδραστικά, η ύπαρξη ενός ρωμαλέου λαϊκού κινήματος, θα συμβάλει στην επαναστατική ανανέωση της Αριστερός.
Αλλά, θα πουν πολλοί: «Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν θα αλλάξει τις σχέσεις ιδιοκτησίας και τις σχέσεις παραγωγής». Ας δεχτούμε ότι το επιχείρημα είναι σωστό. Ποια όμως από τις «άλλες» δυνάμεις της Αριστεράς θα το μπορούσε σήμερα; Τι λέει ο λαός επ’ αυτού; Και τι λέει ο Λένιν; Θα ήταν όχι λάθος αλλά έγκλημα, να ρίξει το κόμμα τις επαναστατικές δυνάμεις στη μάχη, προτού να έχει, αν όχι την στήριξη, τουλάχιστον την ευμενή συμπάθεια της κοινωνίας.
Συνεπώς: Αυτή τη στιγμή ψήφο στην Αριστερά. Ούτε αποχή, ούτε άκυρο. Και στη συνέχεια, διαλεκτική ενότητα που θα συνυπάρχει με τη διαφορά, θεωρητική επεξεργασία του δρόμου προς το σοσιαλισμό, μέσα από τους δύσκολους δρόμους μιας ενιαίας επαναστατικής διαδικασίας. Ας μη συγχέουμε την τακτική (ευλυγισία, επί μέρους συνεργασίες) με τη στρατηγική (σταθερότητα, θεωρητική και πρακτική προς τον στρατηγικό στόχο).
* Το άρθρο δημοσιεύτηκε στον «Δρόμο της Αριστεράς» (17/1).Δευτέρα 19 Ιανουαρίου 2015
«Ελπίζω στους Podemos και στον ΣΥΡΙΖΑ»
Όταν ένας από τους μεγαλύτερους στοχαστές του 20ου αιώνα έχει πάντα ανοιχτή την πόρτα του γραφείου του να σε υποδεχτεί, όποτε του το ζητήσεις, αυτό είναι η μεγαλύτερη χαρά για έναν δημοσιογράφο. Είναι η μεγαλύτερη τιμή για μένα. Παρακάτω, η αποκλειστική συνέντευξη που μου παραχώρησε στη Βοστόνη ο Νόαμ Τσόμσκι για τις εκλογές στην Ελλάδα, τον ΣΥΡΙΖΑ, την έννοια της Δημοκρατίας στην Ευρώπη της κρίσης, την διαγραφή του ελληνικού χρέους και το Grexit.
Κάθε φορά που έρχομαι στο γραφείο σας για να σας συναντήσω, στις συζητήσεις μας εκφράζετε πάντα την ίδια βαθύτατη απαισιοδοξία για τη ρότα που έχει τραβήξει η Ευρώπη από το ξέσπασμα της κρίσης και μετέπειτα. Οι Ευρωπαίοι πολιτικοί λένε ότι τα πράγματα πάνε καλύτερα και υπόσχονται ότι το 2015 θα είναι έτος ανάπτυξης για την ευρωπαϊκή οικονομία και τους πολίτες της. Μπορούμε πράγματι να μιλάμε για ευρωπαϊκό "success story";
Τα τελευταία χρόνια, κατά μία άποψη η Ευρώπη μοιάζει σαν να επιτελεί την αυτοκτονία της. Κατά μία άλλη άποψη όμως -την άποψη όσων είναι υπεύθυνοι για αυτήν την κατάσταση- πρόκειται για μία επιτυχία. Θεωρούν δηλαδή επιτυχία να υποσκάπτουν το κοινωνικό κράτος, να υπονομεύουν τα δικαιώματα των εργαζομένων, να ενισχύουν τη δύναμη οικονομικών οργανισμών χωρίς λογοδοσία, όπως της Budensbank και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, αλλά και χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων που ευημερούν χάρη σε διαφόρων ειδών κρατικές διευκολύνσεις. Ίσως όχι στον απόλυτο βαθμό που θα ήθελαν, διότι ευτυχώς υπάρχουν ακόμα κάποιες αντιστάσεις. Η ουσία όμως είνα ότι αλλοτριώνουν κάποιες από τις μεγαλύτερες κατακτήσεις της Ευρώπης τον προηγούμενο μισό αιώνα, που έχουν να κάνουν με κοινωνικά δημοκρατικές πολιτικές, οι οποίες δεν καταστρέφονται -ακόμα τουλάχιστον- ολοκληρωτικά, αλλά σίγουρα αποδυναμώνονται σε μεγάλο βαθμό. Μόνο έτσι εξηγείται η συνεχιζόμενη εμμονή της Ευρώπης σε προγράμματα σκληρής λιτότητας υπό συνθήκες βαθιάς ύφεσης, μία οικονομική πολιτική από την οποία ακόμα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο βλέπουμε ότι κρατάει διακριτικές αποστάσεις.
Έχει όντως η Γερμανία το μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης για αυτήν την κατάσταση;
Ασφαλώς και η Γερμανία έχει αυτήν τη στιγμή την μεγαλύτερη ευθύνη για όσα συντελούνται σήμερα στην Ευρώπη. Και με τον όρο Γερμανία εννοούμε τις οικονομικές ελίτ και τους οικονομικούς οργανισμούς στη χώρα, όπως η Budensbank, που επιβάλλουν δια της Γερμανίας στην Ευρώπη τις πολιτικές τους. Για να είμαστε όμως ειλικρινείς, πρέπει να πούμε ότι για την ώρα υπάρχει μία μικρή υπαναχώρηση. Για παράδειγμα, βλέπουμε την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να κάνει κάποια βήματα προς την κατεύθυνση ανάληψης πρωτοβουλιών ανακούφισης από πολιτικές που μέχρι σήμερα έχουν αποδειχθεί καταστροφικές.
Την τελευταία φορά που σας συνάντησα, πριν περίπου έναν χρόνο, η Ελλάδα εξακολουθούσε να βρίσκεται στη δίνη της κρίσης. Σήμερα, οι Έλληνες συνεχίζουν να είναι απαισιόδοξοι για όσα έπονται. Είναι δικαιολογημένο ένα τέτοιο αίσθημα;
Ασφαλώς και η Ελλάδα δεν είναι σε καλύτερη κατάσταση απ' ό,τι ήταν τα προηγούμενα χρόνια. Αυτό που συμβαίνει στην Ελλάδα είναι πραγματικά μια καταστροφή. Κάθε νέο μέτρο σκληρής λιτότητας που εφαρμόζεται στην Ελλάδα, επιδεινώνει την κατάσταση της χώρας, η οποία βρίσκεται σε πολύ χειρότερη θέση απ' ό,τι ήταν πριν τις επιβληθούν αυτές οι πολιτικές. Για την ώρα, υπάρχει μία ελαφρά ανάκαμψη, αλλά η έξοδος της Ελλάδας από την κρίση θα χρειαστεί πολλά χρόνια, για να μπορέσει η χώρα να επανέλθει στο σημείο που βρισκόταν πριν αρχίσουν να επιβάλλονται αυτά τα μέτρα λιτότητας. Κατά σύμπτωση, το ίδιο συμβαίνει και εδώ στις ΗΠΑ. Μεγάλη είναι η συζήτηση που γίνεται για την ανάκαμψη της αμερικανικής οικονομίας, αλλά αν δει κανείς με προσοχή τους αριθμούς, όπως παραδείγματος χάριν το ποσοστό του πληθυσμού που εργάζεται στο φάσμα των ηλικιών 25- 40 είναι κατά πολύ χαμηλότερο από το αντίστοιχο του 2008. Και στο ενδιάμεσο αυτών των χρόνων πολλά από τα προνόμια των εργαζομένων είτε απεμπολήθηκαν είτε καταργήθηκαν μαζί με την παράλληλη στασιμότητα ή ακόμα και μείωση στους μισθούς. Όλα αυτά την ίδια στιγμή που οι τράπεζες τα πάνε πολύ καλά και οι πλούσιο και ισχυροί έχουν γίνει στο διάστημα αυτό ακόμα πλουσιότεροι και ισχυρότεροι. Και όλα αυτά «βαφτίζονται» κι εδώ στην Αμερική «οικονομική επιτυχία». Η Ελλάδα είναι προφανώς σε πολλαπλάσια χειρότερη θέση, όπως γνωρίζετε καλύτερα από μένα...
Η δημόσια συζήτηση στην Ελλάδα περιστρέφεται ως ένα σημείο γύρω από το αν πρέπει οι Ευρωπαίοι να προβούν και σε νέα διαγραφή του ελληνικού χρέους, το οποίο αυτήν τη στιγμή έχει μετατοπιστεί από τις αγορές στα δικά τους χέρια. Θα ήταν παράλογη μία τέτοια απαίτηση εκ μέρους της Ελλάδας;
Υπάρχουν πολλές παράμετροι που πρέπει να ληφθούν υπ' όψη. Η πρώτη είναι αν κάτι τέτοιο είναι πράγματι ρεαλιστικό, και η δεύτερη αν είναι δίκαιο. Είναι δύο τελείως διαφορετικά πράγματα. Η άποψή μου είναι ότι μία διαγραφή του χρέους για την Ελλάδα είναι δίκαιη. Υπάρχει μια έννοια στην διεθνή οικονομική θεωρία, που μάλιστα εισήχθη από τις Ηνωμένες Πολιτείες, και έχει να κάνει με το επαχθές χρέος, δηλαδή το χρέος που δεν πρέπει να αποπληρωθεί. Οι ΗΠΑ χρησιμοποίησαν την έννοια του επαχθούς χρέους όταν κατέλαβαν την Κούβα και δήλωσαν ότι δεν προτίθενται να πληρώσουν το χρέος που όφειλε στην Ισπανία. Το επιχείρημα των ΗΠΑ ήταν ότι το χρέος της Κούβας δεν ήταν νόμιμο, με το σκεπτικό ότι δεν ήταν χρέος που το δημιούργησαν οι πολίτες της Κούβας αλλά οι μέχρι πρότινος εξουσιαστικές δυνάμεις στη χώρα. Και αυτή η αντίληψη έγινε αποδεκτή από το διεθνές δίκαιο σε μία σειρά αντίστοιχων περιπτώσεων και είναι αρκετά λογική. Αν πάμε στην περίπτωση της Ελλάδας, διερωτάται κανείς: ο ελληνικός λαός πήρε αυτά τα δάνεια; Είναι οι Έλληνες που χρωστούν αυτό το χρέος της Ελλάδας; Προφανώς όχι. Τότε προκύπτει το επόμενο ερώτημα: γιατί λοιπόν να το πληρώσουν; Πρόκειται για επαχθές χρέος, ως αποτέλεσμα διεφθαρμένων διοικήσεων και οργανισμών που περιλαμβάνουν ασφαλώς και τις τράπεζες, οι οποίες δημιούργησαν κέρδη δανειζόμενες χρήματα με κριτήρια βάσει των οποίων δεν θα έπρεπε να είχαν δανειστεί καθώς γνώριζαν ότι τα δάνεια αυτά δεν θα αποπληρώνονταν. Είναι αποτέλεσμα της διαχείρισης εκ μέρους των διεφθαρμένων πολιτικών της Ελλάδας και πολλών άλλων που κέρδισαν με αυτόν τον τρόπο πολλά χρήματα βγάζοντάς τα στο εξωτερικό. Αυτοί είναι που πρέπει να πληρώσουν το σημερινό χρέος της Ελλάδας και όχι οι Έλληνες. Και εδώ τώρα πάμε στην παράμετρο του κατά πόσον μία τέτοια διαγραφή χρέους είναι ρεαλιστική. Αυτό είναι αρκετά περίπλοκο. Ακόμα και το ΔΝΤ έχει επιδείξει την ανάγκη αναδιάρθρωσης του ελληνικού χρέους ως μία εύλογη και απαραίτητη επιλογή. Σε τέτοιο σημείο μάλιστα που δεδομένης της εμμονικής απόρριψης μιας τέτοιας επιλογής από το Ευρωπαϊκό σύστημα, το ΔΝΤ φαντάζει... «ριζοσπαστικά αριστερό» σε σύγκριση με τη συμπεριφορά και τη στάση των Ευρωπαίων.
Μέρος της ανασφάλειας που νιώθουν οι Έλληνες είναι απόρροια και της αγωνίας τους αν η Ελλάδα θα κρατηθεί στο ευρώ ή θα εκδιωχθεί από την «οικογένεια» της ευρωζώνης. Υπάρχει τέτοιος κίνδυνος; Και επίσης ποια είναι η άποψή σας: θα ήταν απειλητική για τη χώρα μία τέτοια εξέλιξη;
Αμφιβάλλω για το αν η Ελλάδα εξαναγκαστεί να φύγει από το ευρώ, αλλά θα μπορούσε ίσως να συμβεί. Η άποψή μου είναι ότι μια τέτοια εξέλιξη δεν θα είναι αναγκαστικά μια τραγωδία για την Ελλάδα. Αν η Ελλάδα είχε την δική της ισοτιμία, θα μπορούσε κατ' αρχάς να βοηθηθεί μέσω των εξαγωγών να βγει από την κρίση. Σίγουρα όμως η χώρα θα τιμωρούνταν σκληρά από τους ευρωπαϊκούς και διεθνείς οικονομικούς οργανισμούς αλλά και από το σύστημα των πολιτικών ισορροπιών στην ευρωζώνη, και αυτό θα ήταν σίγουρα επώδυνο. Σε κάθε περίπτωση θα είναι μια περίπλοκη εξέλιξη. Αλλά η δική μου προσωπική εκτίμηση είναι ότι η Ελλάδα δεν θα σπρωχθεί για να εκδιωχθεί από το ευρώ.
Κάποιοι εκτιμούν ότι μακροπρόθεσμα θα είναι η ίδια η πολιτική ηγεσία της Ελλάδας που θα αναγκαστεί να πάρει την απόφαση να εγκαταλείψει η χώρα οικειοθελώς το ευρώ, καθώς η κοινωνία δεν θα αντέχει άλλο τις πολιτικές της εσωτερικής υποτίμησης. Είναι πιστευτό ένα τέτοιο σενάριο;
Είναι ένα σενάριο που έχει ίσως κάποιες πιθανότητες να συμβεί. Εκτιμώ όμως ότι αν η ίδια η πολιτική ηγεσία της Ελλάδας πάρει μία τέτοια απόφαση αποχώρησης από το ευρώ, αυτή η απόφαση για να έχει κάποια επιτυχία θα πρέπει να συνδυαστεί με αντίστοιχες αποφάσεις πολιτικών ηγεσιών άλλων χωρών της ευρωζώνης που βρίσκονται σε εξίσου κακή κατάσταση με την Ελλάδα. Πάρτε για παράδειγμα την Ισπανία. Πριν την κρίση του 2008, το κράτος της Ισπανίας είχε πλεονασματικό προϋπολογισμό. Δεν ήταν η δημοσιονομική κατάσταση αυτή που προκάλεσε την κρίση στην Ισπανία αλλά τα εγκλήματα που διέπραξαν οι τράπεζες. Το ίδιο και στην Ιρλανδία. Τα εγκλήματα των τραπεζιτών κλήθηκαν να τα πληρώσουν οι Ιρλανδοί. Αντιστοίχως και στις ΗΠΑ, τα ίδια τραπεζικά εγκλήματα ήταν αυτά που δημιούργησαν την κρίση.
Όπως και στις εκλογές του 2012, έτσι και σε αυτές τις εκλογές στην Ελλάδα ξεδιπλώνεται εκ μέρους των Ευρωπαίων μία άλλοτε άμεση και άλλοτε έμμεση προσπάθεια να παρέμβουν στα πολιτικά πράγματα στην Ελλάδα, υποδεικνύοντας στους Έλληνες πολίτες -άλλοτε με ωμό κι άλλοτε με συγκεκαλυμμένο τρόπο- την ενδεδειγμένη κατά την άποψή τους πολιτική επιλογή για τη χώρα. Τι συμβολίζουν τέτοιες πολιτικές συμπεριφορές στη σημερινή Ευρώπη;
Ο τρόπος με τον οποίον οι πολιτικές ελίτ της Ευρώπης επιχειρούν να παρέμβουν άμεσα ή έμμεσα στα πολιτικά πράγματα στην Ελλάδα είναι η αντανάκλαση των αντιδημοκρατικών ενστίκτων αυτών των ευρωπαϊκών ελίτ. Πάντα ήταν κατ' ουσίαν αντιδημοκρατικές, ωστόσο με αφορμή την οικονομική κρίση έχουν φθάσει σε σημείο ακραίων αντιδημοκρατικών συμπεριφορών. Αυτό το απέδειξαν άλλωστε μερικά χρόνια πριν, όταν ο Παπανδρέου επιχείρησε έστω και να αρθρώσει την πρότασή του για δημοψήφισμα, ώστε οι πολίτες της Ελλάδας να αποφασίσουν αν συμφωνούν ή όχι με τα μέτρα λιτότητας που προέκριναν οι γραφειοκράτες των Βρυξελλών και τα τραπεζικά συμφέροντα. Η αντίδραση όλων ήταν να αποκηρύξουν τον Παπανδρέου για τον λόγο ότι τόλμησε να καταθέσει την άποψη ότι οι Έλληνες θα έπρεπε να εκφράσουν την άποψή τους για τις έξωθεν επιβαλλόμενες πολιτικές. Το εντυπωσιακό ήταν ότι ουδείς καυτηρίασε με τον τρόπο που θα έπρεπε την αντίδρασή τους, λαμβάνοντας σχεδόν όλοι ως δεδομένο ότι ζούμε σε μια εποχή αντιδημοκρατικής ανωμαλίας και αποδεχόμενοι, εκ προοιμίου, ότι κάθε προσπάθεια αλλαγής αυτής της κατάστασης δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή. Αξίζει να δει κανείς τα στατιστικά στοιχεία που δείχνουν πόσοι ψήφισαν στις πρόσφατες ενδιάμεσες αμερικανικές εκλογές πριν μερικούς μήνες. Είναι να εκπλήσσεται κανείς αν δει ότι η συμμετοχή των πολιτών στις εκλογές ήταν τόσο χαμηλή όσο στο επίπεδο των αρχών του 19ου αιώνα, αν μάλιστα συνυπολογίσει κανείς ότι τότε δεν είχαν δικαίωμα ψήφου οι δούλοι, οι γυναίκες, αλλά και οι λευκοί άνδρες αν δεν εκπλήρωναν κάποια συγκεκριμένα περιουσιακά και ιδιοκτησιακά κριτήρια. Υπήρχε λοιπόν τότε ένα πολύ περιορισμένο εύρος εκλογικού σώματος που είχε δικαίωμα ψήφου στις εκλογές, το οποίο είναι αντίστοιχο με όσους συμμετέχουν σήμερα στις εκλογικές διαδικασίες παρά την άρση όλων των αποκλεισμών. Και αν δείτε σήμερα ποιοι δεν ψηφίζουν είναι οι άνθρωποι που δεν εκπροσωπούνται από την κυβέρνηση και τις σημερινές πολιτικές ελίτ. Από κάθε πλευρά κι αν εξετάσει κανείς το θέμα, θα διαπιστώσει ότι το έλλειμμα Δημοκρατίας σήμερα είναι υπαρκτό.
Κατά την τηλεφωνική συζήτησή μας τις προάλλες, μου εκφράσατε την άποψη ότι κάτι αρχίζει να κινείται πολιτικά στην Ευρώπη, αναφερόμενος στην Ισπανία και την Ελλάδα...
Αυτήν τη στιγμή οι κατεστημένες πολιτικές ελίτ στην Ευρώπη ανησυχούν από τη ραγδαία άνοδο που έχουν δημοφιλή κινήματα, όπως οι Podemos στην Ισπανία, οι οποίοι πιθανότατα να κερδίσουν τις εκλογές. Κάτι που είναι εντυπωσιακό, αν σκεφτεί κανείς ότι πριν μερικά χρόνια δεν υπήρχαν καν στο πολιτικό προσκήνιο. Κάτι αντίστοιχο συμβαίνει και με τον ΣΥΡΙΖΑ στην Ελλάδα. Οι επιπτώσεις των ακολουθούμενων πολιτικών στην Ευρώπη είναι τόσο καταστροφικές για την κοινωνία, και είναι κατ' επέκταση αναμενόμενη η ενίσχυση τέτοιων δυνάμεων που εναντιώνονται σε αυτές τις πολιτικές.
Έχουν οι ελίτ της καθεστηκυίας πολιτικής τάξης στην Ευρώπη λόγο να φοβούνται αυτές τις νέες αναδυόμενες πολιτικές δυνάμεις;
Ασφαλώς και οι κατεστημένες ευρωπαϊκές πολιτικές ελίτ έχουν κάθε λόγο να φοβούνται την άνοδο τέτοιων κινημάτων, καθώς θεωρούν ότι αν έρθουν στην εξουσία ενδέχεται να ακυρώσουν τα σχέδια των πολιτικών που εφαρμόζουν αυτήν τη στιγμή, ιδιαίτερα στις χώρες του Ευρωπαϊκού Νότου. Δυνάμεις όπως οι Podemos στην Ισπανία και ο ΣΥΡΙΖΑ στην Ελλάδα απειλούν το κράμα συμφερόντων που συναπαρτίζεται από τη γραφειοκρατία των Βρυξελλών και τη δύναμη των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων. Τα συμφέροντα αυτά είναι ιδιαίτερα ανήσυχα και προς το παρόν ευελπιστούν ότι θα καταφέρουν τελικά να ενσωματώσουν αυτές τις πολιτικές δυνάμεις μέσα στο δικό τους, γνωστό μέχρι σήμερα, σύστημα λειτουργίας τους. Ίσως όμως δεν θα είναι εύκολο να το πετύχουν κάτι τέτοιο.
Πιστεύετε ότι αν τέτοια κινήματα όπως οι Podemos και ο ΣΥΡΙΖΑ έρθουν στην εξουσία θα αντιμετωπίσουν τον πειρασμό του συμβιβασμού;
Θα υπάρξουν σίγουρα πολλοί πειρασμοί για να τους προσελκύσουν σε συμβιβασμό. Ωστόσο, υπάρχουν δεσμεύσεις που έχουν αναλάβει, οι οποίες θα μπορούσαν να ακολουθηθούν και να οδηγήσουν στην αντιστροφή πολλών επιζήμιων οικονομικών πολιτικών για τις κοινωνίες της Ευρώπης. Είναι πραγματικά εντυπωσιακό το πώς σε σύγκριση με την Ευρώπη, οι ΗΠΑ μοιάζουν να ακολουθούν μια περισσότερο προοδευτική οικονομική πολιτική.
Για τον Αλέξη Τσίπρα, τον αρχηγό του ΣΥΡΙΖΑ στην Ελλάδα και ενδεχόμενο μελλοντικό Πρωθυπουργό, τι άποψη έχετε;
Είμαι διστακτικός στο να πω αν ο Τσίπρας είναι καλός ή κακός, καθώς δεν γνωρίζω λεπτομερώς την καριέρα του και την μέχρι σήμερα διαδρομή του. Γενικά θα μπορούσα να πω ότι οι πολιτικές που προτείνει έχουν νόημα. Σε ό,τι αφορά όμως την προσωπική του ικανότητά να τις υλοποιήσει, είναι κάτι για το οποίο, προς το παρόν, δεν έχω καθαρή εικόνα γιατί δεν γνωρίζω αρκετά πράγματα για εκείνον.
Στην Ελλάδα το σύνθημα του ΣΥΡΙΖΑ είναι ότι «η Ευρώπη αλλάζει». Μπορεί ο ΣΥΡΙΖΑ να αλλάξει την Ευρώπη;
Σίγουρα τέτοιες δυνάμεις όπως ο ΣΥΡΙΖΑ θα μπορούσαν να αλλάξουν την Ευρώπη. Για παράδειγμα οι Podemos στην Ισπανία έχουν διατυπώσει δημόσια και αρκετά λεπτομερειακά τις εναλλακτικές λύσεις που προτείνουν, και οι οποίες δείχνουν να έχουν νόημα. Ασφαλώς αν αυτές εφαρμοστούν θα είναι επώδυνες για τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, αλλά σίγουρα θα είναι ευεργετικές για τον κόσμο.
Έχετε δηλαδή προσδοκίες για κάτι καλύτερο από αυτά τα κινήματα των Podemos στην Ισπανία και του ΣΥΡΙΖΑ στην Ελλάδα;
Δεν θα το έλεγα προσδοκίες, αλλά σίγουρα πιστεύω ότι υπάρχει ένας λόγος για να ελπίζει κανείς. Γιατί, άλλωστε, ξέρετε, η έννοια του «προσδοκώ» είναι πιο ισχυρή από την έννοια του «ελπίζω».
Σαν σήμερα (χθές) γεννήθηκε και πέθανε ο Βασίλης Τσιτσάνης
Ο Βασίλης Τσιτσάνης γεννήθηκε στα Τρίκαλα της Θεσσαλίας στις 18 Ιανουαρίου 1915. Οι γονείς του ήταν Ηπειρώτες κι εκτός από τον Βασίλη είχαν άλλα τέσσερα παιδιά, τρία αγόρια κι ένα κορίτσι. Αργότερα, οι φίλοι του οι ρεμπέτες του κόλλησαν το παρατσούκλι «Ο Βλάχος», επειδή ήταν ο μόνος ρεμπέτης με στεριανή προέλευση.
Ο πατέρας του, τσαρουχάς στο επάγγελμα, είχε ένα μαντολίνο, με το οποίο έπαιζε κλέφτικα τραγούδια. Αυτά ήταν τα πρώτα ακούσματα του μικρού Βασίλη, μαζί με τις βυζαντινές ψαλμωδίες που άκουγε στην εκκλησία. Παρότι τον συνέπαιρνε η μουσική, πρωτόπιασε όργανο στα χέρια του μετά το θάνατο του πατέρα του το 1926. Ήταν ένα μαντολίνο, που κάποιος ντόπιος οργανοποιός είχε μετατρέψει σε μπουζούκι.
Στα γυμνασιακά του χρόνια άρχισε να αποκτά κάποιες γνώσεις μουσικής, μαθαίνοντας βιολί. Με αυτό συμμετείχε και σε κάποιες τοπικές εκδηλώσεις, προκειμένου να συνεισφέρει οικονομικά στην οικογένειά του. Αν και δεν είχε εμφανιστεί ακόμα δημοσίως με το μπουζούκι, καθώς ήταν απαγορευμένο και χωρίς καμία κοινωνική καταξίωση, έγραψε τα πρώτα του τραγούδια πάνω σ’ αυτό, σε ηλικία μόλις 15 ετών.
| Μαζί με την Καίτη Γκρέυ |
Το φθινόπωρο του 1936 κατέβηκε στην Αθήνα για να σπουδάσει Νομική και προκειμένου να συμπληρώσει το εισόδημά του έπιασε δουλειά στο νυχτερινό κέντρο «Μπιζέλια». Τον επόμενο χρόνο γνώρισε τον τραγουδιστή Δημήτρη Περδικόπουλο, ο οποίος τον πήγε στη δισκογραφική εταιρεία «Οντεόν», όπου ηχογράφησε το πρώτο του τραγούδι «Σ’ έναν τεκέ μπουκάρανε» (1937). Η «Αρχόντισσα», από τα σπουδαιότερα τραγούδια στην ιστορία της ελληνικής μουσικής, ήταν ένα από τα δεκάδες που ακολούθησαν. Την ίδια περίοδο, τραγούδια του, όπως «Να γιατί γυρνώ», «Παλάτια Χρυσοστόλιστα», «Ό,τι κι αν πω δεν σε ξεχνώ» και «Γι' αυτά τα μαύρα μάτια σου», ερμήνευσαν ο Στράτος Παγιουμτζής, ο Στελλάκης Περπινιάδης, ο Στέλιος Κερομύτης, αλλά και ο Μάρκος Βαμβακάρης.
Βρισκόμαστε στον αστερισμό της δικτατορίας Μεταξά και η εποχή επιβάλλει εμβατήρια, ενώ απαγορεύει τόσο τα προϋπάρχοντα τραγούδια του ρεμπέτικου περιθωρίου, όσο και τις εμφανείς ανατολίτικες μελωδίες. Ο Τσιτσάνης απαντά με το μπόλιασμα του ρεμπέτικου με δυτικά μελωδικά στοιχεία κι έτσι προσεγγίζει τις ευρύτερες μάζες. Τον Μάρτιο του 1938 υπηρετεί τη στρατιωτική θητεία του στο Τάγμα Τηλεγραφητών, στη Θεσσαλονίκη. Παίρνει άδειες και ποτέ δεν γυρνά στην ώρα του, γεγονός που εξοργίζει τους διοικητές του. Περνά πολλές μέρες στο πειθαρχείο, όπου γράφει ένα από τα ωραιότερα τραγούδια του, την «Αρχόντισσα». Στη Θεσσαλονίκη θα γνωρίσει και τη μελλοντική σύζυγό του, τη Ζωή Σαμαρά, με την οποία θα αποκτήσει δύο παιδιά, τη Βικτωρία και τον Κώστα.
Τα χρόνια της Κατοχής τα περνά στη Θεσσαλονίκη, όπου ανοίγει ένα δικό του κουτούκι, το «Ουζερί Τσιτσάνη», στην οδό Παύλου Μελά 22. Παράλληλα, γράφει ορισμένες από τις μεγάλες επιτυχίες του («Αχάριστη», «Μπαξέ τσιφλίκι», «Τα πέριξ», «Νύχτες μαγικές», «Ζητιάνος της αγάπης», «Ντερμπεντέρισσα», «Συννεφιασμένη Κυριακή»), που θα ηχογραφήσει μετά τον πόλεμο, όταν θα ανοίξουν και πάλι τα εργοστάσια δίσκων.
Το 1946 κατεβαίνει ξανά στην Αθήνα. Η εποχή του εμφυλίου αποτελεί άλλη μία πηγή έμπνευσης για τον Τσιτσάνη. Τα τραγούδια του, όμως, λογοκρίνονται και πάλι. Ορισμένα καταφέρνει και τα εκδίδει, επινοώντας διάφορα τεχνάσματα, πολλά κυκλοφόρησαν αρκετά χρόνια μετά, ενώ κάποια δεν εκδόθηκαν ποτέ. Το τέλος του εμφυλίου σημαίνει ταυτόχρονα και την πλήρη αποδοχή του Βασίλη Τσιτσάνη. Μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του ‘50 μεσουρανεί στο μουσικό στερέωμα. Μερικά από τα τραγούδια αυτής της περιόδου είναι τα: «Χωρίσαμε ένα δειλινό», «Όμορφη Θεσσαλονίκη», «Αντιλαλούνε τα βουνά», «Καβουράκια», «Ξημερώνει και βραδιάζει».
Φέρνει στο προσκήνιο νέες φωνές, που δένονται μαζί του, όπως η Μαρίκα Νίνου, η Σωτηρία Μπέλλου και ο Πρόδρομος Τσαουσάκης. Ακόμα, ο Στέλιος Καζαντζίδης, ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης, ο Πάνος Γαβαλάς, ο Μανώλης Αγγελόπουλος, η Καίτη Γκρέυ, η Πόλυ Πάνου, η Χαρούλα Λαμπράκη, ο Σταμάτης Κόκοτας κ.ά. ερμηνεύουν τα διαχρονικά τραγούδια του: «Ίσως αύριο» (1958), «Τα λιμάνια» (1962), «Τα ξένα χέρια» (1962), «Μείνε αγάπη μου κοντά μου» (1962), «Κορίτσι μου όλα για σένα» (1967), «Με παρέσυρε το ρέμα» «Απόψε στις ακρογιαλιές» (1968), «Κάποιο αλάνι» (1968), «Της Γερακίνας γιος» (1975), «Δηλητήριο στη φλέβα» (1979).
Το 1980, με πρωτοβουλία της ΟΥΝΕΣΚΟ, ηχογραφείται ένας διπλός δίσκος με τίτλο «Χάραμα», όπως λεγόταν το μαγαζί στο οποίο ο Τσιτσάνης εμφανιζόταν τα τελευταία 14 χρόνια της καριέρας και της ζωής του. Σ’ αυτό το δίσκο παίζει μία σειρά από κλασικά του τραγούδια, αλλά και πολλά αυτοσχεδιαστικά κομμάτια στο μπουζούκι. Με την έκδοσή του στη Γαλλία, το 1985, παίρνει το βραβείο της Μουσικής Ακαδημίας «Σαρλ Γκρο». Όμως, στο μεταξύ, ο κορυφαίος δημιουργός έχει φύγει για πάντα...
Ο Βασίλης Τσιτσάνης άφησε την τελευταία του πνοή ανήμερα των γενεθλίων του, στις 18 Ιανουαρίου 1984, στο νοσοκομείο «Μπρόμπτον» του Λονδίνου, έπειτα από επιπλοκές μιας εγχείρησης στους πνεύμονες. Μέχρι και λίγες ημέρες πριν από το θάνατό του εμφανιζόταν κανονικά στο «Χάραμα» και δούλευε καινούργια τραγούδια.
Ο Βασίλης Τσιτσάνης έβαλε τη δική του ανεξίτηλη σφραγίδα στην ελληνική λαϊκή μουσική. Μπόλιασε το ρεμπέτικο με δυτικά μελωδικά στοιχεία και το έβγαλε από το περιθώριο, που το είχαν τάξει τα «αντικοινωνικά» και ανατολίτικα στοιχεία του. Εμπλούτισε τη λαϊκή ορχήστρα με νέα ηχοχρώματα, προσθέτοντας το πιάνο κι επιβάλλοντας το ακορντεόν ως όργανο της κομπανίας. Καινοτόμησε στο στίχο, με την απομάκρυνσή του από τις παραδοσιακές φόρμες του δίστιχου και της ομοιοκαταληξίας και επισημοποίησε και γενίκευσε το ρόλο του ρεφρέν. Με τον Τσιτσάνη, το ρεμπέτικο γίνεται «τέχνη» και η ρήξη με την παράδοση αρχίζει να γίνεται ορατή.
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)


