Mpelalis Reviews

Mpelalis Reviews

Κυριακή 8 Σεπτεμβρίου 2019

Καταδίκη της Johnson & Johnson για πρόκληση εθισμού και θανάτων από οπιοειδή

Αποτέλεσμα εικόνας για Καταδίκη της Johnson & Johnson για πρόκληση εθισμού και θανάτων από οπιοειδή
 
Η Johnson & Johnson καλείται να πληρώσει 572 εκατομμύρια δολάρια,ως υπεύθυνη για την τροφοδότηση της κρίσης οπιοειδών στην Οκλαχόμα, σύμφωνα με δικαστική απόφαση.
Η Οκλαχόμα γίνεται η πρώτη πολιτεία που μηνύει επιτυχώς μια εταιρεία παρασκευήςοπιοειδών, με μια δικαστική απόφαση που είναι βέβαιο ότι θα έχει αντίκτυπο και σε άλλες φαρμακευτικές εταιρείες.

Του ChrisMcGreal*
Μετάφραση για τον Δρόμο: Νίκος Λάιος
 
O φαρμακευτικός γίγαντας Johnson & Johnson διεξήγαγε μια «ψευδή και επικίνδυνη» εκστρατεία πωλήσεων,που προκάλεσε εθισμό και θάνατο, πρωτοστατώντας στην έξαρση της χρήσης οπιοειδών στην Αμερική, έκρινε δικαστήριο της Οκλαχόμα στην πρώτη τέτοιου χαρακτήρααπόφαση κατά της βιομηχανίας φαρμάκων.
Με μια καταδικαστική ετυμηγορία 42 σελίδων, ο δικαστής Thad Balkman αποφάνθηκε ότι η εταιρεία φέρειεκτεταμένη ευθύνη για την πρόκληση της χειρότερης έξαρσης χρήσηςναρκωτικών στην ιστορία των ΗΠΑ. Ανέφερε ότι η εταιρεία όχι μόνο προώθησε με επιθετικό τρόπο ψευδείς ισχυρισμούς σχετικά με την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα των δικών της ναρκωτικών παυσίπονων, αλλά καιάλλαξετην ιατρική πρακτική με «παραπειστικούς» ισχυρισμούς, που αποσκοπούσαν να καταλαγιάσουν τις επιφυλάξεις μεταξύ των γιατρών όσον αφορά τη συνταγογράφηση οπιοειδών. Αυτό περιλάμβανε τη χρήση των κολοσσιαίων πόρων της για τη χρηματοδότηση οργανισμών και ερευνών,ώστε να προωθούνται τα ναρκωτικά.
Ο Balkman έδωσε εντολήστην εταιρεία να καταβάλει αρχικά 572 εκατομμύρια δολάρια για αποζημίωση,ενώ υπό διαπραγμάτευση πρόκειται να τεθούν και πρόσθετες καταβολές  για την κάλυψη εξόδων θεραπείας, πρόληψης υπερβολικής δόσης και άλλωνδαπανών για τη μετρίαση της έξαρσης της χρήσης στην Οκλαχόμα, τα επόμενα χρόνια. Η Πολιτεία είχε αξιώσει 17 δισεκατομμύρια δολάρια.Η Johnson & Johnson δήλωσε ότι θα κάνει έφεση.
 
Επιδημία χρήσης οπιοειδών
Η ετυμηγορία συνιστά πλήγμα για μια μεγάλη σειρά άλλων παρασκευαστών οπιοειδών, διανομέων και αλυσίδων φαρμακείων, που αντιμετωπίζουν περισσότερες από 2.000 άλλες αγωγές κοινοτήτων σε ολόκληρη τη χώρα, καθώς θα αποδυναμώσει τις προσπάθειές τους να επιρρίψουν την ευθύνη –για μια έξαρση της χρήσης που έχει στοιχίσει περισσότερες από 400.000 ζωές τις τελευταίες δύο δεκαετίες–στους γιατρούς που συνταγογράφησαν οπιοειδή ή στους ίδιους τους χρήστες.
Ο γενικός εισαγγελέας της Οκλαχόμα, Mike Hunter, δήλωσε ότι η δικαστική απόφαση επιβεβαίωσε τον ισχυρισμό του πως«η Johnson & Johnson δημιούργησε, με τρόπο κακόβουλο και σατανικό, την επιδημία οπιοειδών στην Πολιτείαμας», συμβάλλοντας στην πρόκληση 6.000 θανάτων μόνο στην Οκλαχόμα, από το 2000 και μετά.
«Σήμερα έχουμε μια εξαιρετικά σημαντική νίκη τηςΠολιτείας της Οκλαχόμα, του έθνους και όλων όσοι έχουν χάσει κάποιον αγαπημένο τους απόυπερβολική δόση οπιοειδών», ανέφερε. «Τα αποδεικτικά στοιχεία μας έδειξαν πειστικά ότι η εταιρεία αυτή δεν είπε απλώς ψέματα, δεν παραπλάνησεαπλώς, αλλά συνέργησε με άλλες εταιρείες στην πορεία προς την πιο θανατηφόρα ανθρωπογενή έξαρση χρήσης, που το έθνος μας έχει ποτέ ζήσει».
Ο Hunter μήνυσε,επίσης, την Purdue Pharma, που διαδραμάτισε πρωταγωνιστικό ρόλο στην έναρξη της έξαρσης χρήσης οπιοειδών στη δεκαετία του 1990, με το υψηλής ισχύοςοπιοειδέςτης, το OxyContin. Η Purdueπέτυχε εξωδικαστικό συμβιβασμό 270 εκατομμυρίων δολαρίων πριν τη δίκη, αλλά αντιμετωπίζει εκατοντάδες άλλες δικαστικές προσφυγές.
 
Εκστρατεία πλασαρίσματος
Η Sabrina Strong, μία από τους συνηγόρους της Johnson & Johnson στη δίκη, δήλωσε ότι η απόφαση ήταν προβληματική. Η εταιρεία ισχυρίστηκε πως τα φάρμακα που πούλησε ήταν εγκεκριμένα από τις ομοσπονδιακές ρυθμιστικές αρχές και πως δεν μπορούσαν να συνδεθούν άμεσα με κάποιον από τους θανάτους στην Οκλαχόμα.
«Συμπονούμε όλους όσους πάσχουν από κατάχρηση ουσιών. Αλλά η Johnson & Johnson δεν προκάλεσε την κρίση κατάχρησης οπιοειδών, εδώ στην Οκλαχόμα ή οπουδήποτε αλλού στη χώρα», ανέφερε.
Η απόφαση του Balkman, όμως,βασίστηκε στην εξέταση τηςγενικότερης εικόνας, που προσέκρουε στην προσπάθεια της εταιρείας να απεικονίσει τα θύματα της έξαρσης χρήσης οπιοειδών ως χρήστες ναρκωτικώνκαι μόνον.
Ο δικαστής διαπίστωσε ότι η παρασκευάστριαεταιρεία οπιοειδών ενέργησε σε συντονισμό με άλλες εταιρείες,προκειμένου να κλιμακωθείη αύξησητων συνταγογραφήσεων, πλασάροντας την ψευδή αφήγηση ύπαρξης μιας απεγνωσμένης ανάγκης για παυσίπονα και«ύπαρξηςχαμηλού ρίσκου κατάχρησης και χαμηλής επικινδυνότηταςτης συνταγογράφησης οπιοειδών».
«Ένα κομβικό στοιχείο στη στρατηγική του μάρκετινγκ οπιοειδών (της Johnson & Johnson), για την υπέρβαση φραγμών που έμπαιναν στη φιλελεύθερησυνταγογράφηση οπιοειδών, ήταν η προώθησημιας αντίληψης πως ο χρόνιος πόνος υπο-θεραπευόταν (δημιουργώντας πρόβλημα) και πωςη λύση ήταν η αυξημένη συνταγογράφηση οπιοειδών», έγραψε ο Balkman στην ετυμηγορία του.
«Ανάμεσα σε άλλα, έστειλανεμπορικούς αντιπροσώπουςστα ιατρεία της Οκλαχόμα, για να μεταδώσουν παραπλανητικά μηνύματα, διέσπειραν παραπλανητικά φυλλάδια, κουπόνια και άλλο έντυπο υλικό για ασθενείς και γιατρούς, και διαφήμιζαν με τρόπο παραπλανητικό τα φάρμακά τους στοδιαδίκτυο».
Η συνταγογράφηση οπιοειδών κλιμακώθηκε για περισσότερο από μια δεκαετία, μέχρι να κορυφωθεί, το 2012,σε περίπου 250 εκατομμύρια συνταγές, μία για κάθε αμερικανικό ενήλικα. Περίπου 18 εκατομμύρια συνταγές οπιοειδών γράφτηκαν στην Οκλαχόμα, μια Πολιτείαμε πληθυσμό μικρότερο των 4 εκατομμυρίων ανθρώπων, στην τριετία μέχρι το 2018.
 
Χρηματισμός και παραπλάνηση
Ο δικαστής δήλωσε ότι η Johnson & Johnson επιδίωξε,επίσης, να επηρεάσει την ιατρική πρακτική με «σημαντικές χρηματικές πληρωμές προςπολλές και διάφορες ομάδες συνηγορίας [advocacy groups] και οργανώσεις, όλες ασχολούμενες με τη θεματική του πόνου, οι οποίεςασκούσαν επιρροή σεγιατρούς που συνταγογραφούσαν καθώς και σε άλλους επαγγελματίες υγείας». Ανέφερε ότι η εταιρεία χρησιμοποίησε ακαδημαϊκά ευρήματα «με παραπλανητικούς τρόπους», για να υποβαθμίσει τους κινδύνους εθισμού.
Ο Balkman αποφάνθηκε,επίσης,ότι η Johnson & Johnson αγνόησε τις προειδοποιήσεις του Οργανισμού Τροφίμων και Φαρμάκων, αλλά και τουίδιουτου γνωμοδοτικού συμβουλίου της, σχετικά με τις μεθόδους μάρκετινγκτού υψηλής ισχύος της φαρμάκου φαιντανύλης, του Duragesic,καθώς και ότι δεν υπήρχαν δεδομένα που να στοιχειοθετούν ορισμένους από τους ισχυρισμούς στους οποίους προέβαινε η εταιρεία.
Σύμφωνα με τη δικαστική απόφαση, οι εμπορικοί αντιπρόσωποι της εταιρείας εκπαιδεύτηκαν να κατευνάζουν τις ανησυχίες των γιατρών σχετικά με τον εθισμό,δίχως να παρέχονται οι απαραίτητες πληροφορίες σχετικά με τους κινδύνους.
Σε ένα σημείωμα της εταιρείας, που παρουσιάστηκε ως αποδεικτικό στοιχείο στη δίκη, μία εμπορικός αντιπρόσωποςέλεγε ότι απέκρουσε τους φόβους ενός γιατρού, ότι οι ασθενείς μπορεί να εξαρτηθούν, λέγοντάς του ότι όσοι δεν πέθαναν, πιθανότατα δεν θα εθίζονταν.
Αποκαλύφθηκε, επίσης, ότι η Johnson & Johnson προσέλαβε τους συμβούλους της εταιρείας McKinsey, που συνέστησαν να επικεντρωθεί το προσωπικό πωλήσεων στους γιατρούς που ήδη συνταγογραφούσαν μεγάλες ποσότητες του OxyContin της Purdue. Σε έναν κατάλογο «ευκαιριών» αύξησης των πωλήσεων συγκαταλεγόταν μια πρόταση για «στόχευσησε ασθενείς υψηλού κινδύνου όσον αφορά την κατάχρηση (λ.χ. άντρες κάτω των 40 ετών)».

Ορισμένα από τα κύρια σημεία της καταδικαστικής απόφασης:

  • «Οι ψευδείς, παραπλανητικές και επικίνδυνες εκστρατείες μάρκετινγκ έχουν προκαλέσει εκθετικά αυξανόμενα ποσοστά εθισμού και θανάτων από υπερβολική δόση»
  • «Το 2001η γνωμοδοτική επιστημονική επιτροπή, μισθωμένη από τους ίδιους τους Εναγομένους,συμβούλευσε τους Εναγομένους ότι πολλά εκ των βασικών μηνυμάτων μάρκετινγκ τα οποία οι Εναγόμενοιχρησιμοποιούσαν για την προώθηση οπιοειδών εν γένει και του Duragesic συγκεκριμένα, ήταν παραπλανητικά και δεν θα έπρεπε να διαδίδονται»
  • «Οι Εναγόμενοι πραγματοποίησαν σημαντικές χρηματικές πληρωμές προς πολλές και διάφορες ομάδες συνηγορίας και οργανώσεις, όλες ασχολούμενες με τη θεματική του πόνου, οι οποίες ασκούσαν επιρροή σε γιατρούς που συνταγογραφούσαν καθώς και σε άλλους επαγγελματίες υγείας»
  • «Οι Εναγόμενοι, επιπρόσθετα,εφάρμοσαντη στρατηγική τους, εστίασηςστους ιατρούςπου υπερσυνταγογραφούσαν οπιοειδή στην Οκλαχόμα, συμπεριλαμβανομένων ιατρών οι οποίοιεν τέλει αντιμετώπισαν πειθαρχικές διαδικασίες ή ποινική δίωξη»
  • «Οι Εναγόμενοι δεν εκπαίδευσαν τους εμπορικούς αντιπροσώπους τους σχετικά με τα προειδοποιητικά σημάδια, τα οποία θα μπορούσε να υποδηλώνουν μια «φάμπρικα χαπιών»**, συμπεριλαμβανομένων, για παράδειγμα, κλινικών πόνου με τους ασθενείς να σχηματίζουν ουρές στην πόρτα ή με ασθενείς που έχουν λιποθυμήσει στην αίθουσα αναμονής»
* Ο ChrisMcGreal είναι δημοσιογράφος, αρχικά του BBC και έπειτα άλλων μεγάλων ΜΜΕ. Εδώ και χρόνια είναι ανταποκριτής της βρετανικής εφημερίδας The Guardian στις ΗΠΑ και έχει καλύψει διεξοδικά τη δίκη της Johnson & Johnson (βλ. και το άρθρο του στο φ. 463/13-7-2019 του Δρόμου: «Φάρμακα που σκοτώνουν; Αγωγή δισεκατομμυρίων δολαρίων εναντίον της Johnson & Johnson από την Πολιτεία της Οκλαχόμα»). Το παρόν άρθρο δημοσιεύθηκε στις 26 Αυγούστου 2019 στην εφημερίδα The Guardian. Ο κεντρικός τίτλος και οιι μεσότιτλοι είναι της Σύνταξης.
** [σ.τ.μ.] pill mill: Με τον όρο περιγράφονται οι περιπτώσεις εκείνες, που ένας γιατρός, μια κλινική ή ένα φαρμακείο συνταγογραφεί ή χορηγεί συνταγογραφούμενα φάρμακα ως μη όφειλε [βλ. Khary K. Rigg, Samantha J. March, James A. Inciardi (2010):“Prescription Drug Abuse & Diversion: Role of the Pain Clinic”, Journal of Drug Issues, 2010, 40(3): 681–702].

Σάββατο 7 Σεπτεμβρίου 2019

Ο πατέρας που πνίγηκε με το παιδάκι του ήταν πρόσφυγας ή μετανάστης, αλήτη;

 
Γιώργος X. Παπασωτηρίου

Ακκίζεται, ναρκισσεύεται, κομπορρημονεί και φτύνει δεξιά κι αριστερά τη σήψη του μυαλού του μαζί με άγριο ρατσισμό. Όχι, λέει, «δεν είναι πρόσφυγες, είναι μετανάστες»! Αυτή είναι η κυβερνητική γραμμή που καλλιεργείται τελευταία από τις δεξιές εφημερίδες και προπαγανδίζεται από τα καθεστωτικά τηλεοπτικά κανάλια.
Γιατί το κάνουν αυτό; Γιατί οι πρόσφυγες μετακινούνται για να σωθούν, γιατί κινδυνεύουν, βιώνουν πόλεμο, διώξεις, γενικευμένη βία, ενώ οι μετανάστες μετακινούνται, λέει, για να «ζήσουν καλύτερα»! Θεωρούν συνήθως ως μετανάστες τους Αφρικανούς, ισχυριζόμενοι ότι στην Αφρική δεν έχουν πόλεμο όπως οι Σύριοι, ή βία όπως στο Αφγανιστάν. Αποκρύπτουν τους άγριους εμφυλίους στην Αφρική τους οποίους προκαλούν οι δυτικοί. Κανείς δεν μιλάει για τα σκλαβοπάζαρα της Λιβύης, την οποία υποτίθεται ότι «εκδημοκράτισαν» οι δυτικοί. Δεν λέει κανείς τους ότι ο τεράστιος φυσικός πλούτος της μαύρης ηπείρου καταληστεύεται από τους δυτικούς εισβολείς, νεοαποικιοκράτες και οι κάτοικοί της λιμοκτονούν.
Οι Μπογδάνοι, οι Μαρκόπουλοι, οι Πλεύρηδες, όλο το ακροδεξιό συνάφι της δεξιάς, χαρακτηρίζουν τους δυστυχισμένους πρόσφυγες, που ξεριζώνονται, που διακινδυνεύουν τη ζωή των παιδιών τους, που πνίγονται στο Αιγαίο, στη Μεσόγειο, «εισβολείς»! Θέλουν λέει να «εξισλαμίσουν» την Ελλάδα και την  Ευρώπη. Ταυτίζουν τους ειρηνικούς ισλαμιστές με τους φανατικούς τζιχαντιστές. Ενώ οι ίδιοι είναι ακριβώς όπως οι τελευταίοι, δηλαδή φανατικοί χριστιανοί φονταμενταλιστές.
Επιδιώκουν να υπονομεύσουν την συμπάθεια των Ελλήνων προς τους πρόσφυγες και τους μετανάστες, στηριζόμενοι σε μία νομική διάκριση. Στόχος τους είναι όλοι: και οι πρόσφυγες και οι μετανάστες. Επιχειρούν να δημιουργήσουν συνθήκες κοινωνικού αυτοματισμού και να καλλιεργήσουν τον ρατσισμό στη λογική της ξενοφοβίας και της ισλαμοφοβίας. Προετοιμάζουν το έδαφος για να ακολουθήσει η πολιτική τύπου Σαλβίνι της κυβέρνησης.  Δυστυχώς μαζί τους είναι κι αυτοί που αυτοπροσδιορίζονται ως «κεντροδεξιοί», που «ούτε κατάλαβαν πως έγιναν φασίστες»!
Ο μετανάστης που πνίγηκε με το παιδάκι του στον Ρίο Γκράντε ήταν πρόσφυγας ή μετανάστης, αλήτη;
Μην αφήνετε το μίσος τους να δηλητηριάσει τις ψυχές.
Κανείς πρόσφυγας, κανείς μετανάστης να μην μείνει μόνος.
Η Ανθρωπιά θα νικήσει.
Πηγή: artinews.gr

Αϊνστάιν: μια εμβληματική προσωπικότητα, ένα πνεύμα ελευθερίας


Νίκος Τσούλιας
 
Ο Αϊνστάιν είναι μια εμβληματική μορφή στην ιστορία της φυσικής, της επιστήμης, της ανθρωπότητας. Και μπορεί οι περισσότεροι πολίτες να θεωρούν τον Αϊνστάιν κυρίως ως έναν μεγάλο φυσικό, αλλά δεν είναι καθόλου έτσι τα πράγματα.
Γιατί οι θεωρίες του δεν αναθεώρησαν απλά και μόνο τον κόσμο της φυσικής αλλά μετασχημάτισαν τόσο το τεχνολογικό εποικοδόμημα του σύγχρονου πολιτισμού όσο και τον τρόπο της σκέψης μας. Η διαμόρφωση αντιλήψεων και θεωριών περί ενότητας του χωροχρόνου και περί σχετικότητας του χρόνου έθεσε τα θεμέλια μιας ιστορικής επανάστασης σε όλη την κλίμακα της νεωτερικότητας. Ουσιαστικά, άλλαξαν το «επιστημονικό παράδειγμα» της κλασικής φυσικής και εισήγαγαν τον άνθρωπο σε μια νέα αντίληψη για την πραγματικότητα και τα ερμηνευτικά της σχήματα. Και η κλασική φυσική αποτελεί πλέον εκείνο το «εργαλείο» για την κατανόηση του κόσμου, που υπόκειται –κάπως απλουστευτικά– στις αισθήσεις μας. Δεν μπορεί να εξηγήσει τα δρώμενα ούτε στον μικρόκοσμο ούτε και στον μακρόκοσμο.
Αν θέλαμε μάλιστα να αποτυπώσουμε με συμβολικό τρόπο την εξέλιξη των βασικών γνώσεών μας για την κατανόηση της φυσικής πραγματικότητας, της φύσης και του σύμπαντος, θα θέταμε την εξής αλληλουχία των σχετικών επιστημόνων: προσωκρατικοί, Αριστοτέλης, Νεύτωνας και Γαλιλαίος, Αϊνστάιν.
Αλλά ο Αϊνστάιν δεν ήταν ένας μονομερής επιστήμονας. Συμμετείχε σε επιστημονικά συνέδρια και σε διαλόγους ανταλλαγής ιδεών και θεωριών για πολύ μεγάλο μέρος του 20ου αιώνα. Αμφισβητήθηκε και αμφισβήτησε. Μετασχημάτισε απόψεις πολλών άλλων επιστημόνων αλλά επηρεάστηκε και αυτός. Ήταν πάντα παρών στα πιο επίμαχα σημεία των επιστημονικών συζητήσεων. Η ανατρεπτική θεωρία του της Σχετικότητας πολεμήθηκε πολύ, γι’ αυτό και η πειραματική επιβεβαίωσή της αποτέλεσε έναν θρίαμβο των ιδεών του Αϊνστάιν. Και φυσικά η περίφημη εξίσωσή του E = m c2 είναι –κατά την προσωπική μου γνώμη– η πιο διάσημη μαθηματική φόρμα μετά το Πυθαγόρειο θεώρημα.
Αλλά δεν ήταν μόνο επιστήμονας. Ο στοχασμός του και η όλη δράση της ζωής του αναφέρονταν και στην έννοια του διανοούμενου. Εξέφραζε τις φιλοσοφικές του αναζητήσεις και τους σχετικούς προβληματισμούς του σε κάθε ευκαιρία. Και όχι μόνο αυτό. Δρούσε και ζούσε ως ένας αγωνιστής πολίτης. Αντιστάθηκε στο ναζισμό και στον μακαρθισμό. Θεωρούσε την ελευθερία της σκέψης και την πνευματική καλλιέργεια ως ύψιστα αγαθά του ανθρώπου, όσο και ο αέρας που αναπνέουμε. Ήταν εραστής της διαρκούς καινοτομίας, της πάντα ανήσυχης έρευνας. Το πνεύμα του ήταν μόνιμα στους δρόμους της αναζήτησης. Μπορεί να θεωρηθεί ως ένας σύγχρονος Οδυσσέας, που η Ιθάκη του ήταν πάντα ο ανοιχτός ορίζοντας της έρευνας, που οι επινοήσεις του έλυναν προβλήματα της φοβερής τάσης του ανθρώπου να μαθαίνει και να ρωτά, να αμφισβητεί και να προβληματίζεται. Έκανε λάθη αλλά τα μετασχημάτιζε σε πηγή αυτοκριτικής, γνώσης και νέας ώθησης της έρευνας. Ύμνησε την φαντασία και τη διαίσθηση του ανθρώπου ως τα στοιχεία εκείνα που θα ανοίγουν όλο και πιο νέους ορίζοντες στην περιπέτειά μας πάνω στον όμορφο πλανήτη μας.
Δεν ήταν απομονωμένος από τις κοινωνικές διεργασίες των τόσο ταραγμένων καιρών του. Αγωνίστηκε για την ειρήνη και τη δημοκρατία. Ήταν πάντα στην πρώτη γραμμή ως μαχητικός στοχαστής! Διαμόρφωσε θέσεις για τον σοσιαλισμό, για μια δίκαιη κοινωνία, γιατί πίστευε ότι μια τέτοια κοινωνία μπορεί να ανοίξει δρόμους πραγματικής προόδου και να φωτίζει πάντα το μέλλον του κόσμου.
Αλλά αν κάτι τόνιζα πάνω απ’ όλα αυτά τα στοιχεία του Αϊνστάιν στο λύκειο, στους μαθητές μου ήταν το εξής: η άπειρη, η φοβερή, η όμορφη δυνατότητα της σκέψης του ανθρώπου: να αλλάζει τον κόσμο, να τον κάνει όλο και πιο ερμηνεύσιμο και πιο κατανοητό. Και αυτό δεν είναι μια ιδιαιτερότητα μόνο του Αϊνστάιν. Κάθε άνθρωπος έχει άπειρες δυνατότητες σε κάποιο τομέα της ζωής. Ευθύνη του και γοητεία του είναι να τις βρει, να τις καλλιεργήσει, να αγωνιστεί να ζωντανέψουν, να δημιουργήσουν.
Φρονώ ότι ο Αϊνστάιν είναι «παιδαγωγικό παράδειγμα»: της γνώσης και της έρευνας, της ελευθερίας του πνεύματος, του μαχητή και ανήσυχου πολίτη για την ειρήνη και τη δημοκρατία, του αγώνα για τη ζωή και την ομορφιά της, της πλουραλιστικής και δίκαιης κοινωνίας!
                                                                                                                  Πηγή: alfavita.gr

Αναδιανομή προς την παρασιτική ελίτ...


Γιώργος Πετρόπουλος*
 
Συμπληρώνονται δύο μήνες από την ανάληψη της διακυβέρνησης από τη Νέα Δημοκρατία και τα πρώτα δείγματα γραφής είναι μάλλον ανησυχητικά για τους εργαζομένους στο Δημόσιο και τον κόσμο της... εργασίας γενικότερα.
Κατ’ αρχάς η ψήφιση του νόμου για το «επιτελικό κράτος», με την οποία συγκροτείται ένα γραφειοκρατικό «τέρας», στο οποίο μεταφέρονται σημαντικές δραστηριότητες του διοικητικού έργου, που αποκαλείται «Προεδρία της Κυβέρνησης» υπαγόμενο απευθείας στον πρωθυπουργό.
Στην πραγματικότητα και παρά τις διακηρύξεις, προσθέτει γραφειοκρατικά βάρη, ενώ αποτελεί οπισθοδρόμηση προς την κομματικοποίηση της δημόσιας διοίκησης.
Αποτελεί ταυτόχρονα ένα καθοριστικό βήμα προς την ιδιωτικοποίηση καθώς:

● Μεταφέρει διοικητικό έργο σε μετακλητούς υπαλλήλους, που δεν δεσμεύονται από το Σύνταγμα και τον Δημοσιοϋπαλληλικό Κώδικα, χωρίς προϋποθέσεις αυξημένων προσόντων, τον αριθμό των οποίων αυξάνει δραματικά, όπως και τους μισθούς τους.

● Δημιουργεί σε κάθε υπουργείο αμειβόμενες επιτροπές με τη συμμετοχή ιδιωτών, με το ενδεχόμενο «σύγκρουσης συμφερόντων».

● Στην πλήρη ανάπτυξή του, το «επιτελικό κράτος» της Ν.Δ. θα οδηγήσει στον κατακερματισμό και στην αυτονόμηση των διοικητικών δομών. Πρακτικά, θα δοθεί η δυνατότητα, πέραν των επιτελικών δομών, το σύνολο του δημόσιου έργου (υγεία, εκπαίδευση, κοινωνική ασφάλιση κ.λπ.) να παρέχεται από ιδιωτικές εταιρείες, με αυξημένο κόστος και χειρότερες υπηρεσίες για τους πολίτες.

Στην προοπτική αυτή συνηγορεί άλλωστε και η εξαγγελθείσα πολιτική προσλήψεων. Επαναφορά του 1 προς 5, χρονική μετάθεση των προσλήψεων στην Ειδική Αγωγή, αναστολή των υπολοίπων που αφορούν την εκπαίδευση. Τα παραπάνω βέβαια δεν ισχύουν για τις προσλήψεις 1.500 ειδικών φρουρών, με αδιαφανείς διαδικασίες, πρακτική που γυρίζει πίσω τη χώρα στις χειρότερες στιγμές του πελατειακού κράτους.
Σε εξέλιξη είναι το έργο της επιτροπής που εν κρυπτώ σχεδιάζει την ιδιωτικοποίηση, σε πρώτη φάση, της επικουρικής ασφάλισης, εκκινώντας το σχέδιο για το, κατά δήλωσή τους, «ασφαλιστικό Πινοσέτ». Η πραγματοποίηση των σχεδίων της κυβέρνησης θα οδηγήσει στη μεταφορά πόρων από το δημόσιο ασφαλιστικό σύστημα σε ιδιωτικές εταιρείες, θέτοντας σε διακινδύνευση τα συνταξιοδοτικά διαθέσιμα, κάτι που μπορεί να οδηγήσει μεσοπρόθεσμα στη συνολική κατάρρευση του ασφαλιστικού συστήματος και των ήδη διανεμόμενων συντάξεων.
Αλλά και στο μισθολογικό επίπεδο, τα αλλεπάλληλα δημοσιεύματα τα οποία εμμέσως επιβεβαιώθηκαν από τον ΥΠΕΣ Τ. Θεοδωρικάκο κατά τη συνάντηση με την Ε.Ε. της ΑΔΕΔΥ για πάγωμα των ωριμάνσεων, θα οδηγήσουν σε περαιτέρω πραγματικές μειώσεις, επιδεινώνοντας την ήδη χαμηλή αγοραστική δύναμη (στην προτελευταία θέση στην Ευρώπη) των εργαζομένων στο Δημόσιο. Κάπως θα έπρεπε να ισοσταθμιστούν οι φοροαπαλλαγές στις επιχειρήσεις και στον ΕΝΦΙΑ των μεγαλοϊδιοκτητών ακινήτων.
Οι πρώτες κινήσεις της διακυβέρνησης από τη Ν.Δ. αναδεικνύουν την προετοιμασία για μια μεγάλου μεγέθους αναδιανομή πλούτου (όποιου απέμεινε) από τα ασθενέστερα οικονομικά στρώματα προς την παρασιτική οικονομική ελίτ της χώρας. Αυτή, προκειμένου να αποκτήσει στοιχειώδη νομιμοποίηση, θα συνοδεύεται από πελατειακές ρυθμίσεις και ακροδεξιό λαϊκισμό, όπως η ρατσιστική εγκύκλιος Κικίλια που στερεί το δικαίωμα νοσοκομειακής περίθαλψης από τους παράτυπους μετανάστες.
Σε αυτές τις πολιτικές, τα συνδικάτα θα μπορούσαν να αποτελέσουν σημαντική δύναμη ανάσχεσης. Ισως όχι στη σημερινή τους κατάσταση, με απαρχαιωμένες πρακτικές και αρνητικούς συσχετισμούς δύναμης στο εσωτερικό τους. Τίποτα από αυτά όμως δεν μπορεί να αλλάξει χωρίς τη συμμετοχή των εργαζομένων στην καθημερινή ζωή, τις διεργασίες και τις δράσεις τους...
*Αντιπρόεδρος της ΑΔΕΔΥ

Θάλασσα τέλος!


Βουτιές μόνο στην μπανιέρα……έρχεται η ανάπτυξη

Χρήστος Ξανθάκης

Όλα κι όλα παιδιά, δεν μπορείτε να πείτε ότι δεν μας είχε προειδοποιήσει κανένας! Ούτε δεκαπέντε μέρες δεν έχουν περάσει από το πρωτοσέλιδο του εγκύρου «Βήματος», που σημείωνε σε οκτάστηλο τα... εξής:

  • «Αίρονται χωροταξικά, πολεοδομικά, αρχαιολογικά και άλλα εμπόδια κατά τα πρότυπα του Ελληνικού.
  • Προσφέρονται ισχυρά κίνητρα για στρατηγικά projects και συμμετοχή σε επιχειρηματικά πάρκα.
  • Δημιουργούνται ψηφιακοί χάρτες και τράπεζα γης.
  • Απλοποιούνται οι αδειοδοτήσεις και απελευθερώνεται πλήρως η αγορά εργασίας».
Και πριν αλέκτορα φωνήσαι, που λέμε εμείς οι δημοσιογράφοι για να φαίνεται ότι ξέρουμε γράμματα, τσουπ, έσκασε μύτη το καυτό ρεπορτάζ της «Καθημερινής» με τον τίτλο «Οι νέες προτάσεις για τον αιγιαλό». Το οποίον αθώο ακούγεται εκ πρώτης όψεως, αλλά άμα πας παραμέσα σου πέφτει όλο το μαλλί τρίχα τρίχα. Καταθέτω μόνο τα πολύ δραματικά, γιατί δεν μας φτάνει ο χώρος:

* Καταργείται η ρύθμιση με την οποία το ελάχιστο πλάτος μιας παραλίας (πλην εξαιρέσεων) οριζόταν στα 30 μέτρα από τη γραμμή του αιγιαλού.

  •  Ο (εξ ορισμού δημόσιος, εκτός αν υπάρχουν ιδιωτικά δικαιώματα) παλαιός αιγιαλός παύει να θεωρείται ανεπίδεκτος χρήσης ιδιωτικών δικαιωμάτων και υποχρεωτικά κοινόχρηστος. Αντιθέτως, χαρακτηρίζεται ιδιωτική περιουσία του Δημοσίου και δύναται να παραχωρείται και να οικοδομείται.
  • Στις περιπτώσεις στρατηγικών επενδύσεων, δίνεται η δυνατότητα απευθείας παραχώρησης στον επενδυτή του αιγιαλού και της παραλίας που βρίσκεται όχι μόνο σε επαφή με το ακίνητο, αλλά και σε παρακείμενο χώρο.
  • Δίνεται η δυνατότητα απευθείας παραχώρησης της χρήσης του αιγιαλού σε επιχειρηματικά πάρκα με μέτωπο στη θάλασσα.
  • Καταργείται ρύθμιση με την οποία δινόταν δυνατότητα ανάκλησης της παραχώρησης ενός αιγιαλού, προς αποκατάσταση του κοινόχρηστου χαρακτήρα του.
  • Σήμερα, η παραχώρηση αποκλειστικής χρήσης αιγιαλού και παραλίας (όχθης, πυθμένα κ.λπ.) απαγορεύεται, εκτός αν επιβάλλεται για λόγους υπέρτερου δημοσίου συμφέροντος, εθνικής άμυνας, δημόσιας τάξης, ασφάλειας, υγείας ή προστασίας αρχαιοτήτων και περιβάλλοντος. Με νέα ρύθμιση, το δικαίωμα αυτό επεκτείνεται και σε περιπτώσεις «ασφάλειας βιομηχανικών ή ξενοδοχειακών εγκαταστάσεων», μια επιδεχόμενη πολλές ερμηνείες αναφορά.
Καταλαβαινόμαστε υποθέτω. Καταλαβαινόμαστε ότι τα ρόδινα ακρογιάλια της πατρίδας μας, η μοναδική πολυτέλεια στη ζωή του φτωχού, του ταπεινού, του καταφρονεμένου θα γίνει βορά μιας εξαιρετικά αμφιλεγόμενης «ανάπτυξης». Τσιμέντο θα γίνουν οι παραλίες, θα παραδοθούν σε όποιον ματσωμένο γουστάρει να τις χτίσει, να τις περιφράξει, να τις εκμεταλλευτεί. Κι εσύ κακομοίρη μου θα κοιτάς απέξω, σαν το πιτσιρίκι πίσω απ’ το τζάμι του ζαχαροπλαστείου που λιγουρεύεται τα γλυκά αλλά δεν έχει μία στην τσέπη…
Μάλιστα κυρίες και κύριοι, ο τζάμπας πέθανε! Πάει και τελείωσε αυτή η βουτιά η ευεργετική στην παραλιούλα τη μαγεμένη, που σε έβγαζε από τα σκατά της καθημερινής ρουτίνας και σε ταξίδευε στο άπειρο. Από εδώ και πέρα βουτιές στη μπανιέρα μόνο, γέμισέ την φίλε με κρύο νερό, ρίξε και λίγο αλάτι ιωδιούχο μέσα, μία η άλλη θα σου ‘ρθει, πώς κάνεις έτσι, για το καλό της πατρίδας και για την ανάπτυξη γίνονται όλα. Εσύ δηλαδή δεν θέλεις ανάπτυξη, θέλεις ν’ αρρωστήσουν οι δείκτες και να κάνουν αψιού;
Μια ελπίδα υπάρχει μόνο. Όπως σημειώνει το άρθρο της «Καθημερινής»:
«Σύμφωνα με πληροφορίες, οι επίμαχες ρυθμίσεις δεν είναι σίγουρο ότι θα συμπεριληφθούν στο “αναπτυξιακό” νομοσχέδιο, καθώς συνεκτιμώνται πολιτικά και οι αντιδράσεις που πιθανότατα θα συναντήσουν».
Άντε λοιπόν παλικάρι μου ξεκούνα απ’ τον καναπέ. Σήκωσε φωνή, βγες στο δρόμο, ύψωσε τη γροθιά σου. Γιατί αλλιώς, τη θάλασσα θα τη βλέπεις μόνο στις ταινίες και στο ίντερνετ. Σε οθόνες μόνο, γιατί το ορίτζιναλ θα κρύβεται πίσω από φράχτη ψηλό και κοτετσόσυρμα…

Παρασκευή 6 Σεπτεμβρίου 2019

'Θα τον αλλάξουμε εμείς' Social Waste και Γιάγκος Χαιρέτης

Νίκη Κεραμέως: Ποίον σε έπος φύγεν έρκος οδόντων;

 
Γ. Λακόπουλος
 
Το πρώτο που επιβεβαίωσε από την ώρα που μπήκε στην κυβέρνηση Μητσοτάκη η Νίκη Κεραμέως είναι ότι πάσχει από την... εγγενή ασθένεια των πολιτικών που ορίζονται υπουργοί Παιδείας: θέλουν να κάνουν τη δική τους εκπαιδευτική μεταρρύθμιση. 
Να τα αλλάξουν όλα, από τη λειτουργία των ΑΕΙ μέχρι το περιεχόμενο των σχολικών βιβλίων, υπολογίζοντας ότι η ιστορία θα τους κατατάξει δίπλα στον προπολεμικό Γεώργιο Παπανδρέου και τον προδικτατορικό Ευάγγελο Παπανούτσο.
Συνήθως τους κατατάσσει στη λίστα όσων στέλνουν το δημόσιο εκπαιδευτικό  σύστημα  ένα βήμα  πιο πίσω.
Γι’ αυτό ενώ έχουμε πήξει στις φουριόζικες «εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις» δημόσια επαρκή παιδεία δεν έχουμε. Οι υπουργοί με τις «εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις» τους ωφελούν την μεταρρύθμιση και  βλάπτουν την εκπαίδευση.
Η  Κεραμέως έδειχνε ότι έχει την προσωπικότητα να μην διολισθήσει στην πεπατημένη των προκατόχων της: σοβαρή γυναίκα, καταρτισμένη επιστήμονας,  μετρημένη πολιτικός.
Αλλά φευ! Από ό,τι φαίνεται έπαθε…. Διαμαντοπούλου, που  υπέγραψε έναν νόμο – που έγραφε κυρίως ο Γιάννης Πανάρετος– και έκανε τα ΑΕΙ κομμάτια και θρύψαλα- όπως τον αποδόμησε κατ’ επανάληψη ο καθηγητής Γιώργος Σωτηρέλης-. Αλλά επειδή τον ψηφίσαν το χειρότερο ΠΑΣΟΚ με τη χειρότερη ΝΔ έπαθε αυτό που έλεγε   ο  Μαρκ Τουέιν: «Συχνά, η κότα που έκανε απλά ένα αυγό κακαρίζει λες και έχει γεννήσει έναν αστεροειδή»
Η νέα υπουργός Παιδείας αγόρασε το σλόγκαν «κάνε κι εσύ μια εκπαιδευτική μεταρρύθμιση- μπορείς» και θα τα αλλάξει  και αυτή όλα. Άρχισε ήδη.
Ασφαλώς θα αλλάξει και τα σχολικά βιβλία, τα οποία ως γνωστόν αλλάξαν και οι Συριζαίοι κατά τρόπο που μείωσε τα εθνικά και θρησκευτικά γράδα του περιεχομένου τους.
Θα περνούσε απαρατήρητη η πρόθεσή της -συνηθίσαμε άλλωστε- αν σε μια ραδιοφωνική συνέντευξη δεν ανήγγειλε ότι το νέο βιβλίο της ιστορίας θα είναι έτσι γραμμένο ώστε να «διαμορφώνει εθνική συνείδηση».  Κατάλαβε τι είπε η γυναίκα;
Τζάμπα οι σπουδές στο Χάρβαρντ και τη Σορβόννη.  Όπως της έγραψε ο Πέτρος Τατσόπουλος « Μονάχα τα αυταρχικά καθεστώτα, τόσο της Δεξιάς όσο και της Αριστεράς, χρησιμοποιούν το μάθημα της Ιστορίας για να διαμορφώσουν εθνική ή όποια άλλη συνείδηση στους μαθητές».
Από παραδείγματα όσα θέλουμε. Με πρώτο το το ελληνικό, κατά το οποίο η διδασκαλία της Ιστορίας στα σχολεία ήταν η επιτομή της αλά καρτ ιστοριογραφίας με συγκεκριμένο ιδεολογικό πρόσημο: Οι Έλληνες είναι οι περιούσιοι του πλανήτη, οι ευλογημένοι των Θεών, το άλας της Γης, οι  σπουδαίοι πλην αδικημένοι, οι ανάδελφοι, αλλά  γεννήτορές  του πολιτισμού. 
Ένα μάθημα που δεν είχε σχέση με την ιστορική αλήθεια. Απλώς διέπλασε επιλεγμένα γεγονότα σαν πλαστελίνη, ώστε να προκύπτει «πας μη Έλλην  βάρβαρος». Ή να παραχαράζει τα γεγονότα  με την απόκρυψή τους.
Ως σύγχρονη πολιτικός η υπουργός Παιδείας δεν μπορεί να μην αντιλαμβάνεται ότι το μάθημα στης Ιστορίας στα σχολεία δεν μπορεί να αποσκοπεί στη διαμόρφωση εθνικής  συνείδησης αλλά ιστορικής γνώσης, κριτικής αξιολόγησης του παρελθόντος,  παρακίνησης στην αναζήτηση της αλήθειας, με επιστημονικά κριτήρια. Γιατί η Ιστορία δεν είναι εργαλείο Εθνικής Ηθικής Διαπαιδαγώγησης, αλλά επιστήμη, ίσως η πιο χρήσιμη, στην πορεία ενός έθνους και μιας κοινωνίας.
Κατά τον ίδιο τρόπο ο σκοπός του  μαθήματος των Θρησκευτικών δεν είναι να καλλιεργήσει θρησκευτική συνείδηση στους  μαθητές, του μαθήματος των Μαθηματικών δεν είναι να καλλιεργεί μαθηματική συνείδηση και του μαθήματος της Χημείας να  φτιάξει  χημική κουλτούρα.
Είναι να μεταφέρουν στους νέους τα επιστημονικά δεδομένα, τα ευρήματα και τα ζητούμενα των αντίστοιχων επιστήμων και να παρακινεί τους μαθητές να πάρουν τη σκυτάλη της  αντίστοιχης επιστήμης και να την πάνε παραπέρα με έρευνα, κριτική, και ντοκουμέντα, και  όχι με ιδεολογήματα και ολικές αφηγήσεις.
Ας δεχθούμε ότι ήταν μια ατυχής  έκφραση και δεν εννοεί αυτό που καταλάβαμε, αλλά θα ασπαστεί κάτι που είπε η προκάτοχος της Μαριέττα Γιαννάκου: «Την ιστορία την γράφουν οι ιστορικοί όχι οι πολιτικοί».
Η ίδια αυτή τη ιστορία πρέπει να διασφαλίσει στην εκπαίδευση. Για τα υπόλοιπα  η υπάρχει η εκπαίδευση που παρέχει το… ΙΕΚ  Ιστορίας του Άδωνι Γεωργιάδη...

Μια έκθεση του Βλάση Αγτζίδη για την Καταστροφή της Σμύρνης


Από τις 10 Σεπτεμβρίου θα παρουσιαστεί στη Βίλα Κώστα στο Καστρί της Νέας Ερυθραίας-Κηφισιάς , μια έκθεση αφιερωμένη στην επέτειο της Καταστροφής της Σμύρνης. Θα γίνει στο πλαίσιο της ετήσιας επετειακής οργάνωσης εκδηλώσεων Μνήμης υπό τον τίτλο «Αλλοτινές Πατρίδες» που οργανώνεται από το ΚΕΜΜΕ του Δήμου Κηφισιάς.  Η έκθεση θα διαρκέσει πέντε ημέρες και τα εγκαίνιά της θα συμπέσουν με την παρουσίαση της επανέκδοσης της «Μαύρης Βίβλου» που εξέδωσε το 1919 το Οικουμενικό Πατριαρχείο και επανεκδόθηκε πρόσφατα από τις εκδόσεις Αρσενίδη (19.30 στο Πνευματικό Κέντρρο Ν. Ερυθραίας-ΚΕΜΜΕ, βίλα Κώστα). Στην επανέκδοση του σημαντικού αυτού ντοκουμέντου και στη σημασία του θα αναφερθεί ο Βλάσης Αγτζίδης με την ιδιότητα του ιστορικού. Στη «Μαύρη Βίβλο» αποτυπώνεται όλη η φρίκη των διώξεων από τους Νεότουρκους, που βίωσαν οι ελληνορθόδοξες κοινότητες της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας  κατά τα διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου.
 
Ο Λαζαρος Ζαχαριαδης και η στιγμή της σύλληψής του

Η δομή της έκθεσης
Συνδυαστικά με τις δύο αυτές φωτογραφίες παρουσιάζονται τέσσερα υπαρκτά πρόσωπα που είτε δολοφονήθηκαν αμέσως μετά από τους Κεμαλιστές, είτε επέζησαν και μετά από δίχρονη κράτηση έφτασαν ως πρόσφυγες στην Ελλάδα. Να θυμίσουμε ότι σύμφωνα με τον Βρετανό ιστορικό Richard Clogg, τα θύματα εκείνης της σφαγής υπολογίζονται σε 30.000.  Στην έκθεση, χαρακτηριστική είναι η μορφή του Θεόδωρου Αϊβάζογλου που έχασε τη ζωή του μαζί με άλλα είκοσι μέλη της οικογένειάς του. Όπως και  του Λάζαρου Ζαχαριάδη από την περιοχή της Μαγνησίας ο οποίος διασώθηκε και έφτασε στην Ελλάδα. Εγκαταστάθηκε τελικά στο Κιλκίς, όπου φύτεψε την πρώτη ελιά και κατάφερε να στεριώσει η άγνωστη τότε για την περιοχή  ελαιοκαλλιέργεια.
 
 
Για τις εικαστικές δημιουργίες
Η πρόσφατη εικαστική παραγωγή του Βλάση Αγτζίδη παρουσιάστηκε πέρσι στην Κηφισιά σε μια ενδιαφέρουσα έκθεση με ένα σύνολο έργο που βασίζονταν πάνω στην αφαίρεση. Από την προηγούμενη δουλειά του γνωστό είναι το έργο με τον Πόντιο Αντάρτη, όπου χρησιμοποιεί τις κλασικές φόρμες της βυζαντινής τέχνης.   Όμως με τη νέα του εικαστική παραγωγή επιχειρεί να εκφράσει με αφαιρετικό τρόπο πνευματικά μοτίβα που απεικονίζουν περισσότερο εικόνες του ασυνείδητου. Η τεχνοκριτικός Αθηνά Σχινά έγραψε: «Κι αυτό δεν είναι άλλο, από το αβίαστο, το παρορμητικό και παράλληλα το ψυχοδυναμικό κάθε φορά αποτύπωμα μιας γραφής αυτοματικής και αδιαμεσολάβητης, χειρονομιακά εξπρεσιονίζουσας και ρευστής, με οριακές ωστόσο εσωτερικές ισορροπίες και συνεχόμενες μεταλλαγές….  Τα ‘’εικονογράμματα’’ άλλωστε του Βλάση Αγτζίδη, ακροβατώντας ανάμεσα στον μικρόκοσμο και στην μεγακλίμακα, αιωρούνται στον απροσδιόριστο, κατά τα άλλα, χώρο και στον χρόνο του ονείρου και της πραγματικότητας, εμπεριέχοντας εγγραφές κι ερωτήματα, απορίες κι ομιλήματα από μνήμες και καθημερινότητες των συναντήσεων και συναρτήσεων του ‘’εγώ’’ και του ‘’εμείς’’, καθώς μεταιχμιακά αποτυπώνουν στιγμές και διαθέσεις του ατομικού και συλλογικού υποσυνειδήτου.»
Η έκθεση αυτή θα παρουσιαστεί στις 10-15 Σεπτεμβρίου στην Κηφισιά και τον Οκτώβριο στη Νέα Σμύρνη.

Καθυστερημένη αυτοκριτική


Πρέπει να μας πει ο κ. Σόιμπλε ποιος θα πληρώσει για τα εγκλήματα που διεπράχθησαν την περίοδο της κρίσης
 
Τάσος Παππάς
 
Τον θυμάστε τον κ. Σόιμπλε; Ξεχνιέται αυτός ο τύπος; Με τίποτε. Προσφάτως έκανε μια δήλωση που προκάλεσε αίσθηση. Οχι, δεν αναφέρθηκε στους τεμπέληδες Ελληνες με τη ροπή προς την τρυφηλότητα, τους οποίους λυπόταν γιατί τον Γενάρη του 2015 ψήφισαν εκείνους τους ακατονόμαστους κατσαπλιάδες. Τώρα βρίσκεται σε φάση αυτοκριτικής. Ναι, καλά διαβάσατε, σε φάση αυτοκριτικής.
Είπε λοιπόν ο πρόεδρος του γερμανικού κοινοβουλίου ότι «το μότο ήταν απορρύθμιση, απορρύθμιση, απορρύθμιση των αγορών μέχρι που όλα τινάχτηκαν στον αέρα». Καλώς τον κι ας άργησε πολύ. Καλοδεχούμενη η ομολογία ότι η πολιτική που κυριάρχησε τα προηγούμενα χρόνια ήταν καταστροφική, μόνο που σε ορισμένες χώρες άφησε ερείπια στο πέρασμά της. Οταν διάφοροι πολιτικοί και οικονομολόγοι προειδοποιούσαν για τις συνέπειες, ο κ. Σόιμπλε και οι φωστήρες με τα πλουμιστά διδακτορικά που τον πλαισίωναν και εξωράιζαν τις επιλογές του συστήματος, τους χαρακτήριζαν τυχοδιώκτες, λαϊκιστές και αριστεριστές.
Επίσης πρέπει να μας πει ο κ. Σόιμπλε ποιος θα πληρώσει για τα εγκλήματα που διεπράχθησαν την περίοδο της κρίσης. Για την ώρα ούτε κουβέντα. Αλλα λόγια να αγαπιόμαστε. Να αγαπηθούμε δεν λέω, ωστόσο να ξέρουμε τι και ποιους πρέπει να αγαπήσουμε. Ο Ελληνας πρωθυπουργός στη συνάντηση που είχε με τον Ολλανδό ομόλογο του Μαρκ Ρούτε είπε ότι δεν ξεχνάμε πως η Ευρώπη μάς βοήθησε. Να την αγαπήσουμε λοιπόν την Ευρώπη που μας βοήθησε. Αφιλοκερδώς μας στάθηκε; Ωραίο καλαμπούρι. Κάποιος από τους στενούς συνεργάτες του κ. Μητσοτάκη -ένας, βρε αδερφέ, απ' αυτούς που δεν είναι της λογικής πετάει ο γάιδαρος- ας τον ενημερώσει ότι: -Σύμφωνα με τον πρώην επικεφαλής του Eurogoup, Γερούν Ντάισεμπλουμ (το κολλητάρι του κ. Σόιμπλε), η πρώτη μέριμνα των Βρυξελλών με το ξέσπασμα της κρίσης δεν ήταν να σώσουν την Ελλάδα, αλλά τις γερμανικές και γαλλικές τράπεζες που ήταν πολύ εκτεθειμένες στα ελληνικά ομόλογα. Δεν την λες και ανιδιοτελή αυτή τη στάση! -Την είσοδο του ΔΝΤ στην Ελλάδα την επέβαλαν οι Ευρωπαίοι -για την ακρίβεια η Γερμανία- και από τις κακές προβλέψεις του Ταμείου για τα δημοσιονομικά μεγέθη καθώς και την εφαρμογή λανθασμένου πολλαπλασιαστή η οικονομία της χώρας επλήγη βάναυσα σε πολλά επίπεδα (κατάρρευση του ΑΕΠ, εκτίναξη της ανεργίας, διάλυση της μεσαίας τάξης). Είναι απορίας άξιον πώς έπεσαν τόσο πολύ έξω οι ειδικοί. Πλήρωσαν κάποιο τίμημα για τις γκάφες (;) τους; Τους αφαλόκοψαν; Σιγά τα αίματα. Αυξήθηκαν οι μισθοί τους, κέρδισαν μπόνους και οι πιο προσοντούχοι πέρασαν στον ιδιωτικό τομέα, για να συνεχίσουν από κει το θεάρεστο έργο τους. Κι αν παραστεί ανάγκη, θα επιστρέψουν σε περίοπτα πόστα (άλλωστε οι περιστρεφόμενες πόρτες γι' αυτό υπάρχουν). Οσο για αποζημίωση στην ταλαίπωρη χώρα προκειμένου να κλείσει κάποιες τρύπες που προκάλεσαν οι ευφυείς επιλογές τους; Αυτό δα έλειπε. Την επόμενη φορά που θα τους χρειαστούμε και θα τους καλέσουμε να μας ξανασώσουν, ας είμαστε πιο προσεκτικοί. Να ρωτήσει ο κ. Μητσοτάκης τον ομόσταβλό του στην Αργεντινή (Μάκρι). -Ο απερχόμενος πρόεδρος της Κομισιόν, Ζ.-Κ. Γιούνκερ είπε ότι «τσαλακώσαμε την αξιοπρέπεια των Ελλήνων ιδιαίτερα μετά το 2015». Οταν όμως του το επισήμαιναν διανοούμενοι και πολιτικοί από όλο το ιδεολογικό φάσμα, αυτός και οι άλλοι οπαδοί της σκληρής λιτότητας και των μηδενικών ελλειμμάτων μάς έλεγαν ότι τα εκλογικά αποτελέσματα δεν ανατρέπουν τις συμφωνίες, απειλούσαν την Ελλάδα με οικονομικό Αρμαγεδδώνα και πέρασαν με πραξικόπημα (όρος που χρησιμοποίησε ο Γιούργκεν Χάμπερμας) τις αποφάσεις του ιερατείου των Βρυξελλών, δηλαδή του Βερολίνου. Ερώτημα: Αυτήν την Ευρώπη πρέπει να την αγαπήσουμε;
 
Ανάγωγα
Σωτήριον... έτος 1962. Κυβέρνηση της ΕΡΕ (είχαν προηγηθεί οι εκλογές βίας και νοθείας του 1961) και συναντιούνται ο Κωνσταντίνος Τσάτσος με τον πρόεδρο της ΕΔΑ Ηλία Ηλιού. Ο Τσάτσος, αναφερόμενος στα θέματα του φοιτητικού κινήματος, είπε στον Ηλιού: «έχετε ιδεολογική υπεροπλία στα πανεπιστήμια και δεν έχουμε άλλο τρόπο να σας αντιμετωπίσουμε από το να σας ταράξουμε στο ξύλο». Ο Ηλιού τού απάντησε ότι «και εμείς θα σας ταράξουμε στη νομιμότητα». Η σημερινή κυβέρνηση της Δεξιάς ακόμη δεν μας έχει ταράξει στο ξύλο, όπως όμως φαίνεται από ορισμένα δείγματα γραφής της «έχει ταράξει τη νομιμότητα».

Η επιστροφή των Ζαπατίστας: Για την επιβίωση του πλανήτη πρέπει να ανατρέψουμε τον καπιταλισμό

 
Οι Zαπατίστας επιστρέφουν; Ο Λεωνίδας Οικονομάκης, μέλος των Social Waste και μεταδιδακτορικός ερευνητής Ανθρωπολογίας, μιλάει στο koutipandoras.gr με αφορμή την πρόσφατη ανακοίνωση της δημιουργίας 11 νέων αυτόνομων περιοχών στην Τσιάπας του Μεξικό και περιγράφει τις εξελίξεις στο Ζαπατίστικο κίνημα.
 
στη Συραγώ Λιάτσικου
 
Σε τι κατάσταση βρίσκεται το κίνημα των Ζαπατίστας και ποια τα προτάγματά του; Πως αντιλαμβάνονται τη σχέση των αυτοχθόνων με το περιβάλλον, σε μια περίοδο όπου οι πληγές από την καταστροφή του Αμαζονίου είναι ανοιχτές και η καπιταλιστική δραστηριότητα καταστρέφει ολοένα και περισσότερο τη πηγή ζωής του πλανήτη; Πώς είναι η ζωή στις κοινότητές τους και οι μεταξύ τους σχέσεις; Με ποια κινήματα αλληλεπιδρούν στην παρούσα πολιτική συγκυρία στο Μεξικό;
Ήταν 1η Γενάρη του 1994, η ίδια ακριβώς ημέρα που τέθηκε σε ισχύ η καταστροφική Συμφωνία Ελεύθερου Εμπορίου της Βόρειας Αμερικής (NAFTA), που για πρώτη φορά γνωρίσαμε τον Ζαπατιστικό Στρατό Εθνικής Απελευθέρωσης (EZLN) που ξεσηκώθηκε στην Τσιάπας του Μεξικό.
Ο αγώνας των ιθαγενών για ισότητα, ελευθερία, αξιοπρέπεια και αυτονομία άρχισε να παίρνει τη δικιά του μορφή μέσα από τις αυτόνομες περιοχές των Ζαπατίστας, όπου ισότιμα γυναίκες και άντρες οικοδομούν εδώ και όλα αυτά τα χρόνια αυτοδιαχειριζόμενες κοινότητες μέσα από τη συλλογική τους δράση.
Ενώ το τελευταίο διάστημα οι Ζαπατίστας κρατούσαν στάση σιγής, με τα νέα τους ανακοινωθέντα μας αιφνιδίασαν ευχάριστα. Τέσσερα νέα ανακοινωθέντα, μεταξύ 10 και 15 Αυγούστου, με την υπογραφή του Υποδιοικητή Γκαλεάνο (μέχρι πρότινος Μάρκος) ήρθαν να ταράξουν τα νερά.
«Οι κοινότητες των Ζαπατίστας (επαν)εμφανίζονται» προανήγγειλε ο Υποδιοικητής και λίγες μέρες μετά, ανακοινώνεται η δημιουργία 11 νέων αυτόνομων περιοχών, εξέλιξη που αποτελεί τομή για το Ζαπατίστικο κίνημα. 
Με την αφορμή αυτή, το koutipandoras.gr συζητά με τον Λεωνίδα Οικονομάκη, μέλος των Social Waste, ενός συγκροτήματος που κάνει ένα «hip hop επικίνδυνο», όπως έχουν πει οι ίδοι, με στίχους και τραγούδια που κάνουν κοινωνικοπολιτική παρέμβαση και στόχο να επηρεάσουν συνειδήσεις, στο πλευρό κινημάτων που έχουν δημιουργηθεί στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια. Ο Λεωνίδας Οικονομάκης εκτός από μουσικός, είναι και μεταδιδακτορικός ερευνητής Ανθρωπολογίας, με την έρευνά του να επικεντρώνεται στα κοινωνικά κινήματα, την αυτονομία, τις επαναστάσεις και τις πολιτικές εξελίξεις στη Λατινική Αμερική. Η περίπτωση των Ζαπατίστας και το κίνημα για το νερό στη Βολιβία είναι δύο από τις βασικές ερευνητικές του δραστηριότητες, που είχε ως αποτέλεσμα και τη συγγραφή του βιβλίου «Political Strategies and Social Movements in Latin America: The Zapatistas and Bolivian Cocaleros». Έχει ζήσει στις αυτόνομες περιοχές της Τσιάπας και έχει δει τον τρόπο που λειτουργούν από κοντά, έχει υπάρξει μάλιστα περήφανος μαθητής σε Σχολείο των Ζαπατίστας, του Αυτόνομου Αντάρτικου Ζαπατίστικου Κέντρου Ισπανικών και Γλωσσών Μάγιας (Centro de Español y Lenguas Mayas Rebelde Autónomo Zapatista — CELMRAZ.). Μέσα από την εμπειρία του, μιλάει για τις πρόσφατες εξελίξεις στις αυτόνομες περιοχές της Τσιάπας, τη ζωή και τη δράση μέσα σ' αυτές, τις πολιτικές εξελίξεις στο Μεξικό και τις αντιστάσεις των αυτόχθονων, την πορεία και κατεύθυνση του κινήματος των Ζαπατίστας και τα ζητήματα που τους απασχολούν.

Ζαπατίστας, η επιστροφή;
Σε ποια κατάσταση βρίσκεται το κίνημα των Ζαπατίστας και ποια είναι η νέα εξέλιξη που ανακοίνωσαν;
Το Ζαπατίστικο κίνημα από το 2006 και μέχρι το 2012 (διακυβέρνηση PAN, Προεδρεία Καλντερόν) πέρασε μια μακρά περίοδο εσωτερικής οργανωτικής δουλειάς και αναζήτησης. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να μην “ανοίγεται” προς τα έξω, και σχεδόν να ξεχαστεί. Έχω γνωρίσει εικοσάχρονα παιδιά στο Μεξικό κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, που δε γνώριζαν ποιοι είναι οι Ζαπατίστας. Αυτό θα ήταν αδιανόητο από το 1994 και μέχρι το 2006 που βρίσκονταν συνεχώς στο πολιτικό προσκήνιο της χώρας. Η εξάχρονη σιγή λοιπόν ίσως εξυπηρέτησε και λίγο το κράτος που “ησύχασε” από τους Ζαπατίστας και κάπως το συνέφερε να ξεχαστούν – μήπως και αποδυναμωθούν. Το 2012 επανήλθαν με την εντυπωσιακή “πορεία της σιωπής” όταν και μια ωραία πρωία εμφανίστηκαν 40.000 Ζαπατίστας που είχαν “κατέβει” από τις κοινότητες και έκαναν πορεία σε 7 πόλεις της Τσιάπας, τις ίδιες που είχαν καταλάβει το 1994, μέσα σε  απόλυτη σιγή. Μόλις είχε κερδίσει τις εκλογές το PRI του Πένια Νιέτο που πλασαρίστηκε σαν “άφθαρτο νέο πρόσωπο” ενός διεφθαρμένου κατά τα άλλα κόμματος, και το μήνυμα των Ζαπατίστας ήταν: είμαστε ακόμα εδώ. Ακολούθησε ένα εντυπωσιακό “άνοιγμα” στον κόσμο: με τα Μικρά Ζαπατίστικα Σχολεία στα οποία συμμετείχαν χιλιάδες ακτιβιστές από όλο τον κόσμο (όπου είχα την τύχη να συμμετάσχω και εγώ), τις συναντήσεις των γυναικών που αγωνίζονται, τη συνάντηση των καλλιτεχνών και το φεστιβάλ σινεμά και λοιπά. Έπειτα ακολούθησε η στήριξη της Μαριτσούι, μιας ιθαγενούς γυναίκας ως υποψήφιας Προέδρου της χώρας, σε συνεργασία με το Εθνικό Ιθαγενικό Κογκρέσο, και από τις εκλογές και μετά (τις κέρδισε η MORENA του Λόπες Ομπραδόρ) είχαμε σιγή. Έκλεισαν και την πρόσβαση στις κοινότητες, πλέον προσβάσιμο ήταν μόνο το Καμπαμέντο της Ρεαλιδάδ, μέχρι και την ανακοίνωση της εγκαθίδρυσης 11 νέων αυτόνομων Ζαπατίστικων κέντρων, 7 καρακόλ και 4 δήμων. Φαίνεται λοιπόν ότι η σιγή και ο αποκλεισμός της πρόσβασης έκρυβε εσωτερική οργανωτική δουλειά και εντυπωσιακή επέκταση τόσο κοινωνική όσο και γεωγραφική, την πιο ιστορική από το 2003 και μετά.
 
Η επιλογή των Ζαπατίστας να δημιουργήσουν νέες κοινότητες, να επεκταθούν και σε άλλες περιοχές, αποτελεί τομή για το κίνημα. Πως προέκυψε η απόφαση αυτή;
Δε γνωρίζουμε πώς προέκυψε ακριβώς. Από τα λεγόμενα του Υποδιοικητή Μοισές φαίνεται ότι ήταν ανάγκη οργανωτική η οποία αντικατοπτρίζει την κοινωνική και γεωγραφική επέκταση του κινήματος, αλλά και την οργανωτική δουλειά που έχει γίνει όλα αυτά τα χρόνια. Δείχνει ότι οι Ζαπατίστας όχι μόνο δεν “ξεχάστηκαν” και δεν αποδυναμώθηκαν, αλλά ενισχύονται σημαντικά.

Τί συμβαίνει στο Μεξικό και τί αντίκτυπο έχει για τους αυτόχθονες η θητεία του προέδρου της χώρας;
Ο νέος Πρόεδρος, ο ΑΜΛΟ όπως τον αποκαλούν από τα αρχικά του ονόματός του (Αντρές Μανουέλ Λόπες Οπραδόρ) προέρχεται από τη Μεξικάνικη συστημική αριστερά και το PRD. Έχει ξαναβρεθεί κοντά στο να κερδίσει εκλογές (το 2006 κυρίως που έχασε με 1% περιπου διαφορά από τον Καλντερόν) όπως έχει βρεθεί κοντά και στους Ζαπατίστας πριν θεωρήσουν οι ίδιοι ότι τους πρόδωσε. Αργότερα ιδρύει τη MORENA και καταφέρνει να κερδίσει τις εκλογές του 2018 με μεγάλη διαφορά. Έχει δηλώσει αντινεοφιλελεύθερος, όχι όμως και αντικαπιταλιστής φυσικά, και
φιλοδοξεί να σηματοδοτήσει η Προεδρεία του την πολιτική ιστορία της χώρας, όπως έκαναν και η Μεξικάνικη Επανάσταση (1910) , η Μεταρρύθμιση (1858) που οδήγησε στο διαχωρισμό Κράτους-Εκκλησίας, αλλά και η απελευθέρωση από τους Ισπανούς (1821). Γι’αυτό και έχει ονομάσει την εξαετία του, 4ο Μετασχηματισμό. Έχει κάνει σημαία τη μάχη ενάντια στη διαφθορά, τον εκδημοκρατισμό της χώρας, και έχει δηλώσει ότι είναι ενάντια στις εξορύξεις με τη μέθοδο fracking. Σημαία του αποτελούν και τρία megaprojects επίσης: το Τρένο Μάγια, που ουσιαστικά έχει να κάνει με την κατασκευή σιδηροδρομικής γραμμής (και των τουριστικών πρότζεκτ που την ακολουθούν) από το Κανκούν ως την Οαχάκα, το Τρένο του Ισθμού που επίσης έχει να κάνει με την κατασκευή διπλής σιδηροδρομικής γραμμής μεγάλης ταχύτητας για τη μεταφορά εμπορευμάτων κυρίως στον Ισθμό του Τεουαντεπέκ που είναι το μικρότερο κομμάτι γης μεταξύ ατλαντικού και ειρηνικού στο Μεξικό δημιουργώντας έτσι ένας “σιδηροδρομικό ισθμό,” καθώς και το πρόγραμμα “Sembrando Vida-Φυτεύοντας Ζωή” που έχει να κάνει με τη χρηματοδότηση περίπου 12.000 αγροτών σε 4 πολιτείες της χώρας (μεταξύ των οποίων και η Τσιάπας) για την καλλιέργεια
συγκεκριμένων δέντρων για ξυλεία και φρούτα (ένα πρόγραμμα που χρηματοδοτείται μέσω συγκεκριμένης τράπεζας την οποία και κατηγορούν τον ΑΜΛΟ οι Ζαπατίστας οτι ευνοεί. Αυτά τα πρότζεκτ, μαζί και άλλα μικρότερα megaprojects που αφορούν στην κατασκευή φραγμάτων υδροηλεκτρικών, στην εξόρυξη μεταλλευμάτων και λοιπά, σημαίνουν για τους ιθαγενείς πληθυσμούς ό,τι σήμαιναν πάντα αυτά τα πρότζεκτ: καταστροφή του περιβάλλοντος (τα δυο πρώτα), αποστέρηση πόρων, εκμετάλλευση από το μεγάλο κεφάλαιο που αναλαμβάνει να τα φέρει εις πέρας, πολιτική εξάρτηση (το τρίτο) και θάνατο. Έχουμε τη δολοφονία και τη σύλληψη ενός σημαντικού αριθμού ιθαγενών ακτιβιστών που αντιστέκονται στα πρότζεκτ αυτά και κάποιοι από αυτούς είναι πολιτικοί σύμμαχοι του Ζαπατισμού (όπως ο δημοσιογράφος Samir Flores Soberanes που δολοφονήθηκε στην Πολιτεία Μορέλος), υπό την Προεδρεία ενός “αριστερού” Προέδρου. Ο ίδιος ο Πρόεδρος δεν τα παρουσιάζει ακριβώς έτσι τα πράγματα βέβαια, όπως ποτέ κανένας Πρόεδρος δε θα τα παρουσίαζε έτσι, μιλάει για ανάπτυξη, μείωση της φτώχειας και λοιπά. Οι Ζαπατίστας βέβαια – σε αντίθεση με ορισμένες “δικές μας” τοπικές κοινότητες αν θέλεις - έχουν αντιληφθεί τι σημαίνει αυτή η “ανάπτυξη” για αυτούς και λένε με νόημα: “εμείς δεν ονειρευόμαστε να γίνουμε σερβιτόροι και καμαριέρες στα μεγάλα ξενοδοχεία που φέρνουν στη γη μας πρότζεκτ όπως το τρένο Μάγια.”

Για τι έκταση μιλαμε πλέον ότι βρίσκεται κάτω από ζαπατιστική διοίκηση; Από που και με ποιά μέσα έχει αποκτηθεί αυτή η γη;
Η περιοχή που “ελέγχεται” από τις Ζαπατίστικες κοινότητες δε μπορεί να “μετρηθεί” γιατί δεν είναι ομοιογενής γεωγραφικά. Φανταστείτε οτι η Τσιάπας έχει την έκταση της Ιρλανδίας, έχει 4-5 εκατομμύρια πληθυσμό, και μέχρι τώρα γνωρίζαμε οτι 300.000-400.000 από αυτούς ήταν οργανωμένες βάσεις Ζαπατίστικες. Επίσης δεν σημαίνει ότι όλοι αυτοί ζουν σε κοινότητες που είναι 100% Ζαπατίστικες, εγώ προσωπικά έχω ζήσει ή επισκεφτεί κοινότητες που ήταν 70% Ζαπατίστικες και 30% όχι, ενώ οι διπλανές τους ήταν 50%-50% και οι παραδιπλανές πιθανώς 100%. Πλέον με την επέκταση δε γνωρίζουμε ακριβώς πόσοι είναι οι Ζαπατίστας. Δεν δίνουν και επίσημα στοιχεία δημοσίως ξέρετε, για ευνόητους λόγους. Μεγάλο μέρος των κοινοτήτων βρίσκεται σε “ανακτημένη γη”, γη δηλαδή η οποία μέχρι την εξέγερση του 1994 ανήκε σε μεγαλογαιοκτήμονες οι οποίοι είχαν ημι-φεουδαρχικές σχέσεις με τους ιθαγενείς που δούλευαν τη γη. Άλλες κοινότητες έχουν επιλέξει να προσχωρήσουν στο Ζαπατισμό μαζί με τη γη στην οποία ζουν από πάντα. Πάλι εξαρτάται από την κοινότητα.
Πρόκειται για μια πολιτική επιλογή του ζαπατιστικού κινήματος να ανοιχτεί ξανά στην κοινωνία μέσω της περεταίρω οικοδόμησης της αυτόνομης αυτοδιοίκησής τους;
Φαίνεται ότι κάνουν ένα κάλεσμα στην τοπική και διεθνή κοινωνία των πολιτών να τους βοηθήσει είτε στέλνοντας υλικά, είτε με εθελοντική εργασία, είτε στέλνοντας χρήματα, στην οικοδόμηση των νέων Ζαπατίσικων κέντρων. Δεν ξέρουμε περισσότερες λεπτομέρειες. Περιμένουμε νεότερο σχετικό ανακοινωθέν.

Τι έχει αλλάξει στον τρόπο διοίκησης και τη δομή των ζαπατίστας στο πέρασμα από τον υποδιοικητή Μάρκος στον υποδιοικητή Γκαλεάνο;
Ο Μάρκος και ο Γκαλεάνο είναι το ίδιο πρόσωπο. Είναι συνήθης τακτική των ανταρτών να υιοθετούν ψευδώνυμα, συνήθως τιμώντας πεσόντες φίλους και συντρόφους παίρνοντας το όνομά τους. Αυτό συνέβη και τώρα, ο Μάρκος υιοθέτησε το ψευδώνυμο ενός δασκάλου από τη Ρεαλιδάδ που δολοφονήθηκε σχετικά πρόσφατα, για να τον τιμήσει. Που και ο ίδιος ο δάσκαλος κατά πάσα πιθανότητα υιοθέτησε το ψευδώνυμο από το όνομα του γνωστού Ουρουγουανού συγγραφέα- φίλου των Ζαπατίστας. Δεν είναι και η πρώτη φορά που ο Μάρκος αλλάζει ψευδώνυμο- πριν ονομαστεί Μάρκος, είχε το ψευδώνυμο Ζακαρίας – αλλά αυτές είναι παλιότερες ιστορίες που δεν είναι πολύ γνωστές ούτε στο Μεξικό και φυσικά ούτε και στην Ελλάδα. Διοικητικά δεν αλλάζει λοιπόν τίποτα με το πέρασμα από το Μάρκος στο Γκαλεάνο, αυτό που αλλάζει είναι ότι ο Μάρκος κάνει ένα βήμα πίσω και το ρόλο του “νούμερο 1 Υποδιοικητή” αν θέλεις, αναλαμβάνει πλέον ο Μοϊσές, που είναι και ιθαγενής σε αντίθεση με το Μάρκος.
 
Η κλιματική αλλαγή, τα περιβαλλοντικά προβλήματα και οι αντιστάσεις
Ο σεβασμός στη φύση και η πάλη απέναντι σε πολιτικές που καταστρέφουν το περιβάλλον αποτελούν βασικά ταυτοτικά χαρακτηριστικά των Ζαπατίστας. Υπάρχουν αυτή την περίοδο περιπτώσεις περιβαλλοντικής υποβάθμισης στο Μεξικό και πώς επηρεάζουν αυτές; Υπάρχουν σημάδια αντίστασης σε αυτές; 
Υπάρχουν και μάλιστα πολλές τέτοιες περιπτώσεις και από τη μια και από την άλλη μεριά. Μην ξεχνάμε ότι μιλάμε για μια τεράστια, αχανή χώρα, πλουσιότατη σε πρώτες ύλες τις οποίες εκμεταλεύεται το διεθνές κεφάλαιο από την Ισπανική Κατάκτηση κιόλας. Και φυσικά υπάρχει και αντίσταση, κυρίως από τους ιθαγενείς, τους φοιτητές, αλλά και όλους τους προοδευτικούς ανθρώπους της χώρας. Αυτή την αντίσταση προσπαθούν να “ενώσουν” οι Ζαπατίστας μέσω του Εθνικού Ιθαγενικού Κογκρέσου το οποίο έχει κάνει άνοιγμα και σε οργανώσεις και πρωτοβουλίες και μη ιθαγενών. Η επόμενη μάλιστα συνάντηση είναι προγραμματισμένη να γίνει στην περιοχή του Ισθμού του Τεουαντεπέκ. Όχι τυχαία βέβαια.
 
Οι Ζαπατίστας παίρνουν θέση στις πρώτες γραμμές του αγώνα ενάντια στην κλιματική αλλαγή σε συνάρτηση της πάλης ενάντια στον καπιταλισμό. Οι πρόσφατες πυρκαγιές στον Αμαζόνιο, μάλιστα, επιβεβαιώνουν μια τέτοια ανάλυση. Με ποιον τρόπο εντάσσουν την πάλη ενάντια στην κλιματική αλλαγή στην καθημερινότητα και τις δράσεις τους;
Οι Ζαπατίστας όπως και άλλοι ιθαγενείς πληθυσμοί με τους οποίους έχω ζήσει και τους οποίους έχω μελετήσει εγώ (κυρίως στη Βολιβία και τον Ισημερινό) έχουν μια ιδιαίτερη σχέση με τη φύση. Πέρα από τα ανιμιστικά χαρακτηριστικά που πιθανώς να της προσδίδουν, δεν αντιμετωπίζουν το φυσικό τους περιβάλλον ως “φυσικό πάρκο” το οποίο προστατεύεται και δεν “αγγίζεται.” Αντιθέτως, αξιοποιούν τις πρώτες ύλες που τους δίνει το περιβάλλον τους για να επιβιώσουν: κόβουν τα δέντρα για να φτιάξουν σπίτια, αλλά και για τη φωτιά, κυνηγούν, καλλιεργούν τη γη, υφαίνουν ρούχα με το μαλλί των προβάτων κλπ. Συγγνώμη που χαλάω τη “δυτική αστική φαντασίωση,” αλλά δεν έχουν αποστειρωμένη σχέση με το περιβάλλον τους, το αξιοποιούν και το “εκμεταλλεύονται” αν θέλεις. Φυσικά, το προστατεύουν κιόλας, έτσι ώστε να μπορούν και “αύριο” να έχουν δέντρα, ζώα, ποτάμια κλπ. Έτσι έκανε πάντα ο άνθρωπος, διαφορετικά ο όποιος πολιτισμός του θα είχε “φαγωθεί” όπως οι ναοί και οι πολιτείες των Μάγιας που μόλις εγκαταλείφθησαν τους “κατάπιε” η ζούγκλα με τη βλάστησή της. Ο νέος ανθρωπολογικός τύπος του “καταναλωτικού ανθρώπου” είναι ο μόνος που εκμεταλλεύεται το περιβάλλον του μέχρι καταστροφής αφήνοντας πίσω του συντρίμια και μη επουλώσιμες πληγές. Γι’αυτό και ο πλανήτης κινδυνεύει με αφανισμό μέσα στην επόμενη εκατονταετία. Οι Ζαπατίστας το έχουν αντιληφθεί και δηλώνουν οτι η μάχη για την επιβίωση του πλανήτη είναι απαραίτητα μάχη ενάντια στο σύστημα που τον καταστρέφει, τον καπιταλισμό δηλαδή. “Ή με τη φύση θα είμαστε ή με το σύστημα αυτό, και τα δυο δε γίνονται.”
 
Ποια είναι η διασύνδεσή τους με παγκόσμια περιβαλλοντικά κινήματα;
Πάντα αποτελούσαν σημείο αναφοράς για το παγκόσμιο αντικαπιταλισιτκό κίνημα. Όχι απαραίτητα το αυστηρά περιβαλλοντικό. Εξάλλου η θέση τους είναι ξεκάθαρη: για την επιβίωση του πλανήτη πρέπει να ανατρέψουμε τον καπιταλισμό. Αυτός είναι που τον καταστρέφει. Συνδέουν δηλαδή το πολιτικό με το οικολογικό, και αποστασιοποιούνται αν θέλεις έτσι από ένα οικολογικό κίνημα που δεν είναι και αντικαπιταλιστικό. Σε ένα πεπερασμένο πλανήτη άλλωστε, δε μπορούμε να έχουμε απεριόριστους φυσικούς πόρους για εκμετάλλευση.
 
Οι Ζαπατίστας ενάντια στις έμφυλες διακρίσεις
Ένα από τα πρώτα πράγματα που προέκυψαν από την ένοπλη εξέγερση το 1994 ήταν ο Επαναστατικός Νόμος των Γυναικών. Ο νόμος αυτός διατύπωσε 10 νέους κανόνες δίνοντας στις γυναίκες πρωτοφανή εξουσία στις ζωές τους. Πως αποτυπώνονται οι ριζοσπαστικές αλλαγές στις σχέσεις των δύο φύλων στην καθημερινότητα εντός των κοινοτήτων τους;
Ισχύει αυτό. Μάλιστα ο νόμος των γυναικών επιβλήθηκε από τις γυναίκες Ζαπατίστας πριν ακόμα από την εξέγερση, από το 1993 ήδη. Σήμερα λοιπόν, σε μια πρώην (και εν πολλοίς ακόμη και σήμερα) πολύ συντηρητική και ανδροκραοτούμενη κατά τα άλλα κοινωνία και περιοχή, το 50% των στρατιωτικών διοικητών του EZLN είναι γυναίκες, ενώ έχουμε επίσης γυναίκες δασκάλες, νοσοκόμες, εκλεγμένες εκπροσώπους των κοινοτήτων τους, και οτι άλλο θες. Αυτό θα ήταν αδιανόητο στην Τσιάπας,αλλά και στο Μεξικό ακόμα, χωρίς το Ζαπατίστικο κίνημα.
Το προηγούμενο διάστημα συζητήθηκε πολύ η στήριξη της υποψηφιότητας της Maria de Jesus Patricio Martinez, μίας ιθαγενούς γυναίκας στις προεδρικές εκλογές του 2018. Πρόκειται για μια αλλαγή στρατηγικής του ζαπατιστικού κινήματος αναφορικά με τις εκλογές ή αποτελεί κίνηση τακτικής; 
Όπως αποδεικνύει και η πρόσφατη κοινωνική και γεωγραφική επέκταση του κινήματος φυσικά και δεν επρόκειτο για αλλαγή στρατηγικής η υποστήριξη της υποψηφιότητας της Μαριτσούι. Δεν αποφάσισαν δηλαδή να εγκαταλείψουν την αυτονομία και να στραφούν στον εκλογικό αγώνα, όπως φοβήθηκαν αρκετοί. Ούτε και είναι η πρώτη φορά που υποστηρίζουν την υποψηφιότητα κάποιου πολιτικού αν θέλεις. Το είχαν ξανακάνει το 1994-95 υποστηρίζοντας την υποψηφιότητα (προτείνοντάς του τη μάλιστα) του δικηγόρου και δημοσιογράφου Αμάδο Αβεντάνιο για Κυβερνήτη της Τσιάπας. Αυτές οι πρωτοβουλίες αποτελούν μάλλον προσπάθειες να “τραβήξουν την προσοχή” αλλά και να “ταράξουν τα νερά” της Μεξικάνικης πολιτικής σκηνής η οποία είναι ανδροκρατούμενη, και αποκλείει εν πολλοίς τους ιθαγενείς πληθυσμούς.
 
*Ο Λεωνίδας Οικονομάκης είναι μεταδιδακτορικός ερευνητής,  στο Πανεπιστήμιο Durham, στο τμήμα Ανθρωπολογίας. Επίσης είναι ράπερ στο ελληνικό χιπ-χοπ σχήμα «Social Waste» και μέλος της συντακτικής ομάδας του «Roar Magazine». Είναι συγγραφέας του βιβλίου Political Strategies and Social Movements in Latin America: The Zapatistas and Bolivian Cocaleros (Palgrave Macmillan, 2019), η ελληνική μετάφραση του οποίου αναμένεται να εκδοθεί μέσα στο 2020 από τον εκδοτικό οίκο «Ακυβέρνητες Πολιτείες».

Πέμπτη 5 Σεπτεμβρίου 2019

Η διακυβέρνηση της ΝΔ ως εφαρμοσμένος φασισμός

 
Μετά τον «αιμοδιψή» βουλευτή, ο βουλευτής της εθνικιστικής «ιδιοσυστασίας», της ρατσιστικής «αυτεξουσιότητος» και της ισλαμοφοβίας. Είναι βέβαιο ότι η Χρυσή Αυγή βρίσκεται και δρα, πλέον, εντός της κυβέρνησης της ΝΔ και εκδηλώνεται ως εφαρμοσμένος φασισμός. Το βλέπουμε στα Εξάρχεια, το αντιλαμβανόμαστε στον αυταρχικό τρόπο διακυβέρνησης.
Ο ρατσισμός σε πλήρη ανάπτυξη. Για όλα φταίνε οι ξένοι και δη οι μη Ορθόδοξοι Χριστιανοί μετανάστες! Το σύστημα χρειάζεται ένα εξιλαστήριο θύμα, έναν αποδιοπομπαίο τράγο για να κρύψει τη χρεοκοπία του. Χθες ήταν οι Εβραίοι, σήμερα, οι Μουσουλμάνοι. Λες και όλοι οι Μουσουλμάνοι είναι τζιχαντιστές, λες και όλοι οι Χριστιανοί είναι… άγιοι.  
Θα το ξαναπούμε, ο ρατσισμός και ο φασισμός δεν είναι τωρινά φαινόμενα στην Ελλάδα. Οι ίδιοι που σήμερα στρέφονται εναντίον των μεταναστών που έρχονται από την Ανατολή, χθες στρέφονταν εναντίον των προσφύγων -των Ελλήνων προσφύγων-, που είχαν την ίδια προέλευση. Είναι γνωστό το πογκρόμ του 1916 εναντίον των προσφύγων, που κατέφευγαν στην Ελλάδα για να γλιτώσουν από τη γενοκτονία των Τούρκων, αλλά και των Ελλήνων των νέο-απελευθερωμένων περιοχών, όπως η Κρήτη. Η εγχώρια Κου Κλουξ Κλαν της εποχής εκείνης ήταν οι περίφημοι «Επίστρατοι»(φασιστική ομάδα). Οι παρακρατικοί αυτοί εκτέλεσαν μεταξύ 19 και 23 Νοεμβρίου του ίδιου χρόνου 20 πρόσφυγες (μικρασιάτες κυρίως) κοντά στο νοσοκομείο «Σωτηρία» με την δήθεν κατηγορία της κατασκοπείας υπέρ των αγγλογάλλων. Η τότε κυβέρνηση είχε δημιουργήσει στρατόπεδο προσφύγων στη Σούδα κατά το ανάλογο των σημερινών «κέντρων φιλοξενίας μεταναστών».
Εκείνη την εποχή οι εγκλεισμένοι, που μεταφέρονταν από τον Πειραιά στο… «hot spot» της Σούδας, πέθαναν κατά δεκάδες από διάφορες ασθένειες και πείνα. Αξίζει να σημειωθεί, επίσης, ότι το κεντρικό σύνθημα του συλλαλητηρίου του 1923 στους στύλους του Ολυμπίου Διός ήταν «Φωτιά στους τουρκόσπορους πρόσφυγες» και αφορούσε τους τραγικούς μικρασιάτες. Ο Γεώργιος Βλάχος της Καθημερινής τους χαρακτήρισε «προσφυγική αγέλη». Αλλά το ίδιο απεχθής ήταν και η πρόταση του Ν. Κρανιωτάκη, εκδότη του «Πρωινού Τύπου», που ζητούσε εν έτει 1933 να επιβληθεί στους πρόσφυγες να φορούν κίτρινο περιβραχιόνιο ώστε να τους αποφεύγουν οι γηγενείς!
Ακόμη και τα εργατικά σωματεία ήταν εναντίον των μεταναστών. Έτσι, το 1914 το Εργατικό Κέντρο Αθηνών με ψήφισμά του απευθυνόταν σε όλα τα εργατικά σωματεία της Ελλάδας, και ζητούσε «να μην επιτρέπηται εις τους πρόσφυγας να εργάζονται εις τας εργασίας εντοπίων εργατών…»! Θυμίζουμε την αντιδραστική στάση της ΓΣΕΕ για την υπόθεση της Κούνεβα αλλά και τον ξεσηκωμό των βρετανικών συνδικάτων εναντίον των μεταναστών.
Συνεπώς, ο ρατσισμός ήταν πάντα στο DNA της Δεξιάς. Εξάλλου, είναι συνυφασμένος με τον ατομικισμό της χομπσιανής κοινωνικής ζούγκλας, όπου η χειρότερη απειλή είναι ο Άλλος. Στο πλαίσιο, λοιπόν, της πλανητικής οικονομικής και πολιτικής αναδιάταξης και στις νέες μορφές ετερότητας που διαμορφώνονται, η ιδεολογία και η πολιτικής της δεξιάς και του νεοφιλελευθερισμού δεν μπορούν να ανταποκριθούν, καθώς δημιουργούν μόνο ανειρήνευτες φανατικές και φονικές συγκρούσεις.
Μόνο η Αγάπη και η Αλληλεγγύη βγαλμένες από την ιδεολογία και τις αξίες της Αριστεράς εμπλουτισμένη με την έννοια της κοινωνικής και πολιτικής οικολογίας αλλά και ενός εξισωτικού πρωτοχριστιανισμού, όπως τον αντιλαμβανόταν ο Μαρίνος Αντύπας, μπορούν να δώσουν απάντηση στο ερώτημα: Μπορούμε να ζήσουμε μαζί με τους άλλους, χωρίς αποκλεισμούς και χωρίς την εξάλειψη των διαφορών μας; Μπορούμε. Αρκεί να απορριφθεί η θέση των κρυπτό - και μη νεοναζιστών που αντικατέστησαν την υψηλή έννοια της ανθρωπότητας και της αξιοπρέπειας με την άγρια βία εναντίον όλων εκείνων που δεν μοιράζονται την ίδια τοπική, εθνική και πολιτισμική ένταξη(ανωτερότητα έθνους και φυλής).
Ο ξένος, σύμπτωμα που κατά κύριο λόγο καθιστά ανέφικτο το «εμείς», αρχίζει να υπάρχει όταν αναδύεται η συνείδηση της διαφοράς, και χάνεται όταν αναγνωρίζουμε ότι όλοι μας είμαστε ξένοι. Αυτό δεν μπορεί να το καταλάβει ένας δεξιός, πολύ περισσότερο ένας φασίστας.
Πηγή: artinews.gr

Μαρξ - το πιο ανεκτίμητο εργαλείο της αριστεράς

 
Μπροστά στην Ευρωπαϊκή κρίση πρέπει η αριστερά να διατυπώσει με τη μεγαλύτερη σαφήνεια ότι θα σταθεί εμπόδιο με όλα τα μέσα σε πιθανό εθνικιστικό εκτροχιασμό της ευρωπαϊκής ηπείρου, που θα κατκερματίσει την ήπειρο.
Πρέπει η αριστερά με τόλμη να αντιμετωπίσει αυτό πού από το Κουμμουνιστικό Μανιφέστο κιόλας ο Μαρξ εντόπιζε, ότι «Η σύγχρονη βιομηχανική εργασία, η σύγχρονη υποδούλωση στο κεφάλαιο, που είναι ίδια στην Αγγλία και τη Γαλλία, στην Αμερική και τη Γερμανία, αφαίρεσε από τον προλετάριο κάθε εθνικό χαρακτήρα…»
Αφαίρεσε η σύγχρονη υποδούλωση στο κεφάλαιο, κάθε εθνικό χαρακτήρα από τον προλετάριο –από τις θεμελιακές διαπιστώσεις του Μαρξ πάνω στις οποίες θα στηθεί το μετέπειτα έργο του.
«Οι νόμοι, η ηθική, η θρησκεία είναι γι' αυτόν τόσες αστικές προλήψεις, όσα αστικά συμφέροντα κρύβονται πίσω τους…» (Κομμουνιστικό Μανιφέστο)
Οι νόμοι, η ηθική, η θρησκεία, κύριοι πυλώνες αυτού που συνθέτουν το έθνος, είναι, μαζί με το έθνος, το πιο ισχυρό ιδεολογικό όπλο της αστικής τάξης στον αγώνα της ενάντια στο προλεταριάτο, στον αγώνα για να υπερασπίσει «όσα αστικά συμφέροντα κρύβονται πίσω τους».
Είναι δυνατό οι προλετάριοι της Ελλάδας, της Κύπρου ή οποιασδήποτε άλλης χώρας, να αντιμετωπίσουν την κρίση της χώρας τους σε συμμαχία με αυτούς με τους οποίους τους χωρίζουν ασυμβίβαστα συμφέροντα και σε αντιπαράθεση με τους Γάλλους, Άγγλους ή Γερμανούς προλετάριους;
Την ύπαρξη ασυμβίβαστων συμφερόντων μεταξύ των δύο μεγάλων στρατοπέδων, σε κάθε χώρα, αντιλαμβάνονται οι αστοί και οι πολιτικοί τους εκπρόσωπο πολύ καλά. Και το επιβεβαιώνουν με τις πολιτικές τους.
Οι αστοί κάθε χώρας, με πιο κλασσικό παράδειγμα αυτό της Ελλάδας, έχουν συμμαχήσει με τους Ευρωπαίους αστούς στο ζήτημα της λιτότητας. Στην κρίση, σύμμαχοι τους είναι οι ευρωπαίοι αστοί και εχθροί τους το ελληνικό προλεταριάτο. Εναντίον του οποίου όμως το πιο ισχυρό ιδεολογικό τους όπλο είναι η λεγόμενη «εθνική ενότητα», το έθνος, ο εθνικισμός.
Δεν υπάρχει μεγαλύτερη αντίφαση, πιο γελοία αντίφαση, από το γεγονός ότι την ίδια στιγμή που το ελληνικό κεφάλαιο συμμάχησε με το ευρωπαϊκό ενάντια στο ελληνικό αλλά και ευρωπαϊκό προλεταριάτο, με σημαία τη λιτότητα, την ίδια αυτή στιγμή το έθνος, ο εθνικισμός και η κατηγορία της προδοσίας του έθνους, είναι το βασικό εσωτερικό τους όπλο.
Υποστηρικτές της λιτότητας ήταν αυτοί που με αφορμή τη συμφωνία για το Σκοπιανό, έβαλαν σε κίνηση το παρακράτος και τις πιο σκοτεινές δυνάμεις του εθνικισμού.
Αυτό θα είναι η εμπειρία όλης της επόμενης περιόδου. Όσο πιο δηλωμένες είναι οι πολιτικές δυνάμεις υπέρ της λιτότητας, τόσο πιο έντονα θα χρησιμοποιούν το όπλο του εθνικισμού και την κατηγορία του προδότη.
Στον Μαρξ πρέπει να αναζητηθούν οι απαντήσεις μπροστά σε αυτή την κατάσταση. Στις σαφείς και πρακτικές οδούς αναζήτησης λύσεων που μας κληροδότησε. Ακόμα όμως και το «Προλετάριοι του κόσμου ενωθείτε», η πιο σαφής, αδιαμφισβήτητη κατεύθυνση πάλης που θα μπορούσε κάποιος να διατυπώσει, αναγνωρίζεται περισσότερο ως ηθική αξία –τους εργαζόμενους δεν τους χωρίζει τίποτε- παρά ως πρακτική κατεύθυνση για αναζήτηση διεξόδων.
Τα χρονικά περιθώρια στενεύουν. Όπως η ευρωπαϊκή αστική τάξη και οι πολιτικοί της εκπρόσωποι συντονίζονται στα Eurogroup και τους άλλους θεσμούς της καπιταλιστικής Ευρώπης, όσο τους επιτρέπει ακόμα η κρίση, έτσι και η ευρωπαϊκή αριστερά πρέπει να συντονιστεί μέσα από τα κόμματα της, τα συνδικάτα και ότι άλλο πυλώνα βρεθεί διαθέσιμος.
Αυτή είναι η βαθύτερη κληρονομιά του Μαρξ, ήδη από το Κομμουνιστικό Μανιφέστο
Δημοσιεύτηκε στη Χαραυγή
dialogos.com.cy