Χρύσα Κακατσάκη
Φαινοµενικά τα δύο νέα κόµµατα δεν συνδέονται ούτε ιδεολογικά ούτε ως προς την εκλογική βάση που απευθύνονται. Εχουν όµως κάποια κοινά σηµεία. Οι αρχηγοί τους άφησαν για πολύ καιρό να σέρνονται οι φήµες για την ίδρυση κόµµατος, αλλά σαν προβλέψιµο θρίλερ που ξέρουµε από την αρχή τον δολοφόνο. Αµφότεροι θα δεχτούν επιθέσεις πανταχόθεν, ο πρώτος για το παρελθόν του, η δεύτερη για τα κίνητρα και τις προθέσεις της. Τον Τσίπρα θα τον κυνηγούν οι σκελετοί του ’15 και η αποσύνθεση του ΣΥΡΙΖΑ· την Καρυστιανού η µετατροπή ενός αγώνα σε branding.
Στην Ελλάδα της εξάντλησης, της απογοήτευσης, των χαµένων ψευδαισθήσεων και του συλλογικού τραύµατος η Μαρία των Τεµπών έγινε η οθόνη που προβάλλαµε πάνω της την αξιοπρέπεια του πένθους και την πίεση για απόδοση δικαιοσύνης. Οταν όµως η κοινωνική συµπαράσταση µεταβολίζεται σε διαφηµιστικό σποτ τεχνητής νοηµοσύνης και η λέξη «Ελπίδα» θυµίζει µπροσούρα των 80s, η εικόνα που είχαµε σχηµατίσει εξατµίζεται. Η ιδρυτική διακήρυξη, µε γενικότητες δεξιού λαϊκισµού, µε εσάνς αντισυστηµισµού και µια δόση ηθικής ανωτερότητας, δεν φέρνει κάτι καινούργιο. Στήνει ξόβεργες πάνω από τη δεξαµενή των αγανακτισµένων ετερόκλητης προέλευσης µε συγκολλητική ουσία την ίδια. Σηµειολογικά το όνοµά της στον λογότυπο και στις αφίσες δηλώνει τον προσωποπαγή χαρακτήρα, επιβεβαιώνοντας τον Μπρεχτ: «Το φρέσκο κρέας το τρώνε µε παλιά πιρούνια».
Το παλιό µασκαρεµένο σε καινούργιο φαίνεται να διαπερνά και την επανεµφάνιση Τσίπρα. Υστερα από τρία χρόνια αγρανάπαυσης και σιωπής, µετά τις περιοδείες σαν βιβλιοπώλης, µετά τους παρένθετους αρχηγούς στον ΣΥΡΙΖΑ, έρχεται να µας πει πόσο αναντικατάστατος είναι. Κανονικά θα έπρεπε να γράψει ένα βιβλίο που να διδάσκεται στις σχολές µάρκετινγκ πώς ένα κραταιό εξαφανίζεται από την αγορά. Οσο µετεωρική ήταν η άνοδός του, τόσο ασταµάτητη η πτώση του. Το µικρό οικογενειακό ψιλικατζίδικο της γειτονιάς εκτοξεύτηκε από τις συγκυρίες σε πολυκατάστηµα, αλλά παρέµεινε µε δοµή ψιλικατζίδικου.
Αυτή είναι η µεγαλύτερη ευθύνη του Τσίπρα και όχι η περίοδος της διακυβέρνησης που ανέλαβε να βγάλει τα κάστανα από τη φωτιά υπό την απειλή των τροϊκανών όπλων και τον αδικούν τα παραπλανητικά ντοκιµαντέρ του Σκάι προκειµένου να εµπεδώσουµε ότι τα περασµένα δεν είναι ξεχασµένα.
Τώρα ο µεγάλος τιµονιέρης καλείται να ξαναβρεί την πυξίδα και τον προσανατολισµό του. Για το φλύαρο µανιφέστο µε το ιδεολογικό συνονθύλευµα ο Σιακαντάρης στο µάθηµα της έκθεσης θα έπαιρνε κάτω από τη βάση. Η πρώτη σκηνή από το επικοινωνιακό σίριαλ που ήδη στήνεται, µε µια προσεκτικά χορογραφηµένη αποστασιοποίηση από το παρελθόν και τα συντροφικά «βαρίδια», περιλαµβάνει ποδοσφαιρικές φανέλες, σηµαδεµένες από τα γκολ της υψηλής αυτοπεποίθησης. Το Θησείο ως χώρος επίσηµης αναγγελίας, σε απόσταση αναπνοής από την αρχαία Πνύκα όπου αγόρευε ο Περικλής, παραπέµπει σε µια αυτοθαυµαζόµενη ρητορική δεινότητα. Εξώστης βέβαια δεν θα υπάρχει για να συνωστισθούν όσοι συνετέλεσαν στον θάνατο του κόµµατός τους, µε διασπάσεις και κανιβαλισµούς, µε διαγραφές και πραξικοπήµατα. Θα στριµωχτούν σαν ζήτουλες να τους πάρει ο καπετάνιος στο καινούργιο σκάφος, έστω και σαν µούτσους, µε δυο αλλαξιές ρούχα και ένα σάντουιτς για τον δρόµο προς την Αµαλίας.
Ετσι θα τελειώσει ο ΣΥΡΙΖΑ, όχι µε έναν λυγµό, αλλά µε έναν κλαυσίγελο.
Φαινοµενικά τα δύο νέα κόµµατα δεν συνδέονται ούτε ιδεολογικά ούτε ως προς την εκλογική βάση που απευθύνονται. Εχουν όµως κάποια κοινά σηµεία. Οι αρχηγοί τους άφησαν για πολύ καιρό να σέρνονται οι φήµες για την ίδρυση κόµµατος, αλλά σαν προβλέψιµο θρίλερ που ξέρουµε από την αρχή τον δολοφόνο. Αµφότεροι θα δεχτούν επιθέσεις πανταχόθεν, ο πρώτος για το παρελθόν του, η δεύτερη για τα κίνητρα και τις προθέσεις της. Τον Τσίπρα θα τον κυνηγούν οι σκελετοί του ’15 και η αποσύνθεση του ΣΥΡΙΖΑ· την Καρυστιανού η µετατροπή ενός αγώνα σε branding.
Στην Ελλάδα της εξάντλησης, της απογοήτευσης, των χαµένων ψευδαισθήσεων και του συλλογικού τραύµατος η Μαρία των Τεµπών έγινε η οθόνη που προβάλλαµε πάνω της την αξιοπρέπεια του πένθους και την πίεση για απόδοση δικαιοσύνης. Οταν όµως η κοινωνική συµπαράσταση µεταβολίζεται σε διαφηµιστικό σποτ τεχνητής νοηµοσύνης και η λέξη «Ελπίδα» θυµίζει µπροσούρα των 80s, η εικόνα που είχαµε σχηµατίσει εξατµίζεται. Η ιδρυτική διακήρυξη, µε γενικότητες δεξιού λαϊκισµού, µε εσάνς αντισυστηµισµού και µια δόση ηθικής ανωτερότητας, δεν φέρνει κάτι καινούργιο. Στήνει ξόβεργες πάνω από τη δεξαµενή των αγανακτισµένων ετερόκλητης προέλευσης µε συγκολλητική ουσία την ίδια. Σηµειολογικά το όνοµά της στον λογότυπο και στις αφίσες δηλώνει τον προσωποπαγή χαρακτήρα, επιβεβαιώνοντας τον Μπρεχτ: «Το φρέσκο κρέας το τρώνε µε παλιά πιρούνια».
Το παλιό µασκαρεµένο σε καινούργιο φαίνεται να διαπερνά και την επανεµφάνιση Τσίπρα. Υστερα από τρία χρόνια αγρανάπαυσης και σιωπής, µετά τις περιοδείες σαν βιβλιοπώλης, µετά τους παρένθετους αρχηγούς στον ΣΥΡΙΖΑ, έρχεται να µας πει πόσο αναντικατάστατος είναι. Κανονικά θα έπρεπε να γράψει ένα βιβλίο που να διδάσκεται στις σχολές µάρκετινγκ πώς ένα κραταιό εξαφανίζεται από την αγορά. Οσο µετεωρική ήταν η άνοδός του, τόσο ασταµάτητη η πτώση του. Το µικρό οικογενειακό ψιλικατζίδικο της γειτονιάς εκτοξεύτηκε από τις συγκυρίες σε πολυκατάστηµα, αλλά παρέµεινε µε δοµή ψιλικατζίδικου.
Αυτή είναι η µεγαλύτερη ευθύνη του Τσίπρα και όχι η περίοδος της διακυβέρνησης που ανέλαβε να βγάλει τα κάστανα από τη φωτιά υπό την απειλή των τροϊκανών όπλων και τον αδικούν τα παραπλανητικά ντοκιµαντέρ του Σκάι προκειµένου να εµπεδώσουµε ότι τα περασµένα δεν είναι ξεχασµένα.
Τώρα ο µεγάλος τιµονιέρης καλείται να ξαναβρεί την πυξίδα και τον προσανατολισµό του. Για το φλύαρο µανιφέστο µε το ιδεολογικό συνονθύλευµα ο Σιακαντάρης στο µάθηµα της έκθεσης θα έπαιρνε κάτω από τη βάση. Η πρώτη σκηνή από το επικοινωνιακό σίριαλ που ήδη στήνεται, µε µια προσεκτικά χορογραφηµένη αποστασιοποίηση από το παρελθόν και τα συντροφικά «βαρίδια», περιλαµβάνει ποδοσφαιρικές φανέλες, σηµαδεµένες από τα γκολ της υψηλής αυτοπεποίθησης. Το Θησείο ως χώρος επίσηµης αναγγελίας, σε απόσταση αναπνοής από την αρχαία Πνύκα όπου αγόρευε ο Περικλής, παραπέµπει σε µια αυτοθαυµαζόµενη ρητορική δεινότητα. Εξώστης βέβαια δεν θα υπάρχει για να συνωστισθούν όσοι συνετέλεσαν στον θάνατο του κόµµατός τους, µε διασπάσεις και κανιβαλισµούς, µε διαγραφές και πραξικοπήµατα. Θα στριµωχτούν σαν ζήτουλες να τους πάρει ο καπετάνιος στο καινούργιο σκάφος, έστω και σαν µούτσους, µε δυο αλλαξιές ρούχα και ένα σάντουιτς για τον δρόµο προς την Αµαλίας.
Ετσι θα τελειώσει ο ΣΥΡΙΖΑ, όχι µε έναν λυγµό, αλλά µε έναν κλαυσίγελο.

Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου