Δάσκαλος από την Ικαρία, πολιτικός κρατούμενος, εκτελεσμένος την Πρωτομαγιά του 1944 στην Καισαριανή, σύμβολο αξιοπρέπειας και αντίστασης μέχρι τέλους
Οι πρόσφατες φωτογραφίες-ντοκουμέντα που είδαν το φως της δημοσιότητας, απεικονίζοντας τις συγκλονιστικές τελευταίες στιγμές των 200 αγωνιστών στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής, έχουν κινητοποιήσει μια μεγάλη ιστορική έρευνα. Σκοπός της προσπάθειας, που βρίσκεται σε εξέλιξη, είναι να δοθεί ξανά «πρόσωπο» και ονοματεπώνυμο στους ήρωες της Πρωτομαγιάς του 1944 που χαράχτηκε με αίμα στη συλλογική μνήμη. Διακόσιοι πολιτικοί κρατούμενοι – στην πλειοψηφία τους κομμουνιστές – οδηγήθηκαν από το στρατόπεδο του Χαϊδαρίου στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής και εκτελέστηκαν από τα γερμανικά στρατεύματα κατοχής. Ανάμεσά τους και ο Γιώργος Κρόκος, ένας δάσκαλος από την Ικαρία, ένας άνθρωπος που η ζωή του σφραγίστηκε από τις ιδέες και τη συνέπειά του.
Γεννημένος το 1905 ή το 1906 στο χωριό Στελί της Ικαρίας, μεγάλωσε σε πολύτεκνη οικογένεια. Από τα δεκαέξι παιδιά που έφερε στον κόσμο η μητέρα του, επέζησαν τα δέκα, μια σκληρή υπενθύμιση των δυσκολιών της εποχής. Ο Γιώργος τελείωσε το Γυμνάσιο στην Ικαρία και συνέχισε τις σπουδές του στη Μυτιλήνη, στο Διδασκαλείο, επιλέγοντας τον δρόμο της εκπαίδευσης. Παράλληλα, εντάχθηκε στην αρχειομαρξιστική οργάνωση, αναλαμβάνοντας ενεργό ρόλο στους πολιτικούς αγώνες της περιόδου. Για τις ιδέες και τη δράση του κυνηγήθηκε από το δικτατορικό καθεστώς Μεταξά, συνελήφθη και φυλακίσθηκε μαζί με άλλους κομμουνιστές και τροτσκιστές στις φυλακές της Ακροναυπλίας. Εκεί τον βρήκε ο πόλεμος του 40 και η γερμανική κατοχή αφού μαζί με τους υπόλοιπους πολιτικούς κρατούμενους παραδόθηκε στους ναζί.
Το 1942, οι κρατούμενοι της Ακροναυπλίας μεταφέρονται στο Μεταγωγών Πειραιά, με προορισμό τόπους εξορίας στις Κυκλάδες. Ο Γιώργος Κρόκος προοριζόταν για τη Σίκινο. Στις 16 Μαρτίου 1942 στέλνει επιστολή στους δικούς του, πιθανότατα στην αδελφή του Άννα. Περιγράφει τον συνωστισμό, την εξαθλίωση και τους καθημερινούς θανάτους στα κρατητήρια. «Τον προηγούμενο μήνα πέθαναν 23 σε 28 μέρες σε αυτό το τμήμα», γράφει, ζητώντας, αν προλάβει κάποιος συγγενής, να τον επισκεφθεί.
Η Σίκινος, όμως, δεν ήταν ακόμη έτοιμη να δεχθεί εξόριστους. Αντί γι’ αυτό, μεταφέρεται στην Εύβοια μαζί με περίπου εβδομήντα ακόμη κρατούμενους τον Ιούλιο του 1942 και μοιράζεται σε τμήματα χωροφυλακής. Όσοι παρέμειναν, οδηγήθηκαν αργότερα στη Λάρισα και κατόπιν στο Χαϊδάρι.
Το πρωί της 1ης Μαΐου 1944, τα στρατιωτικά φορτηγά ξεκινούν για την Καισαριανή. Στον δρόμο προς τον τόπο της εκτέλεσης, ο Γιώργος Κρόκος ρίχνει ένα μικρό χειρόγραφο σημείωμα. Δέκα λέξεις όλες κι όλες, λιτές και συγκλονιστικές:
«Να σταλή: Άνναν Κ. Πλακίδη, Κάμπος Ικαρίας. Γιώργης Κρόκος. Σας φιλώ όλους. Απ’ τον τόπο της εκτέλεσης. 1-5-1944 πρωί».Δέκα λέξεις που συμπυκνώνουν μια ολόκληρη ζωή. Μια ζωή αφιερωμένη στη γνώση, στην πίστη στις ιδέες, στην αξιοπρέπεια μέχρι το τέλος. Ένα όνομα ανάμεσα στα διακόσια, που παραμένει ζωντανό στη μνήμη ως σύμβολο αντίστασης και θυσίας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου