Τρεις πρωθυπουργοί,.....τρεις προφητικές δηλώσεις

Θυμηθείτε τι έλεγε ο Αντώνης Σαμαράς το 2015, ο Αλέξης Τσίπρας το 2024 και ο Κυριάκος Μητσοτάκης το 2009.

του Δημήτρη Ψαρρά 

Η αναδιάταξη του πολιτικού σκηνικού μετά την ίδρυση της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης από τον Αλέξη Τσίπρα έχει προκαλέσει αμηχανία στον πυρήνα του «επιτελικού κράτους». Ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε επαναπαυθεί με τη σιγουριά ότι η εκλογή του παλιού του φίλου και ομοϊδεάτη Στέφανου Κασσελάκη στην προεδρία του ΣΥΡΙΖΑ θα οδηγούσε στη διάλυση του κόμματος της Αριστεράς. Εδώ και μήνες είχε τη βεβαιότητα ότι η τυπική ανάδειξη του Νίκου Ανδρουλάκη σε αρχηγό του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης θα του επέτρεπε να προχωρήσει στις κρίσιμες νεοφιλελεύθερες μεταρρυθμίσεις που σχεδίαζε από καιρό: ακραία υποστήριξη επιλεγμένων μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων, συντονισμένη εξαθλίωση του δημόσιου τομέα, αντισυνταγματική ιδιωτικοποίηση της Ανώτατης Παιδείας. Και τώρα ξαφνικά βρίσκεται πάλι αντιμέτωπος με μια ελπιδοφόρα και (τουλάχιστον δημοσκοπικά) ανερχόμενη Αριστερά. Και το χειρότερο: οι δυο πρωθυπουργοί της Νέας Δημοκρατίας που προηγήθηκαν, ο Κώστας Καραμανλής και ο Αντώνης Σαμαράς, έχουν συγκροτήσει τον δικό τους αντιπολιτευόμενο πόλο και μάλιστα ο δεύτερος σχεδιάζει ανοιχτά τη συγκρότηση νέου κόμματος.
Για τα παράδοξα χαρακτηριστικά της σημερινής πολιτικής συγκυρίας επέλεξα να θυμίσω τρεις παλιότερες δηλώσεις του Σαμαρά, του Τσίπρα και του Μητσοτάκη που μπορεί να έχουν πλέον ξεχαστεί, αλλά εξηγούν με τον καλύτερο τρόπο τη σημερινή πολιτική συγκυρία. Γι’ αυτό τους αποδίδω «προφητικό» χαρακτήρα. Θυμηθείτε.  

Η «προφητεία» Σαμαρά
Την Παρασκευή 23 Ιανουαρίου 2015, δύο μέρες πριν από τις εκλογές που θα έφερναν τον ΣΥΡΙΖΑ στην εξουσία και τον Αλέξη Τσίπρα στη θέση του πρωθυπουργού, ο Αντώνης Σαμαράς είχε κάνει την ακόλουθη καταγγελία στην προεκλογική συγκέντρωση της Νέας Δημοκρατίας:

«Κι ακούσαμε κι αυτό –αν είναι ποτέ δυνατόν–, η ΕΥΠ, το ΣΔΟΕ και όλα αυτά, να υπάγονται στο Γραφείο του Έλληνα πρωθυπουργού. Αυτό λέγεται συγκέντρωση εξουσίας πέραν εκείνων που σου επιτρέπει μια Δημοκρατία, κ. Τσίπρα. Αυτά να τα ξεχάσεις. Δεν πρόκειται ποτέ να σου επιτρέψουμε να γίνει κάτι τέτοιο! Αυτά γίνονται σε άλλες χώρες, κ. Τσίπρα. Αυτά είναι για τη Βόρεια Κορέα, κ. Τσίπρα!»

Γνωρίζουμε βέβαια ότι δεν ήταν ο Αλέξης Τσίπρας αυτός που προχώρησε σε μια τέτοια κίνηση, η οποία, κατά τον κ. Σαμαρά, θα μας οδηγούσε σε καθεστώς Βόρειας Κορέας. Ήταν ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ο οποίος μάλιστα προέβη στην κίνηση να υπαγάγει την ΕΥΠ στο Γραφείο του με το πρώτο νομοσχέδιο που κατέθεσε η κυβέρνησή του, τον Ιούλιο του 2019, και το οποίο έφερε τον τίτλο: «Επιτελικό Κράτος: οργάνωση, λειτουργία και διαφάνεια της Κυβέρνησης, των κυβερνητικών οργάνων και της κεντρικής δημόσιας διοίκησης» (ν. 4622/2019). Όσο για το ΣΔΟΕ (Σώμα Δίωξης Οικονομικού Εγκλήματος), αυτό απλώς… καταργήθηκε από τον κ. Μητσοτάκη, έχασε δηλαδή την αυτοτέλειά του και υπάχθηκε, μαζί με μια σειρά άλλων υπηρεσιών (κυρίως το ΣΕΠΕ), στις άμεσα ελεγχόμενες γενικές γραμματείες οικονομικών υπουργείων και, τελικά, στην επίσης απολύτως ελεγχόμενη ΕΑΔ (Εθνική Αρχή Διαφάνειας).
Μ’ άλλα λόγια, ο κ. Σαμαράς θεωρεί το «επιτελικό κράτος» Μητσοτάκη κάτι ανάλογο με το καθεστώς της Βόρειας Κορέας. Η διαγραφή του από το κόμμα ασφαλώς επιβεβαίωσε την άποψή του.

Η «προφητεία» Τσίπρα
Η ίδρυση της ΕΛ.Α.Σ. αντιμετωπίζεται σήμερα από τις προπαγανδιστικές «Ομάδες Αλήθειας» του κ. Μητσοτάκη ως επανάληψη των πολιτικών πρωτοβουλιών του κ. Τσίπρα που οδήγησε τον ΣΥΡΙΖΑ σε διαδοχικές ήττες από το 2019. Δεν διστάζουν, μάλιστα, να του αποδώσουν την απόλυτη ευθύνη για την κωμικοτραγική περίοδο της προεδρίας Κασσελάκη. Όμως ξεχνούν ότι μετά την αποχώρηση των στελεχών που δημιούργησαν τη Νέα Αριστερά, ο Αλέξης Τσίπρας απευθύνθηκε με επιστολή στο 4ο Συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ (23.2.2024) ζητώντας να διεξαχθούν εσωκομματικές εκλογές που θα επικυρώσουν την προεδρία Κασσελάκη ή θα αναδείξουν άλλον επικεφαλής στον ΣΥΡΙΖΑ.
Η πρόταση Τσίπρα απορρίφθηκε πανηγυρικά, με τους παρευρισκόμενους στην αίθουσα του συνεδρίου να γιουχάρουν ομαδικά τους υποστηρικτές της και να αποθεώνουν τον κ. Κασσελάκη. Οι πρώην στενοί συνεργάτες που παρέμεναν συνομιλητές του πρώην πρωθυπουργού, από τους παλιότερους (λ.χ. Αλέκος Φλαμπουράρης) μέχρι τους νεότερους (Κατερίνα Νοτοπούλου), αλλά και όσοι προσέγγισαν τον ΣΥΡΙΖΑ μετά τη δεξιά στροφή του ΠΑΣΟΚ (Γιάννης Ραγκούσης) αντιμετώπισαν τη χλεύη, ενώ η Όλγα Γεροβασίλη που τόλμησε να σηκώσει το γάντι θεωρήθηκε κομματικός εχθρός.
Η ουσία της πρότασης Τσίπρα ήταν όμως ότι αντίθετα από όσα του καταλογίζει σήμερα η προπαγάνδα του «επιτελικού κράτους», εκείνος είχε εγκαίρως αντιληφθεί ότι η επιλογή Κασσελάκη οδηγούσε τον ΣΥΡΙΖΑ στην πολιτική ανυποληψία. Αυτή η θέση του απορρίφθηκε τότε από την πρόταση τριών στελεχών που υποστήριξαν ότι δεν πρέπει να αμφισβητηθεί η αρχηγία Κασσελάκη. Και τα τρία αυτά στελέχη ήταν ο Σωκράτης Φάμελλος, ο Νίκος Παππάς και ο Γιώργος Τσίπρας. Ποιος είχε λοιπόν δίκιο εκείνο τον μοιραίο για τον ΣΥΡΙΖΑ Φλεβάρη του 2024;

Η «προφητεία» Μητσοτάκη    
Η μετάλλαξη της Νέας Δημοκρατίας σε ένα πολιτικό σχήμα με αντιπρόεδρο τον Άδωνη Γεωργιάδη και βασικά στελέχη τον Μάκη Βορίδη και τον Αθανάσιο Πλεύρη είχε προεξοφληθεί από τον Κυριάκο Μητσοτάκη, πολύ προτού αυτός διεκδικήσει την αρχηγία του κόμματος. Το καλοκαίρι του 2009, πριν από τις εκλογές του φθινοπώρου που κέρδισε ο Γιώργος Παπανδρέου και το ΠΑΣΟΚ, ο Κυριάκος Μητσοτάκης, απλός βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας επί Κώστα Καραμανλή έκανε μια δήλωση που θυμίζει πολύ τη στάση που κράτησε απέναντι στην Ακροδεξιά από τη στιγμή που αναδείχτηκε αρχηγός του κόμματος, επτά χρόνια αργότερα:

«Αφήσαμε χώρο στο γήπεδο, να παίξει μπάλα ο κ. Καρατζαφέρης», είχε πει με νόημα. Και πρόσθεσε: «Πρέπει να ξανακερδίσουμε αυτόν τον πολιτικό χώρο». (Χριστίνα Κοραή, «Ελευθεροτυπία», 11.6.2009).

Τη δήλωση αυτή του Κυριάκου Μητσοτάκη είχε ενισχύσει το 2013 ο πατέρας του, Κωνσταντίνος Μητσοτάκης, μιλώντας στον Θανάση Διαμαντόπουλο που νόμιζε ότι ο γιος Μητσοτάκης απευθυνόταν σε «φιλελεύθερους» και όχι «ακροδεξιούς». Ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης είχε «μαλώσει» τον συνομιλητή του:

«Τι λες, παιδί μου; Εμένα οι ακροδεξιοί ήταν οι πιο δικοί μου, οι πιο πιστοί, ιδιαίτερα οι βασιλόφρονες. Και οι ακροδεξιοί, λοιπόν, κατά βάση τον Κυριάκο θα ακολουθήσουν». (Θανάσης Διαμαντόπουλος, «Το πορτρέτο ενός ηγέτη. Από την ιστορία του Μητσοτάκη στον Μητσοτάκη της Ιστορίας», εκδ. Πατάκη, Αθήνα 2013, σ. 122-124).

Ακόμα σαφέστερος υπήρξε ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης στις πολύωρες συνομιλίες του με τον Αλέξη Παπαχελά, για τις οποίες ευλόγως έθεσε όρο να δημοσιευτούν μετά τον θάνατό του:

«Ιδίως με αγκάλιασε εκείνο που ονομάστηκε στη συνέχεια ή και ονομαζόταν τότε Ακροδεξιά. Η οποία στην Ελλάδα δεν έχει καμία ομοιότητα με αυτή που γνωρίζουμε σε άλλες χώρες. Είναι απλώς άνθρωποι πολύ φανατισμένοι σε πολιτικές που και εμείς υποστηρίζουμε. […] Εμένα αυτοί με αγκάλιασαν διότι ήμουν ένας μαχητικός άνθρωπος, ο οποίος εμάχετο εντίμως και είχε το θάρρος να πει ορισμένα πράματα τα οποία οι άλλοι δεν έλεγαν. Αυτός ήταν ο βασικός λόγος για τον οποίο εγώ είχα κερδίσει τη βάση. Αλλά το στενό κομμάτι των στελεχών, ιδίως γύρω από τον αρχηγό [σ.σ. τον ιδρυτή του κόμματος Κωνσταντίνο Καραμανλή], ποτέ δεν το κέρδισα εγώ. Όλοι αυτοί ήταν μέχρι το τέλος αντίθετοι» (Αλέξης Παπαχελάς, «Ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης με τα δικά του λόγια», εκδ. Παπαδόπουλος, Αθήνα 2019, σ. 49-50).

Οι τρεις αυτές «προφητείες» νομίζω ότι εξηγούν την σημερινή πολιτική στάση των τριών ηγετικών στελεχών της Δεξιάς και της Αριστεράς. Και ίσως μας δίνουν και κάποια κλειδιά για τις πολιτικές εξελίξεις στη χώρα μας.

x-efimerida.gr