Αρχίζει το ματς...

Η μπόχα εισβάλλει στο δημόσιο βίο: Ο Μαρινάκης, ο Κόκκαλης, ο Παππάς, ο Καραμανλής και η…ΕΥΠ! Αν δεν παρέμβει ο Τσίπρας η πολιτική θα γίνει ζούγκλα…

Γ. Λακόπουλος

Από τα πιο ενδιαφέροντα πρόσωπα τα τελευταία χρόνια στο δημόσιο βίο είναι ο Κώστας Καραμανλής και ο Αλέξης Τσίπρας -ανεξάρτητα από τις κυβερνήσεις τους. Αυτό συμβαίνει γιατί έχουν κάτι κοινό, μέσα στη διαφορετικότητα και την αντιπαλότητά τους: την…  προσπάθεια να κατοχυρώσουν την αυτονομία της πολιτικής.
Αυτό στην Ελλάδα εδώ και πολλές δεκαετίες αμφισβητείται. Η εξουσία του χρήματος και των ΜΜΕ -και κάποιοι «οίκοι» -θεωρούν ότι έχουν δικαίωμα να παρεμβαίνουν στη δημόσια ζωή. Να υποδεικνύουν στους πολίτες κυβερνήσεις και στις κυβερνήσεις υπουργούς, πολιτική κατεύθυνση και διαχείριση πόρων.
Με τον Κωνσταντίνο Καραμανλή είχαν κοντά χέρια. Το ίδιο με τον Ανδρέα Παπανδρέου, μέχρι που οργάνωσαν επιχείρηση εξόντωσης εναντίον του. Τελικά επικράτησαν με τον Κώστα Σημίτη, αφού προηγουμένως η σχέση τους με τον Κώστα Μητσοτάκη πέρασε από τη συνεργασία στη σύγκρουση. Οι επενδύσεις στον Σαμαρά και αργότερα στον Γ. Παπανδρέου απλώς δεν ευδοκίμησαν.
Ο Κώστας Καραμανλής έκλεισε την πόρτα του Μεγάρου Μαξίμου σε πρόσωπα που απλώς τις άνοιγαν και έμπαιναν. Τους έδειξε δημοσίως ως «νταβατζήδες» και πήγε να πιάσει τον ταύρο από τα κέρατα, με τον «βασικό μέτοχο». Ηττήθηκε- από μέσα.
Ο Τσίπρας απέρριψε το φλερτ των ίδιων παραγόντων – όπως ξέρει η γάτα Ιμαλαΐων – γιατί εκτός από το τυρί είδε και τη φάκα και έγινε πρωθυπουργός με τις δικές του δυνάμεις . Του κήρυξαν αμέσως τον πόλεμο , εκμεταλλευόμενοι τις αδυναμίες του κόμματός του και της πρώτης κυβέρνησης του.
Άντεξε στη φαιά προπαγάνδα από δυο μιντιακά συγκροτήματα και τη συσπείρωση εναντίον του τυχοδιωκτών και διεφθαρμένων στοιχείων στο χώρο της πολιτικής, της οικονομίας και τη δημοσιογραφίας.
Δεν πρέπει να υποτιμηθούν τα λάθη, τα προβλήματα και οι αντινομίες των κυβερνήσεων Καραμανλή και Τσίπρα. Αλλά στο κρίσιμο πολιτικό ζήτημα είναι η σχέση της πολιτικής με το χρήμα και τα ΜΜΕ οι ιδιοι έδωσαν τη σωστή απάντηση.
Αν ο δημόσιος βίος χειραγωγείται από οικονομικούς παράγοντες που επιδιώκουν τη νομή του δημοσίου χρήματος με τους δικούς τους όρους, η χώρα θα βρίσκεται μονίμως σε υστέρηση.
Η χειραγώγηση οδηγεί σε διαφθορά το πολιτικό σύστημα, σε σήψη την κοινωνία και κάθε απόπειρα αλλαγής καταλήγει σε βάρος εκείνων που την επιχειρούν.

Παρά το αποτέλεσμα των διπλών εκλογών το 2015, οι μηχανισμοί της διαπλοκής έχουν ταυτιστεί με τα δυο κόμματα που χρεοκόπησαν τη χώρα επιδιώκουν την επαναφορά τους. Εκεί βρισκόμαστε αυτή τη στιγμή.

 

Ο Μαρινάκης κατεβαίνει στο γήπεδο
Ωστόσο η επένδυση οικονομικών παραγόντων και μιντιαρχών στον Κυριάκο Μητσοτάκη δείχνει ότι πάει χαμένη: το άλογο είναι κουτσό- παρά το κλιμα τεχνητής αισιοδοξιας που διαμορφώνουν.
Έτσι το τελευταίο διάστημα, όπως προκύπτει διά γυμνού οφθαλμού, παίρνουν την κατάσταση στα χέρια τους οι πραγματικοί αντίπαλοι του Τσίπρα: κάποιοι επιχειρηματίες, με επικεφαλής τον Βαγγέλη Μαρινάκη. Δεν ειναι τυχαίος με βάση την οικονομική του επιφάνεια , την προσωπική συμμετοχή του στην πολιτική μέσω του δήμου Πειραιά και τις δηλώσεις του.
Για πολλούς είναι ο βασικός αντίπαλος της σημερινής κυβέρνησης καθώς εχει διάθεσή του τις εφημερίδες του πρώην ΔΟΛ, μια ακόμη εφημερίδα, ενα ραδιοσταθμό και πλέον ενα κανάλι- ενω φημολογείται η συμμετοχή και σε άλλα μίντια- και επιπλέον σε σε πολιτική τροχιά βάζει και τον Ολυμπιακό. Δηλαδή είναι πανίσχυρος.
Απέναντι σ’ αυτό το φαινόμενο, ο Πρωθυπουργός έκανε μια τακτική επιλογή, ιδιαιτέρως επικίνδυνη: να τον αντιμετωπίσει στο δικό του γήπεδο-του Μαρινάκη- με την ισχύ του Σωκράτη Κόκκαλη που βρισκόταν ήδη σε τροχιά σύγκρουσης με τον διάδοχό του στο μεγάλο λιμάνι.
Είτε ο ελιγμός πετύχει, είτε όχι, έχει ήδη παρενέργειες: ο Τσίπρας χάνει το συγκριτικό πλεονέκτημα απέναντι στον Μητσοτάκη σε ό,τι αφορά τη σχέση της πολιτικής με τη διαπλοκή. Το σύστημα Κόκκαλη χειραγώγησε για δεκαετίες το δημόσιο βίο.- παρ΄οτι ο ιδιος ηταν παντα τη Δημοκρατική Παράταξη .
Σε κάθε περίπτωση όμως, στο σημερινές συνθήκες η επιστροφή του πολύπειρου Σωκράτη Κόκκαλη στην αρένα -δια της υποψηφιότητας του Πέτρου Κόκκαλη με τον ΣΥΡΙΖΑ- οδηγεί σε αναμέτρηση βουβαλιών. Αυτές οι αναμετρήσεις καταλήγουν για τελική εκκαθάριση στο βάλτο -και σύρουν μαζί τους και την πολιτική, όπως ξέρουμε από το παρελθόν.

Ισχυρισμοί στον αέρα
Φάνηκε από την παρέμβαση του Βαγγέλη Μαρινάκη, με μια ραδιοφωνική συνέντευξη στην οποία πολλοί παρατήρησαν το εξής: έδειχνε να διαβάζει -αγχωτικά- όσα έλεγε. Ήτοι είχε προετοιμαστεί να πει συγκεκριμένα πράγματα, με συγκεκριμένο τρόπο και σε ορισμένη δόση. Αυτό δείχνει διάθεση να ηγηθεί προσωπικά της πιο σφοδρής επίθεσης που δέχθηκε η κυβέρνηση ως τώρα.
Να ξεκαθαρίσουμε κάτι: Ο Μαρινάκης προφανώς δεν είναι καλός Σαμαρείτης- όπως εμφανίζεται στον αθλητικό και μιντιακό – αλλά και στον αυτοδιοικητικό- χώρο, ή και στην πολιτική. Αλλά ως επιχειρηματίας δεν είναι διαπλεκόμενος, με την παραδοσιακή έννοια. Δεν χρησιμοποιεί την ισχύ των ΜΜΕ και του χρήματος για να αναλάβει κρατικές προμήθειες. Ό,τι κάνει το κάνει με δικά του λεφτά.
Ως επενδυτής είναι αξιόπιστος. Αλλά δεν μπορεί να είναι αξιόπιστος παράγων του δημοσίου βίου. Γιατί απλούστατα έχει δυο κρίσιμες υποθέσεις, ανοιχτές ενώπιον της ελληνικής Δικαιοσύνης . Και το προφίλ του στην κοινή γνώμη έχει τρωθεί, οπως παραδέχεται ο ιδιος σε συνομιλητές του, ρίχνοντας την ευθύνη στην κυβέρνηση, που πράγματι εξετέθη απέναντι του παλιότερα με τις ακρότητες του Καμένου. Αλλά κακά τα ψέματα: τις εξηγήσεις του πρέπει να τις δώσει σε δικαστικούς λειτουργούς.
Μπορούμε να αξιολογήσουμε μόνο όσα ανέφερε ο Βαγγέλης Μαρινάκης για την αγορά του ΔΟΛ. Είναι σωστό ότι δεν μπήκε στα ΜΜΕ «για να προωθήσει τις δουλειές του»- που δεν έχει στην Ελλάδα. Αλλά θα δυσκολευτεί να πείσει όταν λέει ότι τον παρακίνησε «η αντικειμενική δημοσιογραφία από κοινωνικές προοδευτικές θέσεις » των εφημερίδων του ΔΟΛ και τις απέκτησε για «να τις σώσει» , να «διατηρηθούν οι θέσεις προσωπικού» και να συνεχίσουν «στην ίδια δημοκρατική γραμμή».
Προβάλλει ότι «θα ήταν πλήγμα για τη δημοκρατία και τον Τύπο αν έκλειναν ή αν καταντούσαν δείγματα κίτρινου Τύπου, αν μετατρέπονταν σε όργανα προπαγάνδας». Αλλά οση καλή διάθεση και αν επιστρατεύσει κανείς αυτά δε ισχύουν. Αν δεν αγόραζε αυτός τους τίτλους θα τις αγόραζε ο επόμενος. Και αν παραμένουν στην παραδοσιακή γραμμή τους ή αν είναι όργανα προπαγάνδας υπέρ ποιου και εναντίον ποιου, χωριό που φαίνεται…
Δικαίωμά του ασφαλώς. Αλλά είναι φανερό ότι υπό την ιδιοκτησία του οι ίδιες εφημερίδες, δεν έχουν το ίδιο περιεχόμενο και τον ίδιο πολιτικό προσανατολισμό.
Για τα υπόλοιπα που αναφέρθηκαν στην επιλεγμένη συνέντευξη στον Ν. Χατζηνικολάου, κανείς δεν μπορεί να ξέρει τι είναι ακριβές και τι όχι. Πρόκειται για αναφορές , παρά για αποκαλύψεις.
Οι παλιές σχέσεις του με τον Νίκο Παππά και αν του έστειλε τον Καλογρίτσα να του ζητήσει λεφτά, όσα είπε για τον Κόκκαλη, τον Ολυμπιακό , για άλλους επιχειρηματίες και για παλιότερες καταστάσεις είναι απλώς ισχυρισμοί. Που συμπεριλαμβάνουν και τον… Μητσοτάκη όταν λέει: » Στο διαγωνισμό για τις τηλεοπτικές άδειες το 2016, θεωρούσα δίκαιη τη διαδικασία, ότι οι καναλάρχες θα έπρεπε να πληρώνουν για τις συχνότητες και θυμίζω ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε αντίθεση άποψη».
Μπορεί απλούστατα να ενοχοποιεί εκ των υστέρων φυσιολογικές επαφές. Η να φορτίζει συνηθισμένες καταστάσεις. . Οπότε καλείται να αποδείξει ότι λέει, πώς μένει και σε όσους αναφέρθηκε να αντιδράσουν. Ο Πέτρος Κόκκαλης ήδη το έκανε.

Καθαρές κουβέντες και καθαρές σχέσεις
Η ουσία είναι ότι με την παρέμβαση Μαρινάκη αρχίζει το ματς. Και δεν θα είναι ματς με τους κανόνες της πολιτικής, αλλά των χειραγωγών της. Σε λίγο θα μπουν και οι άλλοι θιγόμενοι στο γήπεδο και ο Θεός να βάλει το χέρι του.
Σ’ αυτό το σκηνικό οι πολιτικές δυνάμεις θα όφειλαν να πάρουν τις αποστάσεις τους. Από τη Φώφη και τον Μητσοτάκη δεν περιμένουμε τίποτε και το έδειξαν: είναι με τον Μαρινάκη. Είναι με ό,τι παραβιάζει την πολιτική και όχι με ό,τι κατοχυρώνει την αυτονομία της.
Αυτό κάνει ακόμη πιο κρίσιμη τη θέση του Αλέξη Τσίπρα. Ο Πρωθυπουργός πρέπει να πάρει την κατάσταση στα χέρια του και να ξεκαθαρίσει το τοπίο, προτού η μπόχα πνίξει την πολιτική. Πέρα από τις δημόσιες καταγγελίες του από την Καλαμάτα κατά το Μαρινάκη, χρειάζεται να απομακρύνει κάθε σκιά από την κυβέρνησή του και να ενημερώσει τους πολίτες.Ασφαλώς ως πρωθυπουργός είναι πιο αξιόπιστος από έναν -πολιτευόμενο- επιχειρηματία.
Σ αυτο το πλαίσιο ο υπουργός Ψηφιακής Πολιτικής ψηφιακής πρέπει να τον διευκολύνει. Πρωτίστως με σαφείς απαντήσεις σε ό,τι τον αφορά: ή έστειλε το Καλογρίτσα στον Μαρινάκη ή δεν τον έστειλε; Αλλά ενδεχομένως και με την -προσωρινή -παραίτηση του εφόσον εμπλέκεται το όνομα του-μέχρι να ξεκαθαρίσει η κατάσταση.
Αλλιώς ποια διαφορά θα υπάρχει με τον Μητσοτάκη και τη Γεννηματά που κάνουν τους δικηγόρους των εμπλεκομένων στελεχών τους σε σκάνδαλα;
Ο Τσίπρας δεν έχει αυτό το περιθώριο. Διαθέτει το ηθικό ανάστημα και τον θεσμικό εξοπλισμό, αλλά και την πολιτική δεξιότητα, να βάλει τα πράγματα στη θέση τους και κάθε κατεργάρη στον πάγκο του. Καθαρές κουβέντες και καθαρές σχέσεις. Προτού γίνουμε ζούγκλα.

ΥΓ. Καθώς άρχισε να διαμορφώνεται αυτό το σκηνικό , συνέβη κάτι απροσδόκητο. Ενώ οδεύει προς τη δικαστική της εκκαθάριση, η περίφημη υπόθεση «Πυθία»-στην οποία υπάρχουν αναφορές για σχεδιαζόμενη, από υπερατλαντικούς κύκλους, δολιοφθορά κατά του πρώην Πρωθυπουργού Κώστα Καραμανλή -επενέβη η… ΕΥΠ! Μόλις τρία 24ωρα πριν την δίκη, οι υπηρεσίες της αποφάνθηκαν -και αυτό αντί να κατατεθεί στο δικαστήριο… διέρρευσε σε δυο… αντίπαλες εφημερίδες -ότι πρόκειται για μυθοπλασία! Σ’ αυτούς του πονηρούς καιρούς, τίποτε δεν γίνεται τυχαία. Έχει άποψη για το θέμα ο Αλέξης Τσίπρας;

www.anoixtoparathyro.gr

Οι πέντε διάτρητοι ισχυρισμοί του Βερολίνου για τις γερμανικές οφειλές

 
Σταύρος Λυγερός

 

Παρότι η ηττημένη Γερμανία ευνοήθηκε γενναιόδωρα από τους νικητές του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, δεν ανταποκρίθηκε στην ηθική και συμβατική υποχρέωσή της προς την Ελλάδα για την καταβολή επανορθώσεων και βεβαίως για εξόφληση του αναγκαστικού κατοχικού δανείου. Ακολούθησε παρελκυστική τακτική όσον αφορά τις γερμανικές οφειλές. Παρέπεμψε την ικανοποίηση των ελληνικών διεκδικήσεων μετά την ενοποίηση των δύο Γερμανιών. Όταν αυτή πραγματοποιήθηκε, το Βερολίνο ισχυρίσθηκε ότι το θέμα έχει κλείσει!

 

Ο πρώτος γερμανικός ισχυρισμός είναι ότι το ζήτημα έχει κλείσει με υπογραφή του Κωνσταντίνου Καραμανλή το 1960 και την καταβολή εκ μέρους της Γερμανίας 115 εκατ. μάρκων. Η αλήθεια είναι πως για να επιτύχουν την αποφυλάκιση του δημίου των 54.000 Εβραίων της Θεσσαλονίκης Μαξ Μέρτεν, που είχε καταδικαστεί σε 25 χρόνια φυλάκιση, η γερμανική κυβέρνηση κατέβαλε 115 εκατ. μάρκα ως αποζημίωση, την οποία «δικαιούνται Έλληνες υπήκοοι διωχθέντες από 6 Απριλίου 1941 μέχρι τέλους του 1945, υπό οργάνων του γερμανικού εθνικοσοσιαλιστικού καθεστώτος δια λόγους φυλετικούς, θρησκευτικούς ή αντιθέσεως προς την εθνικοσοσιαλιστικήν κοσμοθεωρίαν». Δηλαδή για αποζημίωση κυρίως των Εβραίων θυμάτων του Γ’ Ράιχ.

Για να μην υπάρξει, μάλιστα, η οποιαδήποτε παρεξήγηση, σε επιστολή του (αποτελεί μέρος της συμφωνίας) προς τον υφυπουργό Εξωτερικών της Γερμανίας ο τότε Έλληνας πρεσβευτής στη Βόννη Θωμάς Υψηλάντης αναφέρει: «(η Ελλάδα) επιφυλάσσεται εντούτοις όπως προβάλη νέας απαιτήσεις, αίτινες προέρχονται εξ εθνικοσοσιαλιστικών μέτρων διώξεως κατά τη διάρκεια του πολέμου και της κατοχής». Με άλλα λόγια, η Αθήνα δεν έχει ποτέ παραιτηθεί από τις αξιώσεις της, κάτι που ομολογεί και η Γερμανία σε απαντητική ρηματική διακοίνωσή της στις 31-3-1967.

Ο δεύτερος γερμανικός ισχυρισμός είναι ότι μετά από τόσες δεκαετίες, οι ελληνικές διεκδικήσεις έχουν χάσει τη νομιμοποιητική τους βάση. Σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, όμως, τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας δεν παραγράφονται. Ειδικά για το κατοχικό δάνειο υπάρχει σύμβαση που δεσμεύει τη Γερμανία. Ας σημειωθεί ότι η ναζιστική Γερμανία είχε αρχίσει να πληρώνει τις δόσεις γι’ αυτό το δάνειο.

 

Η Διάσκεψη των Παρισίων και η «Συνθήκη 2+4»

Το ζήτημα των αποζημιώσεων ετέθη από την ελληνική πλευρά στη Διάσκεψη των Παρισίων (τέλη 1945-αρχές 1946). Η διάσκεψη είχε προσδιορίσει κατά προσέγγιση το ύψος των αποζημιώσεων προς την Ελλάδα σε 7,5 δισ. δολάρια. Η συμφωνία του Λονδίνου το 1953 δεν χάρισε στη Γερμανία τις οφειλές λόγω πολεμικών αποζημιώσεων. Απλώς τις πάγωσε έως την υπογραφή συμφώνου ειρήνης μεταξύ της ηττημένης και των νικητών του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου για να μπορέσει η Γερμανία να ανακάμψει οικονομικά.

Μετά την επανένωση της Γερμανίας (31-8-1990) με την υπογραφή της «Συνθήκης 2+4», το εμπόδιο έχει εκλείψει. Πολύ περισσότερο που η ηττημένη του πολέμου είναι η ισχυρότερη οικονομία της Ευρώπης. Το Βερολίνο, όμως, αντιστρέφει την πραγματικότητα και επικαλείται τη «Συνθήκη 2+4» για να υπεκφύγει, ισχυριζόμενο αυθαιρέτως ότι το θέμα των αποζημιώσεων έχει γενικά κλείσει.

Εάν το ζήτημα των αποζημιώσεων είχε χάσει τη νομιμοποιητική του βάση και είχε κλείσει, γιατί τον Μάιο 2013 το γερμανικό υπουργείο Οικονομικών με υπογραφή Σόιμπλε ανέλαβε την υποχρέωση πρόσθετης αποζημίωσης των Εβραίων που επέζησαν του Ολοκαυτώματος; Στους Εβραίους δόθηκαν 772 εκατ. ευρώ για παροχή ιατρικής φροντίδας, καθώς και σύνταξη για το υπόλοιπο του βίου τους ύψους 300 ευρώ το μήνα! Ας σημειωθεί ότι και το 2000, η κυβέρνηση Σρέντερ είχε αποζημιώσει εκατοντάδες χιλιάδες ομήρους που είχαν μαρτυρήσει στα ναζιστικά στρατόπεδα.

 

Η απόφαση της Χάγης

Ο τρίτος γερμανικός ισχυρισμός είναι ότι η απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης το 2012 έκλεισε οριστικά το θέμα των αποζημιώσεων. Η αλήθεια είναι πως εκείνη η απόφαση αναγνώρισε την ετεροδικία, αλλά δεν αναφέρει πουθενά ότι οι αποζημιώσεις είναι αβάσιμες. Αντίθετα, αναγνωρίζει ότι το ζήτημα δεν παραγράφεται κι ότι αποτελεί διακρατική διαφορά, για την επίλυση της οποίας προτρέπει τα κράτη να συνεργαστούν.

Υπενθυμίζουμε ότι η δίκη εκείνη αφορούσε την προσπάθεια των κατοίκων του Διστόμου να αποζημιωθούν μέσω απόφασης ιταλικού δικαστηρίου. Με άλλα λόγια, αφορούσε διεκδικήσεις ιδιωτών κι όχι του ελληνικού κράτους. Τον Οκτώβριο 2014, μάλιστα, το ιταλικό Συνταγματικό Δικαστήριο αποφαίνεται ότι η ετεροδικία δεν ισχύει όταν πρόκειται για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Επίσης ότι πολίτες μπορούν να εγείρουν ατομικές αξιώσεις εναντίον κράτους. Η απόφαση αυτή των Ιταλών δικαστών ανοίγει νέους δρόμους για τη δικαίωση των θυμάτων του ναζισμού.

Ο τέταρτος γερμανικός ισχυρισμός είναι πολιτικός κι όχι νομικοφανής. Προσπαθεί να αποδώσει τις ελληνικές διεκδικήσεις στην κρίση και ειδικότερα σε μία προσπάθεια της Αθήνας να συμψηφίσει τις αποζημιώσεις με τις οφειλές προς τη Γερμανία. Είναι αλήθεια ότι πιεζόμενες από τη γερμανική διπλωματία οι ελληνικές κυβερνήσεις ολιγώρησαν. Καμία εξ αυτών, όμως, δεν παραιτήθηκε απ’ αυτές. Εάν είχε συμβεί αυτό το Βερολίνο θα είχε, βεβαίως, προσκομίσει το σχετικό έγγραφο.

Η επαναφορά του ζητήματος του κατοχικού δανείου και των αποζημιώσεων από την κυβέρνηση Τσίπρα το 2015 μπορεί να συμπίπτει χρονικά με τις διαπραγματεύσεις της Ελλάδας με την Ευρωζώνη, αλλά ποτέ η Αθήνα δεν συνέδεσε τα δύο αυτά ζητήματα. Το γεγονός ότι η ίδια κυβέρνηση μετά την υπογραφή του 3ου Μνημονίου έβαλε το ζήτημα στο ράφι για να μην ενοχλεί το Βερολίνο δεν σημαίνει τίποτα στο νομικό επίπεδο. Απλώς δείχνει το πως ο ΣΥΡΙΖΑ αντιλαμβανόταν αυτή την υπόθεση και βεβαίως μας υποψιάζει βασίμως ότι η τωρινή ανακίνηση έχει προεκλογικό χαρακτήρα.

Ο υπολογισμός του Γενικού Λογιστηρίου

Ο πέμπτος γερμανικός ισχυρισμός είναι αβάσιμος σε βαθμό γελοιότητας. Ισχυρίζονται ότι τα κοινοτικά κονδύλια που έλαβε η Ελλάδα από την ΕΕ είναι μία μορφή αποζημίωσης! Τα κοινοτικά κονδύλια δεν είναι βεβαίως, γερμανικά χρήματα και ούτε έχουν την παραμικρή σχέση με τις αποζημιώσεις για τα ναζιστικά εγκλήματα. Γι’ αυτό και κοινοτικά κονδύλια έλαβαν χώρες-μέλη που δεν συμμετείχαν στον πόλεμο, όπως η Ισπανία και η Πορτογαλία. Το προφανές επιβεβαιώνεται και από απάντηση της  Κομισιόν το 1995 σε σχετική ερώτηση του τότε ευρωβουλευτή Αλαβάνου.

Η τελευταία προσπάθεια του Βερολίνου να προβάλει ένα νέο επιχείρημα προήλθε από διαρροή στην εφημερίδα Die Welt. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της, στον υπ’ αριθμόν R27320 φάκελο του (γερμανικού) υπουργείου Εξωτερικών υπάρχει έγγραφο που αναγνωρίζει «γερμανικό υπόλοιπο χρέους ύψους 476 εκατομμυρίων… Δεν πρόκειται, όμως, ούτε για δάνειο, ούτε για πίστωση, αλλά απλώς για ποσό που έχει υπολογιστεί»!

Ειδικά μετά τη συγκέντρωση και την ταξινόμηση όλων των επισήμων εγγράφων που συνδέονται με το κατοχικό δάνειο και τις κάθε είδους αποζημιώσεις, οι ελληνικές διεκδικήσεις είναι όχι μόνο ηθικά ισχυρές, αλλά και νομικά τεκμηριωμένες. Αυτό που πρέπει να προσδιορισθεί με διμερείς διαπραγματεύσεις είναι το ύψος των οφειλών της Γερμανίας αφενός λόγω του κατοχικού δανείου, αφετέρου λόγω των αποζημιώσεων. Η Επιτροπή του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους για το κατοχικό δάνειο εκτιμάει το ύψος της γερμανικής οφειλής στα 11 δισ ευρώ.

Η εκτίμηση θεωρήθηκε πολύ χαμηλή, αφού σύμφωνα με άλλους μάλλον μετριοπαθείς υπολογισμούς το ύψος της οφειλής κυμαίνεται γύρω στα 60 δισ ευρώ. Ο υπολογισμός, ωστόσο, είναι υπόθεση μίας επόμενης φάσης. Πρώτα, το Βερολίνο πρέπει να υποχρεωθεί να αναγνωρίσει την οφειλή του και στη συνέχεια να διαπραγματευθεί το ύψος της. Το ίδιο ισχύει και για τις κάθε είδους αποζημιώσεις, το ύψος των οποίων υπολογίζεται ότι είναι αρκετά πάνω από 100 δισ.

 

«Πρωτίστως ηθικό ζήτημα»!

Η απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Λειβαδιάς (1997) για την αποζημίωση των κατοίκων του Διστόμου, την οποία επικύρωσε και κατέστησε τελεσίδικη η απόφαση της Ολομελείας του Αρείου Πάγου (2000) άνοιξε τον δρόμο για τις διεκδικήσεις ιδιωτών και επανέφερε στο προσκήνιο το ευρύτερο ζήτημα των ελληνικών διεκδικήσεων.

Από τότε, όμως, έχουμε αλλάξει και φάση και γήπεδο. Η μπάλα έδειξε το 2015 να φεύγει από τα χέρια των ιδιωτών και την υπόθεση να αναλαμβάνει το κράτος. Αυτό τουλάχιστον είχε φανεί τότε από τις διακηρύξεις της κυβέρνησης Τσίπρα. Η δήλωσή του ενώπιον της Μέρκελ για πρωτίστως ηθικό ζήτημα, όμως, άφησε πολύ γρήγορα πικρή γεύση. Δεν άλλαξε, ωστόσο, ούτε κατά κεραία την ισχύ των ελληνικών διεκδικήσεων.

Το νεοαποικιακού χαρακτήρα σύμφωνο ελληνογερμανικής συνεργασίας, που υπέγραψαν οι Γιώργος Παπανδρέου και Άγκελα Μέρκελ τον Μάιο 2010, και που επέτρεψε στον Γερμανό υφυπουργό Φούχτελ να αλωνίζει την Ελλάδα δεν ήταν, βεβαίως, ο τρόπος για να εκκαθαρισθεί το ναζιστικό παρελθόν. Ούτε, βεβαίως, το «Γερμανοελληνικό Ταμείο για το Μέλλον» (με προϋπολογισμό ένα εκατ ευρώ!), στόχος του οποίου ήταν –κατά ομολογία του ίδιου του Γερμανού πρεσβευτή Πέτερ Σόοφ– «η αναζήτηση ενδεδειγμένων δράσεων για την επεξεργασία  του παρελθόντος»! Με άλλα λόγια στόχος του ήταν να χρηματοδοτήσει το ξαναγράψιμο της ιστορίας…

• Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του SLpress.gr
• Απαγορεύεται η αναδημοσίευση του άρθρου από άλλες ιστοσελίδες χωρίς άδεια του SLpress.gr. Επιτρέπεται η διακίνηση του άρθρου με την προσθήκη ενεργού link.
                                                                                                                    slpress.gr

«Θα πέσουν κορμιά ως τις 26 Μαϊου»...

Οι ευρωπαϊκές εκλογές αναδεικνύονται σε πρόβα τζενεράλε για τις εθνικές εκλογές...

Γιάννης Τριάντης

Όταν έχεις εθνικές εκλογές λίγο μετά τις ευρωεκλογές και δη σε φορτισμένο κλίμα, με συγκρούσεις υψηλής έντασης, είναι αυτονόητο ότι η Ευρώπη και οι καημοί της πάνε... περίπατο. Ετσι, οι ευρωπαϊκές αναδεικνύονται σε πρόβα τζενεράλε για τις εθνικές εκλογές.
Ιδού το πεδίο των συγκρούσεων: Νοβάρτις, Πετσίτης, Μαρινάκης για Παππά-Καλογρίτσα, Καμμένος εναντίον Κοτζιά, ανταλλαγή «πυροβολισμών» μεταξύ Μαρινάκη-Κόκκαλη, απειλές για Ειδικά Δικαστήρια, καταγγελίες της αντιπολίτευσης για σκάνδαλα τρων κυβερνώντων και Κύριος οίδε τι άλλο θα αναδειχθεί μέχρι τις 26 Μαϊου. Ολα προϊδεάζουν για «σφαγή».
Εδώ που τα λέμε, κι αυτά να μην υπήρχαν, το ενδιαφέρουν της κοινωνίας για την Ευρώπη θα ήταν περιορισμένο ή κατώτερο των προσδοκιών που καλλιεργούνται.
Κι όχι άδικα: τις τύχες της Γηραιάς δεν τις ορίζει το Ευρωκοινοβούλιο, αλλά ο γερμανο-γαλλικός άξονας, με την Γερμανία σε ρόλο αφέντη και οδηγού. Ο κόσμος το ξέρει αυτό. Και προπάντων το βιώνει οδυνηρά.
Από τότε που η σοσιαλδημοκρατία ενέδωσε και πολιτεύεται αγνώριστη, δηλαδή αδυνατείς να διακρίνεις τις θέσεις και τις επιλογές της από αυτές των Συντηρητικών, ο γεωγραφικός άξονας (Γερμανία-Γαλλία) έχει μεταβληθεί σε πολιτικό/ιδεολογικό, παρά τις επι μέρους και κατά καιρούς διαφοροποιήσεις.
Όμως σήμερα έχει αναφανεί ένα νέο στοιχείο που διεκδικεί ρόλο ρυθμιστή στις εξελίξεις και στον προσανατολισμό της Ευρώπης. Πρόκειται για την αλματώδη άνοδο της Ακροδεξιάς.
Αντίθετα από τις υφιστάμενες θεωρήσεις σοσιαλδημοκρατών/αριστερών, είναι πολύ πιθανό η άνοδος αυτή να ευνοήσει τις επαφές και την συνάφεια Συντηρητικών-Σοσιαλδημοκρατίας παρά να τις θέσει στο περιθώριο. Διότι μπροστά στον κίνδυνο του φαιού, οι διαφορές υποβαθμίζονται ή για κάποιο διάστημα μπαίνουν στο ψυγείο.
Το νήμα από την αρχή: πρόβα τζενεράλε για τις εθνικές οι ευρωεκλογές, αλλά με μια υπόμνηση που φωσφορίζει: πρώτον, ο κόσμος ψηφίζει στις ευρωεκλογές με κάπως διαφορετικά κριτήρια (ευκαιρία σε μικρότερα κόμματα κλπ).
Και δεύτερον, ναι μεν το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών αποτελεί τροχιοδρομικό για πιθανώς ανάλογα ποσοστά στις εθνικές εκλογές, ωστόσο υπήρξαν αναμετρήσεις κατά το παρελθόν, η έκβαση των οποίων δεν επαλήθευσε το γενικώς συμβαίνον στην άφευκτη σύνδεση ευρωπαϊκών-εθνικών εκλογών (τροχιοδρομικό κλπ).
Όμως ένα είναι σίγουρο: μέχρι τις 26 Μαΐου «θα πέσουν κορμιά» και «θα χυθεί πολύ αίμα»…

newpost.gr

Η καταστροφή στην Παναγία των Παρισίων δείχνει πώς η Ελλάδα θα ξεπληρώσει το χρέος της

Οι ζημιές που έγιναν στην Παναγία των Παρισίων, μετά την πυρκαγιά που ξέσπασε, δείχνουν τον δρόμο για να μπορέσει η Ελλάδα να ξεπληρώσει το χρέος της και να γίνει μια ζάπλουτη χώρα.

Δυο μέρες μετά την πυρκαγιά και έχει συγκεντρωθεί ήδη ένα ποσό γύρω στο 1 δισεκατομμύριο ευρώ, για την …αποπεράτωση του ναού.

Ένα δισεκατομμύριο για την Παναγία των Παρισίων, για μια εκκλησία. Μια εκκλησία που έχει γίνει διάσημη εξαιτίας ενός βιβλίου με έναν κακάσχημο καμπούρη και μια τσιγγάνα.

Φανταστείτε δηλαδή τι θα γινόταν, αν είχε καεί ο Παρθενώνας, το μεγαλύτερο ίσως σύμβολο του δυτικού πολιτισμού. Το μαζεύαμε άνετα το 1 τρισεκατομμύριο.

Βέβαια, τα μάρμαρα αντέχουν τη φωτιά, οπότε, αν μπει φωτιά στον Παρθενώνα, μπορεί να γκαγκανιάσουν τα μάρμαρα, να μας πουν να τα τρίψουμε γερά με σύρμα για να φύγει η μαυρίλα και να μη μας δώσουν φράγκο.

Αν, όμως, πέσει «τυχαία» ένα αεροπλάνο πάνω στον Παρθενώνα, θα τις κάνει τις ζημιές του.

Φυσικά, πρέπει να το κάνουμε να μοιάζει με ατύχημα.

Υπάρχει τρόπος.

Όταν θα γίνονται οι πρόβες των μαχητικών αεροσκαφών για την παρέλαση της 25ης Μαρτίου, ένα αεροσκάφος θα πέσει στον Παρθενώνα.

Ατύχημα.

Ο πιλότος θα έχει εκτοξευτεί λίγο πριν, αν και θα ήταν ωραίο να θυσιαστεί ο πιλότος και να καρφωθεί με το αεροσκάφος στον Παρθενώνα, για να είναι πιο πειστικό το ατύχημα.

Βέβαια, για να μη χαθεί ένας νέος και ικανός πιλότος μπορούμε να τηλεκατευθύνουμε το αεροσκάφος και να βάλουμε στη θέση του πιλότου έναν ετοιμοθάνατο υπέργηρο, ώστε αφενός να έχουμε ένα πτώμα, ως απόδειξη, και αφετέρου να του κάνουμε ευθανασία του ανθρώπου για να μην βασανίζεται. 

Παράλληλα, πρέπει να τραβήξουμε σε βίντεο -από πολλά διαφορετικά σημεία- την στιγμή που το αεροσκάφος καρφώνεται στον Παρθενώνα.

Τα βίντεο με την καταστροφή του Παρθενώνα θα κάνουν αμέσως τον γύρο του κόσμου, η ανθρωπότητα θα συγκλονιστεί και οι δωρεές θα πέσουν βροχή.

Θα συναγωνίζονται μεταξύ τους οι ξένοι μεγιστάνες για το ποιος θα δώσει τα περισσότερα, ενώ θα αρχίσουν να συναγωνίζονται και οι Έλληνες ολιγάρχες για να μην φανεί πόσο τσιφούτηδες είναι.

Σε ένα μήνα, θα έχουμε μαζέψει ένα με δυο τρισεκατομμύρια ευρώ.

Βάλε και τα 269 δισεκατομμύρια που θα πάρουμε από τις πολεμικές αποζημιώσεις -η Γερμανία θα πιεστεί από την παγκόσμια κοινότητα να πληρώσει για να ξαναφτιάξουμε τον Παρθενώνα-, οπότε η Ελλάδα θα είναι πια η πιο πλούσια χώρα στον κόσμο.

Κατ’ αρχάς, ξεπληρώνουμε τα 335 δισεκατομμύρια ευρώ.

Στη συνέχεια, με 100 εκατομμύρια ευρώ ξαναφτιάχνουμε τον Παρθενώνα -στους ξένους θα πούμε πως χαλάσαμε τρισεκατομμύρια-, ενώ τον κάνουμε και καλύτερο, αφού οι αρχαίοι Αθηναίοι τον έφτιαξαν χωρίς να έχουν ούτε ένα ευρώ, αν και αυτό είναι πολύ περίεργο.

Με τα υπόλοιπα χρήματα την περνάμε όλοι φίνα για μερικές δεκαετίες, ενώ οι τουρίστες που έρχονται να δουν τον νέο Παρθενώνα πολλαπλασιάζονται, οπότε ανεβάζουμε και το εισιτήριο γιατί έχει γίνει τέτοια διαφήμιση με την καταστροφή, που ο νέος Παρθενώνας έχει μεγαλύτερο αξία από τον παλιό.

 

(Ορίστε, έλυσα το πρόβλημα του χρέους της Ελλάδας και, παράλληλα, έκανα την Ελλάδα την πλουσιότερη χώρα του κόσμου.)

pitsirikos.net

Γιατί η οικονομική μεγέθυνση δεν είναι συμβατή με την περιβαλλοντική βιωσιμότητα;

 

O ακαδημαϊκός Φεντερίκο Ντεμάρια απηύθυνε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή μια κεντρική ομιλία σχετικά με τα κρίσιμα ζητήματα της οικονομικής μεγέθυνσης και της περιβαλλοντικής υποβάθμισης. Στην ομιλία αυτή έθεσε το ερώτημα: “Είναι η ευημερία του ατόμου, των κοινωνιών και των εθνών δυνατή πέρα από την οικονομική μεγέθυνση;”. Το περιεχόμενο της ομιλίας δημοσιεύτηκε αρχικά στον Ecologist.

.

---

ToPeriodiko admin team | 17/04/2019

Μετάφραση: Άννα Χρυσοπούλου

 

Η ιδέα «Μεγέθυνση για χάρη της μεγέθυνσης» παραμένει στο κέντρο της ιδεολογίας όλων των κυβερνήσεων και διεθνών θεσμών, συμπεριλαμβανομένης και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Η οικονομική μεγέθυνση παρουσιάζεται ως πανάκεια, που μπορεί να λύσει κάθε πρόβλημα αυτού του κόσμου: τη φτώχεια, την ανισότητα, τη βιωσιμότητα, όπως θέλει να το ονομάσει κανείς. Οι αριστερές και δεξιές πολιτικές διαφέρουν μόνο στον τρόπο επίτευξης.

Παρόλα αυτά, υπάρχει μια άβολη επιστημονική αλήθεια που πρέπει να αντιμετωπισθεί: η οικονομική μεγέθυνση είναι περιβαλλοντικά μη βιώσιμη. Επιπλέον, εκτός ενός συγκεκριμένου ορίου, που έχει ήδη ξεπεραστεί από ευρωπαϊκές χώρες, ούτε κοινωνικά δεν είναι απαραίτητη. Το κύριο ερώτημα λοιπόν είναι: πώς μπορούμε να διαχειριστούμε μια οικονομία χωρίς μεγέθυνση;

 

Αρκετά!

Ο οικονομολόγος Kenneth Boulding, ως γνωστόν, έχει πει: ‘’Οποιοσδήποτε πιστεύει ότι η ραγδαία αυξανόμενη μεγέθυνση μπορεί να συνεχιστεί για πάντα σε έναν πεπερασμένο κόσμο είναι είτε τρελός είτε οικονομολόγος’’.

Οι οικολόγοι οικονομολόγοι από τη μια πλευρά ισχυρίζονται ότι η οικονομία είναι φυσική, ενώ από την άλλη, οι  κυρίαρχοι οικονομολόγοι τείνουν να πιστεύουν ότι είναι μεταφυσική.

Ο «κοινωνικός μεταβολισμός» είναι η μελέτη των ενεργειακών και υλικών ροών μέσα στην οικονομία. Από πλευράς εισροών, οι βασικοί υλικοί πόροι είναι περιορισμένοι, και πολλοί, όπως το πετρέλαιο και ο φωσφόρος,  έχουν φτάνουν στα υψηλότερα επίπεδα. Από πλευράς εκροών, η ανθρωπότητα καταπατά τα όρια του πλανήτη.

Η κλιματική αλλαγή αποτελεί την απόδειξη αυτής της περιορισμένης ικανότητας αφομοίωσης των οικοσυστημάτων. Είναι ο ίδιος ο πλανήτης που λέει: Αρκετά!

Οι κυρίαρχοι οικονομολόγοι- πεπεισμένοι επιτέλους από την ύπαρξη των βιοφυσικών ορίων- έχουν αρχίσει να ισχυρίζονται ότι η οικονομική μεγέθυνση μπορεί να διαχωριστεί από την κατανάλωση ενέργειας και υλικών.

 

Χρυσή τομή

Τα ιστορικά δεδομένα δείχνουν ότι χρυσή τομή- μέχρι στιγμής- δεν έχει υπάρξει, παρά μόνο ένας σχετικός διαχωρισμός- μια μείωση στη χρήση πόρων ανά μονάδα Α.Εγχ.Π.  Απόλυτος διαχωρισμός όμως δεν υφίσταται, το οποίο είναι αυτό που ουσιαστικά μετράει στη βιωσιμότητα: μια απόλυτη μείωση της κατανάλωσης των περιβαλλοντικών πόρων.

Οι μόνες περίοδοι απόλυτης αποϋλοποίησης συμπίπτουν με την οικονομική ύφεση. Οι συναλλαγές πρέπει επίσης να ληφθούν υπόψιν, για να αποφευχθεί η εξωτερίκευση των έντονων, ρυπογόνων δραστηριοτήτων εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η σύγχρονη οικονομία δεν μπορεί να είναι κυκλική. Ο βασικός λόγος είναι ότι η ενέργεια δεν μπορεί να ανακυκλωθεί, ενώ τα υλικά μπορούν μέχρι ενός ορίου. Η παγκόσμια οικονομία ανακυκλώνει λιγότερο από το 10% των υλικών, ενώ περίπου το 50% των κατεργασμένων υλικών χρησιμοποιείται για την παροχή ενέργειας, με αποτέλεσμα να μην είναι διαθέσιμα για ανακύκλωση. Είναι απλό: η οικονομική μεγέθυνση δεν είναι συμβατή με την περιβαλλοντική βιωσιμότητα.

Η λίστα των ωραίων, οξύμωρων σχημάτων είναι μακρά- από τη βιώσιμη ανάπτυξη μέχρι την μετενσάρκωση της πράσινης οικονομίας ή της πράσινης μεγέθυνσης- οι ευσεβείς πόθοι όμως δεν λύνουν τα πραγματικά προβλήματα. Η αύξηση του Α.Εγχ.Π. οδηγεί στην αύξηση της χρήσης των υλικών και της ενέργειας και επομένως στην περιβαλλοντική μη- βιωσιμότητα.

 

Μαγική λύση δεν υπάρχει

Η τεχνολογία και οι λύσεις βασισμένες στην αγορά δεν αποτελούν μαγικές σφαίρες. Η πίστη στην τεχνολογία έχει καταλήξει να γίνεται θρησκευτική: επιστημονικές αποδείξεις φανερώνουν, βάσει των προηγούμενων τάσεων της τεχνολογικής βελτίωσης, ότι συμβαίνουν πολύ αργά για να αποφευχθεί η πλέον μη αναστρέψιμη κλιματική αλλαγή.

Για παράδειγμα, οι βελτιώσεις στην αποτελεσματικότητα οδηγούν σε παράπλευρα αποτελέσματα στο πλαίσιο της οικονομικής μεγέθυνσης (όσο πιο αποδοτικός είσαι, τόσο περισσότερο καταναλώνεις, π.χ αυτοκίνητα και κατανάλωση βενζίνης). Η ανανεώσιμη ενέργεια παράγει λιγότερη καθαρή ενέργεια σε σχέση με τα ορυκτά καύσιμα, γιατί έχει μικρότερο συντελεστή EROI (Energy Return on Investment [1]). Για το λόγο αυτό, μεταξύ άλλων, αδυνατεί να καλύψει τα τωρινά επίπεδα κατανάλωσης ενέργειας, τα οποία επομένως πρέπει να μειωθούν.

Τα περισσότερα αποθέματα των παγκόσμιων ορυκτών καυσίμων πρέπει να παραμείνουν στο έδαφος, χωρίς να χρησιμοποιηθούν, για να κρατήσουμε την άνοδο της παγκόσμια θερμοκρασίας σε επίπεδο όχι μεγαλύτερο των 2^οC.  Στην πραγματικότητα, τα ορυκτά καύσιμα έπρεπε να αποκαλούνται άκαυστα καύσιμα.

Η επιστήμη μερικές φορές δεν προσφέρει καλές ειδήσεις. Όπως αναφέρεται σε ένα πρόσφατο άρθρο στο Nature Sustainability: «Καμιά χώρα στον κόσμο δεν καλύπτει τις βασικές ανάγκες των πολιτών της σε ένα παγκοσμίως βιώσιμο επίπεδο χρήσης των πόρων». Το ερώτημα λοιπόν είναι: Πώς μπορούν να δημιουργηθούν οι συνθήκες για μια καλή ζωή για όλους, σεβόμενοι τα όρια του πλανήτη;

Η άβολη αλήθεια που πρέπει να αντιμετωπισθεί από τους φορείς χάραξης πολιτικής είναι η εξής: η οικονομική μεγέθυνση είναι οικολογικά μη βιώσιμη. Η συνολική κατανάλωση των υλικών και της ενέργειας πρέπει να μειωθεί, ξεκινώντας από τις αναπτυγμένες χώρες.

 

Η στρατηγική της αποανάπτυξης

Η οικονομική μεγέθυνση ίσως να μην είναι επίσης κοινωνικά επιθυμητή. Οι ανισότητες αυξάνονται, η φτώχεια δεν έχει εξαλειφθεί και το αίσθημα ικανοποίησης από τη ζωή δεν έχει μεταβληθεί.

Η οικονομική μεγέθυνση τρέφεται από το χρέος, το οποίο συνεπάγεται με μια αποικιοποίηση του μέλλοντος. Αυτό το χρέος είναι αδύνατον να αποπληρωθεί, και το χρηματοπιστωτικό σύστημα κατ’ επέκταση είναι επιρρεπές στην αστάθεια.

Για παράδειγμα, επιστημονικά δεν είναι ξεκάθαρος ο τρόπος που η Ευρωπαϊκή Ένωση σκοπεύει να επιτύχει μια οικονομία  χαμηλών εκπομπών άνθρακα στο πλαίσιο της οικονομικής μεγέθυνσης, εφαρμόζοντας μια μείωση των ρύπων του φαινόμενου του θερμοκηπίου της τάξεως του 80% από τα επίπεδα του 1990 μέχρι το 2050.

Είναι γεγονός, όπως έχουν πειστικά αναφέρει οι κλιματολόγοι Kevin Anderson and Alice Bows, ότι «μια λογική πιθανότητα για να αποφευχθεί η 2^ο C επικίνδυνη, όπως χαρακτηρίζεται, κλιματική αλλαγή, τα πιο εύπορα κράτη χρειάζεται, προσωρινά, να υιοθετήσουν μια στρατηγική αποανάπτυξης».

Προφανώς, η μετάβαση από μια κοινωνία μεγέθυνσης σε μια κοινωνία αποανάπτυξης έχει πολλές προκλήσεις. Ο αναδυόμενος όμως τομέας των οικολογικών μακροοικονομικών έχει αρχίσει να αντιμετωπίζει αυτές τις προκλήσεις πειστικά.

 

Ο παράγοντας της ευτυχίας

Η βιβλιογραφία των οικονομικών και της ευτυχίας δείχνει ότι η χρήση του Α.Εγχ.Π. δεν είναι απαραίτητη για την ευημερία, καθώς υπάρχουν άλλοι καθοριστικοί παράγοντες. Το υψηλό προσδόκιμο όριο ηλικίας είναι συμβατό με μια κοινωνία χαμηλών εκπομπών του άνθρακα, σε αντίθεση με τα υψηλά εισοδήματα. Επιπλέον, η έλλειψη μεγέθυνσης μπορεί να αυξήσει τις ανισότητες, αν δεν υπάρξει αναδιανομή.

Εν πάση περιπτώσει, το ζήτημα δεν είναι εάν θα πρέπει να εγκαταλείψουμε την οικονομική μεγέθυνση. Το ερώτημα είναι ο τρόπος. Οι επιστημονικές συζητήσεις γύρω από το θέμα ανθίζουν αυτή την εποχή, αλλά πολύ φοβάμαι ότι η χάραξη πολιτικής έχει παραμείνει αρκετά πίσω.

Υπάρχουν βέβαια θετικοί οιωνοί: η κριτική του Α.Εγχ.Π. ως ένδειξη ευημερίας είναι συχνή, πολιτικές εισηγήσεις πραγματοποιούνται, και η αποανάπτυξη εισάγεται σαν ιδέα στα κοινοβούλια, το οποίο δεν είναι καινούριο. Για παράδειγμα, το 1972 ο Ολλανδός σοσιαλδημοκράτης Sicco Mansholt, Επίτροπος τότε της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε θέματα γεωργίας, έγραψε μια επιστολή στον Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Franco Maria Malfatti, καλώντας τον να λάβει σοβαρά υπόψιν του τα όρια της οικονομικής μεγέθυνσης στην οικονομική πολιτική της Ε.Ε.

Ο ίδιος ο Mansholt μάλιστα έγινε πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ύστερα από δυο μήνες,  για πολύ μικρό χρονικό διάστημα βέβαια ώστε να ασκήσει πίεση προς μια ατζέντα μηδενικής μεγέθυνσης.

Έχει έρθει λοιπόν η στιγμή, όχι απλώς για μια επιστημονική ερευνητική ατζέντα με βάση την αποανάπτυξη, αλλά και για μια πολιτική ατζέντα. Όπως έχουν ισχυριστεί οι οικολόγοι οικονομολόγοι Tim Jackson and Peter Victor στους New York Times: «Το να φανταστούμε έναν κόσμο χωρίς μεγέθυνση είναι ένα από τα πιο επείγοντα και κρίσιμα καθήκοντα που η κοινωνία έχει να δεσμευθεί».

 

Ο συγγραφέας

Ο Φεντερίκο Ντεμάρια είναι οικολόγος οικονομόλογος στο Ινστιτούτο Περιβαλλοντικής Επιστήμης και Τεχνολογίας στο Αυτόνομο Πανεπιστήμιο της Βαρκελώνης. Αποτελεί έναν από τους συγγραφείς του βιβλίου Το λεξιλόγιο της Αποανάπτυξης και του επερχόμενου Πλουραλισμός: Ένα Μετα- Αναπτυξιακό Λεξικό.

 

[1] Συντελεστής που δείχνει ποιες πηγές ενέργειας παράγουν περισσότερη ενέργεια σε σχέση με αυτή που απαιτείται για την εξαγωγή τους

www.toperiodiko.gr

Στέλιος Χαραλαμπόπουλος, σκηνοθέτης: «Κοιτώντας την Ιστορία, μπορούμε να κατανοήσουμε το παρόν και ίσως να σχεδιάσουμε το μέλλον»

 

Από Ιφιγένεια Καλαντζή

 

Σκηνοθέτης γνωστών βραβευμένων ντοκιμαντέρ, όπως Ημερολόγια καταστρώματος-Γιώργος Σεφέρης (2001) και Μαραθώνιος μιας ημιτελούς άνοιξης-Γρηγόρης Λαμπράκης (2013), ο 63χρονος Στέλιος Χαραλαμπόπουλος μετά την Υπογραφή (2011) επιστρέφει στη μυθοπλασία, με την ταινία Τα Δάκρυα του Βουνού, εμπνευσμένος από τις περιπέτειες του Οδυσσέα. Περιπλανώμενοι παραδοσιακοί τεχνίτες πέτρας, στις αρχές του 20ού αιώνα, βρίσκονται αποκλεισμένοι λόγω εμπόλεμων συρράξεων στα χιονισμένα βουνά. Ο Χαραλαμπόπουλος μεταφέρει τον αρχαίο μύθο στη σύγχρονη ελληνική ιστορία, όπως στο παρελθόν και ο Αγγελόπουλος, και επαναφέρει στο κινηματογραφικό κάδρο την ελληνική παράδοση και το ελληνικό τοπίο, σε μια νέα εκδοχή της Οδύσσειας, με τη δική του σφραγίδα. Τον συναντήσαμε και μας μίλησε γι’ αυτή την εξαιρετικά επιμελημένη εικαστική ταινία που προβάλλεται αποκλειστικά στην Ταινιοθήκη.

 

Ποια είναι η αφετηρία της ιδέας για την ταινία αυτή και πώς συσχετίζεται με την Οδύσσεια του Ομήρου;

Από παλιότερα ντοκιμαντέρ μου, γνώριζα τους περίφημους Ηπειρώτες και Πελοποννήσιους κτιστάδες που ξενητεύονταν για να δουλέψουν. Εντυπωσιάστηκα από τη σκληρή ζωή, το συνεργατικό τους κλίμα – πρώιμη μορφή κοινοκτημοσύνης- και την περιπλάνηση, που είναι το στοιχείο σύνδεσης με την Οδύσσεια. Στο σενάριο, άλλοτε ακολουθώ το μύθο, άλλοτε επινοώ τους χαρακτήρες. Έτσι, Μάγισσα Κίρκη ονομάζεται η πλανόδια με τη laterna magica, που διαδίδει στα πανηγύρια τα καλά του αμερικάνικου καπιταλισμού, προβάλλοντας επιχρωματισμένες εικόνες. Στα δίχτυα της τυλίγει τον πιο αφελή, αντίστοιχο του Ελπήνορα στην Οδύσσεια, που ετοιμάζεται να μεταναστεύσει στην Αμερική. Ο τραυματίας πολέμου με τις ιδέες του σοσιαλισμού είναι μεταφορικά ο Τειρεσίας, που με την Κίρκη εκφράζουν τις δύο συγκρουόμενες αντιλήψεις που αναδύονται στην αυγή του 20ού αιώνα, απαρχές του βιομηχανικού καπιταλισμού, όπου εσκεμμένα τοποθετείται η πλοκή.

 

Θίγετε και το κύμα μετανάστευσης στην Αμερική, που έχει απασχολήσει κυρίως ιταλικές ταινίες, αλλά και το τραύμα της ξενιτιάς.

Τη μετανάστευση έθιγα και στο ντοκιμαντέρ Τη νύχτα που ο Φερνάντο Πεσσόα συνάντησε τον Κωνσταντίνο Καβάφη. Με τους Ιταλούς έχουμε κοινή μοίρα. Από τα τέλη του 19ου αιώνα, καραβιές από Ανκόνα πέρναγαν από Πάτρα και μάζευαν τους φτωχούς της Μεσογείου, με προορισμό την Αμερική. Στην ταινία, ο νόστος γίνεται βάσανο, γιατί ο πόλεμος εμποδίζει την επιστροφή.

 

Η εμπόλεμη κατάσταση είναι μια αόρατη απειλή σε όλη την ταινία. Σε ποιους πόλεμους αναφέρεστε;

Εσκεμμένα δεν προσδιορίζω, αλλά εκείνη την εποχή γίνονταν πολλοί. Ο δεκαετής πόλεμος 1912 έως 1922, όταν η Ελλάδα εμπλέκεται στους πρώτους και δεύτερους Βαλκανικούς Πολέμους και στον Πρώτο Παγκόσμιο. Το 1919 στέλνουμε στρατιώτες στην Ουκρανία κατά των Μπολσεβίκων και το 1922 έχουμε τη Μικρασιατική Καταστροφή. Υπήρχαν τότε γενιές που φορούσαν το χακί για δέκα χρόνια…

 

Με την αναφορά σας στην κρίσιμη 50ετία 1899 έως 1949, φωτίζετε καταστάσεις που δεν είναι γνωστές στους νεότερους.

Όπως η Οδύσσεια έρχεται στο τέλος του δεκαετούς Τρωικού πολέμου, έτσι και η ιστορία της ταινίας έχει αφετηρία το τέλος ενός επίσης δεκαετούς πολέμου, με τον ελληνοϊταλικό, την Αντίσταση, τα Δεκεμβριανά και τον Εμφύλιο. Ανοίγει και κλείνει με τον βιολιτζή, που τραγουδάει το 1949 στο καφενείο τα θρυλικά κατορθώματα εφτά μαστόρων στον ίδιο τόπο, το 1899, όταν ο αρχιμάστορας Μάρκος τα έβαλε με τους τσιφλικάδες, επεισόδιο που αντιστοιχεί στη μνηστηροφονία στην Οδύσσεια.

Η τελευταία στροφή του έπους συμπίπτει με την τραγική σκηνή στην πλατεία, όπου εκθέτουν για παραδειγματισμό τα πτώματα των ανταρτών, όπως είχαν κάνει και οι τσιφλικάδες πενήντα χρόνια πριν. Η διαπόμπευση του νεκρού έρχεται από την Οδύσσεια και συνεχίζει στη σύγχρονη εποχή.

Κοιτώντας την Ιστορία, μπορούμε να κατανοήσουμε το παρόν και ίσως να σχεδιάσουμε το μέλλον. Ο Οδυσσέας φτάνει στο τέλος της διαδρομής, γιατί είναι ο μόνος που έκλεισε τα αυτιά στις Σειρήνες, πράγμα που δεν καταφέραμε σήμερα με τις Σειρήνες του καταναλωτισμού.

 

Πού έγιναν τα γυρίσματα, πώς επιλέξατε τους ηθοποιούς και πώς δουλέψατε μαζί;

Γυρίσματα έγιναν σε Λευκάδα και Τζουμέρκα και κράτησαν 22 μέρες, για οικονομικούς λόγους. Έκανα συστηματική επιλογή των χώρων. Σημαίνοντα ρόλο έχουν το τοπίο και η φύση, όχι μόνο εικαστικά, αλλά γιατί η πάλη του ανθρώπου με τη φύση είναι κυρίαρχη την εποχή που η μηχανή δεν έχει ακόμα μπει στην παραγωγική δραστηριότητα.

Δυσκολεύτηκα να βρω γαϊδουράκια και πουλάρια, πιο δύσκολη όμως ήταν η μεταφορά τους στα βουνά, γιατί για ένα πλάνο, η μια τοποθεσία μπορεί να απέχει ώρες από την άλλη.

Στους τόπους γυρισμάτων αναζητούσα φυσιογνωμίες που να παραπέμπουν στον προηγούμενο αιώνα. Αρχικά μας βοήθησε η ερασιτεχνική θεατρική ομάδα της Λουκίας Κατωπόδη στη Λευκάδα, ωστόσο ο πρωταγωνιστής και ο δεύτερος ρόλος δεν είχαν θεατρική εμπειρία.

Σε πρώτη διαλογή από φωτογραφίες που μου έστελναν οι συνεργάτες μου, τραβούσα όσους με ενδιέφεραν σε βίντεο με απλή συζήτηση. Σε δεύτερο χρόνο, τους έδινα να προβάρουν μια σκηνή, πριν φτάσω στην οριστική επιλογή. Από το παίξιμό τους κρατούσα ό,τι μου άρεσε και στη συνέχεια τους οδηγούσα.

 

Επιλέγετε μακρινά πλάνα και λίγα κοντινά στα πρόσωπα, αφήνοντας να φανεί το πεδίο δράσης όπου κινούνται οι χαρακτήρες, όπως στο σινεμά των Ταβιάνι. Πώς εξυπηρετεί αυτό τη δική σας σκηνοθετική αντίληψη;

Δούλεψα σε μεγάλες ενότητες, σαν πλάνα σεκάνς, που είχα σχεδιάσει με συγκεκριμένη εικαστική αισθητική, δίχως να ανταποκρίνονται απόλυτα στην Οδύσσεια. Ήθελα να «γεωγραφήσω» το ευρύτερο σκηνικό, μέσα στο οποίο θα συντελεστεί το δράμα, όπως στην περιφορά του νεκρού τεχνίτη δίπλα στη θάλασσα.

Με τα μακρινά, τοποθετώ τους χαρακτήρες στη σκληρή φύση, ως μοναχικά πλάσματα σε εχθρικό σύμπαν. Οι θάνατοι και τα φονικά γίνονται εκτός σκηνής, όπως στην αρχαία τραγωδία. Δίχως να απεικονίζω άμεσες συγκρούσεις, συχνά τους προσεγγίζω στο πανηγύρι, όταν οι αναλφάβητοι μαστόροι υπαγορεύουν τα γράμματά τους στον γραμματικό, αποκαλύπτοντας ιστορίες που κουβαλάνε.

Δεν υπάρχουν πολλά κοντινά, γιατί δεν υπάρχουν πολλοί διάλογοι, ωστόσο τους πλησιάζω για να δείξω τα σκαμμένα τους πρόσωπα και το σχεδόν αργασμένο από τον ήλιο πετσί τους.

Οι αδερφοί Ταβιάνι, όπως και ο Μπερτολούτσι, δείχνουν το χώρο του δράματος και των κοινωνικών συγκρούσεων. Αντίστοιχα, οι μαστόροι είναι ζυμωμένοι με τη φύση, από εκεί παίρνουν τα υλικά της δουλειάς τους -πέτρα, χώμα, ξύλο- και εκεί αγωνίζονται να επιβιώσουν.

 

Η σκηνή με το λιομάζωμα παραπέμπει σε πίνακα του Θεόφιλου. Μιλήστε μας για την εικαστική διάσταση της ταινίας.

Με τον διευθυντή φωτογραφίας Δημήτρη Κορδελά, συνεργάτη μου από παλιά, δουλέψαμε σε μια συγκεκριμένη αισθητική χρωμάτων, προς το γκρίζο της πέτρας, κυρίαρχο υλικό των μαστόρων και το γαιώδες καφέ του χώματος και των βουνών όπου τριγυρνάνε.

Είχα τραβήξει λιομάζωμα στη Μυτιλήνη, για το ντοκιμαντέρ Είδαν τα μάτια μας γιορτές, άρα ο Θεόφιλος ενυπάρχει στις αναφορές μου. Για την ταινία όμως, έψαχνα να βρω υπεραιωνόβιες ελιές, για το παιχνίδι βλεμμάτων ανάμεσα στον Μάρκο και στη ντροπαλή Λενιώ, που κρύβεται πίσω από ένα τέτοιο υπέροχο κορμό-γλυπτό. Με τον Κορδελά επιχειρήσαμε να αποτυπώσουμε το ζωντανό παιχνίδι φωτεινών-σκιερών αποχρώσεων στα φυλλώματα, σαν να κάνει ζωγραφική ο Θεός.

Ποιος συνέθεσε τη μουσική και τα τραγούδια της ταινίας;

Την πρωτότυπη μουσική συνέθεσε ο Πλάτων Ανδριτσάκης, που είχαμε συνεργαστεί και σε προηγούμενα ντοκιμαντέρ και εμφανίζεται να παίζει νταούλι στη σκηνή στο χάνι. Εκτός από πιάνο, βιόλα, βιολί και τσέλο, χρησιμοποιεί στην ενορχήστρωση παραδοσιακή λύρα και γκάιντα.

Το τραγούδι του βιολιτζή, σε στίχους δικούς μου, ερμηνεύει ζωντανά, σε φωνή και βιολί, ο Ηπειρώτης μουσικός Χάρης Γιούλης, που το συνδιαμόρφωσε με τον Ανδριτσάκη σε πολυφωνικό στυλ, επειδή αναφέρεται σε πλανόδιο βιολιτζή πανηγυριών. Μέσα στο χάνι, ενότητα που παραπέμπει στη χώρα των Φαιάκων, ακούγεται και το παραδοσιακό Ξενιτεμένο μου πουλί, που το δούλεψαν ζωντανά επί τόπου, με νταούλι και φωνή, ο Πλάτων με το Γιώργο Καρανάσο.

* Η Ιφιγένεια Καλαντζή είναι θεωρητικός-κριτικός κινηματογράφου, ifigenia.kalantzi@gmail.com

 

INFO

• Κριτική της Ιφιγένειας Καλαντζή για την ελληνική ταινία Ο Σερβιτόρος, που «βγήκε» από 4/4, θα βρείτε στο φύλλο 429, 10/11/2018.
• Κυριακή 7/4/2019, στις 12:00, θα προβληθεί στο Τριανόν το ντοκιμαντέρ Όλο γελούσε, του Θόδωρου Μαραγκού, για τον ηθοποιό Κώστα Τσάκωνα. Ακολουθεί συζήτηση με τον σκηνοθέτη. Είσοδος 5 ευρώ.
• Στο κοινωνικό στέκι «π» (Κάτω Πατήσια) θα προβληθεί την Τετάρτη 10/4/2019, στις 20:00 το ντοκιμαντέρ Επόμενος σταθμός Ουτοπία (2015) του Απόστολου Καρακάση, για το συνεργατικό εγχείρημα της ΒΙΟ.ΜΕ, που κλείνει έξι χρόνια. Είσοδος ελεύθερη.

edromos.gr

Το κλάμα του Κουασιμόδου...

 ...αγκαλιά με την Παναγία των Παρισίων...

Ένα συγκινητικό σκίτσο που δείχνει τον Κουασιμόδο να κρατάει στην αγκαλιά του την αγαπημένη του Παναγία των... Παρισίων και να κλαίει κάνει τον γύρο του διαδικτύου. 

Αφορμή για το συγκεκριμένο σκίτσο στάθηκε η μεγάλη πυρκαγιά ξέσπασε το απόγευμα της Δευτέρας και κατέστρεψε μεγάλο μέρους του ιστορικού ναού.
Ο ναός βρισκόταν εν μέσω ανακαίνισης, με σκαλωσιές σε τμήματά του, κι ορισμένα από τα περίφημα μπρούτζινα γλυπτά του είχαν αφαιρεθεί την περασμένη εβδομάδα για συντήρηση.

 Η φωτιά προκάλεσε την κατάρρευση μεγάλου μέρους της οροφής του εμβληματικού μνημείου του Παρισιού, αφήνοντας άναυδη τη Γαλλία και όλο τον κόσμο, ωστόσο οι πυροσβέστες μπόρεσαν να σώσουν την πέτρινη κτιριακή δομή και τα δύο κωδωνοστάσια, αποτρέποντας την κατάρρευσή τους...

nonews-news.blogspot.com

Σλάβοι Ζίζεκ: «Γιατί τώρα τον Ασάνζ;...

 

...Δύο λέξεις μόνο: Cambridge Analytica»...

Ο γνωστός θεωρητικός και φιλόσοφος γράφει στον Independent για τη σύλληψη του Τζούλιαν Ασάνζ καλώντας σε αντίσταση ενάντια στο... σύστημα ελέγχου και χειραγώγησης εκ μέρους τεχνολογικών κολοσσών και μυστικών υπηρεσιών
 Συνέβη λοιπόν τελικά – ο Τζούλιαν Ασάνζ σύρθηκε έξω από την πρεσβεία του Εκουαδόρ και συνελήφθη. Δεν απετέλεσε έκπληξη το γεγονός. Όλες οι ενδείξεις άλλωστε αυτή την εξέλιξη προανήγγειλαν εδώ και λίγο καιρό...
 ...Γιατί τώρα λοιπόν; Ιδού το μεγάλο ερώτημα. Νομίζω ότι ένα και μόνο όνομα εξηγεί τα πάντα: Cambridge Analytica – ένα όνομα που συμβολίζει όλα αυτά στα οποία αντιτίθεται ο Ασάνζ και περιγράφει τον σύνδεσμο ανάμεσα στις μεγάλες εταιρείες και στις κρατικές υπηρεσίες.
Θυμάστε πόσο μεγάλο θέμα σε βαθμό εμμονής είχε γίνει η Ρωσική ανάμιξη στις αμερικανικές εκλογές. Τώρα γνωρίζουμε ότι δεν ήταν οι Ρώσοι χάκερς (παρέα με τον Ασάνζ) που έσπρωξαν τον κόσμο στον Τραμπ αλλά κυρίως οι εταιρείες επεξεργασίας δεδομένων σε συνεργασία με συγκεκριμένες πολιτικές δυνάμεις.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η Ρωσία και οι σύμμαχοί της είναι αθώοι: πιθανότατα επιχείρησαν πράγματι να επηρεάσουν το αποτέλεσμα με τον ίδιο τρόπο που το κάνουν οι Ηνωμένες Πολιτείες σε άλλες χώρες. Ο μεγάλος κακός λύκος που διαστρεβλώνει την δημοκρατία μας βρίσκεται εδώ, και όχι στο Κρεμλίνο – κάτι που εξαρχής ισχυριζόταν ο Ασάνζ.
Πού ακριβώς όμως βρίσκεται αυτός ο μεγάλος κακός λύκος; Για να αντιληφθεί κανείς το εύρος του ελέγχου και της χειραγώγησης, θα πρέπει να αναλογιστεί το μέγεθος της αλληλοδιείσδυσης ανάμεσα στις εταιρείες επεξεργασίας δεδομένων όπως η Google και το Facebook και στις μυστικές υπηρεσίες.
Δεν θα πρέπει να μας σοκάρει πια η Κίνα αλλά εμείς οι ίδιοι που έχουμε ουσιαστικά αποδεχθεί αντίστοιχους ρυθμιστικούς περιορισμούς ενώ πιστεύουμε ότι διατηρούμε την πλήρη ελευθερία μας και ότι τα δικά μας media μας βοηθάνε να εκπληρώσουμε τους στόχους μας. Τουλάχιστον στην Κίνα οι άνθρωποι έχουν πλήρη συνείδηση της χειραγώγησης που υφίστανται.
Η συνολική εικόνα που προκύπτει, σε συνδυασμό με αυτά που γνωρίζουμε για τις πρόσφατες εξελίξεις στη βιογενετική (τη συνδεσμολογία του ανθρώπινου εγκεφάλου κλπ.), συνιστά ένα πλαίσιο νέων μορφών κοινωνικού ελέγχου που κάνει τον παλιό καλό «ολοκληρωτισμό» του 20ου αιώνα να μοιάζει παρωχημένη και αδέξια μηχανή ελέγχου των μαζών.
Το μεγαλύτερο επίτευγμα αυτού του νέου γνωστικο-στρατιωτικού συμπλέγματος είναι ότι δεν είναι απαραίτητη πλέον η ευθεία και προφανής καταπίεση: τα άτομα καθοδηγούνται πιο αποτελεσματικά προς την επιθυμητή κατεύθυνση όταν εξακολουθούν να αντιλαμβάνονται τον εαυτό τους ελεύθεροι και αυτόνομοι διαχειριστές της ίδιας τους της ζωής.
Αυτό είναι ίσως και το πιο σημαντικό δίδαγμα από τα Wikileaks: η ανελευθερία μας είναι πιο επικίνδυνη όταν βιώνεται ως το μέσο μιας υποτιθέμενης ελεύθερης έκφρασης – τι μπορεί να είναι πιο ελεύθερο από την ακατάσχετη ροή επικοινωνίας η οποία επιτρέπει σε κάθε άτομο να δημοσιοποιεί τις απόψεις του και να στελεχώνει εικονικές κοινότητες με βάση την ελεύθερη βούληση;
... Γι' αυτό ακριβώς είναι επιτακτική ανάγκη να κρατηθεί το ψηφιακό δίκτυο όσο γίνεται πιο μακριά από τον έλεγχο του ιδιωτικού κεφαλαίου και της κρατικής εξουσίας, και να καταστεί απολύτως προσιτό στη δημόσια συζήτηση. Ο Ασάνζ είχε δίκιο στο περιέργως αγνοημένο βιβλίο του "When Google Met WikiLeaks" (Όταν η Google συνάντησε τα Wikileaks, 2014) όταν έγραφε ότι για να κατανοήσουμε πώς χειραγωγούνται οι ζωές μας σήμερα και πώς αυτή η χειραγώγηση ερμηνεύεται ως ελευθερία, θα πρέπει να εστιάσουμε ακριβώς στη σκιώδη σχέση ανάμεσα στις ιδιωτικές εταιρείες που ελέγχουν την επικοινωνία μας και στις κρατικές μυστικές υπηρεσίες.

Αφότου ξέσπασε τα σκάνδαλο της Cambridge Analytica, όλες οι προσπάθειες της εξουσίας έχουν επικεντρωθεί στην παρουσίασή του ως μεμονωμένης περίπτωσης «κατάχρησης» εκ μέρους συγκεκριμένων ιδιωτικών εταιρειών – απουσιάζει όμως από την εξίσωση το ίδιο το κράτος και ειδικότερα οι μηχανισμοί αυτού που αποκαλούμε «βαθύ κράτος».

Τα Wikileaks ήταν μόνο η αρχή και το σύνθημά μας πρέπει να είναι Μαοϊκού τύπου: αφήστε εκατό Wikileaks να ανθίσουν... Θα υπάρξουν πολλά χτυπήματα κάτω από τη ζώνη σ' αυτή τη μάχη. Θα κατηγορηθούμε ότι παίζουμε το παιχνίδι του εχθρού (όπως η καμπάνια εναντίον του Ασάνζ ως υπηρέτη του Πούτιν), αλλά θα πρέπει να το συνηθίσουμε και να ανταποδώσουμε αναλόγως.

 πηγή: lifo.gr - Με στοιχεία από τον Independent

 μέσω nonews-news.blogspot.com

'Lo chiamavano vient' 'e terra' Enzo Gragnaniello

Πού οδηγεί η «άνοιξη» των ελληνικών ομολόγων

 

Tα  ελληνικά ομόλογα σπάνε το ένα ρεκόρ μετά το άλλο, η απόδοση του 5ετούς είναι πλέον χαμηλότερη ακόμη και από εκείνη των αντίστοιχων τίτλων του… αμερικανικού δημοσίου, και η μετα-μνημονιακή Ελλάδα τείνει να γίνει το «best seller» των διεθνών αγορών.

Προφανώς πίσω από αυτό το ράλι δεν κρύβεται κάποια αθέατη αναπτυξιακή έκρηξη στην χώρα που, έως και πριν από οκτώ μήνες βρισκόταν υπό διεθνή οικονομική εποπτεία. Κρύβονται όμως προφανείς και ρεαλιστικές προσδοκίες από την πλευρά τόσο των ξένων επενδυτών, όσο και της κυβέρνησης – προσδοκίες, οι οποίες ξεκινούν από την προοπτική άμεσης πρόωρης αποπληρωμής του ΔΝΤ και φθάνουν έως την περαιτέρω αναβάθμιση του αξιόχρεου της Ελλάδας από τους διεθνείς οίκους. Οι προσδοκίες αυτές είναι η βασική αιτία που έχει οδηγήσει πλέον την απόδοση του δεκαετούς ομολόγου στα επίπεδα του 2005 και στο 3,3%, όταν το επιτόκιο του τελευταίου δεκαετούς τίτλου που εξέδωσε το ελληνικό δημόσιο ήταν 3,9%.

Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η υποχώρηση της απόδοσης των πενταετών τίτλων, που χθες υποχώρησε στο 2,17% εμφανίζοντας καλύτερη εικόνα ακόμη και από τα αντίστοιχα αμερικανικά ομόλογα. «Η απόδοση του 5ετούς ομολόγου υποχώρησε στο 2,17% και διαμορφώθηκε έτσι σε χαμηλότερα επίπεδα από αντίστοιχους αμερικανικούς τίτλους που κινούνται στο 2,29%. Εάν χρειαζόταν απόδειξη ότι οι χρηματαγορές έχουν τρελαθεί, τότε αυτή η απόδειξη ήρθε με τα ελληνικά ομόλογα», είπε χαρακτηριστικά ο οικονομολόγος της Societe Generale  Άλμπερτ Έντουαρτς στη γερμανική Die Welt υπενθυμίζοντας ότι στο πρόσφατο παρελθόν οι ελληνικές αποδόσεις ξεπερνούσαν και το 20%.

Η απάντηση που δίνουν ωστόσο οι περισσότεροι αναλυτές είναι πως σίγουρα οι χρηματαγορές δεν τρελάθηκαν. Και παραπέμπουν στις ευκαιρίες για κέρδη χωρίς υψηλό ρίσκο που ανοίγουν για τους επενδυτές ενώπιον μιας σειράς θετικών εξελίξεων για την Ελλάδα – ευκαιρίες, οι οποίες έρχονται την ώρα που η Γερμανία δίνει πλέον αρνητικά επιτόκια «αναγκάζοντας» τους επενδυτές να την πληρώσουν για να την… δανείσουν.

Η πρώτη εξ αυτών των ευκαιριών είναι η αποπληρωμή των ακριβών δανείων του ΔΝΤ. Η συμφωνία, η οποία κλειδώνει αυτές τις μέρες στο ταξίδι του Ευκλείδη Τσακαλώτου στην Ουάσιγκτον, προβλέπει την αποπληρωμή περίπου 3,5 δις ευρώ από το σύνολο των 9,5 δις που είναι η οφειλή της Ελλάδας προς το Ταμείο. Γι αυτό το ποσό των 3,5 δις το επιτόκιο αγγίζει το 5% και είναι πολλαπλάσιο εκείνου με το οποίο μπορεί πλέον το ελληνικό δημόσιο να δανείζεται από τις αγορές.Σύμφωνα με τις πληροφορίες αμέσως μετά την επιστροφή του Ευκλείδη Τσακαλώτου από την εαρινή σύνοδο του ΔΝΤ, στις αρχές της επόμενης εβδομάδας, αναμένεται να υποβληθεί και η επίσημη αίτηση της Αθήνας στον ESM για την προεξόφληση του συγκεκριμένου ποσού. Η σύμφωνη γνώμη του ESM θεωρείται επίσης δεδομένη, όπως έχει προαναγγείλει ο επικεφαλής του, Κλάους Ρέγκλινγκ, και η χρηματοδότηση της αποπληρωμής θα γίνει από τα ποσά που έχει αντλήσει η Ελλάδα με τις τελευταίες εκδόσεις ομολόγων.

Εντός του Μαίου, άλλωστε, κι εάν δεν υπάρξει κάποια δυσμενής εξέλιξη στο διεθνές οικονομικό περιβάλλον, προγραμματίζεται και νέα έξοδος στις αγορές. Εδώ, το επικρατέστερο σενάριο αυτή τη στιγμή είναι η έκδοση 7ετούς ομολόγου με στόχο να αντληθούν 2 δισ. ευρώ με επιτόκιο 2,75% με 2,80%. Εναλλακτικά, υπάρχει και η εκδοχή έκδοσης τριετούς τίτλου, όπου το επιτόκιο εκτιμάται ότι δεν θα ξεπεράσει το 1,7%.

Ο συνολικός σχεδιασμός του οικονομικού επιτελείου προβλέπει ότι, πέραν της αποπληρωμής του ΔΝΤ, τα ποσά που αντλούνται από τις νέες εκδόσεις μπορούν να αφήσουν δημοσιονομικό χώρο και για «ήπια» έστω, όπως χαρακτηρίζονται, μέτρα κοινωνικής ανακούφισης και φοροελαφρύνσεις. Η δε εκτίμηση τόσο στην κυβέρνηση όσο και στην αγορά είναι πως μέσα στο επόμενο εξάμηνο η απόδοση του δεκαετούς ομολόγου μπορεί να πέσει έως και στο 2,5%, με ό,τι μπορεί να σημαίνει αυτό και για τον χρόνο των εκλογών…

tvxs.gr

Spiegel: «Να μας στείλουν οι Έλληνες την... τρόικα»

 

 

Αρθρογράφος του γερμανικού περιοδικού τονίζει ότι στην Ελλάδα ο τουρισμός πάει καλά, και η ιδιωτική κατανάλωση, χάρη και στην αύξηση του κατώτατου μισθού.

 

Σχόλιο στην πολιτική λιτότητας της γερμανικής κυβέρνησης, με πρωτεργάτη τον Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, κάνει αρθρογράφος του περιοδικού Spiegel, με αφορμή το γεγονός ότι η γερμανική βιομηχανία έχει μπει σε φάση ύφεσης. Και καθώς η ελληνική οικονομία παρουσιάζει ανάπτυξη, αναφέρει ότι ίσως πρέπει «να στείλει η Ελλάδα την τρόικα σε μας».

Ο αρθρογράφος Τόμας Φρίκε αναρωτιέται: «Ενώ η άλλοτε περίφημη βιομηχανία μας κατευθύνεται όλο και βαθύτερα προς την κρίση, η ελληνική οικονομία αναπτύσσεται όλο και περισσότερο. Eίμαστε καλά;».

«Τι καιροί ήταν και εκείνοι, όταν μπορούσαμε ακόμα θυμωμένα να πούμε στους Έλληνες ότι δεν μπορούν να καταφέρουν τίποτα στην οικονομία. Παρά μόνο ότι παράγουν ελιές και ότι έχουν ένα αποτυχημένο κράτος. Οτι πρέπει νοικοκυρευτούν όπως εμείς, αν υποτεθεί ότι μπορούν να το κάνουν, διότι προτιμούν να λιάζονται. Και ότι στην πραγματικότητα κάνουν συνεχώς τεχνάσματα. Όπως προέκυψε από τα προπύργια της γερμανικής σκέψης (όπως η εφημερίδα Bild). Όχι και να τολμήσουν κι από πάνω να καθορίζουν μόνοι τους τι είναι καλό γι αυτούς. Οχι με μας, διότι το χρήμα το έχουμε εμείς. Και διότι εμείς απλώς είμαστε καλύτεροι» αναφέρει.

Και σχολιάζει:

«Τώρα πια η αξιοπιστία μας έχει υποφέρει αρκετά, από τότε που τα πράγματα δεν προχωράνε τόσο γερμανικά, όπως για παράδειγμα με το νέο αεροδρόμιο της πρωτεύουσας που εδώ και χρόνια αναπαύεται στον ήλιο και δεν είμασταν και τόσο αδιαμφισβήτητα ενάρετοι στην ρύθμιση των τιμών των ντιζελοκίνητων αυτοκινήτων. Και χρειαστήκαμε σχεδόν μισό χρόνο για να σχηματίσουμε κυβέρνηση, κάτι που έχουμε συνήθως ικανούς τους άλλους να το κάνουν.

»Είναι αρκετά ανόητα αυτά. Μόνο που απειλούνται ακόμα τα χειρότερα, τώρα που η μόλις λίγο πριν ακμάζουσα γερμανική βιομηχανία μπαίνει σε ύφεση και οι εταίροι από το “αποτυχημένο κράτος” Ελλάδα ανακοινώνουν σοβαρά ακμάζουσες συναλλαγές. Eίμαστε καλά;»

 

Μάθημα από την Ελλάδα

Σύμφωνα με τον Γερμανό αρθρογράφο, η Γερμανία «θα ήταν χρήσιμο να μάθει γρήγορα από αυτό. Πριν να πρέπει να ζητήσουμε βοήθεια από τους Έλληνες, εάν συνεχίσουμε έτσι».

«Δεν πρόκειται για αστείο», εξηγεί. «Τουλάχιστον, αναφορικά με τις τελευταίες τάσεις. Η παραγωγή της γερμανικής βιομηχανίας συρρικνώνεται εδώ και μήνες, το Φεβρουάριο υπήρξαν θεαματικά λιγότερες παραγγελίες κατά 8,2% από ό,τι το προηγούμενο έτος. Και η πτώση φαίνεται πως επιταχύνεται».

Μάλιστα, επικαλούμενος έρευνα μεταξύ μάνατζερ πωλήσεων, σημειώνει ότι «ο αντίστοιχος δείκτης για την κατάσταση τη βιομηχανίας είναι 44 μονάδες -κάτω από το όριο των 50 που σύμφωνα με την πείρα αντικατοπτρίζει τα αποτελέσματα της ανάπτυξης. Οι νέες παραγγελίες μειώθηκαν τόσο πολύ όσο δεν είχαν μειωθεί από τη μεγάλη ύφεση του 2009».

Ενώ για την Ελλάδα προκύπτει εδώ και μήνες από την ίδια έρευνα το αντίθετο: «Ο δείκτης βρίσκεται σαφώς πάνω από το όριο της ανάπτυξης -και αυξήθηκε μάλιστα τον Μάρτιο στις σχεδόν 55 μονάδες. Και δημιουργήθηκαν τόσο πολλές θέσεις εργασίας όσο δεν αυξήθηκαν εδώ και είκοσι χρόνια δεν. Μάλλον πρόκειται περί αναπτυξιακού μπουμ παρά για ύφεση.

»Επίσης, και δεν πρόκειται για λάθος. Πέρυσι, η ελληνική οικονομία αναπτύχθηκε για πρώτη φορά από τη μεγάλη κρίση περισσότερο από την γερμανική.

»Και κάτι ακόμα: ενώ οι προβλέψεις ανάπτυξης για μας μειώθηκαν πρόσφατα σαφώς κάτω του 1%, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναθεώρησε πρότινος την πρόβλεψή της για τους Έλληνες προς τα πάνω σε 2,2% για το τρέχον έτος. Για σκέψου.

»Eν τούτοις αυτό ταιριάζει στην (συνολική) εικόνα. Τον Μάρτιο η ελληνική κυβέρνηση κατάφερε για πρώτη φορά από το 2010 να πουλήσει δεκαετή κρατικά ομόλογα. Και όπως διαπιστώνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις Βρυξέλλες οι Έλληνες εξαγωγείς κερδίζουν σε παγκόσμιο επίπεδο μερίδια αγοράς. Ορίστε;»

 

«Επιλεκτική αντίληψη»

Ο Τόμας Φρίκε κάνει λόγο για «στερεοτυπικού τύπου επιλεκτική αντίληψη» και εξηγεί:

«Θα μπορούσαν φυσικά οι Έλληνες, σε αντίθεση με την ροπή τους, να έχουν κάνει ξαφνικά πάρα πολλές μεταρρυθμίσεις και γι' αυτό μας ξεπερνούν. Και θα μπορούσε να υποθέσει κανείς μόνο ότι κανείς δεν το έχει ήδη πει στην εφημερίδα Bild. Πιθανόν, έτσι δεν είναι; Διότι διαφορετικά θα είχε φτάσει στα γερμανικά δημοσιογραφικά γραφεία. Δεν ήταν άλλωστε σύνηθες να διαβάζουμε μέχρι πρότινος ότι η Ελλάδα “υστερεί σοβαρά” στην εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων και ότι ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας δεν κάνει αυτά που πρέπει, ότι η Αθήνα “δεν είναι διατεθειμένη να τηρήσει τους κανόνες”, ότι η ανταγωνιστικότητα είναι σε κίνδυνο και η κυβέρνηση αντ' αυτών κάνει τρομερά πράγματα, όπως η αύξηση του κατώτατου μισθού;»

Όμως, όπως αναφέρει, φαίνεται πως τώρα, «πίσω από τέτοια ευρήματα, κρύβεται σε αυτή τη χώρα μια μυστηριώδης τάση στερεοτυπικού τύπου επιλεκτικής αντίληψης- κάτι που θα μπορούσε να εξηγήσει ένα μέρος της έκπληξης: Φυσικά και δεν ήταν ποτέ οι Έλληνες τεμπέληδες καθ΄εαυτοί. Και το κράτος, επίσης, δεν απέτυχε καθαυτό. Και φυσικά, οι Έλληνες βελτίωσαν σταθερά τα πράγματα τα τελευταία χρόνια. Διότι διαφορετικά, δεν θα είχαν πάρει ορισμένες από τις δόσεις των δανείων».

«Μόνο που ευτυχώς οι καιροί των παλαιών γυμνασίων Σόιμπλε, με τα οποία γινόταν σύγχυση της μεταρρύθμισης με την τρομακτική μείωση των κονδυλίων για τους συνταξιούχους και τα νοσοκομεία – κάτι που η κρίση επιδείνωνε συνεχώς μέχρι το 2016, διότι η εξαφανίστηκε από την οικονομία η ζήτηση. Αυτό το οποίο βρίσκεται στα νεώτερα προγράμματα δεν έχει να κάνει πολύ με αυτό - αλλά όλο και περισσότερο (ακόμα) με κάποιες εποικοδομητικές ιδέες, όπως είναι η κατασκευή των νοσοκομείων ή με περισσότερες προσλήψεις σε βασικές υπηρεσίες».

Κατά τον Τόμας Φρίκε και το Spiegel «το γεγονός ότι η οικονομία στην Ελλάδα αναπτύσσεται ξανά, οφείλεται και στο γεγονός ότι παρά τις παλιές οικονομικές αντιλήψεις, η κυβέρνηση στην Αθήνα έκτοτε απλώς δεν κάνει τόσο τρομερές περικοπές και αυξάνει τους φόρους. Και αντί αυτών αύξησε πρόσφατα τον ελάχιστο μισθό.

»Το πόσο πολύ χαλάρωσε η πολιτική μπορεί να μετρηθεί από την εξέλιξη των (δομικών) πλεονασμάτων στον προϋπολογισμό πέραν των ειδικών και οικονομικών επιπτώσεων.

»Το εν λόγω πλεόνασμα το 2019 θα μπορούσε να είναι το 2019 χαμηλότερο κατά σχεδόν 3% σε σχέση με το 2016 - τόσο πολύ χρήμα προστέθηκε στον οικονομικό κύκλο. Έκτοτε, η οικονομία βελτιώνεται και πάλι. Ειδικά δεδομένου ότι δεν υπήρχε πλέον κανένας Γερμανός υπουργός Οικονομικών, ο οποίος να έχει προσωπική βεντέτα με απρεπείς Έλληνες συναδέλφους και να απειλεί με εκδίωξη από το ευρώ – κάτι το οποίο μόνο πανικό δημιουργεί και ενθαρρύνει τους κερδοσκόπους.

»Που σημαίνει ότι τα πράγματα καλυτέρευσαν από τότε και διότι σταμάτησε η αυταρχική επιτήρηση. Κάτι που ισχύει για τους Ισπανούς και τους Πορτογάλους εδώ και χρόνια. Και κάτι το οποίο, εάν είχε γίνει αντιληπτό και στο Βερολίνο λίγο νωρίτερα θα είχε καταστήσει δυνατό να αποφευχθεί η δυστυχία για πολλούς Έλληνες».

Και συνεχίζει:

«Το γιατί οι Έλληνες τώρα αντιμετωπίζουν καλύτερα τις κρίσεις του κόσμου τούτου από μας έχει ακόμα έναν σημαντικό λόγο. Αυτό που υπήρχε στη χώρα κατά την κρίση του ευρώ, λειτούργησε αίφνης ως ευτύχημα: Από τη μία πλευρά, το ότι μόνο ένα σχετικά μικρό μέρος της οικονομικής επίδοσης προέρχεται από τις εξαγωγές προϊόντων - ως εκ τούτου, η (ελληνική) οικονομία επηρεάζεται λιγότερο από το Brexit, του Πρόεδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και τις κυβερνητικές αναταραχές της Ιταλίας από την ισχυρά παγκοσμιοποιημένη γερμανική. Από την άλλη, το ότι οι Έλληνες εξαγωγείς δεν συνδέονται με την αυτοκινητοβιομηχανία και την κατασκευή μηχανημάτων, τομές όπου όπου υπάρχει αναταραχή, αλλά αντ 'αυτών με την πώληση γενοσήμων φαρμάκων. Όπως είπε ο Χόλγκερ Σμίντινγκ, επικεφαλής οικονομολόγος της Berenberg, πρόκειται για κάτι μάλλον ασφαλές αναφορικά με το μέλλον».

«Ίσως οι Έλληνες γίνουν μάλιστα τα πρότυπά μας», επισημαίνει κλείνοντας ο Τόμας Φρίκε προειδοποιώντας για το ενδεχόμενο να «φτάσουμε και στο σημείο κάποια στιγμή να πρέπει να στείλουν στο Βερολίνο και μια τρόικα με συστάσεις για βελτίωση της οικονομικής μας πολιτικής».

Και κλείνει το άρθρο του ο Τόμας Φρίκε ως εξής:

«Και κάτι ακόμα: Όποιος εξαρτάται λίγο από τις εξαγωγές, απλά ζει περισσότερο από την εγχώρια ζήτηση. Διόλου κακό το (ελληνικό) μοντέλο σε αυτούς τους καιρούς. Δεδομένου ότι ο τουρισμός πάει καλά. Και η ιδιωτική κατανάλωση. Και χάρη στην αύξηση του κατώτατου μισθού.

»Είναι σαφές ότι αυτό που ζουν οι Έλληνες κάθε άλλο παρά ξέφρενο πάρτι είναι, είναι μάλλον η προσπάθεια να ξεπεραστεί σταδιακά μια οικονομικοπολιτική καταστροφή. Και θα χρειαστεί καιρός έως ότου οι πολίτες το νοιώσουν πραγματικά.»

Παρ 'όλα αυτά, τα ισχυρά θετικά μηνύματα προσελκύουν την προσοχή. Ποιος ξέρει; Ίσως οι Έλληνες γίνουν μάλιστα τα πρότυπα μας. Μπορούμε να μάθουμε όλοι από αυτά. Πόσο καλό είναι να σταματήσει η λιτότητα - και εάν είναι δυνατόν να μην ξεκινήσει καν. Ή πώς λειτουργεί μια οικονομία η οποία ήθελε σαν τρελή να εξαρτάται από το εάν πάνε καλά οι εξαγωγές, από το εάν ο κόσμος είναι καλός μαζί μας - και από το αν μανιακοί πολιτικοί όπως ο Ντόναλντ Τραμπ, η Τερέζα Μέι ή ο Ματέο Σαλβίνι είναι υπέρ μας ή εναντίον μας. Οι Έλληνες μπορούν να παρακολουθούν τα διαδραματιζόμενα πολύ χαλαρότερα.»

Μη φτάσουμε και στο σημείο κάποια στιγμή να πρέπει να στείλουν στο Βερολίνο και μια τρόικα με συστάσεις για βελτίωση της οικονομικής μας πολιτικής».

www.efsyn.gr

Όταν το ελληνικό κράτος πολεμούσε την υποψηφιότητα Καζαντζάκη για Νόμπελ

 

Δεν έχασε ο Καζαντζάκης που δεν το πήρε· το ίδιο το βραβείο έχασε που δεν κατέληξε στα χέρια του Κρητικού στοχαστή

 

Η υποψηφιότητα του Νίκου Καζαντζάκη για το Νόμπελ Λογοτεχνίας πυροδότησε έναν ιδεολογικό εμφύλιο στην Ελλάδα. Το κλίμα της πόλωσης και του φανατισμού χαρακτήριζε την εποχή. Μόνο μέσα από αυτή την οπτική μπορούμε να κατανοήσουμε την πολεμική που ασκήθηκε στον Κρητικό συγγραφέα.

Η ιστορία έχει ως εξής: τον Απρίλιο του 1946, έπειτα από συνεδρίαση της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών, αποφασίστηκε να σταλεί αίτηση στη Σουηδική Ακαδημία με την υποψηφιότητα του Αγγελου Σικελιανού. Η κίνηση αυτή εξήψε το ενδιαφέρον του Καζαντζάκη, που διαπίστωσε ότι στο εσωτερικό της Ελλάδας, με όλο το κατεστημένο εναντίον του, δεν είχε πιθανότητες για οποιαδήποτε διάκριση.

Εχοντας διατελέσει πρόεδρος της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών, ενεργοποίησε τις γνωριμίες του και κατόρθωσε ύστερα από θυελλώδη συνεδρίαση της Εταιρείας να σταλεί στη Σουηδική Ακαδημία συμπληρωματικό έγγραφο που υποστήριζε τη συνυποψηφιότητα Καζαντζάκη. Η αίτησή του ωστόσο θεωρήθηκε εκπρόθεσμη και αποσύρθηκε.

 

ΤΑ ΟΝΕΙΡΑ ΓΙΑ ΔΙΠΛΟ ΣΤΕΦΑΝΩΜΑ

Την επόμενη χρονιά έγινε αυτό που επιθυμούσε διακαώς ο Νίκος Καζαντζάκης. Η αίτηση κοινής υποψηφιότητας των Καζαντζάκη-Σικελιανού για το Νόμπελ Λογοτεχνίας κατατέθηκε στη Σουηδική Ακαδημία από τον καθηγητή Νίκο Βέη.

«Σου ζητώ να ενωθούν τα ονόματά μας αναπόσπαστα» πρότεινε ο Καζαντζάκης στον Σικελιανό, «γιατί στην αγάπη ένα πράγμα μοιραζόμενο, διπλασιάζεται. Και η τιμή για την Ελλάδα θα ’ναι διπλή». «Σύμφωνοι» απάντησε ο Σικελιανός δίνοντας τη συγκατάθεσή του. «Εγώ θα σε στεφανώσω με το στεφάνι μου κι εσύ με το δικό σου».

Οι λόγοι που διεκδικούσε ο Καζαντζάκης το Νόμπελ Λογοτεχνίας ήταν κυρίως τρεις. Πρώτα απ’ όλα, πίστευε ότι με αυτό τον τρόπο θα έδινε μεγάλη χαρά στην Ελλάδα σε μια δύσκολη ιστορική συγκυρία και παράλληλα θα τιμούσε την ιδιαίτερη πατρίδα του, την Κρήτη. Κατόπιν, θα εξασφάλιζε οικονομικά τη σύντροφό του Ελένη, η οποία είχε κυριολεκτικά δεινοπαθήσει τόσα χρόνια κοντά του από τις στερήσεις και τις κακουχίες. Ο ίδιος, τέλος, θα μπορούσε να αφοσιωθεί στο συγγραφικό έργο του, δίχως να τον απασχολούν οι έγνοιες και οι σκοτούρες της καθημερινότητας.

Ηδη έκανε όνειρα για τους τόπους που θα επισκεπτόταν, την Ινδία, το Μεξικό και τις χώρες της Λατινικής Αμερικής, αφού τα ταξίδια αποτελούσαν γι’ αυτόν πηγή έμπνευσης. Τη χρονιά εκείνη, το 1947, το Νόμπελ Λογοτεχνίας κατέληξε στον Γάλλο Αντρέ Ζιντ.

Το 1950, οι Σικελιανός και Καζαντζάκης προτάθηκαν εκ νέου για το Νόμπελ Λογοτεχνίας από τον Σουηδό ακαδημαϊκό Χάλμαρ Γκούλμπεργκ. Συνυποψήφιοί τους ήταν μεγάλα ονόματα της παγκόσμιας λογοτεχνίας, όπως ο Γάλλος Αλμπέρ Καμύ, ο Αγγλος Γκράχαμ Γκριν και ο Αμερικανός Ερνεστ Χέμινγουεϊ.

 

ΣΠΥΡΟΣ ΜΕΛΑΣ, ΕΝΑΣ ΕΥΣΥΝΕΙΔΗΤΟΣ ΥΠΑΛΛΗΛΟΣ ΤΗΣ ΜΠΑΝΑΝΙΑΣ

«Παράγγειλέ τους να ετοιμάσουν τις βαλίτσες τους» είπε ο ελληνιστής Μπέργε Κνες στον Γιάννη Κακριδή το 1951, όταν εκείνος βρισκόταν στη Στοκχόλμη, θεωρώντας πως ο Σικελιανός και ο Καζαντζάκης είχαν σίγουρη την κατάκτηση του βραβείου. Αυτό όμως αποδείχθηκε ευσεβής πόθος. Το Νόμπελ του 1950 κατέληξε στον Ουαλό φιλόσοφο και μαθηματικό Μπέρτραντ Ράσελ.

Τον χειμώνα του 1951 ο ακαδημαϊκός Σπύρος Μελάς ταξίδεψε στη Στοκχόλμη με σκοπό να παρεμποδίσει τη βράβευση του Νίκου Καζαντζάκη με Νόμπελ, ο οποίος μετά τον θάνατο του Σικελιανού είχε απομείνει μοναδικός υποψήφιος. Παρέμεινε στη σουηδική πρωτεύουσα περίπου δύο μήνες και συνεργάστηκε με τον Ελληνα πρέσβη Πίνδαρο Ανδρουλή, υπονομεύοντας τη δυναμική που ανέπτυσσε η υποψηφιότητα Καζαντζάκη. Οι φήμες έλεγαν ότι, επιπλέον, τις παραμονές της βράβευσης έφτασε τηλεγράφημα από την ελληνική κυβέρνηση που έλεγε ότι μια τέτοια βράβευση θα ήταν επικίνδυνη για τη χώρα.

Κάποια στιγμή, ο Καζαντζάκης έγραψε αγανακτισμένος στον Πρεβελάκη από το Παρίσι: «Ολα ήταν έτοιμα για να πάω στη Φλωρεντία και η ελληνική κυβέρνηση αρνιέται να μου ανανεώσει το διαβατήριο. Εχω προξενικό διαβατήριο και αρνιέται να με αφήσει να βγω από τα γαλλικά σύνορα. Εκεί καταντήσαμε. Με κυνηγούν, μου κάνουν ό,τι κακό μπορούν και λυπούνται που δεν μπορούν να μ’ εξοντώσουν».

Τρεις ήταν οι κύριες κατηγορίες εναντίον του Καζαντζάκη: α) κομμουνιστής, β) άθεος και γ) διαφθορέας των νέων. Η πολεμική εναντίον του συνεχίστηκε πολλά χρόνια.

Ο ελληνιστής Μπέργε Κνες, σε γράμμα που έστειλε στον Καζαντζάκη το ’54, αποκάλυψε: «Η βασίλισσα της Ελλάδος έχει γράψει στη Σουηδική Ακαδημία ή στον βασιλιά για να συμβουλεύσει να μη δοθεί το βραβείο Νόμπελ σε ριζοσπάστες Ελληνες, γιατί κάτι τέτοιο θα ’ναι βλαβερό για την ειρηνική πολιτική των Αγγλοσαξόνων».

Εντέλει, ο Κρητικός συγγραφέας μπορεί να έχασε το Νόμπελ Λογοτεχνίας αλλά κέρδισε επάξια μια θέση στο διεθνές λογοτεχνικό πάνθεο.

Οπως έγραψε ένας Νορβηγός κριτικός σε εφημερίδα του Οσλο, «ο Καζαντζάκης δεν χρειάζεται το Νόμπελ. Αυτό που νιώσαμε όλοι εμείς διαβάζοντας τα βιβλία του είναι η ανταμοιβή του». 

* Ο Κώστας Αρκουδέας είναι συγγραφέας του βιβλίου «Το χαμένο Νόμπελ» (Εκδόσεις Καστανιώτη)

** Περιοδικό Hot Doc #123, «Νίκος Καζαντζάκης: Ο διανοητής και ο άνθρωπος πίσω από τον μύθο», 09/04/2017

www.koutipandoras.gr